Düysenbi, 14 Qazan 2019
«Soqır» Femida 2681 0 pikir 8 Qaraşa, 2016 sağat 10:23

TÖLEŞEV TÖTENŞE İSİNE BAYLANISTI JAZALANDI

«Şımkenttiñ salqın sırasın» sapırıp payda tauıp jürgen käsipker Toqtar Töleşov 21 jılğa bas bostandığınan ayrıldı.  Astana qalalıq qılmıstıq ister jönindegi mamandandırılğan audanaralıq əskeri sotı Töleşovtıñ «tötenşe is-äreketterine» baylanıstı oğan älgindey jaza kesti. Osı arada ayta keteyik, Töleşovtıñ  tötenşe is-ärekettterin tırnaqşağa alıp otıruımızda bir gäp bar. Gäp mınada: biılğı jıldıñ basında, yağni, qañtar ayında qamauğa alınğan Töleşov köktemde, kökek ayında  bastalıp, mamır ayında ayaqtalğan Jer reformasına qatıstı tolqulardı tergeu abaqtısında otırıp alıp qarjılandırğan körinedi. Tergeu barısında öz isine qattı ökinip qapalanğan Töleşov WQK basşısına üşbu hat jazıp bılay depti:

«Halıq meni qoldau üşin biliktiñ bedelin tüsiru kerektigin bildim. Ol üşin äleumettik jarılıs jasau kerek edi. Mwnday is öz qolımnan kelmeytinin tüsindim. Sol üşin Atıraudağı erik-jigeri mol Talğat Ayandı izdep-taptım. Ol öziniñ soñınan halıqtı erte alatınına sendim. Sondıqtan aqşalay demeuşilik jasap, «halıq batırınıñ» beynesin somdaudı tapsırdım. Men BAQ-tarda wzaq uaqıt talqığa tüsken jer reformasınıñ bolatının bildim. Qazaqtardıñ tuğan jerin qorğau üşin eşteñeden tayınbaytının eskerip, osı mümkindikti paydalanğım keldi. Sol üşin qızba minezdi twrğındarı köp Atıraudı tañdadım. Jäne ol jerdegi bülikke qatısımnıñ barın eşkim sezbeydi dep tüydim. Söytip, öz qızmetkerlerime Talğat Ayanğa 100 000 dollar jiberip, «jer mäselesimen» aynalısuğa jäne qazaq jerin şeteldikterge satu turalı ösek taratuğa nwsqau berdim. Mwnday äreket jwrttı dürliktirip, halıq tuğan jerdi qorğau üşin köteriletinin bildim».


