سەنبى, 2 ناۋرىز 2024
اراشا 4076 7 پىكىر 8 شىلدە, 2019 ساعات 11:40

«قازاق راديوسى» ۇلتقا قارسى ناسيحاتقا جاۋاپ بەرۋگە قاۋقارسىز با؟

ءار ساعات سايىن ءوزىن «بابامنىڭ ءۇنى، انامنىڭ جىرى» دەپ جارنامالاپ جاتاتىن «قازاق راديوسى» رەسمي تۇردە ەلىمىزدىڭ باستى اقپارات قۇرالدارىنىڭ ءبىرى سانالادى. قاي ەل بولماسىن ءوزىنىڭ ۇلتتىق مۇددەسىن باق ارقىلى قورعاپ، مەملەكەت ساياساتىن باق ارقىلى جۇرگىزەدى. اقپاراتتىق قۇرالداردىڭ كومەگىمەن حالىقارالىق قاتىناستاردا ءوزىنىڭ تاۋەلسىز ۇستانىمىن بىلدىرەدى. بيلىك جانە حالىق اراسىنداعى بايلانىسقا دا باق دانەكەر بولادى.

وسىنداي اۋىر جاۋاپكەرشىلىك جۇگىن ارقالاۋعا ءتيىس «قازاق راديوسىنىڭ» قازىرگى دەڭگەيى بارىمىزگە بەلگىلى. تاۋلىكتىڭ كەز كەلگەن ۋاقىتىندا قوسىپ جىبەرسەڭ داڭعازا ءان، الاڭسىز كۇلكى، ودان قالسا الدەبىر دارىلەردى جارنامالاۋ، تاعى دا سول ءانشى-بيشىلەرمەن اڭگىمە.

ءسوزىم دايەكتى بولۋ ءۇشىن 5 شىلدەدە تاڭعى ساعات توعىز بەن سەگىز اراسىندا  «قازاق راديوسىنان» نە تىڭداعانىمدى ايتايىن: ينتەرنەتتەن كەشەگى ەستىگەن جاڭالىقتارىم (سپورت جاڭالىقتارىن، اۋا رايى، ۆاليۋتا باعامى، ءبارىن قوسقاندا 5 مينۋت. ودان كەيىنگى ورىس تىلىندەگى وسى قالىپتاعى جاڭالىقتار – 5 مينۋت. سوندا ەسكىرىپ كەتكەن «جاڭالىقتارعا» بولىنگەن ءار مينۋتى قىمبات ەفيرلىك ۋاقىت ون مينۋت قانا.

بۇدان سوڭ «ۋىلجىعان سۇلۋ قىزداي جاس قالامدى، جاقسى كورەم استانامدى» دەپ باستالعان اندەتۋ سەگىز جارىمعا دەيىن مەرەكەلىك قۇتتىقتاۋلارعا ارنالعان  اندەرمەن جالعاسىپ، سوڭىنان اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى ارىس، تەڭىز وقيعالارى، جاستار لاگەرى، نۇر-سۇلتان – توكيو ۇشاق رەيسى، تۋريزم سياقتى ءبىر بىرىمەن قابىسپايتىن ءار تاقىرىپتىڭ باسىن ءبىر شالىپ ورىس تىلىندە 5-6 مينۋتتىق قانا سۇحبات بەردى.

تاعى دا اندەتۋگە ۇلاسقان باعدارلاما ساعات سەگىزدەن 45 مينۋت وتكەندە ينتەرنەتتە، «ايقىن» گازەتىندە، تاعى باسقا جەرلەردە جاريالانعان حابارلاردان جۇلىمدالىپ جيناقتالعان   «مەدياشولۋمەن» اياقتالدى. بۇل «شولۋدىڭ»  مازمۇنىن ەجىكتەپ ايتىپ جاتپايىن، ونىڭ ىشىندە قازاق تەرميندەرى ماسەلەسى دە، ايىپپۇل مەن ءوسىمپۇل دا، ارىس تا، ۇشاققا بيلەت ساتۋ دا، ۇيلەنۋ مەن اجىراسۋ ستاتيستيكاسى دا بار. مىنە، مەنىڭ ءبىر ساعات بويى وتىرىپ «قازاق راديوسىنان» العان «رۋحاني ازىعىم» وسى.

ءوزىم دە ءبىر جىلى وبلىستىق راديودا ىستەگەنمىن. شىنىن ايتايىن، تەر توگىپ جۇمىس ىستەيتىن، ءوز ىسىنە بەرىلگەن جۋرناليستەر ءۇشىن بۇل وڭاي شارۋا ەمەس. ءبىر حاباردى ەفيرگە شىعارا سالا كەلەسى حاباردى دايىنداۋ ءۇشىن ۆەنگريانىڭ سالماعى زىلدەي «رەپورتەر» ءۇنجازارىن يىعىمىزعا اسىپ الىپ، قاعاز-قالامىمىزدى قالتاعا سالىپ، كەلەسى حاباردى دايىنداۋ ءۇشىن اۋىل-قالانى كەزىپ كەتەتىنبىز. ول كەزدە قازاقشا سويلەيتىندەر دە از. سۇحبات بەرگەن قازاقعىڭنىڭ «قازاقشاسىن» رەداكتسياعا كەلگەن سوڭ تەرشىپ وتىرىپ قايتادان قازاقشالاپ ءۇنتاسپانى مونتاجدايسىڭ. كەلەسى جىلى وسى قيىندىقتارعا توزە الماي سول جىلى اشىلعان ورىس گازەتىنە كەتىپ قالدىم.

