Jwma, 18 Qazan 2019
Qwyılsın köşiñ 6105 93 pikir 22 Jeltoqsan, 2017 sağat 08:50

Qarğısqa qalma, Qarjaubaev!

Bügin Mäjiliste «Qazaqstan Respublikasınıñ keybir zañnamalıq aktilerine halıqtıñ jwmıspen qamtıluı jäne köş-qon mäseleleri boyınşa özgerister men tolıqtırular engizu turalı»  Qazaqstan Respublikası Zañınıñ jobasına özgerister men tolıqtırular engizuge arnalğan Jwmıs tobınıñ törtinşi otırısı ötti.

Ötkende bizdiñ tarabımızdan wsınılıp, deputat, Jwmıs tobınıñ jetekşisi Käribay Mwsırman jağınan ortağa salınıp, belgili sebepterge baylanıstı maqwldaudan ötpey qalğan wsınıstardıñ bireui bügin qaytadan talqığa tüsti.

Ol - «Qazaqstan Respublikasınıñ azamattığı turalı» turalı Zañınıñ «Jeñildetilgen tärtippen (tirkeu tärtibimen) Qazaqstan Respublikasınıñ azamattığına qabıldau şarttarı» degen 16-1-babındağı «1) twru merzimine qaramastan, Qazaqstan Respublikasınıñ aumağında zañdı negizderde twraqtı twratın oralmandar;» degen norma.

Biz osı normadağı «Oralmandar;» degen sözdi «etnikalıq qazaqtar;» degen sözben auıstırudı wsınğanbız.

Sebebi, birinşiden, «Oralman» märtebesi bäribir, tek, qazaqtarğa ğana beriledi.

Ekinşiden, Zañ boyınşa «Oralman» degenimiz – «tarihi otanında twraqtı twru maqsatında Qazaqstan Respublikasına kelgen jäne osı Zañda belgilengen tärtippen tiisti märtebe alğan, Qazaqstan Respublikası egemendik alğan kezde onıñ şeginen tıs jerde twraqtı twrğan ETNIKALIQ QAZAQ jäne onıñ Qazaqstan Respublikası egemendik alğannan keyin onıñ şeginen tıs jerde tuğan jäne twraqtı twrğan wltı qazaq balaları;» («Halıqtıñ köşi-qonı turalı» zañınıñ 1-babı, 13-tarmağı).

Al, etnikalıq qazaq – şetelde twraqtı twratın WLTI QAZAQ ŞETELDİK nemese azamattığı joq adam («Halıqtıñ köşi-qonı turalı» zañınıñ 1-babı, 28-tarmağı).

Zañ ayasında qandastarımız «Oralman» märtebesin alıp, Zañ ayasında äleumettik jeñildikter men kömekterden bılay da igiliktene beredi ğoy. Bizdiñ maqsatımız - şetten kelip, birden twraqtı tirkeuge twrıp, azamattıq alğısı keletin qandastarımızdı sol «Oralman» märtebesine täueldi etpeu.  Bir qağaz bolsa da qısqarsın, şetten kelgen qazaqtarğa berilgen zañnamalıq  wğımnıñ ayası keñeye tüssin... degen oy.

Bügin, Qwday oñdap, bwl wsınısımız eñ aldımen Jwmıs tobınıñ jetekşisi, deputat Käribay Mwsırman ağamızdan qoldau taptı. Käribay Imanjanwlı atalğan wsınıstı jwmısşı top qwramındağı äriptesteri men qwzırlı organdardan kelgen mamandarğa däl biz oylağannan da tereñdetip, jan-jaqtılı tüsindirdi.

Al, soğan kim qarsı boldı deysiz ğoy?!!

Aslan Qarjaubaev aqsaqal!

