Seysenbi, 2 Mausım 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 11571. Jazılğandar — 5941. Qaytıs bolğandar — 44
Bilgenge marjan 989 4 pikir 12 Mamır, 2020 sağat 13:42

Vakcinaciya nelikten mindetti boluı tiis?

Qoğamdıq densaulıq saqtau wlttıq ortalığınıñ Jwqpalı aurulardıñ aldın alu departamentiniñ asa qauipti infekciyalardı taldau men monitoringileu jäne zerthanalardı damıtu böliminiñ basşısı Äsem Kümisbaeva: Vakcinaciyanı mindetteu - azamattardıñ öz densaulığı üşin jauapkerşiligin ıntalandıruğa bağıttalğan şaralardıñ biri!

Soñğı jüz jılda adamdar infekciyanıñ taraluına qarsı qalay küresu kerektigi jöninde köp närseni bildi jäne birqatar jwqpalı aurulardı baqılauda wstaudı üyrendi, al olardıñ keybireuin müldem joydı. Degenmen, adamnıñ infekciyalıq aurularmen küresi toqtausız jürip jatır jäne bwl jerde köp närse köptegen elderdiñ, wyımdardıñ jäne qarapayım adamdardıñ üylestirilgen küşine baylanıstı. 

Vakcinaciya ömirge qauip töndiretin infekciyalıq aurularmen küresudiñ nemese olardı joyudıñ qwralı bolıp tabıladı. Mälimetterge süyensek, immundau jıl sayın 2 millionnan 3 millionğa deyin ölim jağdayınıñ aldın aluğa mümkindik beredi. Bwl - tipti halıqtıñ eñ osal tobına immundau qoljetimdiligin qamtamasız etetin strategiyalarmen tekserilgen densaulıq saqtau salasındağı investiciyalar twrğısınan eñ tiimdi türi. 

Nelikten vakcinaciya mindetti boluı tiis? Öytkeni halıqtı vakcinaciyamen  barınşa joğarı - 95% jäne odan da köp deñgeyde qamtu kezinde tiimdi vakcinaciyalauğa qol jetkizuge boladı! Jıl sayın immundau dünie jüzinde 3 million adamnıñ ömirin aman alıp qaladı, sonday-aq tağı da millionnan astam adamdı aurulardan jäne ömir boyı mügedek boludan qwtqaradı (DDSW-nıñ eseptik derekteri). Balalardı josparlı immundau engizilgenge deyin infekciyalıq aurular älemde bolatın balalar öliminiñ jetekşi sebepteriniñ biri bolğan edi. Tipti, qazirgi kezde de bwl aurular vakcinoprofilaktika ädisterimen baqılanatın barlıq infekciyalardıñ işinde ölimge äkeletin jäne eñ jii kezedesetin qızılşa, b tipti Haemophilus influenzae (Hib), kökjötel jäne jaña tuğan balanıñ sirespesi siyaqtı infekciyalardan bolatın qayğı-qasirettiñ jäne ölimniñ sebebi bolıp otır. Jıl sayın 10.6 million bala bes jasqa jetpey qaytıs boladı; olardıñ 1.4 millionı vakcinaciyanıñ kömegimen aldın aluğa bolatın aurulardan qaytıs boladı. Dünie jüzinde jıl sayın şamamen 3- 4 million adam  basqarılatın infekciyalardan qaytıs boladı. 

Immundaumen qamtu deñgeyin arttıru ayasında belgili bir infekciyalıq auruğa qarsı vakcinanı engizu sırqattanğandar sanınıñ edäuir azayuın qamtamasız etedi. Jäne de, kerisinşe, ekpelermen qamtu deñgeyin tömendetu kezinde auru jağdayı qaytadan orın aladı. Eger immundauğa basa nazar audarılmasa, onda poliomielit, qızılşa nemese difteriya siyaqtı öte jwqpalı aurular qaytadan payda boluı jäne dünie jüzine, onıñ işinde bizdiñ elimizge de taraluı mümkin. 

Sonday-aq immundau ekpe almağandardı da belgili bir infekciyalıq aurulardıñ taraluınıñ aldın alu arqılı qorğay aladı: belgili bir qoğamdastıqta jetkilikti adam sanı vakcinaciyalaudan ötken kezde infekciyalar taralmaydı. Sipatı öte jwqpalı bolğandıqtan, qızılşağa baylanıstı mwnday äserge halıqtıñ ülken böligin (>95%) immundau esebinen qol jetkizuge boladı. Ekpe alğan adamdar köbeygen sayın, sonşalıqtı adam ömirin aman alıp qaluğa boladı.    

Balañızğa ekpe jasau qajet ekeni turalı oylanıñız! Bwl turalı oylanu kerek, öytkeni balañızdıñ ömiri - öz qolıñızda. Vakcina ala otırıp, siz tuberkulez meningiti siyaqtı qorqınıştı aurulardıñ jäne köptegen basqa da aurulardıñ aldın alasız. Halıqtıñ şamamen 95 payızı vakcinaciyalaudan ötken kezde wjımdıq immunitet qalıptasadı dep esepteledi, vakcinaciyalaudan ötpegen adamdar özderiniñ jäne basqa adamdardıñ sol auruğa şaldığu mümkindigin arttıradı.    

Sirespe siyaqtı basqarılatın infekciyadan wjımdıq immunitet esebinen qorğanu mümkin emes, öytkeni bwl jwqpalı auru emes. Eger sizdiñ balañız sirespege qarsı ekpe almağan bolsa, onda basqa balalardıñ ekpe alğanı ne almağanı mañızdı emes – balañız bäribir aurudan qorğalmağan bolıp sanaladı. 

Wjımdıq immunitet koncepciyası ata-analarda jalğan qauipsizdik sezimin tudıruı mümkin, bwl olardıñ profilaktikalıq ekpelerden bas tartuınıñ sebebine aynaluı mümkin. Mwnday közqaras kez kelgen wjımdıq immunitettiñ äserin tömendetip qana qoymaydı jäne vakcina almağan kez kelgen bala atalğan jwqpalı aurulardıñ taralu qaupin arttıradı. Eñ aqırında, ekpe almağan bir adam auruğa şaldıqsa, keyinnen odan aynalasındağı vakcinaciyadan ötpegen adamdar auru jwqtıradı.

Vakcinaciyanıñ mindetti ekendigin wmıtpañız, öytkeni siz öz densaulığıñız üşin jauaptısız! Vakcinaciyanıñ sätti ötui är adamnıñ dayın boluına, jalpı salauattılıqtı qamtamasız etuge baylanıstı. Vakcina ala otırıp, siz öziñizdi jäne jaqındarıñızdı qorğaytınıñızdı este saqtañız!

Abai.kz

4 pikir