Jwma, 18 Qazan 2019
Aqmıltıq 2453 69 pikir 5 Qazan, 2019 sağat 11:39

«Dinniñ atınan din mamanı ğana oy-pikir aytuğa qwqılı»

Elge uağız aytatın dindärlar öte köbeyip ketti. Aşıq äleumettik jelilerdi paydalanıp, auızdarınan aq köbik ağıp qazaqqa aqıl soğıp otırğan sol "şeşenderdiñ" qaysısı şın dindär, qaysısı dinbwzar ekenin bilip bolmaysız. Olardıñ äleumettik jelide tarağan videojazbaların elekten ötkizip jatqan eşkim joq, ğalamtordı qosıp qalsañ qaptap jür. Kim ekeni belgisiz osı uağızşılardıñ "tegin aqılın" tıñdağan qazaq jastarınıñ bası qatıp jürgeni şındıq.

Küni keşe älemjelide bwrınğı aytısker aqın Mwhamedjan Tazabektiñ policiyağa aqıl aytıp otırğan videosı taradı. Tipti Mwhamedjan mırza zal tolı İİM qızmetkerlerine "uağız" aytıp otır deuge de boladı. Bwrınğı aytıskerdiñ ekilene söylegen sözine el amandığın küzetuşiler essiz ilanğanday, ünsiz tıñdap otır.

Bizdi tañğaldırğanı eşqanday ideologiyağa ermey, tek Zañ boyınşa qızmet etui kerek policiyağa dini "uağız" tıñdau ne üşin kerek boldı?! Mwhamedjan Tazabek sayasatker nemese sayasattanuşı emes, zañger emes, diplomat emes, tipti jalpı halıq jappay moyındağan qoğam qayratkeri de emes. Endeşe, qatardağı telearna basşısınıñ auıl-üydiñ arasında aytatın äñgimesin tıñdauğa policeylerdi mindettegen kim?

Älde İİM Prezident tapsırmasına oray policiya jwmısına reforma jasaudı olardıñ dini sauatın aşudan bastaudı jön kördi me? Prezident Qasım-Jomart Toqaev biıl 2 qırküyekte Qazaqstan halqına Joldauında qazaq policiyasınıñ qızmetine reforma kerek ekenin aytqan.

«Qwqıq qorğau jüyesin tolıq reformalau – asa mañızdı mindetterdiñ biri. Policiyanıñ memlekettik küştik qwrılımındağı beynesi birte-birte özgerip, qauipsizdikti qamtamasız etu üşin azamattarğa qızmet körsetetin organğa aynaladı. Policeyler jwmısınıñ tiimdiligi policiya qızmetiniñ bedeldi boluına baylanıstı», - degen edi memleket basşısı.

Mwhamedjan Tazabek jeke közqarasına süyenip söylegen "uağızında" eldegi birqatar kürdeli mäselelerge özinşe bağa bergen. Eks-aytıskerdiñ pikirinşe, «Qazaq qıtaydan emes, qwdaydan qorqqanı jön» eken. Al «mitingi kezinde policeyler berilgen bwyrıqtı orındauı kerek» deydi. Bwyırıqtı orındau üşin alañğa şıqqan ata-äjelerge de eş ayauşılıq körsetudiñ qajeti joq eken.

Tazabektiñ osı sözderine baylanıstı äleumettik jelide ärtürli pikir aytıluda. Biz saytımızdıñ twraqtı avtorı, zañger-dintanuşı Mwqan Isahannıñ Facebook jelisindegi jeke paraqşasında jazğan jazbasın jariyalap otırmız.

Mwqan Isahan, dintanuşı ğalım:

Birinşiden, ärqaysımız pikir aytuğa qaqılımız. Dese de, dinniñ atınan din mamanı ğana oy-pikir aytuğa qwqılı. Äsirese, uağız-nasihattı islam oqu-orındarındağı "Dağua" fakul'tetin bitirgen mamandar ğana ayta aladı. Olar irşad metodologiyasın jan-jaqtı meñgergendikten, ärtürli äleumettik toptıñ köñil-küyine qaray qalay uağız aytu kerektigin jetik biledi. Atap aytar bolsaq, uağızşı hikmetut-taşriğa (şariğat hikmeti), siyasatul-şariya (şariğattıñ sayasatı), qağidatul-şariya (şariğat qağidattarı), hilayi-şariya (danalıq, tapqırlıq), maqasitul-şariya (şariğat maqsattarı), bälağa (şeşendik öner) jäne t.b. şarttardı igerui şart. YAğni, jüz jerden auzıñmen qws tistegen sözge dilmär, qızıl sözdiñ kenişin qazıp, qwlaşıñdı jazıp söyleytin şeşen bol, din mamanı, onıñ işinde dağua mamanı bolmasañ uağız aytuda qatelikke boy aldırasıñ. Islamdağı osı dästürdi eskergen QMDB birneşe jıl bwrın RANT-nı (respublikalıq aqparattıq nasihat tobı) qwrğan bolatın. RANT-ğa müşe bolu üşin din uağızşıları arnayı attestaciyadan ötedi. Jäne olar arnayı "Jadınama " boyınşa jwmıs isteydi. Eger, uağız-nasihat aytu barısında bekitilgen erejegege say emes oy-pikir aytılsa, ol üşin jauapkerşilikke tartıladı. Osı sebepten de büginge künge deyin birtalay uağızşı RANT qwramınan şığarıldı. Demek, adam özine beymälim ispen şwğıldanbağanı jön. Qazaq "Dümşe molda din bwzadı" dep teginnen tegin aytpağan.

Ekinşiden, bwl mäselege zañdıq twrğıdan qaraytın bolsaq, QR Dini qızmet jäne dini birlestikter turalı Zañı boyınşa uağız-nasihattı Ädilet basqarmasınıñ tirkeuinen ötken Dini birlestikterdiñ qızmetkeri jäne dini missioner degen licenziyası bar adam ğana ayta aladı. Eger, arnayı rwqsatı joq adam uağız-nasihat aytsa, oğan QR Äkimşilik qwqıq bwzuşılıq turalı kodeksi boyınşa ayıppwl salınadı. Biluimşe elimizde päterge tığılıp jinalıp alıp uağız aytatın dini toptardıñ müşelerine birneşe ret ayıppwl salındı. Onıñ işinde Darın Mübarov ta bar. YAğni, bey-bereket uağız aytudan saqtanğan jön.

Üşinşiden, qazirgi qazaq qoğamındağı küyip twrğan taqırıptıñ biri qıtay qaupi desek asıra aytqandıq emes. Sebebi Qıtay - älemdegi alıp derjavalardıñ biri. Odan Qazaqstan tügili alpauıt el AQŞ-tıñ özi qauiptenedi. Qarız berip, artınan onıñ bodauına jer swraytın elden kim-kim bolsa da, qauiptenedi. Qala berdi demografiyamız üşin de elimizden qıtay zauıttarınıñ aşıluı asa qaterli. Osı twrğıdan alğanda halıqtıñ alañdauşılığın dwrıs dep esepteymin. Bwl mäselege ekonmist, qarjıger, sayasattanuşı taldau jasasa qwba-qwp. Al aqın adam halıq jağında bolu kerek dep oylaymın. Demek, ärkim öz ornın bilui kerek!

Abai.kz

69 pikir