Jeksenbi, 20 Qazan 2019
Alasapıran 2367 35 pikir 9 Säuir, 2019 sağat 13:20

Ädil ötpese de, kezekti saylaudı asığa kütemiz...

«Zakon adam paydasına jazıladı, adam zakon üşin tumaydı ğoy».

                                                                                          Älihan Bökeyhanov

«Respublikamızda bolğan barlıq saylaular ädil jäne taza ötken joq!» - dep jahanğa jar salıp aytıp kele jatqanımızğa on jıldar ötti. Ayta-ayta Altayda, Jamal apam qartaydı» demekşi, elimizde saylaulardı ötkizu täsilderi osı künge deyin özgergen joq. Qazir de, aldağı saylaudıñ da ädil jäne taza ötpeytiniñ barlığımız jaqsı bilemiz. Süyte twra, kelesi saylaudı barlığımız asığa kütemiz. Sebebi, jaña saylaudan keyin jaña adamdar kelip twrmıs-tirşiligimiz jaqsaradı dep ümittenemiz.

Barlığı özimen-özi tüzelip ketetindey, bügin de qol qusırıp ğajayıptı kütip otırğan jayımız bar. Osı künge deyin elimizde bolğan barlıq saylaulardı basqa elden adamdar kelip wyımdastırıp bergen joq. Saylau küni saylau uçaskelerine barıp özimiz dauıs berdik. Mwnımen men, kezekti saylaudı biz üşin bireuler kelip ötkizip bermeydi dep aytqım keledi. Qwqıqtıq memlekette ömir süremiz desek qazirden bastap, eñ bolmasa bastapqıda «QR saylau turalı» zañğa özertuler men tolıqtırulardı engizudi ökimetimizden özimiz talap etuimiz kerek. Öytkeni elimizge barlıq bäleler saylaularmen keledi. Ädiletsiz ötken saylaular nätijesinde kezdeysoq adamdar mäjilis jäne mäslihattar deputattarı bolıp jatadı. Qızığı, sol deputattarımızdıñ «meni halıq sayladı» dep senuinde.

Saylau bolar aldında, jergilikti äkimşilikter dauıs beruşilerdin tizimderin jasau üşin saylauşılardı sanap otırıp atı-jönderin anıqtaydı. Jayau jürip saylauşılardıñ üylerin aralap, el-jwrttı tizimmen tügendeu mektep mwğalimderine jükteletin bilemiz. Äkimşiliktegiler elimizdiñ saylauşıların qanşa jerden sanap-tügendese de, dauıs beru küni, qosımşa tizimmen dauıs beretin azamattarımız jıldan-jılğa köbeymese, azaymay otır. Dauıs beruge, saylau uçaskesine kelgen azamattarımız özderin tizimnen köp jağdayda tappay jatadı. 2017 jıldan beri elimizde iske qosılğan «Cifrlıq Qazaqstan» memlekettik bağdarlamasımen cifrlı tehnologiyalardı keninen paydalana otırıp ükimetimiz bolaşaqta saylauşılarımızdıñ tizimin ğapilsiz jasaydı dep senemin. Osığan oray,  aldağı saylaularda qosımşa tizimmen dauıs berudi mümkininşe zañmen tiım saluımız kerek degim keledi.

Ökinişke oray, elimizde saylaularğa nemqwraydılıqpen qaraytın azamattar da az emes. Ol kisilerge de, zañmen şara qoldanğanımız artıq bolmaydı. Mäselen, elimizdegi saylaularğa eki ret kelip dauıs bermegen azamattarımızğa ayıppwl saluımız kerek. Osı kezde ğana, olar saylau bolar aldında özderin tizimnen aldın-ala tekserip aladı jäne tirkelgen jerinen ketetindey bolsa, esepten şığu talonıñ aludı wmıtpaytın boladı.

Elimizdiñ barlıq saylau uçaskelerinde jergilikti äkimşiliktegilermen tağayındalğan saylau törağaları men komissiya müşeleri boladı. Ökinişke oray, uçaskelik saylau komissiyalardıñ qwramına bilik partiyasınan basqa sayasi partiyalardıñ wsınğan ökilderin türli sıltaularmen kirgizbey jatadı. Osıdan barıp, komissiya müşelerin «mına partiyadan» dep ötirik jaza salular bolıp jatadı. Barlıq baqılauşılarğa dauıs beru barısında jäne onıñ qortındıların şığaruğa kedergi jasamay, foto, dıbıs jäne beynejazbalar jasauğa boladı dep, zañmen belgilense de, uçaskelik saylau komissiyasınıñ müşeleri tarapınan baqılauşılarğa öreskel türde kedergiler körsetiletiniñ är kezderi bolğan saylaularda baqılauşı bolğan kisiler rastaydı.

Saylaularda azamattarımızdıñ bergen dauıstarın adaldıqpen sanap, ädildikpen saylau nätijelerin körsetu, komissiyadağı kisilerdiñ ar-wjdanıñda boladı. Qazirden bastap «saylau» degen taqırıpqa ülken zertteudi qajet etetin ob'ekt retinde qarağanımız dwrıs boladı. Joğarıda aytqanday, barlıq saylaulardı özimiz ötkizdik jäne ötkizemiz. Är kezderi saylau ötuine jauaptı bolğan barlıq komissiya müşeleri aramızda jür. Olardıñ barlığı elimizdiñ jaña tarihın jazuğa qajetti derek közderi bolıp tabıladı. «Tarihtan sabaq alamız» degendey, mwnday ğılımi eñbekterdiñ memleketimizdiñ sayasi täjiribesine berer paydası zor boladı.

Janat Asanqali

Abai.kz

35 pikir