Bwl kisi 1998 jıldıñ aqpanınan beri QR Köşi-qon jäne demografiya agenttigi etnikalıq köşi-qon böliminiñ bas mamanı, bastığı, törağanıñ keñesşisi, Köşi-qon basqarmasınıñ bastığı bolğan. 2004 jıldan beri QR Eñbek jäne halıqtı äleumettik qorğau ministrliginiñ Köşi-qon komiteti Köşi-qon basqarmasınıñ bastığı, 2009 jıldıñ qazanınan beri törağasınıñ orınbasarı qızmetterin atqarğan. Qısqası, qazirge deyin osı köşi-qon salasınıñ eñ joğarğı mekemesinde kele jatqan adam...

Sondağı uäji ne deseñiz, eger «Oralmandar» degen sözdi «etnikalıq qazaqtar;» dep özgertsek, bwl özgeris – Köşi-qon sayasatınıñ ideologiyasına qarsı boladı eken-mis!

– Qwday tas töbeñnen wrsın, Aslan Jwmağaliwlı! – dedim işimnen!

Biz üşin QAZAQ degen ataudan qasterli ne bar bwl düniede?! Kerek bolsa, Elbası aytqan bizdiñ wlttıq kodımız osı – QAZAQ! Qarjaubaev bolğan adam «QAZAQ» degen sözdiñ bir adım bolsa da alğa jıljıp, öziniñ ornın iemdengenine quanbay ma?! Qayta, Köşi-qon sayasatınıñ şın mänindegi ideologiyası sonda barıp tipti de saltanat qwrmay ma?!

A.Qarjaubaevtıñ odan arğı bıljırağın aytpay-aq qoyayın Sizderge. Qwrsın...

Söz alıp, birden Asekeñniñ uäjimen kelispeytinimizdi bildirdik jäne onı däleldedik te!

Biraq, ile-şala «Aq Jol» partiyası frakciyasınıñ deputatı Keñes Garapwlı Absatirov qoldap şıqtı, bizdiñ bwl wsınısımızdı.

Ol az deseñiz, «Halıq Kommunisteri» frakciyasınıñ deputatı Irina Smirnova apay jaqtap, tipti kösilip twrıp söyledi.

– Biz şettegi qazaqtardıñ köptep keluine jol aşuımız kerek. Äsirese, Ükimet ayqındağan Soltüstik öñirlerge tipti köp kelgeni jaqsı olardıñ. Men bwl özgeristi qos qoldap qoldaymın!  – dedi, Irina Vladimirovna hanım!

Aytpaqşı, osı Aslan Qarjaubaevpen 2015 jılı osı «Halıqtıñ köşi-qonı turalı» zañın toğız ayğa juıq talqılağanda da birge bolğanmın. Sonda da biz aparğan wsınıstıñ birazınıñ balağına şaptasıp, ötkizbeuge tırısıp baqqan.

Mısalı, QHR-dan kelgen qazaqtardan talap etiletin äygili «Sottılıq turalı» anıqtamanı joğaltuğa qarsı şıqqandardıñ biregeyi osı Asekeñ bolatın. Aytısa-aytısa, senator ağamız Mwrat Baqtiyarwlınıñ keñsesine barğanımız, mağan dürse qoya berip, deputattan söz estigeni de esimde. «Bwl anıqtamanı alıp tastauğa bolmaydı! Sottalıp, türmede otırıp şıqqan bireu kelip, qırıq-elu adamdı qırıp ketse qaytesiñ?!» dep adırañdağanın da äli wmıtqanım joq.

Qandastarımızdıñ bağına jaray, sondağı wsınıstarımızdıñ toqsan payızı qos palatadan qoldau tauıp, bwl künde köştiñ kösegesin kögertip otır. Eki jarım jıldan soñ «Sottılıq turalı» anıqtama da alınıp tastaldı. Biraq, ağayındarımız eki jarım jıl boyı äbden azap tarttı-au! Obal-sauabınıñ bir bölegi, qomaqtı böligi osı Aslan Qarjaubaevtıñ moynında!

Söytip, masqara bolğan Aslan Jwmağaliwlı bügin aldımızdan tağı şıqtı. Jäy şıqqan joq, bayağı ädetimen!

