Särsenbi, 1 Säuir 2020
Qwyılsın köşiñ 4038 9 pikir 23 Qaraşa, 2017 sağat 12:15

Köşi-qon: wsınıstarımız ötse, Zañ kemeldene tüspek

«Qazaqstan Respublikasınıñ keybir zañnamalıq aktilerine halıqtıñ jwmıspen qamtıluı jäne köş-qon mäseleleri boyınşa özgerister men tolıqtırular engizu turalı» Qazaqstan Respublikası Zañınıñ jobası Qazaqstan Respublikası Parlamenti Mäjilisine kelip tüsti.
Toptıñ jetekşisi talanttı qalamger, QR Parlamenti Mäjilisiniñ deputatı Mwsırman Käribay Imanjanwlı (Surette).

Jwmıs tobınıñ birinşi otırısı 21 qaraşa küni Mäjiliste ötti.
Atalğan talqılauğa sarapşı retinde qatısuğa şaqırılğanımdı ayta ketkenim artıq bolmas.

«Halıqtıñ köşi-qonı turalı» zañı qaytalay özgertuler men tolıqtırular engizilip, 2016 jıldıñ 1 qañtarınan bastap qoldanısqa engennen beri qandastarımızdıñ qwjttanuına keñ jol aşqan edi.

Degenmen, Zañda äli de jetildire tüsetin baptardıñ bar ekenin  joqqa şığara almaymız. Sebebi, eki jılğa tayau uaqıttan beri biraz täjiribe jinadıq.
Sondıqtan, "Halıqtıñ köşi-qonı turalı" Zañın odan arı jetildire tüsu maqsatında özgerister men tolıqtırular engizilip jatqan osı jobağa qatıstı üş Zañ jobasınıñ tört babına özerister men tolıqtırular engizu turalı wsınıs berdim.

Atap aytar bolsaq:

Birinşi, «Halıqtıñ köşi-qonı turalı» Qazaqstan Respublikasınıñ 2011 jılğı 22 şildedegi №477-IV Zañınıñ 10-bap. QR Sırtqı ister ministrliginiñ jäne Qazaqstan Respublikasınıñ şeteldegi mekemeleriniñ qwzıretine 5-2) etip, jaña tarmaqşa qosu

5-2) Qazaqstan Respublikasınıñ azamattığın alu üşin ötinişter bergen etnikalıq qazaqtardıñ qwjattarın qabıldaydı, tirkeydi, olardı halıqtıñ köşi-qonı mäseleleri jönindegi uäkiletti organğa jiberedi jäne Qazaqstan Respublikasınıñ Wlttıq qauipsizdik komitetimen kelisu boyınşa jüzege asıradı;

Eger, bwl bap maqwldansa, qandastarımız Qazaqstan Respublikasınıñ azamattığın şeteldegi mekemelerinen (konsuldıqtarınan) ala beredi. Al, mwnday täjiribe körşi Resey Federaciyasında jäne Batıs elderinde bar.

Ekinşi, Osı Zañnıñ 25-babı. Oralman märtebesiniñ toqtatıluı degen babınıñ "3) oralman märtebesin alğan künnen bastap bir jıl ötkennen keyin toqtatıladı" degen tarmaqşasına «Oralman märtebesiniñ merzimi ötip ketken jağdayda toqsan künge bir märte wzartıp beriledi.» degen söylemdi qosu.

Üşinşi, «Qazaqstan Respublikasınıñ azamattığı turalı» 1991 jılğı 20 jeltoqsandağı №1017-XII Zañınıñ Jeñildetilgen tärtippen (tirkeu tärtibimen) Qazaqstan Respublikasınıñ azamattığına qabıldau şarttarı turalı 16-1-bapqa.

Qoldanıstağı nwsqa: 1) twru merzimine qaramastan, Qazaqstan Respublikasınıñ aumağında zañdı negizderde twraqtı twratın oralmandar;

Wsınılğan nwsqa: 1) twru merzimine qaramastan, Qazaqstan Respublikasınıñ aumağında zañdı negizderde twraqtı twratın WLTI QAZAQ ADAMDAR;

Törtinşi, «Äkimşilik qwqıq bwzuşılıq turalı» Qazaqstan Respublikasınıñ 2014 jılğı 5 şildedegi №235-V Kodeksiniñ 517-babına mınaday eskertpe qosudı wsındım:

Eskertpe. Osı baptıñ ekinşi, üşinşi, törtinşi, besinşi, altınşı, jetinşi böliginiñ «ne on täulikke deyingi merzimge äkimşilik qamaqqa aluğa ne Qazaqstan Respublikasınıñ şeginen äkimşilik jolmen şığarıp jiberuge äkep soğadı» degen normaları etnikalıq qazaqtar men oralmandarğa qoldanılmaydı.

Eger, atalğan baptıñ soñına bwl eskertpe qosılsa, 
"Şeteldikterdiñ qwqıqtıq jağdayı turalı" Qazaqstan Respublikasınıñ Zañın bwzğan qandastarımız on täulikke qamalmaydı jäne kelgen eline äkimşilik jolmen şığarıp jiberilmeydi. Arı ketkende ayıppwlmen qwtıladı...

Qorıtıp aytqanda, atalğan tolıqtırular men özgerister "Halıqtıñ köşi-qonı turalı" Zañın odan arı kemeldendire tüsedi. Qandastarımızdıñ köptep keluine, tez qwjattanuına jol aşadı. Eñ bastısı, Elbasımızdıñ Düniejüzi qazaqtarınıñ besinşi qwrıltayında aytqan "Elim, jerim dep eñiregen ärbir qa­zaqqa Qazaqstannıñ esigi ärqaşan aşıq, ayqara aşıq. Eşkimge şekteu joq. Biz köşip keluge niet etken ağayınğa jol silteudi twrğılıqtı jerinen bastauımız kerek. Bizdiñ barlıq mem­lekette elşilikterimiz bar, sol elşi­likter azamattardıñ qwjattarın qamdap, qonıstanatın jeri turalı keñes berui tiis!" degen tapsırmaları qapısız orındalatın boladı.

Demek, bwl özerister men tolıqtırulardı Paramenttiñ qos palatası tolıq qoldaydı degen senimdemin!

Söytip, mağan «Halıqtıñ köşi-qonı turalı» Zañına özgertuler men tolıqtırular engizu turalı jauaptı jwmısqa ekinşi ret qatısu orayı tuıp otır.

Alla, sätin salğay!

Auıt Mwqibek

23.11.2017

Abai.kz

9 pikir