Seysenbi, 12 Qaraşa 2019
Janayqay 6133 0 pikir 29 Şilde, 2014 sağat 09:31

AŞIQ HAT. QWNDILIQTARIMIZ QORĞALSIN!

WLTTIQ QWNDILIQTARIMIZDI

BASQINŞILIQTIÑ JAÑA TÜRİNEN QORĞAYIQ!

QR Prezidenti  Äkimşiliginiñ Basşısı N. Z. Nığmatulinniñ,

QR Memlekettik Hatşısı Ä.Jaqsıbekovtiñ, QR Mädeniet Ministri A. Mwhamediwlınıñ

N A Z A R I N A!

 

Qazaq halqı birneşe ğasır boyında jäne älemdik deñgeyde öziniñ ruhani-dünietanımdıq, genetikalıq, etnikalıq daralığın körsete aldı. Jäne de qazaqtıñ bwl biregeyligi tek qana qwndılıqtıq mänge ie, ülgi twta bilgenderdi igilikke bastaytın äleueti bar qadir-qasietterdiñ jiıntığınan twratını uaqıt ötken sayın äygili bolıp kele jatır. Alayda qıruar qarjınıñ qwlağında otırğan toptar bwl üderiske jan-tänderimen qarsı. Öytkeni olar qarapayım pendeni Kämil Adamğa aynaldıratın negizgi ülginiñ bastı nışandarı qazaq arasında saqtalğanın jaqsı biledi. Sol sebepti qazaqı izgiliktiñ däripteluinen qattı qorqadı. Jä, ol jeke bir taqırıptıñ özegi. Al biz osı izgi daralıqtı tudırğan jäne onıñ qanday qıspaqqa, ekspansiyağa bolsın qarsı twratın qauqarlılığın qalıptastırğan tetikter barına jäne soñğı jıldarı sol tetikterdi isten şığaruğa bağıttalğan tapsırıs beruşi jasırın küşterdiñ sanalı, al onı atqaruşı wlt mäñgürtteri men jemqorlardıñ sanasız äreketiniñ kelesi bir qılañ bergen körinisine nazar audarmaqpız.

Wlttı wyıstıruşı ruhani tetikterdiñ eñ bastılarınıñ biri – «äruaq» wğımı. Äruaq – jaqsılıqta da, jau şapqanda da eldiñ basın bir tudıñ astına jinaytın wran. Äruaq – bolaşaqtıñ bağdarın aydan anıq etip körsetetin tarihi jadı. Äruaq – jas wrpaqtı örlikke, erlikke tärbieleude twtınatın ülgi. Äruaq – jeti atadan tarağan düyim jwrttı ağa-ini, bauır-qarındas etetin ıntımaq wyıtqısı. Äruaq – jaqsılıq jasauşını qoldaytın, iritki saluşını atatın sakral'dı qorğan, immundıq aura. Äruaq – kie, äruaq – qasiet. Sanamalay bersek, şet-şegi joq izgilik, tausılmas tektilik tetigi. Osı qasterli wğımğa köleñke tüsiruge, onıñ qasietin qaşıruğa bağıttalğan beysana äreketterdiñ tür-türi men top-tobırına toqtala keteyik. Bwl düley dürmektiñ aldıñğı leginde, ärine, dini radikaldı toptar twradı. Olar äruaq atalğan jerde «şirk-şirk» dep qaqılday jöneledi, «äulie», «äruaq» wğımın tek qana «Qwdayğa serik qosu» dep sanaydı. Jas wrpaqtıñ tarihi jadın qalıptastıratın, ötkendi, öz wltın qadirleuge üyretetin, ömirdiñ qısqalığın sezindirip, izgilik jasap qaluğa asıqtıratın ziyarat ädebinen jwrtşılıqtıñ birazın bezindirip te ülgirdi. Ziyarattan şoşınbağandarğa da ıqpal etudi esten şığarmastan, keseneli jerlerde bir Qwdayğa ğana sıyınu kerek ekenin, öli äruaqtıñ tirilerge järdem beruge şaması kelmeytinin eske salatın jazular ilip, şıraqşılardıñ auzına osı mazmwndağı sözderdi salumen jantalasuda. El auzında «aqqu-swñqarlar» atalıp jürgen neobaqsılar tobı da osı kesirli iske az «üles qosıp» jürgen joq. Olar «ğayıptan» tüs körip, «pälen äulieniñ qabiri tügen jerde eken, mağan sonıñ basın qarayt dep atalar tapsırma berdi» degen tärizdi jeleumen bögde bireudiñ qabiriniñ basına müldem basqa adamdardıñ sağanasın twrğızuda. Eşqanday qajettilik bolmasa da, äulieli jerdiñ topırağın äkelip özge bir jerde kesene twrğızatın qarapayım köpşiliktiñ tosın ädeti de bwğan qosımşa boluda.  Söytip süyegi Mısırda jatqan Beybarıs swltannıñ Qazaqstanda birneşe kesenese payda boldı.