Mıñdağan qandastarımızdıñ «Oralman» märtebesiniñ merzimin ötkizip alıp, twraqtı tirkeuge nemese azamattıqqa qwjat tapsıra almay jürgenin BAQ jazıp jatır. Qolımızğa tüsken ötiniştiñ bärin sol Qarjaubay otırğan kabinetke jiberip jatırmız. Ol ötinişterge «...Zañmen oralman märtebesin sozu jäne qayta beru norması közdelmegen» degen Ahmädi Sarbasovtıñ qolı qoyılğan jauap kelip jatadı. Jwmıs tobınıñ ekinşi otırısında uaqıtı ötken sol «Oralman» kuäliginiñ merzimin toqsan künge bir märte wzartıp beru turalı wsınıs talqılanğanda, qatıstı mekemeniñ qart mamanı bolğan Qarjaubaev, bärin bile twrıp, mıñq etpegen ğoy!

Al, bügin talqığa tüsken mına bap ötse, ol mäsele özdiginen şeşilgeli twr.

Qandastarımız köp twratın körşi elderdegi türli-tüsti jağdaylarğa baylanıstı, etnikalıq qazaqtardıñ köşi-qonğa degen közğarası, tanımı qazir tübegeyli özgerdi. Kerek deseñiz, sizden qarjılay jeñildik swrap jatqan eşkim joq. Kele salıp, olardıñ Qazaqstan Respublikasınıñ azamattığın birden alğısı keledi. Ekinşi bir sebep, Elimizdiñ köşi-qon sayasatı da aytarlıqtay kemeldenip keledi. Al, bwl ekeuinen de biik twratın tağı eki sebep bar. Ol – WLI DALA ELİNİÑ älemdegi ornınıñ  kün sanap nığaya tüsui men Wlt Köşbasşısı Nwrswltan Nazarbaevtıñ köregendiginiñ, kemeñgerliginiñ tipti de moyındaluı. «Qayda jürse de düniejüzindegi qazaqtıñ bir-aq Otanı bar. Ol - Qazaqstan» degen Elbası wlağatı büginde düniejüzindegi bar qazaqtıñ jüregine tereñ wyaladı. Olar Jer şarında QAZAQSTANNAN basqa barar jeriniñ, basar tauınıñ, taban tier tiyanağınıñ joq ekenin bildi. Özge el en baylıqqa şılqıtıp, qol-ayağın malıp qoyğanımen, ERKİNDİK, BOSTANDIQ degen şirkinge eştemeniñ jetpeytinin äbden wğındı...

Tağı qaytalap aytayın, bwl künde etnikalıq qazaqtardıñ köşi-qonğa degen közğarası tübegeyli özgerdi. Ol özgeris bizge, bizdiñ köşi-qon sayasatımızğa jaña talaptar men mindetter qoya bastadı. Uaqıt ozdırmay, osınday orayı kelip twrğanda, Zañnamanı jetildirip jibergenimiz oñ. Al, özgermegen, eski jwrtta eskişe wlıp qalğan – tek Aslan Qarjaubaev qana!

Aytpaqşı, bügin tağı da bir jaña wsınıs aparıp, tirketip kettim. Qwday qalasa, kelesi talqılauğa tüsedi dep senem.

Ol -  «Halıqtıñ köşi-qonı turalı» Zañınıñ 49-babındağı  «Qazaqstan Respublikasınıñ halıqtıñ köşi-qonı, salıq salu jäne eñbek zañnaması salasındağı qwqıq bwzuşılıq üşin äkimşilik jauaptılıqqa tartılğan;» degen 14-1) tarmağın  «Qazaqstan Respublikasınıñ halıqtıñ köşi-qonı, salıq salu jäne eñbek zañnaması salasındağı qwqıq bwzuşılıq üşin BİRNEŞE RET äkimşilik jauaptılıqqa tartılğan;» dep özgertu turalı.

 Al, «Oralmandar;» degen sözdi «etnikalıq qazaqtar» degen sözben auıstıru turalıs wsınıs pısıqtauğa – kelesi talqılauğa qaldı. Alla quat berse, Asekeñmen kelesi aptanıñ beysenbisinde kezdesip qalarmız.

Auıt Mwqibek

 21.12.2017

Astana

Abai.kz

93 pikir