جەكسەنبى, 23 ماۋسىم 2024
بولعان وقيعا 11985 0 پىكىر 30 شىلدە, 2014 ساعات 17:06

پلاگيات - بىزدەرگە جامان ۇيات

بۇرىن قازاق «كىتاپ ۇرلاعان ۇرلىققا جاتپايدى»،- دەيتىن، بۇل ءسوز وقۋ ءۇشىن ۇرلاۋعا قاراتىلاتىن. ينتەرنەت دامىپ، جازارمان كوبەيگەن زاماندا ۇرلىقتىڭ ءتۇر-ءتۇرى شىقتى. بىرەۋ ديپلوم ۇرلاپ، بىرەۋ ءاننىڭ نوتاسىن، بىرەۋ رەفەرات ۇرلاپ جازادى، ەستىگەن بىلايعى جۇرت كوشىرىپتى دەيدى دە قويا سالادى. ال، وزەگىڭىزدى جارىپ شىعىپ، پەرزەنتىڭىز سىندى قىمباتىڭىز سانالاتىن تۋىندىڭىزدى بىرەۋ كەلىپ مەنىكى دەسە قانداي كۇيدە بولاسىز، جانە ول جاڭا عانا جازىلىپ سياسى كەپپەگەن دۇنيە ەمەس ءدۇيىم جۇرتقا تانىلعان دۇنيە بولسا. اقىن باۋىرجان قاراعىزۇلىنىڭ باسىنان سونداي جاعداي ءوتتى، تومەندە اقىننىڭ الەۋمەتتىك جەلىدەگى بازىناسى مەن قاتار، وزگە يەسى تابىلعان ولەڭى قاتار بەرىلدى، وقىرمان قاۋىمعا ۇكىمىن ايتار دەپ ۇسىنىپ وتىرمىز.

***       ***        ***

وسىدان ءۇش كۇن بۇرىن "ۆ كونتاكتە"-دەگى جەكە پاراقشاما http://vk.com/hasakyn الينا جوگۋلوۆا دەگەن بىرەۋ حات جولداپتى. حاتتىڭ ءماتىنى مىناۋ: "دوبرىي دەن! ۆاس بەسپوكويت الينا جوگۋلوۆا. باۋرجان سو ۆسەم ۋۆاجەنيەم وتنوشۋس ك ۆاشەمۋ تۆورچەستۆۋ. نو دولجنا سكازات، چتو ۆى پريسۆويل ستيح موەگو ستۋدەنتا توچنەە يا پيساتەل ي رۋكوۆوديتەل پوەتيچەسكيح كلۋبوۆ تاك جە جۋرناليست. نۋرسۋلتان مۋراتوۆ ياۆلياەتسيا اۆتوروم ودنوگو پرويزۆەدەنيا. وپۋبليكوۆاننوگو وت ۆاشەگو يمەني. مى پروستيم ۋداليت ەتو پرويزۆەدەنيە. س /ۋ الينا." الينا جوگۋلوۆا فب-دان "وبششەستۆەننىي دەياتەل" دەپ پاراقشا اشتىرىپ قويعان، ورىس تىلىندە جازاتىن جازۋشى ەكەن. ءوز باسىم ونداي جازۋشىنى تانىمايدى ەكەنمىن...

قۇداي باستارىڭىزعا بەرمەسىن، مىنانداي جاعدايعا نە كۇلەرىڭدى نە جىلارىڭدى بىلمەيدى ەكەنسىڭ... «اكەسىن ساباعاندى تالاي كورگەن ەدىك، بىراق ارباعا بايلاپ ساباعاندى كىم كورگەن» دەگەندەي، كوزىڭ تىرىسىندە كوزىڭدى باقىرايتىپ قويىپ، جازعان دۇنيەڭدى، ءوز ولەڭىڭدى "مەنىڭ ولەڭىم" دەپ جارماسقان جىندىنى ءبىرىنشى رەت كورىپ، ەستىپ وتىرمىن)) تالاي ولەڭدەرىمدى ارتىمنان ەرگەن كەيبىر جاس اقىندار وزگەرتىپ، ءوز اتتارىنان جاريااعانىن ەستىپ، كورىپ جۇرەمىن. "ولەڭدەرىم ۇناعان سوڭ، جاقسى كورگەن سوڭ ەلىكتەپ جۇرگەن شىعار" دەپ كەشىرىممەن قاراپ قويا سالاتىنمىن. كەيىن كەيبىر جاس باۋىرلارىمىز كەشىرىم سۇراپ، قيپاقتاپ جاتادى. وعان ەتىمىز ۇيرەندى عوي... ال مىناۋ... مىناۋ ادامعا اۋىر تيەدى ەكەن. ءوزىڭىز ويلاڭىزشى، بىرەۋ ءسىزدىڭ بالاڭىزدى "مەنىڭ بالام" دەسە، ءسىز قانداي كوڭىل كۇيدە بولاسىز؟؟! قوش. سول ۋاقىتتا رامازان ايى بولعان سوڭ، ءوزىم ورازا تۇتىپ جۇرگەن سوڭ بارىنشا سابىر ساقتاپ باقتىم. الينا جوگۋلوۆا مەن نۋرسۋلتان مۋراتوۆقا: "بۇل قورلىقتارىڭ ءۇشىن كەلىپ كەشىرىم سۇراڭدار، ۇيالمايسىڭدار ما، قاراقتار؟!" دەپ حات جولداپ جىبەردىم. وسى پاراقشاما "ەندى مىناعان نە دەۋگە بولادى" دەپ جاريالاپ قويدىم. كوپتەگەن ادامدار پىكىر قالدىرىپ جاتتى.https://www.facebook.com/bauyrzan.karagyzuly بالكىم، ءتۇسىنىپ كەلىپ كەشىرىم سۇرار دەگەن ۇمىتتە بولدىم...كىمنىڭ اق، كىمنىڭ قارا ەكەنىن قۇداي دا، ادام دا كورىپ تۇر...