Alıp-qosıp otırğan eşteñemiz joq, bwl – Töleşovtı tergeu isine tirkelgen qwjattağı söz. Bir tañ qalarlığı: qamaudağı küdiktiniñ älgi sözi äleumettik jelilerde jeldey esip, jelpildey jöneldi. Iä, tañ qalmasqa amal kem, änşeyingi uaqıtta jeli qoldanatın ärbir adamnıñ jazğan düniesin qalt jibermeytin, qajet dep tapsa, avtorğa minäyi ötiniş jasap, jazbanı aldırtıp tastaytın  qırağı közder Töleşovtiñ  qapastağı hatın qalayşa älemjelige jiberip qoyıp qarap otırğan?..  Dwrısı: jiberip qoyıp qarap otırğan.  Sebebi, Talğat Ayannan «halıq batırın» jasağısı kelgen Töleşovtıñ özi siyaqtı küştik qwrılımdarğa da Töleşovtan «halıq jauın» jasau qajet bolğanğa wqsaydı. Sondıqtan da «sıra serisiniñ» «sandırağın» älemjelige salğan da qoya bergen.  Jeliniñ Jeldibaydan jındı ekeninin (B. Maylinniñ Jeldibay Jındıbaev deytin keyipkeri n esiñizge alıñız) balapan blogerlerden bastap osı küni bärimiz bilemiz. Biraq, jelide jeldep ketetin sözge jwrttıñ bäri sene beredi  deseñiz qatelesesiz. Mısalı, sıraşınıñ  «sandırağına» salqın aqılmen oylana biletin orta sengen joq. Öytkeni, Töleşovtıñ joğarıda jazğan moyındau hatındağı eki sözdiñ biri – ötirik.  Qarañız: «Men BAQ-tarda wzaq uaqıt talqığa tüsken jer reformasınıñ bolatının bildim» deydi ol. Wzaq uaqıt talqığa tüsken däneñesi de joq, jer mäselesine qatıstı qazaq qoğamınıñ narazılığı 2003 jılı bir köterildi de basıldı. Odan qaytıp jerge qatıstı äñgime qozğala qoymağan-dı.  Al, jerdi şeteldikterge jalğa beruge qarsılıq akciyasın tudırğan materialdar ötken köktemde, onıñ özinde sol kökek ayında ğana baspasöz ben ğalamtor betterinen körine bastadı. Bwl kezde sıraşımız tergeude,  qamaqta otırğan edi.  Qamaqtağı adam joğarıdağı üşbu hatında: «Talğat Ayanğa 100 000 dollar jiberip, «jer mäselesimen» aynalısuğa jäne qazaq jerin şeteldikterge satu turalı ösek taratuğa nwsqau berdim» degendi jäne jazadı. Mınadan keyin: «Qwday saqtasın, Töleşov qamalğandıqtan ğana  janımız aman qalıptı ğoy...» demeske amal kem.  Ol «soyqan» der kezinde qwzırlı orındardıñ qwrığına tüspegende, Alla-ay, äleumettik jarılıs jasap, berekege wyığan elimizdiñ ömir-saltın «sayasi merekege» wlastırıp, «asır salğanday» eken.  «Halıq meni qoldau üşin, - dep jazadı ol atalmış hatında, - biliktiñ bedelin tüsiru kerektigin bildim. Ol üşin äleumettik jarılıs jasau kerek edi. Mwnday is öz qolımnan kelmeytinin tüsindim. Sol üşin Atıraudağı erik-jigeri mol Talğat Ayandı izdep-taptım».  Qwrmetti oqırman, endi asıqpay, bayıppen osı joldardı saraptap köreyik. Aldımen swraq. Töleşov degen kim? Bilmeydi ekenbiz. Käsipker şığar. Sıraşı şığar. Küşenip tışatın küpinşek köp bayşıkeştiñ biri şığar. Onda şaruamız joq. Biraq,  Astana qalalıq qılmıstıq ister jönindegi mamandandırılğan audanaralıq əskeri sotı onı qılmısker dep tanıp, wzaq jılğa bas bostandığınan ayırdı. Adam wrlağan, azaptap öltirgen, esirtki saudasımen aynalısqan, üyinde zañsız qaru saqtağan, wyımdasqan qılmıstıq top qwrğan, Konstituciyamızdı küştep özgertpekke äreket etken, söytip özi vice-prezident boludı közdegen. Bılayınşa, jasağan qılmısı bir basına jetip-artılatın siyaqtı...jäne osınıñ bäri onı 21 jılğa bas bostandığınan ayıruğa da jetip-artılatın-dı. Biraq, sot ükimin üstey tüsu üşin bayqwstıñ «bilip-bilmey istegen qılmıstarınıñ» üstine äkelip küştik organdar jerdi jamadı. Küştik organdardıñ qisınına salsaq: Halıqtıñ qoldauı men biliktiñ bedelin tüsiru üşin äm äleumettik jarılıs jasau üşin qılmısker Atıraudağı Talğat Ayandı izdep tapqan da jer dauın qozdırğan. Toqtay twrıñız.

Jer – qazaq üşin qwndılıqtardıñ qwndılığı, mäñgiliktiñ mäñgiligi. Elbasınıñ sözine jüginsek, «Jer – ata-babamızdan bizge miras bolıp qalğan eñ bastı qazınamız, wltımızdıñ wlı baylığı. Qazaqtıñ dalası – halıqtıñ menşigi» (QHA-nıñ XXIV sessiyasında QR Prezidenti osılay degen bolatın). Al, dalasın qorğau, wlı menşigin qorğau – ärbir qazaq azamatınıñ parızı emes, mindeti. Sondıqtan da Töleşov isine tergeu men sot Jer mäselesin tirkemeu kerek edi. Qasietti Jerdiñ talqığa tüsip twrğan tağdırın Töleşovtıñ moynına artpau kerek edi. Jerdiñ şeteldikterge jalğa berilui men jekemenşikke satıluına qarsılıq tantıqan akciyalardı qarjılandırdı degen isti bas bostandığınan ayrılğan adamnıñ qılmıstarına qosu arqılı sot «qaraqşıdan» qaharman jasap şığarğanın bilmey qaldı.  Älemjeliñiz ben anonim kommentter tasqını keşeli beri solay dep jatır. «Töleşov bügin qılmısker atanğanımen erteñ er atanadı» deydi olar. Mine, kördiñiz be, qazaq janınıñ eñ näzik nüktesin basıp jibergen bilik sotı kezekti ret jañılıstı.  Bilik sotı jañılısa beredi ğoy, biraq, osı jolı tarihta qalatın qara tañbalı qatelikke jol berdi. Sözdiñ turasına köşsek, sot qılmısker Töleşovtı ğana emes, «jat qolına meni bere körme» dep ünsiz jatqan qazaq jerin sottadı!  «Ağayınğa rizamın. Layım jerge degen köñil osınday bolsa, halqımız qasıq qanı qalğanşa onı qorğaydı dep senemin» degen Elbasınıñ sözin tärk ete otırıp, qasıq qanı qalğanşa jerin qorğaytın azamat erlerdiñ ruhın sottadı. Bwdan, ärine, ruh sönip, jer jasıp qalmaydı. Ol qayta köteriledi. Mine, ülken sot sol kezde... boladı. Al, ol sot künderdiñ bir küni keledi. Qarsı alıñızdar, mırzalar, sot kele jatır! Ülken sot!

Sayın Bölek

Abai.kz

0 pikir