«Äruaq» wğımınıñ qasietin ketiruge bağıttalğan tağı bir top – «ğalım», «jazuşı» atağına ie bolğan, jalğan tarih jasauğa janın salatın, tipti keybiri twtas ömirin sonday kesapat şaruağa arnağan ziyalısımaqtar. Olar  tarihta bolğan äldebir twlğanıñ atın paydalana otırıp, «tañğajayıp» tarih jasaudıñ «şın şeberleri» bolıp alğan. Olardıñ birneşe jıl bwrın «aşqan» jalğan, jasandı «jañalıqtarı» büginde oqulıqtarğa, tarihımızğa enip bara jatır. Jankeştilikpen jasalğan osınau jaulıq qazirdiñ özinde wrpaq tanımın laylap ülgergeni anıq bayqaluda. Wlttı işten iritetin mwnday kisäpirlikke der kezinde bilik tarapınan toqtam salınbağanı orını tolmas ökiniş! Osılayşa, wlttıq enciklopediyamızdıñ özinde birneşe Ümbetey, birneşe Jankisiler «payda boldı». Jeke twlğanı bılay qoyıp, jekelegen rular qazaqqa «din üyretken», «mädeniet äkelgen» bolıp şıqtı. Tarihi twlğalardan qalğan keybir qwndı jädigerlikter joyılıp, onıñ ornına ötirikke tolı, älem tarihında bolmağan «romandar» men «traktattar» jazıldı. Mine, osınday qaterli bwrmalauşılıq äreket bügin biz twrıp jatqan ölkeden de qwlağın qıltittı. Bwl äñgime Qızılorda oblısı, Jañaqorğan audanı, Qıraş auılınıñ äkimşiligine qaraytın, osı auıldan 12 şaqırımday jerdegi «Toqtamıs tauı» atalıp ketken jerdegi eski zirattarmen baylanıstı.  

