Senbi, 6 Mausım 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 12511. Jazılğandar — 6903. Qaytıs bolğandar — 52
Bilgenge marjan 1953 4 pikir 21 Mamır, 2020 sağat 12:06

Vakcinağa kimder qarsı?

Medicina qızmetkeri üşin infekciyalar men vakcinalaudan bolatın qauipterdi tüsinu jäne salıstıra bilu, bwnı pacientter men ata-analarına tüsindire bilu mañızdı

Kardiologiya jäne işki aurular ĞZI janındağı Respublikalıq allergologiya ortalığınıñ meñgeruşisi, m.ğ.k., joğarı sanattı däriger Dinara Talğatbekova elimizde  profilaktikalıq egu jürgizilgenniñ arqasında halqımız köptegen qauipti infekciyalardı jwqtırmay, odan jeñil ötip, ölim sanı edäuir azaydı, deydi. Mısalı,18 ğasırda ğana 60 mln. adamnıñ ölimine sebepşi bolğan şeşek indeti turalı adamdar bügingi küni tek estu arqılı ğana biledi. 1977 jıldan beri 43 jıl boyı älemde eşkim bwl aurumen auırğan joq.

Därigerdiñ aytuınşa, vakcinalaudıñ mañızı ağzanıñ immundı jüyesin aldın ala, qanday da bir patogender payda bolğan jağdayda äreket etuge üyretedi. Bwl üşin ağzağa älsiregen, belsendi emes patogender nemese olardıñ kişkentay bölşekteri jiberiledi. Mwnday patogender auır aurulardı boldırmaydı, biraq este saqtau jasuşaların qalıptastıradı. Osılayşa, infekciya tüsken kezde birden immundıq jauap qosıladı. Este saqtau jasuşaları birden «dwşpandı» tani ketedi de, dabıl qağıp, joyu mehanizmin jiberedi, bwl üşin bar joğı 1-3 kün qajet. Mwnday jağdayda biz infekciyağa tap bolğanımızdı nemese aurudan jeñil türde ötip ketkendigimizdi bilmey qalamız.

Dinara Jeñisbekqızı aytqanday, egudiñ öziniñ janama äserleri bar, köp jağdayda bwl ağzanıñ jeke reakciyası. Älsizdik, dene qızuınıñ joğarılauı, egilgen orınnıñ auıratındığı, täbettiñ naşarlauı siyaqtı reakciyalar jii kezdesedi. Börtpe, tipti Kvinke isinuine deyin bolatın allergiyalıq reakciyalar jäne anafilaksiyalıq şok sirek boladı.

Allergiyalıq reakciya tek ekpege ğana emes, sonımen qatar kez kelgen preparat nemese allergenge tuındauı mümkin ekendigin eskeru qajet. Sonımen qatar, ağzanıñ sau boluı öte mañızdı. Auırumen älsiregen immunitettiñ vakcinamen kürese almauı mümkin: auıru qaupi bar. Onday jağdayda vakcinalaudı keyinge qaldıradı. Eguden tolığımen bas tartudıñ körsetkişi – immundı tapşılıq aurudıñ boluı, sebebi bwl jağdayda, tipti älsiregen patogen de ömirge qauip töndirui mümkin.

Soñğı jıldarı bükil dünie jüzinde vakcinağa qarsı lobbi belsendi äreket etude. Äleumettik jelilerde egulerden bas tartuğa şaqırıp jatadı. Vakcinalaudıñ tiimdiliginiñ däleldenuine jäne qazirgi vakcinalardıñ reaktogendiliginiñ tömen ekendigine qaramastan bolatın negativ ata-analardıñ vakcinalaudan bas tartuına äkelude. Egilmegen balalardıñ sanı artqan jağdayda wjımdıq immunitet, yağni qoğamnıñ belgili bir aurularğa qarsı twru mümkindikteri tömendeydi. Jürgizilgen zertteuler qoğamdağı egilmegen adamdar payızınıñ salıstırmalı joğarı boluı tipti uaqıtılı egilgender arasında da jwqtırudıñ qaupin arttıratındığın däleldedi.

Sozılmalı allergiyalıq aurular balalarda bolatın aurulardıñ keñ taralğan tobınıñ qatarına jatadı. Balalarda allergopatologiyanıñ boluı vakcinalaudan bas tartuğa negiz bolıp tabılmaydı. Bwl immunizaciya jürgizu kezinde erekşe saqtıqtı qajet etetin pacientter tobı, sebebi mwnday balalardıñ immundıq jüyesi vakcinağa qalıpsız türde jauap berui mümkin. Allergiyası bar balalardıñ vakcinalardıñ jiti allergiyalıq reakciyanı boldırtatın keybir komponentine joğarı sezimtaldığı boluı mümkin. Barlıq vakcinalarğa qoldanuğa bolatın jalğız ğana absolyutti qarsı körsetilimi anamnezde aldıñğı dozağa bolğan anafilaksiya nemese vakcina komponentteriniñ boluı.

Allergiyası bar balalarda infekciyalıq aurular ädette auırlau bolatındığın eskergen jön. Olarğa eñ birinşi kezekte qauipti aurulardan qorğanu qajet. Twmau, qızılşa, kökjötel bronh demikpesi, atopiyalıq dermatit, allergologiyalıq rinit asqınuınıñ triggerleri bolıp tabılatındığı belgili. Sondıqtan allergiyanı vakcinalaudan bas tartudıñ sebebi retinde qabıldauğa bolmaydı.

Al medicina qızmetkeri jalpı jäne täuekel tobındağı immunizaciya jasaudıñ qazirgi zamanğı täsilderin bilip, infekciya men vakcinalaudıñ qauipterin salıstırıp, osınıñ barlığın pacientterge, ata-analarına tüsindire bilui tiis.

Abai.kz

4 pikir