Seysenbi, 22 Qırküyek 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 107374. Jazılğandar — 102064. Qaytıs bolğandar — 1699
«Soqır» Femida 5347 68 pikir 5 Mamır, 2017 sağat 11:59

Soğıs... Jeñis... Atalarğa tağzım...

(tolğanıs oylar)

Jeñiske de 72 jıl toldı. Bwl soğıs eñ zwlmat - auır soğıs. Adam balasın, onıñ işinde qazaq elin de qan jılatqan qırğın. Özi de «Voennıy kommunizm», «Krasnıy terror», «Kişi Oktyabr'», «Aşarşılıq» t.b. swmdıqtardı qoldan jasağan swrqiya sayasat qwrbanı bolğan, bar jaqsısınan ayrılğan elimizdi «jığılğanğa jwdırıq» degendey osı soğıs mülde twralatıp ketti!

Soğıs... Ataluı da, oqiğaları da mülde tolıq aytılmağan jwmbaq! Tek qana keyingi kezde Wlı Jeñisti däripteuge aynaldırılğan qandı qırğın! Aşılar ma eken sonıñ tolıq jwmbaqtarı... Äy qaydam...

Wlı Jeñis! Atalarımızdıñ öz elinen jıraqta mäñgilik köz jwmuımen, elge oralğandardıñ mügedektigimen, apalarımızdıñ jas säbilerin üyge qamap ketip, kün-tün demey etken janqiyar eñbekterimen, bizdiñ wrpaqtıñ äke-şeşeleriniñ joğaltqan balalıq, köz jastarımen kelgen jeñis! Sonısımen de qadirli! Wmıtam dese de, eşkim wmıta almaydı!

Nege jwmbaqtarı köp?

Bäri anıq sekildi bolğanımen de şındığında solay! Kerek deseñiz ataluı da. Bizge Wlı Otan Soğısı degendi miımızğa qwyıp keldi. Säl tarihqa köz jügirtip oylansaq şe? Eger Otan Soğısı bolsa «Jeñilmeytin Qızıl Armiya» nelikten «Mangermeyn» sızıq-şebin bwzıp ötip, masqara bolıp, jat jerde, jat elde nege batpaqqa batıp qaldı? Berlinnen keyingi Gobi men Hingan şölinen ötken jankeştilikti qalay wmıtamız? SSSR-ğa qarsı soğıs jariyalağan (Rumın, Bolgar, Polyak… t.b.) elderdi aytsa, qinalıp, jaltaqtap qalatınımız qalay? Al kommunistik ideologiya miğa «satqındar» dep siñirgen «Türkistan legionındağı» atalarımız şınımen satqın ba? Olardı qayda jiberemiz?

Barlıq Sovet kinolarında Vlasovşılar «qandıqol, satqın, işkiş, tonauşı» türinde körsetiledi. Al wmıtpasam, sol armiyanıñ bas ştabın basqarğan polkovnik Neryanin sol soğıstıñ basında «Sovet Odağınıñ Batırı», onıñ aldında «Samıy blyastyaşiiy oficer Krasnoy Armiy» degen at alğan bolatın! Armiyanıñ «Kazak polktarın, wşqış eskadriliyaların» basqarğan oficerler şe? Bizdiñ de key atalarımız sol armiyada da boldı! Olar satqın ba? Älde Lenin-Stalindik qırıp-joyuda künäsiz ölgen äkeleri men bauırlarınıñ qanın joqtadı ma?! Serik ağamızdıñ jazuı boyınşa «Padenie Bol'şego Turkestana-da» elimizdiñ nağız wltjandı-patriotı Mwstafa Şoqayğa qara küye jağıldı. Al elimizdi «bol'şevik ezgisinen qwtqaram» dep desant bolıp kelgen Ağaev (şın familiyasın aytpay-aq qoyayın. Elimizdiñ Batıs öñiriniñ tuması. Jer qatınastarı böliminde agronom bolğan) tärizdiler de özimizdiñ atalarımız ğoy! Olardı satqın deuge auızımız baradı ma? Älde ideologiya qwrbandarı ma?