«Tau» degennen göri «töbe» dep atauğa layıqtı qır basında tastan üyilgen eski qabir belgisi bar. Sonday-aq onıñ şığıs betinde iin tiresken osınday köp tas qorım izderi saqtalğan. Mwnı halıq Toqtamıs pen onıñ qırıq (keyde qırıq eki) nökeriniñ ziratı deydi. Bügingi jwrt bwl Toqtamıstıñ kim ekenin anıq bilmeydi. Alayda el auzındağı äñgimeler men keybir zertteuler onıñ Altın Orda hanı Toqtamıs Tüye-qoja (Toyğoja) Oğılanwlı ekenin meñzeydi. Sondıqtan ğalımdar men zertteuşiler, jurnalister onı osı han Toqtamıs degen toqtamğa kelgen. Mäselen, belgili qalamger J.Älmaştıñ eñbekterinde, filologiya ğılımdarınıñ kandidatı A.Düysenbiniñ dissertaciyasında da (Düysenbi A.K. Oñtüstik Qazaqstannnıñ añızdarı men äpsanaları (Otırar-Qaratau aymağı boyınşa). Filologiya ğılımdarınıñ kandidatı ğılımi därejesin alu üşin dayındalğan dissertaciyanıñ avtoreferatı. Türkistan: 2002, 17 b.), «Türki añızdarı men äfsanaları» attı monografiyasında da (Astana: Sarıarqa, 2011, 260; 104;  234 b.b.), A.Täşenovanıñ 2011 jılı Taraz qalasında jarıq körgen «Jas ğalım» jinağına engen maqalasında, «Jañaqorğan tınısı» gazetiniñ bayırğı äri belgili tilşisi Q.Ertasovtıñ, wzaq jıldar «Birlik» keñşarınıñ käsipodaq qızmetkeri bolğan Aygeldiev Orınbek Äbdiğapparwlınıñ t.b. auıl twrğındarınıñ maqalalarında osılay dep körsetiledi. Belgili jazuşı Dükenbay Dosjannıñ öz äkesinen estigen äñgimege süyenip jazğan derekti hiayasındağı mälimetter de osı oydı quattaydı. Hikaya «Ämir Temirmen wstasıp neñ bar edi, hanzadam» (Jüz äñgime. Tañdamalı şığarmalar. İ tom. Almatı: Mereke, 2012, 529-540 b.) dep ataladı. Onda jazuşınıñ 1974 jılı YAltada demalıp jürgen kezinde turister qatarında Baqşasaraydağı Toqtamıs hannnıñ qızınıñ ziratında bolğanı, osıdan bir jır bwrın äkesiniñ aytqan äñgimesi esine tüskeni bayandaladı. Ol 1973 jılı tuğan auılı Qosüyeñkide äkesinen bwl jerde Toqtamıstıñ qırıq nökerimen wyqıda jatıp, jansızdardıñ qolınan opat bolğanı turalı äñgime estigen. Hikayanıñ wzın-ırğasınan avtordıñ da, bayandauşınıñ (jazuşınıñ äkesiniñ) da tarihi Toqtamıstıñ qalay ölgeninen, yaki onı Edigewlı Nwradınnıñ izbe-iz quıp kelip öltirgeninen habarsızdığı añğarıladı. Bwl tüsinikti de. Öytkeni berige deyin bwl oqiğa jaylı zertteuler köpşilikke beymälim bolıp keldi. Jazuşı hikayası bizge derektigimen qwndı. Onda Qarataudıñ küngey betiniñ keyingi ğasırlarğa deyin jaudan qaşqan janğa panalauğa qolaylı, orman-toğaylı, sulı bolğanı jaqsı beynelengen. Avtor sol 1973 jılı ziratta eski kesene qaldığı bolğanın da mälimdeydi. Eger D.Dosjan qazir tiri bolğanda, söz bolıp otırğan jolsızdıqqa özi bas bolıp qarsı şığar edi. Hikayadağı «Toqtamıs han», «han iem» degen sözder oqiğanıñ Toqtamıs Toyqojawlına qatıstılığın körsetedi.

Halqımızdıñ qasterli mwrası «Edige» jırında aytılatın Toqtamıs turalı derekter de osığan sayadı. Jırda Edigeden qaşqan Toqtamıs äueli Telikölge barıp panalağanı, odan keyin Köküldiniñ köline qaşqanı bılay suretteledi:

Telikölge bararmın,

Telikölden qorıqsam men,

Köküldiniñ köline

Basa barıp jatarmın,

Tileuimdi tilep twrğaysıñ... (Ş.Uälihanov, Ä.Dibaev nwsqaları

boyınşa).

 Qabirli töbeniñ şığıs jağındağı jaudan qaşqan adam panalauğa asa qolaylı, däl janına barğanğa deyin bayqala qoymaytın tereñ köl bar. Däl jırda aytılğanday nu qamıstı. Qazir el onı jay ğana «toğan» dep ataydı. Olay ataytın jöni bar, öytkeni kölge Toqtamısbwlaq (Äuliebwlaq), Tasbwlaq, Tösbwlaq, Arqarbwlaq, Qwmbwlaq, Jalbızdı bwlaq, Tabanbwlaq degen jeti birdey bwlaq qwyadı. Bir kezde ol köldiñ «Köküldi» atalğanın aytıp otıratın şejireşi qarttar da boldı. Al Teliköl – Jañaqorğanğa körşi Şieli audanı aumağındağı, Betpaqdala şegindegi köl.

Jwrt auzındağı Toqtamıs tauına qatıstı añızda bılay delinedi: «Toqtamıs 40 şaqtı adamımen atalmış bwlaqtıñ jağasında demaladı. İşterinde eki-üş sarbazı jansız bolıp şığıp, Toqtamıs pen wyqıda jatqan joldastarın şetinen bauızdap qırıp saladı. Erteñine azanda sol eldiñ diqandarı osı jağdaydıñ üstinen tüsip, işindegi şalajansar birinen «Toqtamıstıñ qolı edik» degendi ğana wğıp, bärin jerlepti. Sodan bastap ol jer «Toqtamıs» dep atalıptı». «Edige» jırındağı Edigewlı Nwradınnıñ (Nwralın) Toqtamıstı quıp barıp öltirgen kezde hannıñ bir nökeriniñ bäyterek tübinde wyıqtap jatqanı – joğarıdağı añızben säykes keletin detal'. Qadırğali Jalayıri öziniñ «Jamiğat tauarihında» Toqtamıs qaşıp jürgen kezinde qarauılğa qoyğan YAtım, Tobal, Qaraqoja degen batırlardı Nwradınnıñ qapısın tauıp öltirgenin asa män bere äñgimeleydi. «Han nökerlerimen beyqam edi, olar-dağı opat boldı», – deydi wlıq tarihşı. Mine, kördiñiz be, añız ben tarihi derektiñ, onda da oqiğa detaliniñ mwnday säykestigi köp kezdese bermeydi. Är tüli fol'klorlıq tuındılardağı mwnday wqsastıqtar tek tarihi şındıqtıñ ıqpalınan ğana payda boladı. Key kezde tarihi derekterden göri fol'klorlıq tuındılardıñ tarihi şındıqqa jaqın bolıp şığatını bir bwl emes, bwrın da bolğan.

