Düysenbi, 6 Şilde 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 41065. Jazılğandar — 13614. Qaytıs bolğandar — 188
Äne, kördiñ be? 2056 15 pikir 2 Mausım, 2020 sağat 16:25

Bayqoñırdıñ bolaşağı bar ma?

Masktıñ zımıranı

«Äp, bärekeldi, Mask!» Keşeli-beri jelidegi jwrttıñ auzındağı söz osı. Bizde ğana emes, bükil älemde. 30 mamırda AQŞ, onda da Ilon Masktiñ «SpaceX» korporaciyası ğarışqa adam wşırdı. Reseyden emes, öz jerinen. AQŞ-tıñ Florida ştatında ornalasqan Kanaveral ğarış aylağınan. «Fal'kon-9» zımıranı «Crew Dragon» kemesimen eki amerikalıq ğarışkerdi alıp wşqan. Keşe, 31 mamır küni olar Halıqaralıq ğarış stanciyasına jetipti.

Mask pen Rogozinniñ «söz qağısı»

Ilon Mask po-russki otvetil Rogozinu - Gazeta.Ru | Novosti

Bwl – 2011 jılı AQŞ-tıñ «Space Shuttle» bağdarlaması toqtağan toğız jıldan bergi öz aldına wşırğan alğaşqı zımıranı eken. Äytpese, 9 jıl boyı orıstıñ «Soyuzına» mingesip wşıp jüripti.

Keşe Ilon Mask öz zımıranın wşırğan soñ, orıstıñ bwrınğı kişi prem'eri Dmitriy Rogozinniñ altı jıl bwrın aytqan «kekesinine» jauap beripti. Tüsinikti bolu üşin ret-retimen jazayıq...

2014 jıl. AQŞ Reseyge, onda da Reseydiñ ğarış salasına qarsı sankciya salmaq bolğanda, osı Rogozin degen däu: «Bayqañdar, ğarışkerleriñdi «batutpen» wşırıp jürmeñder!», dep lepirgen eken. Ol kezde Rogozin orıstıñ kosmonavtika salasın basqaratın vice-prem'er.

Al keşe Mask Rogozinniñ sol sözine arağa altı jıl salıp jauap beripti. «Batut ta» jaraydı eken», depti (Ilon Mask poşutil: «Batut rabotaet»).

Masktıñ osı jauabınan soñ, Rogozin de qarap qalsın ba, birdeñe deu kerek. Sodan, «sasqan üyrek artımen jüzediniñ» kerin keltiripti.

«Şınımen, 2014 jılı bizdiñ ğarış salasına sankciya salınu qaupi boldı. Men, osılayşa olardı eskerttim. Bwl öz jemisin berdi. Bwl äzil emes, şınımen qorqıtu boldı. Jäne onı estidi», - depti Rogozin. Depti de, NASA direktorı Djim Braydenstayndı qwttıqtaptı.

AQŞ pen Reseydiñ arasındağı bwl «aytıs» Mask pen Rogozinnen bastalğan joq qoy, bilemiz. Äueli AQŞ pen KSRO, sosın Resey arasındağı bäseke sonau 1957 jıldan beri qaray esepteledi. Ğarıştı igeru üşin, ğarış salasında «superderjava» atanu üşin it, maymıl, tasbaqa, adam, jasandı jerserikteri t.b. wşırudan bastalğan jarıstıñ jalğası keşegi Mask pen Rogozinderdiñ «aytısımen» ayaqtalıp twr, äzirge.

2011 jıldıñ şildesinde «Space Shuttle» bağdarlaması toqtağan soñ, NASA-da onı almastıratın basqa bağdarlama bolmaptı. Endi, bar. Tipti, 2021 jıldıñ ayağına deyin «Boeing» korporaciyası da «Starliner» kemesin äzirlep şığarmaq eken. Söytip, su jaña eki ğarış kemesine ie bolatın AQŞ Reseydiñ aldın oramaq körinedi.

Resey monopoliyadan ayırıldı

V NASA otvetili na pretenzii po povodu priglaşeniya Rogozina v SŞA

NASA astronavtarı Reseydiñ «Soyuzına» mingesuge mäjbür bolğannan beri Resey birte-birte monopolist atana bastağan. AQŞ şattldarı Reseydiñ «Mir» ğarış stanciyasına wşıp baratın. Al olardıñ qatırına mindetti türde bir orıs ğarışkeri qosılıp wşıp jürgen. 2000 jıldan beri NASA astronavtarı bizdiñ Bayqoñırdan wşa bastadı. Al 2003 jılı «Columbia» ğarış kemesi apatqa wşırağan soñ, Resey ğarışqa ekipaj tasımaldaytın jalğız el atanğan. Keşegi Masktiñ zımıranı bwl statustı da joydı. Taqırıptıq şolu. Mine, qarañız:

«Proşanie s «Roskosmosom». Kak Ilon Mask pohoronil goskorporaciyu s pomoş'yu odnoy raketı»,

«Rossiya poteryala monopoliyu na poletı k MKS - çto dal'şe?»,

«Okonçatel'naya pobeda SŞA: kak Rossiya beznadejno otstala ot Ameriki v kosmiçeskoy gonke»,

«Novaya era. Poçemu korabl' SpaceX poletel v kosmos, nesmotrya na koronavirus»,

«SŞA priglasili Rossiyu na Lunu»,

«Ha-ha, ser»: poçemu Mask pobedil Rogozina»,

«Ilon Mask zapustil pilotiruemıy korabl': kakoe buduşee jdet Baykonur»...

