Jeksenbi, 5 Şilde 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 41065. Jazılğandar — 13614. Qaytıs bolğandar — 188
Äleumet 6023 28 pikir 26 Aqpan, 2020 sağat 12:19

Bügingi qazaq balasına qanday esim qoyıp jür?

Nwr-Swltan qalasında twrğannan keyin kölikpen jüremiz. Jwmıs babımen ketip bara jatıp, jol-jönekey joldıñ boyında, qol köterip twrğan qarındastı ala kettim. Amandıq saulıqtan soñ, atın swradım. Atım Innessa demesi bar ma? Qazaq wltına jat, ispan attarına wqsaydı desem, ital'yandardıñ atı deydi, mağınasın özi de bilmeydi. Qazaq esimderiniñ sipatı şamadan tıs elikteuşilikke salınğandığı bağımız ba? sorımız ba?

Osılay soñğı jıldarı qazaq esimderiniñ bügingi sipatı türlenip, qazaqı qasietinen alañsız ayırılıp, tipti jwrnağıda qalmağan desem artıq  aytqandıq emes. Erulige qarulı bar ekenin eskersek, wlttıq sananıñ qalıptasuına kedergi keltirip jatqan, sol bayağı qwldıq sanadan ayırılmau men qatar şamadan tıs elikteuşilik etek alğan. 

Jaña tuğan säbige at qoyudı bizdiñ ata-babalarımız wlt bolmısımen qatar barlıq etnomädeni, äleumettik sipatın basşılıqqa ala otırıp, keñesip barıp şeşim qabıldağan. Otbasılıq dästürde şaqalaqqa at qoyu räsiminde atası men enesi, nemese äulettiñ ülkeni ie bolğan. Ata men eneniñ közi tiri bolsa wl men kelinniñ balağa attı özimiz qoyamız deui patşalıq Resey 1880-1900 jıldarğa deyin bolmağan. Jaña tüsken kelin küyeuiniñ tuıstarın öz atımen atamay, janama attarmen atauı büginde, Qazaqstannıñ Oñtüstik pen Batıs öñirlerde saqtalğan.

Til men sözdiñ qwdireti küşine sengendikten, ädette qarğıstan, asıra maqtaudan qorıqqan. Sonıñ nätijesinde, säbi köp şetinegen kezde Jamanbala, Jamanqwl, Itayaq, Küşikbay, Jılqıaydar t.b  «köz timesin», «balam aman bolsın» degen ırımnan tuğan boluı kerek. KSRO kezinde Mels, Mädeniet, Oktyabr', Noyabr', Saylau, Keñes, S'ezd, Vlksm, Jeñis, Maydan degen adamdar ömir sürdi. Büginde sırttan engen arab pen parsı esimderin qoyıluı bäseñder emes. Mısalı Abdrahman, Änuar, Ali, Omar, Leyla, Zarina, Sabina, Ämina t.b. 

Juırda 60 mektep-liceyinde 2 sınıbında oqitın Jansaya qızımnıñ  sınıp suretin körsetti. Alğaşında olardıñ astına jazıp qoyğan esimderine män bermedim. Mwqiyat oqıp qarasam, 18 qız bala 10 er bala barlığı 28 bala eken. Qız balalardıñ attarı Jasmina, Anel', Janel', Izaura, Aylin, Elizaveta, Ekaterina, Diana, Tiyara, Luyza, Aynara, Sarbinoz, El'onora, wldardıñ esimderi Nwrislam, Nwrsila, Nwrbol qaptağan «Nwr» tirkesi, odan qala berdi böten esimder German, Artem degen siyaqtı. 

Eldiñ erteñi bolatın wrpağımızğa öz wltımızğa tän, wlttıq boyauı qanıq qazaqı esimder qoyğanımız jön. Tili bay, sözdik qorı mol, qazaq tilinde balağa abıroyı asqaq, mereyi üstem bolar at qoymau eldigimizge sın. Bügin wrpaq ne qabıldasa, erteñ sonıñ nätijesin körsetetindigi zañdılıq. Sondıqtan «bireudiñ qañsığı bizge tañsıq» bolmauı üşin, özge wşpaqqa şığarsa da, öz wltına qadirsiz bolğandardan oñğan eşkim joq tarihta. Öz wltınan jıraqtatudıñ zardabı auır ekendigin eskergenimiz abzal. Qazaqı esimderdiñ säni men saltanatın kelistirip qoyğanda ğana, atına zatı say azamat ösip şığadı dep oylaymın, ağayın.

Jwmamwrat Şämşi

Abai.kz

28 pikir