Bwl oqiğağa qatıstı añızdau men zattıq derekterdiñ de säykestigi bar. Edige turalı tağı bir añızdauda Toqtamıstıñ Köküldi kölinde qarauıl qaraytın mwnara saldırğanı aytılatın. Atalmış Toqtamıs tauındağı köldiñ de qwbıla jağında äldebir ğimarattıñ, yaki mwnaranıñ qirandısı bar. Osı orayda, bwl eskertkişti memleket qarauına alıp, qazba jwmıstarın jürgizui kerektigi kün tärtibine äldeqaşan qoyılğanın ayta ketpekpiz. Osı mañda «Han qazınası», «Han şatırı» degen jerlerdiñ boluı da, mwndağı zirattıñ han Toqtamıstıki ekenine degen senimdi küşeyte tüsedi. Toqtamıs tauına qatıstı tağı bir añızda, mwnda hannıñ denesi ğana jatır, al bası basqa jaqta delinedi. «Edigeniñ» Şoqan nwsqasında Nwradınnıñ Toqtamıstıñ basın qanjığağa baylap alıp ketkeni söz boladı. Tarihi derekterdiñ birinde Toqtamıstıñ Sibirde opat bolğanı aytılıp, qabiri Wlıtauda delinedi. Osı derek pen zattıq ayğaq hannıñ qanjığada ketken basına baylanıstı ekeni kümänsiz. Aq Ordanıñ (Altın Ordanıñ) astanası Sığanaq qalası bolıp twrğan kezde Toqtamıstıñ özi bwl jerge türli maqsatpen talay ret kelgen. Ömirine qauip töngen şaqta ol mwnda qoldauşı izdep kelui de ıqtimal.

Eger Toqtamıs tauında jerlengen mäyit Altın Orda hanıniki ekeni anıqtalsa, tarihımızdı twmşalağan twman birşama seyilip, wlttığımızğa, mädenietimizge qatıstı qıruar jañalıqtıñ beti aşılğalı twr. Tarihtan belgili bolğanday, Toqtamıstı ünemi qoldap-quattap kelgen Ämir Temir ol Qoja Ahmet YAsaui kesenesin qiratıp, dünie-mülkin tonap ketkennen keyin ğana hanmen aşıq soğısqa şığıp, onıñ äskerin tas-talqan etip jeñedi. Bizdiñşe, han keyinnen barıp ökinişpen barmağın tistep, Qwdaydıñ da, ämirdiñ de qaharına wşırauınıñ bastı sebebi öziniñ äulieniñ kiesine wrınuınan dep bilgen. Onıñ ölimnen qaşqan kezde Äziret Swltan jaqqa qaray wmtıluı da sondıqtan boluı kerek.

