سارسەنبى, 8 ءساۋىر 2020
COVID-19 قازاقستاندا. جۇقتىرعاندار — 704. جازىلعاندار — 51. قايتىس بولعاندار — 6
بىلگەنگە مارجان 3379 0 پىكىر 14 قاڭتار, 2016 ساعات 13:03

تۇماۋ ءتيىپ، جوتەل قىسقاندا قايتپەك كەرەك؟

جىل سايىن تۇماۋ مەن جوتەلدىڭ ماۋسىمى كەلەتىنى ەشكىمگە دە قۇپيا ەمەس. ۆاكتسيناتسيادان بولەك، ءوز اعزاڭىزدى قورعاۋ ءۇشىن سىزگە دەنساۋلىعىڭىزدى كۇتىپ، دۇرىس تاماقتانعانىڭىز دا كومەكتەسەدى دەپ جازادى قازاقپارات. فۋتبولداعى سەكىلدى، دەنساۋلىق ماسەلەسىنە كەلگەندە دە ەڭ جاقسى قورعانىس - شابۋىل. دەننىڭ ساۋلىعىنا اسا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋعا ءتيىسسىز. ءوزىڭىز ءۇشىن جاقسى ديەتا تاڭداڭىز، شىلىم شەگىپ، سپيرتتىك ونىمدەر ءىشۋ سەكىلدى جامان ادەتتەردەن اۋلاق بولىڭىز. بۇل سىزگە يممۋنيتەتىڭىزدى نىعايتۋعا سەپ بولادى. ەڭ باستىسى ءسىز دۇرىس ديەتا تاڭداۋعا ءتيىسسىز. ديەتادا يممۋنيتەتتى السىرەتەتىن تاعامدار از بولۋى ءتيىس.

سونىمەن قاتار، مايدىڭ شامادان تىس بولۋى يممۋندى جۇيەنىڭ بەلسەندىلىگىن تومەندەتەدى. قانت لەيكوتسيتتەردىڭ ۆيرۋس پەن باكتەرياعا قارسى تۇرۋ قابىلەتىن ازايتادى. اعزانى تۇماۋدان قورعاۋعا ارنالعان ون ءتۇرلى ۇسىنىسقا نازار اۋدارىپ، اتالعان تاعامداردى ءوز راتسيونىڭىزعا قوسىپ كورىڭىز. يوگۋرت يوگۋرتتا اعزانى قاۋىپتى باكتەريالاردان قورعايتىن بەلسەندى باكتەريالار بار. اۆسترياداعى ۆەنا ۋنيۆەرسيتەتى جۇرگىزگەن زەرتتەۋ كۇنىنە 200 گرامداي يوگۋرت قولدانۋ يممۋنيتەت ءۇشىن پروبيوتيگى بار تاعام قوسپالارىنان الدەقايدا پايدالى. ال شۆەتسياداعى تاعى ءبىر زەرتتەۋ لاكتوباكتەريالارى بار تاعامداردى قولدانعان پاتسيەنتتەردىڭ پلاتسەبو ىشكەن ادامدارعا قاراعاندا 33 پايىز سيرەك اۋىراتىنى بايقالعان. وندىرۋشىسىنە قاراماي، ءار كۇنى سايىن بەلسەندى باكتەريالارعا تولى يوگۋرتتى كۇن سايىن قولدانىپ تۇرۋ قاجەت.

ەگەر تۇماۋعا شالدىقساڭىز، يوگۋرت اسقازان ىشەك جولدارىنا سالماق تۇسىرمەيدى. بالالارىڭىز يوگۋرتتى جاقسى كورسىن دەسەڭىز، يوگۋرتتى پارفەگە سۇلى جارماسىن قوسىپ بەرىڭىز. سۇلى، ارپا جانە وزگە دە ءداندى داقىلدار جاسۇنىق تەك قانا جۇرەك پەن اس قورىتۋ ورگاندارىنا كومەك قانا ەمەس، باكتەريا جانە ۆيرۋسپەن كۇرەستە دە وتە ۇلكەن رولگە يە. بەتا-گليۋكان ماكروفاگي مەن نەيتروفيلدەگى اق قان تۇيىرشىكتەرىن بەلسەندى قيمىلداتىپ، يممۋنيتەتتىڭ زياندى باكتەريالاردان ساقتانۋىنا اكەلەتىن كومپونەنت. نۋتريەنتتەر دە جارانىڭ تەز جازىلىپ، انتيبيوتيكتەردىڭ مەيىلىنشە جاقسى جۇمىس ىستەۋىنە سەرپىن بەرەدى. جاسۇنىقتىڭ ءبىر كۇنگى مولشەرى 25 گرامعا جەتۋ كەرەك. الايدا، ادامداردىڭ كوپ بولىگى 11 گرامعا جەتەر جەتپەسىن قابىلدايدى. بۇل اسىرەسە، ۇن تاعامدارىن كوپ پايدالانىپ، جەمىس-جيدەكتى از جەگەندىكتەن. سۋ، سۋ جانە سۋ