ال ولەڭگە كەلەتىن بولساق، "بويداقتىڭ مۇڭى" دەگەن ولەڭ 2005 جىلى بويداق كەزىمدە جازىلعان. ودان بەرى كەم دەگەن دە 100 دەن استام باسىلىمدارعا، ينتەرنەت پاراقشالارىنا جارايالانعان شىعار. كلارا ورازاليەۆا دەگەن شىمكەنتتىك دوسىم ءتىپتى ستۋديادا وقىپ، mp3 نۇسقاسى تەلەفون القىلى رەسپۋبليكاعا تارالىپ كەتكەن. وسى ولەڭىم ءۇشىن حالىقارالىق «شابىت» شىعارماشىل جاستار فەستيۆالىندە لاۋرەات اتانعانمىن... ول از دەسەڭ ء"وڭ.مەن.ءتۇس.", "جۇمباقتاسقا جاۋعان كۇز" اتتى ەكى كىتابىما دا ەنگەن... ايتا بەرسەڭ كوپ قوي... كوپتەگەن باۋىرلارىم مەن قارىنداستارىم بۇل ولەڭدى جاتقا وقيدى...

مەنىڭ تۇسىنبەگەنىم الينا جوگۋلوۆا مەن نۋرسۋلتان مۋراتوۆ كىمدى اقىماق قىلىپ وتىر، كىمدى مازاق قىلىپ وتىر؟؟؟ وسىلاي جازبايىن-اق دەپ ەدىم، كەشىرىم سۇراپ ءالى كەلگەن جوق. كەرىسىنشە، مەنى بىرەۋدىڭ ولەڭىن ۇرلايتىن ۇرلىقشى قىلىپ وتىر. كۇلكىم كەلەدى. ءۇشىنشى كىتابىم شىققالى جاتىر، سوعان جازىپ تاستاعان ولەڭدەرىمدى جيناقتاۋعا قولىم تيمەي جۇرگەندە، جۇيكەمدى اۋىرتىپ قويدى... سوتقا بەرۋ كەرەك شىعار... قالاي ويلايسىزدار؟!

باۋىرجان قاراعىزۇلىنىڭ “Facebook” الەۋمەتتىك جەلىدەگى پاراقشاسىنان.

 

***             ***            ***

بويداقتىڭ مۇڭى

سۋرەتتەگى ادەمى كەلبەتىڭە،
قاراي-قاراي سىيمايمىن جەر بەتىنە.
ۇيلەنبەي-اق وتەر ەم...
اتتەڭ، بىراق...
ءتورت قابىرعا. ءبىر توسەك. بولمە – تۇرمە.

مىڭ قۇبىلدىم ءبىر ساعان ۇناي الماي،
جىندى قىلدىڭ،
سەن مەنى جىندى قىلدىڭ.
كۇلە دە الماي، بولمەدەن جىلاي دا الماي،
كەتتىم شىعىپ، قۇداي-اي، شىداي الماي.

كەزىپ كەلەم كوشەنى، كەزىپ كەلەم،
اۋىر ويمەن ەڭسەمدى ەزىپ كەلەم.
ءومىر – مىلقاۋ مەندەگى،
كوڭىل – سوقىر،
ءۇمىت – نۇرلى.
سابىر جوق.
سەزىك – كەرەڭ.

تاۋسىلسا ەگەر مەن دەگەن ءتوزىم، ءالىم،
تالشىق ەتەم سەن دەگەن سەزىم ءارىن.
كوڭىلىمنىڭ كۇيىگى كوزدەن اعار،
ۇندەمە...
ۇندەمەشى، ايتاتىن ءسوزىڭ ءمالىم...

جازيراسىن جانىمنىڭ تورلاسا مۇڭ،
ويلانباي-اق ادەيى ور باسامىن.
كوكجيەگىن قىڭىرلىق شيمايلاعان،
ءوتتى تالاي ءولى – ءتۇن، دالباسا – كۇن.

ەسىڭدە مە؟!
بال سىرعا قانباۋشى ەدىك،
ارمان قۋىپ زاۋ كوككە سامعاۋشى ەدىك.
مىنا الەمگە ەكەۋمىز كۇلىپ قاراپ،
ءبىرىمىزدى ءبىرىمىز... الداۋشى ەدىك.

...جۇرەگىمنىڭ جانارىن قۇم باسقان با؟!
جوق، الدە مۇڭ باسقان با؟!
جوق، الدە، جىن باسقان با؟!
سول كەزدەگى كول-كوسىر ۋاقىتقا
جۇلدىزدارىن تامىزعان تۇنگى اسپانعا
قاراپ تۇرمىن...
ءبارى دە شەكتەمەلى.
مۇڭعا مالدى قارا كۇز تەككە مەنى.
كوكتەم ەدى كوڭىلىم، كوكتەم ەدى،
ۋاي، قادىرسىز ۋاقىت، سوكپە مەنى،
ارمان الىس جەتەم دەپ جەتپەگەنىم...

تۇنگى قالا – يلەۋى قۇمىرسقانىڭ
تۇنگى قالا، مەن سەنى جەك كورەمىن!

Abai.kz

0 پىكىر