Endi eñ bastı äñgimemizge keleyik. Toqtamıs tauındağı osı aqiqattıñ bwrmalanuına negiz salatın ärekettiñ bastamaşısı – qazaq dalasınıñ är tükpirindegi türli deñgeydegi twlğalardıñ basına Mañğıstau tastarınan kesene twrğızıp jürgen şeber, birneşe jobalar men körkemdigi ortañqol öleñ kitaptarınıñ avtorı retinde tanılğan Sayın Nazarbekwlı. Bwrınıraq Domalaq Anağa kesene twrğızğandıqtan, bwl öñirdiñ jwrtşılığı Säkeñdi jaqsı bilip qalğan. Ol turalı türli daqpırttar äli basılğan joq. Tağı da kesene salıp jatır eken degendi estigende, biraz adam tiksinip qaldı. S.Nazarbekwlı söz bolğan mäyitti adaydıñ Äbilqayır zamanında ömir sürgen Toqtamıs batırıniki dep jariyalap, birneşe jerde jiın ötkizip, endi sol jerde aday Toqtamıs batırdıñ (öziniñ babası bolıp sanalatın) kesenesin saluğa bel şeşip kirisip ketipti. Soğan baylanıstı joba jasap, jwmısın bastap jiberipti. Aynaladağı eldimekenderdiñ twrğındarı habarlanbay jatıp-aq, Mañğıstaudan birneşe vagon qwrılıs materialdarın äkelip, keseneniñ biraz böligin (qazir 3 metrdey köterilip ülgiripti!) twrğızıp ta qoyğan. Aday Toqtamıs demekşi, sol zamanda, yaki XVII-XVIII ğasırlar öresinde jauınger aday taypasınıñ işinde eki Toqtamıs batır bolğanı mälim. Biri – Qosay atalığınan, Mämbetqwlwlı Toqtamıs ta, ekinşisi – Mwñal böliminen, atalmış Jarıwlı Toqtamıs. S.Nazarbek özi salğan kesenede Jarıwlı Toqtamıs jatır dep «şeşken». «Jığılğınğa jwdırıq» degendey, bwğan qosımşa jergilikti vandaldar da köl jiegindegi köne ğimarattıñ (mwnaranıñ) ornınan topıraq alıp, tarihi jädiger, şındıqtıñ közindey möldir köldiñ özin ortasın jarıp bögen salğan, bärin laylap, bılğap, bwzıp ülgergen! Sonıñ saldarınan köldiñ ekinşi böligi qwrğap ketken! Tehnikamen qoparıp qazğan eski ğimarat ornı biik jarqabaqqa aynalıp, qalğan böligi de kölge qwlağalı twr. Tarihi jädigerdi büldirgeni – bir, ekologiyalıq ziyan keltirgeni eki, mwndağı bassızdıqtıq şet-şegi joq.

Toqtamıs tauınıñ mañın soñğı ğasırlarda qoñırat ruınıñ qarakökirek atasınıñ ökilderi meken etken. Jekeşelendiru kezinde de köldi (toğandı), onıñ aynalasın osı rudıñ işinen şıqqandar iemdenipti. Köldiñ soltüstik-şığıs jağında osı rudıñ dünieden ozğan adamdarı jerlengen (Osı zirattıñ qwbıla betinde tağı da köp tas qorımdar men eski kesene jwrnağı bar). S.Nazarbek osı jağdaydı jaqsı paydalanıp, jaqın mañdağı Birlik, Qıraş, Qosüyeñki auıldarınıñ twrğındarına eskertpesten, tek qarakökirek ruınıñ birneşe belgili adamımen (eñ bastısı, olardıñ işinde Jañaqorğan sanatoriyiniñ basşısı Amangeldi Abdullaev ta bar) kelisim jasap, bar mäseleni oñay şeşe salğan. Ol bwl iske kirispes bwrın joğarıdağı ğalım-zertteuşilerdiñ pikirlerin, qabirlerdiñ köneligin, aday Toqtamıstıñ zamanınan äldeqayda bwrınğı zamanğa jatatını közge qwralsız-aq körinip twrğanın, el auzında onıñ «Han qabiri» dep atalatının jäne aday Toqtamıstıñ denesi men bası eki jaqta deytin äñgimeniñ mülde joqtığın, tipti «aday Toqtamıs sol jerde qalıptı» degen däyektiñ jazbaşa ne auızşa derekterdiñ birinde  de wşıraspaytının, kerek bolsa, tarihi orınğa qwrılıs salu üşin ol jerde arheologiyalıq zertteu jwmıstarı jürgizilui kerektigi jöninde memlekettiñ zañı bar ekendigin qaperine de almağan! Nege almağan? Jalğandıqqa janın qwmar etip twrğan ne närse? Aqşa ma? Joq, älde qazaq mädenietin twralatıp, tarihın twnşıqtıruğa müddeli küşterdiñ özge de köñildi arbağan uädeleri me? Biz äzir onıñ anığına köz jetkize almadıq.  Bizdiñ biletinimiz – bwdan wltımızğa, mädenietimizge, tarihımızğa, tipti osı jobağa qatısuşılardıñ öz bastarına keletin ölşeusiz kesir men ziyan. Şet jağasın ayta keteyik:

1.Berisi wlt tarihına, ärisi barlıq türki halıqtarınıñ tarihına

qatıstı asa mañızdı oqiğanıñ aşılğalı twrğan jaña betteri mülde jabulı küyde qaladı.