مەيىلىنشە سۋدى كوبىرەك ءىشىڭىز. ءبىزدىڭ اعزامىزعا سۋ وتە قاجەت. سۋ تەرىنىڭ شىرىشتى قابىعىن ىلعال ەتىپ ساقتاۋعا كومەكتەسەدى. ەگەر ىلعالدىلىق بول ماسا، كىشىگىرىم جارىقتار پايدا بولۋى مۇمكىن. ال بۇل جارىق ارقىلى پاتوگەندى ميكرواعزا ەنۋى مۇمكىن. شاي ادامداردىڭ كوپ بولىگى جاي سۋ ىشكەندى جاقسى كورمەيدى. مۇنداي جاعدايدا اعزاداعى ىلعالدى شاي قامتاماسىز ەتەدى. ءبىر زەرتتەۋدىڭ ناتيجەسىندە 2 اپتا بويى 5 كەسە قارا شاي ىشكەن ادامنىڭ قانىنداعى ۆيرۋسقا قارسى ينتەرفونداردىڭ ينديفەرەنتتى ىستىق سۋسىن ىشكەن ادامنان 10 ەسە ارتىق ەكەنى بايقالعان.

يممۋنيتەتتىڭ بەلسەندى بولۋىنا اسەر ەتەتىن امين قىشقىلى (L-تيانين) قارا شايدا دا، كوك شايدا دا بار. ال شايدىڭ قۇرامىندا كەزدەسەتىن تاعى ءبىر زات الكيلامين يممۋن جۇيەسىن باكتەريا جانە اللەرگەندەرمەن قورعاۋدا جاقسى قىزمەت ەتەدى. تۇماۋ مەن جوتەل كەزىندە ىستىق سۋسىندار ءىشۋ مىندەت. ويتكەنى، ولار بىتەلىپ قالعان مۇرىندى اشۋعا كومەكتەسەدى.

تاۋىق سورپاسى اسقىنۋدىڭ الدىن الادى. بۇل وتە قاجەت، سەبەبى، تۇماۋدىڭ نەگىزگى بەلگىسى كەڭىردەك تارامىندا جاسۋشالاردىڭ جينالۋىنان باستالادى. تاۋىق سورپاسىن دايىنداۋ كەزىندە بولىنەتىن تسيستەين امينقىشقىلى كەڭىردەك تارامىنان قاقىرىقتى الىپ شىعاتىن اتسەتيلتسيستەين ءدارىسىن ەسكە سالادى. سورپاعا تۇز قوسىڭىز. تۇز تۇماۋ كەزىندە قاقىرىقتى تۇسىرۋگە كومەكتەسەدى. سورپاعا قوسپالار مەن كوگەنىستەردى قوسساڭىز، يممۋنيتەتتى ارتتىراتىن كەرەمەت تاعام شىعادى.

سارىمساق بەلسەندى اليتسينگە باي. اليتسين ينفەكتسيا جانە باكتەريالارمەن كۇرەسەدى. كەزەكتى زەرتتەۋ كەزىندە پاتسيەنتتەرگە 12 اپتا بويى سارىمساق سىعىندىسىن بەرگەن. ناتيجەسىندە، تۇماۋدەن اۋىرۋشىلار 2/3 ازايعان. سوندىقتان، تاۋىق سورپاسىنا دا ازداعان سارىمساق قوسۋدى ۇمىتپاڭىز. اسقاباق پەن ءتاتتى كارتوپ قىزعىلت كوگەنىستەر انتيوكسيدانتتارعا باي.

سونىمەن قاتار، اسقاباق پەن ءتاتتى كارتوپ زياندى باكتەريالارمەن كۇرەسەتىن بەتا-كاروتينگە باي. بەتا-كاروتين تەرىنى ساۋ ەتىپ ساقتاپ، اۋرۋ تۋدىراتىن باكتەريا مەن ۆيرۋستاردىڭ الدىن الاتىن ا دارۋمەنىنەن تارالاتىن زات. بەتا-كاروتينگە ءسابىز، اسقاباق جانە جۇپار ءيىستى قاۋىن باي كەلەدى. ەگەر ءسىز اسقاباقتىڭ جۇمساعىن الىپ وتىرۋعا ەرىنسەڭىز، ادەتتەگىدەي اسقاباق پيۋرەسىن الىڭىز. ءبىر اس قاسىق پيۋرەگە گرەك يوگۋرتىن قوسساڭىز، يممۋنەتتەتى ەكى ەسە قورعايدى.