Estuimşe Türkiyada qazir Aqsaq Temir men Bayazittiñ eskertkişi qatar twrıp, ekeui de «Türki äleminiñ dañqtı qolbasşıları» retinde bağalanatın körinedi. Aqsaq Temirdi «Mwsılman älemin küyretuşi» dep eşkim qaralap jatqan joq desedi. Olay bolsa tağdırdıñ tälkegimen (keyi öz qalauımen… oficer bwyrığın orındap… qarañğılıqtan… şarasızdıqtan… jaralanıp… twtqındar bezingen Stalin bwyrığı… t.b.)  maydannıñ qarama-qarsı jaqtarında qalıp qoyğan atalarımızdı da wmıtpay, tağzım etuge tiisti emespiz be! Olardıñ kinäsi bar ma?! Joq... bäri de şeyit-qwrbandar!

Olay bolsa soğıstıñ ataluı da «Ekinşi Düniejüzilik Soğıs» boluı kerek! Al tarihi oqiğalar sol «Soğısqa qazaqtardıñ qatısuı» dep atalğanı dwrıs bolar.

Adam şığını jwmbağı... Bizge kezinde Sovet Odağı 22 mln adamınan ayrıldı dep oqıtıldı. Al Gorbaçev kezinde 40, El'cin kezinde 60 degen de cifrlardı kördik. Öz basım sol Sovet eliniñ joğaltqan adam sanı 50 millionday degenge tolıqtay senem. Öz qazağımızdı alsaq, soğıs örti şarpımağan otbası joq ta şığar. Bizdiñ äuletten altı atam soğısqa ketken. Mügedek bolıp oralğanı öz atam. Al atamnıñ bes birdey nemereles bauırlarınan habar da joq, wrpaq ta qalmağan. San jaqqa jazıp jatıp, ekeuin ğana anıqtadım, üşeui iz-tüzsiz.

Sayasat statistikanı da jasıradı. Öz swmdıqtarın körsetpeu üşin kommunistik rejim de terror qwrbandarınıñ sanın jasırdı. Adam sanın köbeytip ayttı. Solay bolğanmen de, tipten deportaciya qwrbandarın aytpağannıñ özinde qazirgi zertteulerdegi äskeri şığınnıñ özi-aq jağañdı wstatadı. Eñ birinşi Moskva tübindegi jäne «Rjevskiy vıstup» (şındığında el Rjevskaya myasorubka dep atağan) şayqastarında Sovet armiyası jeñiske jetti. Sonda barğan bir qazaqstandıq diviziyadağı 12 mıñ adamnan 450-i ğana tiri qalğan! Moskva tübindegi äskeri şığınnıñ özi 1 mln ekeni, al «Stalingrad şayqasındağı» şığın 1,5 mln ekeni aytıla bastadı.

Stalingradtağı Paulyustiñ armiyası 320 mıñ ekeni belgili, sonda qalay bolğanı? Sovet komandovaniesi bir nemis soldatın öltiru üşin segiz soldattıñ ömirin qiğanı ma? Qazirgi künde basqa jerde opat bolğan bir amerikandıq soldatqa Wlttıq Qaralı kün jariyalanıp jatadı. Al sondağı qırğınğa qalay qarau kerek. Ol - bol'şevik-kommunisterdiñ adamdı mülde adam sanamay, qoyşa aydap qırğınğa wşıratuı ma? Sol «Stalingrad şayqasına» qatısqan atam eki-üş adamğa bir mıltıq jäne 5 patron beriletinin aytqan edi. Osı eki jeñiske de qazaqtarımız köptep qatısqanı da anıq! Sol qwrbandarğa tağzım etelik!

Qazir alapat qırğındı bwrmalauşılıqqa tözuge boladı ma? Mısalı,  keybir polyaktardıñ öz elin ukraindıqtar azat etti degeni qanday oymen aytıldı deseñşi. Öz elimizde de osı Jeñistiñ 70 jıldıq qwrmetin öz jeke bastarına paydalanıp, öz müddelerine iske asırğandardı da bayqap, adamgerşilikke jat piğıldarın körsetkenine  titirkenedi ekensiñ.

Barlıq soğıs qwrbandarın eske ala otırıp, ruhtarına bas ielik!

Azken Altay

Abai.kz

68 pikir