2.Tarihımızğa qiyanat jasalıp, ötkenimiz bwrmalanıp körsetiledi.

«Ötkendi bilmegenniñ bolaşağı bwldır» degen şındıq formulası boyınşa, bwl wlt twtastığına jäne jas wrpaq tärbiesine de kesirin tigizedi.

3.Qazaqı tanımımızğa da qayşı äreket. «Qwday atqan oñalar, äruaq

atqan oñalmas» deydi dana halqımız. Wlttıq tüsinigimiz boyınşa, bwğan han Toqtamıstıñ da, aday Toqtamıstıñ da äruağı narazı boladı. Kiege wşıraudan qorqu kerek! Esi bütin qazaq, dini tüzu mwsılman üşin bwl bwljımas qağida! Eger osılay abıroysız äreketter jalğasa beretin bolsa, küni erteñ Mämbetqwlwlı Toqtamıstıñ mwnaydan bayığan bir wrpağı «mınau meniñ atam» dep, Sayın salğan kesenege jabısıp jürmesine kim kepildik beredi?! Onday kün tusa, oğan qarsı qanday dälel aytpaq Sayın-şeber?..  Ärine, olay bola qoymas, biraq däl qazir aydıñ-künniñ amanında jüzege asırılıp jatqan mına bassızdıq osınday keleñsiz oylardıñ tuuına eriksiz jeteleytinin aytamız.

Biz atalmış jügensizdikke qarsılığımızdı bwğan deyin de bildirdik. Jergilikti jerdiñ belgili azamattarına män-jaydı aytıp, jönsizdikke el bolıp qarsı twrudı eskerttik. Qızıldorda obılıstıq Eskertkişterdi qorğau basqarmasına arheolog Mels Baqtıbaev arqılı auızşa mälimet joldadıq. Bwl äreketimiz izsiz qalmaydı dep senemiz. Degenmen bwnıñ bir ölke, bir obılıs köleminde şeşiletin mäsele emes ekenin eskere otırıp äri eki aday Toqtamıstıñ da wrpaqtarı män-jayğa qanıqsın dep, Sizderge hat joldap otırmız.

Mine, osı aytılğandardı eskere kelip, joğarıda esimderi atalıp, Aşıq hat joldanıp otırğan lauazımdı twlğalardan osı iske tikeley aralasıp, mäseleniñ aq-qarasın anıqtaudı eldiñ, qala berdi, keler wrpaqtıñ atınan ötinip swraymız! Tez arada tarihi orındı memlekettik komissiya tekserip, tiisti mekemeler men arnayı mamandar arheologiyalıq qazba jwmıstarın  jürgizui kezek küttirmes mäsele. Al zamanaui vandaldar özderiniñ jönsiz isteri üşin zañ, halıq aldında jauap berip, bülingen tarihi orındı qalpına keltiruge tiis! Toqtamıs tauınıñ aumağı memleket qarauına alınuı kerek!

Qwrmetti Nwrlan Zayrollawlı Ädilbek Rıskeldiwlı, Arıstan Mwhamediwlı! Sizderden pätualı, baysaldı şeşim kütemiz. Dünietanımımızğa mülde kereğar, wlttığımızğa, adami bolmısımızğa ziyan ğana äkeletin äreket ielerine toqtau saladı dep ümittenemiz. Eger der kezinde toqtau salınbasa, onda biz, yağni el men jer, wlt tarihınıñ janaşırları, küresimizdi qaşan jeñiske jetkenşe jalğastıra beretin bolamız! Biliktiñ eñ joğarğı buınına deyin jetemiz! Keşegi wlt tarihı men erteñgi wrpaq tanımına nwqsan keltiretin bolsa, eşqanday lauazım nemese bedel iesi bwl jolda böget bola alması haq!

 

Qwlbek Ergöbek, jazuşı, professor, ädebiettanuşı-ğalım;

Orınbay Bekjan, türkitanuşı-ğalım;

Bolat Qorğanbekov, fol'klortanuşı, yasauitanuşı-ğalım,

Asqar Düysenbi, aqın, sazger, fol'klortanuşı- ğalım,

Anar Japparqwlova, aytısker aqın, ädebiettanuşı-ğalım.

Abai.kz

0 pikir