راديودا جۇرگەندە ايتەۋىر اپتا سوڭىندا تىڭدارمانداردىڭ ءوتىنىشى بويىنشا ولاردى انمەن قۇتتىقتاعاندا ازداپ يىق جازىپ، شاي ءىشىپ دەگەندەي ءبىر سەرپىلىپ قالاتىنبىز. دىبىسحاناداعى بىرنەشە ءاندى قوسىپ قويىپ ازداپ دەم الاسىڭ. ال «قازاق راديوسىن» تىڭداپ وتىرسام ولاردىڭ جۇمىسى تەك وسىنداي دەمالىستاردان عانا تۇراتىن سياقتى. بۇگىنگى قازاقتىڭ ءان-كۇي تىڭداۋدان وزگە مۇڭى جوق سياقتى اسەر الاسىن، تىم بولماسا ارىسپەن بىرگە حالىق ازا تۇتىپ وتىرعان قايعىلى كۇندەرى داڭعازا اندەر توقتاتىلا تۇرار دەپ ەدىم. ولاي بولمادى. «و، سۇلۋ بويجەتكەن، كوركەم ەدىڭ سەن نەتكەن» دەگەن سارىنداعى جاسىل ءشوپتىڭ يىسىنە ەمىرەنگەن «بۇزاۋ ماحاببات». مۇمكىن، بۇگىنگى جاستاردىڭ بۇگىن وتاۋ قۇرا سالا ەرتەڭىنە اجىراسىپ جاتاتىنى دا وسى «ماحاببات» دەگەن ءسوزدىڭ راديوداعى كەز كەلگەن اندە سان قايتالانىپ، ماحاببات دەگەن اسىل سەزىمنىڭ ءمان-ماعىناسى دا، قادىر-قاسيەتى دە قالماعانىنان بولار.

«قازاق راديوسى» شىنىمەن قازاقتىڭ راديوسى بولسا نەگە قازاقتى الاڭداتىپ وتىرعان الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى، ەلدىڭ بولاشاعىن، قوعامدىق-ساياسي وقيعالاردى، قازاق اۋىلىنداعى بۇگىنگى تىرشىلىكتى، حالىق تۇرمىسىن بىلىكتى الەۋمەتتانۋشىلاردىڭ، ساياساتتانۋشىلاردىڭ، قوعامدىق ۇيىمدار جەتەكشىلەرىنىڭ، بيلىك وكىلدەرىنىڭ باسىن قوسىپ نەگە تالقىلامايدى دەگەن سۇراق تۋىندايدى. «قازاق راديوسى» بۇگىنگى ناسيحات مايدانىندا قازاق ەلىنىڭ وزىندىك دەربەس كوزقاراسىن، ۇستانىمىن ءبىلدىرىپ، شەت ەلدىڭ اقپارات قۇرالدارىندا كۇن ساناپ ۇدەپ بارا جاتقان ۇلتىمىزعا قارسى ناسيحاتقا پارمەندى جاۋاپ بەرۋى كەرەك ەمەس پە؟ ايتپەسە، «قازاق راديوسىنىڭ» قازاقتىعى قايدا؟ «راديو FM»، «اۆتوراديو» سياقتى كوڭىل كوتەرۋگە عانا ارنالعان راديولاردان قانداي ايىرماشىلىعى بار؟

ارينە، قازىرگى ينتەرنەت، الەۋمەتتىك جىلەلەر دامىعان زاماندا كومپيۋتەردىڭ تۇيمەشەگىن ءبىر باسىپ ارىس، تەڭىز وقيعالارى تۋرالى اقپاراتتى وڭاي تاۋىپ الۋعا، ەفيرگە توعىتىپ جىبەرۋگە بولادى. بىراق جۋرناليست سول وقيعالار ورنىنا ءوزى بارىپ، جاعدايدى ءوز كوزىمەن كورىپ حابار دايىنداسا بۇل تىم بولماسا تىڭدارماندارعا قۇرمەت دەپ باعالانار ەدى عوي. قازىرگى حالىنە كوڭىلىم تولماسا دا «قازاق راديوسىنىڭ» بولاشاعىنا سەنەمىن. سەنگەندىكتەن كوش تۇزەلەر دەگەن ۇمىتپەن كوڭىلىمدەگى رەنىشىمدى اشىق ايتىپ وتىرمىن.

مارات ەرمۇقانوۆ

قىزىلجار قالاسى 

Abai.kz

7 پىكىر

ۇزدىك ماتەريالدار

العىس ايتۋ كۇنى

العىس ايتۋ كۇنى جانە ونىڭ شىعۋ تاريحى

جومارتبەك نۇرمان 385
الاشوردا

قوجانوۆ مەجەلەۋ ناۋقانىندا

بەيبىت قويشىباەۆ 224
عيبىرات

قايسار رۋحتى عازيز جان

مۇحتار قۇل-مۇحاممەد 558