ساڭىراۋقۇلاقتار لەيكوتسيتتەردى كوبەيتىپ، ولاردى بەلسەندى ەتە تۇسەدى. شيتاكە، مايتاكە جانە رەيشي ساڭىراۋقۇلاقتارى ءيممۋندى جۇيەگە جاقسى اسەر ەتەدى.

بالىق جانە تەڭىز تاعامدارى شايانتارىزدىلەر ۋستريتسا، لوبستەر، شايان جانە ەكى اشىلمالى مولليۋسكىلەردە كەزدەسەتىن سەلەن مەن مينەرال لەيكوتسيتتەرگە اعزادان تۇماۋ ۆيرۋستارىن كەتىرەتىن تسيتوكيندەردى وندىرۋگە كومەكتەسەدى. اقسەركە بالىق، كىشكەنتاي تەڭىز بالىعى جانە سەلد اسقىنۋدىڭ الدىن الىپ، وكپەنى ينفەكتسيادان قورعايتىن ومەگا-3 قىشقىلىنا باي. تەڭىز ونىمدەرىن پايدالانعان ءجون. ولاردا س دارۋمەنى اپەلسيندەگىدەن دە كوپ. بۇل دارۋمەندەر ۆيرۋسقا قارسى بەلسەندى ارەكەتىمەن تانىمال.

سيىر ەتى (قۇرامىندا تسينك كەزدەسەتىن وزگە دە تاعامدار) قىزىل ەتتە تسينك وتە كوپ. تسينك باكتەريالار مەن ۆيرۋستاردى تەز انىقتايتىن لەيكوتسيتتەردى دامىتۋعا كومەكتەسەدى. تسينكتىڭ جەتىسپەۋى اۋرۋدى تەز جۇقتىرۋ قاۋپىن كوبەيتەدى. ەگەر قىزىل ەتكە ۇنەم جاساعىڭىز كەلسە، تسينكتىڭ تەڭىز تاعامدارىندا، سونداي-اق، سۇلى جارماسى مەن يوگۋرت جانە جاڭعاقتاردا بولاتىنىن ەسكەرىڭىز. يممۋنيتەتتى جاقسارتۋعا ارنالعان قوسىمشا ەلەمەنتتەر.

يممۋنەتيتەتتى تومەندەتىن ادەتتەر بار. ولاردان تەزىرەك قۇتىلۋعا تىرىسىڭىز:

شىلىم شەكپەۋ. ەگەر شىلىم شەكسەڭىز، بۇل ادەتتەن ارىلىڭىز. تەمەكى تۇتىنىندە 4000-عا جۋىق حيميالىق قوسپالار بار. ونىڭ ىشىندە، 43-كە جۋىعى كانتسەروگەندى (راكقا شالدىعۋعا اسەر ەتەدى). شىلىم شەگۋ جۇرەك پەن وكپە اۋرۋلارىن جيىلەتەدى. تەمەكى تارتۋدان كەلگەن اۋرۋلار ىشكى ورگانداردىڭ قىزمەتىن بۇزىپ، يممۋنيتەت جۇيەسىن تومەندەتەدى.

دەمالىس. كوپ دەمالىڭىز. ۇيقىنىڭ جەتىسپەۋى يممۋنيتەتكە اسەر ەتەدى. اسىرەسە، ميكروبتارمەن كۇرەسەتىن جاسۋشالاردىڭ قىزمەتى بۇزىلادى. كۇيزەلىستەن ارىلىڭىز. ۇنەمى كۇيزەلىستە جۇرۋ ءسىزدىڭ يممۋنيتەتىڭىزگە تىكەلەي اسەر ەتىپ، ت جاسۋشالارىنىڭ پايدالىلىعىن تومەندەتەدى.

سونىمەن قاتار، وزگە دە جاسۋشالاردىڭ بەلسەندىلىگىن ازايتادى.

فيزيكالىق جاتتىعۋلار. دەنە جاتتىعۋلارىنا كوڭىل ءبولىڭىز. ۇنەمى وتىرا بەرۋ دەنساۋلىعىڭىزعا كەرى اسەر ەتەدى. كوپتەگەن ادامدار جاتتىعۋدىڭ كومەگىمەن ارىلۋعا بولاتىن سىرقاتتارعا شالدىققان. كۇنىنە 30 مينۋت اەروبيكامەن اينالىسۋ يممۋنيتەتتى كادىمگىدەي كوتەرەدى.

اباي-اقپارات

0 پىكىر