Bayqoñırdıñ bolaşağı ne bolmaq?

Qazaqstan Reseydiñ wsınısın qabıldadı: Ekinşi «Bayqoñır» salına ma?

Sonımen, 250 mıñ adam jwmıs isteytin Reseydiñ bükil ğarış salasınıñ jasağanın 8 mıñ adamı bar «Space-X» jasap şıqtı. Al anau bir maqalada «sputniknews.kz» saytı: «Bayqoñırdıñ bolaşağı ne bolmaq», dep alañdaptı. Biz atayıq onda...

2050 jılğa deyin qoş bol, Bayqoñır!

2018 jıl. Resey jalğa alıp otırğan «Bayqoñır» ğarış aylağın jalğa beru merzimi wzartılğan. Endi 2050 jılğa deyin «Bayqoñır» ğarış aylağı Reseydiñ menşiginde bolmaq.

Bwl turalı da jañağı Rogozin aytqan. Qaşan aytqan? Qayda aytqan? 2018 jılı Mäskeu oblısında, «Armiya-2018» deytin halıqaralıq forumda aytqan!

Ekonomikası eseñgirep, öndirisi ölimşi bolğan Putinniñ qaru-jaraqtan nesi bar basqa? «Bayqoñırı» bar. Geosayasi jağınan «Bayqoñır» Qazaqstan territoriyasına kiredi. Al onı jalğa alıp otırğan - Resey. Joğarıda ayttıq. 2050 jılğa deyin wzartqan. «Bayqoñırda» QR Zañı jürmeytini, ondağı jwrttıñ Resey rubl'imen sauda jasap, mektepterinde «Prezidentimiz Putin» dep oqıtılatını osığan deyin talay märte jazıldı. Sol kezde Köşerbaev «kökelerin tanıtamın» dep barıp, aqırında 6 mektepti QR BjĞM programmasımen oqıtatın etip qaytqan edi. Bwl da sol eki jıl bwrınğı aqparat. Qısqası, «Bayqoñırda» Resey Zañı üstemdik qwrıp twr.

Taqırıptan säl auıtqıdıq. Ğarış aylağına oralayıq. Sonımen, «Bayqoñır» ğarış aylağın Resey 2050-ge deyin jaldaydı. Zımırandarın wşıradı. Sınaqtarın jürgizedi. Sol üşin aqı töleydi. Bılay qarasañız, «onda twrğan ne bar» dersiz. Bar. Bilmeseñiz, bildireyik.

Roskosmostıñ» Bayqoñırda qaldıq kömetini qoğamdı alañdattı ...

2015-2016 jıldar arasında eski ükimet Bayqoñırdıñ tağdırın tabanğa basqanday toz-tozın şığardı. 

- Bwrınğı ministr, qazirgi deputat Vladimir Bojko «Proton» apatınan Bayqoñır halqınıñ eşqanday zardap şekpegenin ayttı.

- Qostanay oblısı men Aqtöbe oblısınan zımıran qaldıqtarın qwlatuğa 63 mıñ gektar jer beretin boldı.

- Bizdiñ Bayqoñırdan bizdiñ ğarışkerimiz Aydın Ayımbetovtı ğarışqa wşırdıq. Ol üşin 20 milliard tağı berdik, Reseyge.

- 10 mln. gektarğa teñ qazaq jerin sınaq alañına aynaldırğanı üşin reseylikter elimizge nebarı 27 mln. dollar töleydi degen. Ras, onıñ da ayağı nemen bitkeni belgisiz...

- 32  märte «Proton» zımıranı qwladı (2018 jılğı derek).

Upavşaya bliz Jezkazgana çast' raketı ne soderjit smertel'nıy ...

Praton qwladı dedik qoy. 1967 jıldan beri 404 Proton tasığış-zımıranı ğarışqa wşırılğan bolsa, sonıñ 49-ınıñ jolı bolmaptı. Keybir derekterge qarasaq, sol 49-dıñ 32-si qazaq jerine qwlağan. Al Bayqoñırdı jalğa alıp otırğan Resey jılına jalpwlına 115 million dollar ğana töleydi eken. Jalğa sonau 1994 jılı berilgen.

Söytken Bayqoñır ğarış aylağınıñ qwrılğan küni – bügin! 65 jıl! Älemdegi eñ birinşi jäne eñ ülken ğarış aylağı 1955 jıldıñ 2 mausımında negizi qalanğan. Bayqoñır ğarış aylağınan 7 tiptegi zımıran tasığıştar wşırılğan eken. Qazir «Soyuz» jäne «Proton-M» zımıran tasığıştarı wşırılıp jür. 2015-2019 jıldar aralığında barlığı 62 zımıran wşqan eken. Biılğı jıl soñına deyin 7 zımırın wşıru josparlanıptı.

Tüyin. Sonımen, Mask dayındap wşırğan zımıran Roskosmostı ras äbigerge saldı. Masktıñ jaña «Crew Dragon-ı» orıstıñ eski «Soyuz-ın» birte-birte ığıstırıp şığaradı dep jatır. Endi AQŞ-ta ğarışqa ekipaj tasitın boladı jäne qwnı Reseydikinen äldeqayda arzan. Sondıqtan, Rogozinderdiñ şamdanatınınday-aq bar...

Hoş! Biz qaytpekpiz? Roskosmos beretin 115 millionğa mäz bolıp otıra beremiz be? Älde ğılımi-tehnikalıq integraciyanıñ özge de joldarın izdeymiz be? Siz ne deysiz?

Nwrgeldi Äbdiğaniwlı 

Abai.kz

15 pikir