Düysenbi, 27 Qañtar 2020
Jön-aq 2440 5 pikir 11 Jeltoqsan, 2019 sağat 11:00

Toqaevtıñ sayasatında zeynetkerlerdiñ «sayasi ömirin wzartu» praktikası bola ma?

9 jeltoqsan küni Reseydegi Qazaqstan Elşisi Imanğali Tasmağambetov Qazaqstandağı zañmen bekitilgen zeynet jasına jetti. Osığan baylanıstı äleumettik jeli qwttıqtauğa tolsa, keşke qaray aqparattıq sayttarda «Tasmağambetov belsendi sayasattan birjola ketti» degen qaueset taradı. Aqorda osı qauesettiñ naqtı nüktesin qoymay twr. Eleñdegen el «Elşi endi qayda baradı?» dep jatır.

Bwrınğı uaqıttarda Aqorda zeynet jasına jetken, prezident tağayındaytın joğarı lauazımdı memleket qızmetkeri sanatındağılar turalı onı jalğastı qızmetinde qaldıru nemese lauazımınan bosatu turalı prezident jarlığın jariyalaytın. Ärine, bwl jarlıqta Aqorda men zeynet jasına jetken twlğanıñ eki jaqtı kelisimimen belgilengen merzim körsetiletin. Keybiri jıl soñına deyin wzartılsa, keybirine 5 jıl merzim qosılatın.

Mısalı, tuğan küni 26 şildedegi Ädilbek Jaqsıbekovti 2017 jılı zeynet jasına tolarda bir apta bwrın, 19 şildede prezident 2022 jılı 26 şilde künin qosa alğandağı merzimge deyin ökilettiligin wzarttı. Ol öz erkimen ötken jılı küzde qızmetinen zeynetke şıqtı. Al, 1952 jılı 22 qaraşada tuğan Almatı oblısı äkimi Amandıq Batalovtıñ ökilettiligi wzartılğanı turalı aqparat 2015 jılı tuğan küninen 32 kün ötkennen keyin 24 jeltoqsanda biraq şıqtı. Amandıq Ğabbaswlınıñ ökilettiligi keler, 2020 jılı tuğan künine deyin.

Batalovtıñ qwrdası, 1952 jılı tamızda tuğan, Elbası Keñsesiniñ Basşısı, Nazarbaev prezidenttik qızmetten ketkenge deyin 23 jıl boyı QR Prezidenti Keñsesiniñ meñgeruşisi qızmetin atqarğan Mahmwd Qasımbekovtıñ ökilettiligi 2 ret wzartılğan. Bir qızığı, Mahmwt Bazarqwlwlınıñ ökilettiligi birinşi ret zeynet jasına tolğannan 3 ay ötkende 2015 jılı 24 jeltoqsanda 2018 jılğı 31 jeltoqsanına deyin wzartılğan. Bıltır, 27 jeltoqsanda biılğı 31 jeltoqsanğa deyin wzartıldı. Ökilettiligi bituine üş apta qalğan Qasımbekov üşinşi ret merzim sozdırıp, memlekettik qızmette üşinşi ret qala beretinine kümänim joq.

Äkimderden oblısı äkimi kezinde qazirgi vice-prem'er Berdibek Saparbaevtıñ ökileti 2016 jılı 5 aqpanda 2020 jılğı 9 aqpandı qosa alğandağı merzimge deyin sozılğan.

Memlekettik hatşı Köşerbaevtıñ da ökileti bıltır Qızılorda äkimi kezinde 3 jıl wzartıldı.

5 jıldan astam ŞQO äkimi lauazımındağı Danial Ahmetovtıñ ökileti tipten 2022 jılı tuğan ayı mausımğa deyin.

Qazaqstanda zeynetkerlik jasqa jetip, atqaruşı bilikte salmaqtı qızmet atqarıp otırğan twlğalar köp. Sol jağalaudağı Senat, Joğarı sot, Ükimet, Mäjilis deysiz be tolıp jatır.

Mısalı Mäjilis deputattarı tizimi soñında twrğan YAkovleva Tat'yana hanım, tanımal Qarağwsova hanımdar äli şarşağan joq. Prezident Toqaev zeynet jasına Senatta jürip jetti. Bwrınğı prezident Nazarbaev zeynet jasına jetken jılı tuğan balalar jeke kuälik alar jasqa toldı.

Sonımen, Tasmağambetov elşilik qızmet atqarğalı 2 jıl 9 ay boldı. Onıñ aldındağı elşi Marat Täjin bwl lauazımda 3 jıl otırğan. Nazarbaevqa 12 jıl keñesşilik etken Ertisbaev zeynet jasına 3 ay qalğanda sayasi qızmetsiz qaldı. Onı zeynetke jetkizbey qızmetten alğan prezident Toqaev äli eşkimniñ ökiletin "zeynet jasına toluına baylanıstı" wzartpadı.

Prezident äkimşiligin 4 jıl basqarğan Aslan Musin bolsa 2 jıl bwrın zeynet jasına jetkenine 2 kün ötkende-aq qızmetten alınğanı tağı bar.

YAğni, Biz 3 ay jetpey de, 3 ay ötip te qabıldanğan şeşimderge kuämiz. Degenmen, QR «Eñbek» kodeksiniñ 52 bap, 24 tarmağında bılay delingen:
Taraptardıñ özara kelisimi boyınşa eñbek şartınıñ merzimin jıl sayın wzartu qwqığı bar jwmısker "Qazaqstan Respublikasında zeynetaqımen qamsızdandıru turalı" Qazaqstan Respublikasınıñ Zañı 11-babınıñ 1-tarmağında belgilengen zeynetkerlik jasqa tolğan jağdaylarda bwzıluı mümkin. YAğni, qızmetker zeynet jasına tolğan küni tiisti qwjat qabıldanuı qajet.

Tasmağambetov turalı jwrt auzındağı alqau men maqtaudı bılay qoyğanda, ras, Tasmağambetov sını bölek sayasi harizmağa ie. Joğarı bilikke sonau 1991 jılı kelgen Elbasınıñ senimdi serigi, memleket qayratkeri Imanğali Nwrğaliwlı joğarıda biz mısal etken «zeynetker-qayratkerlerdiñ» birazınan jas jäne jalındı ekeni jasırın emes.

Ne desek te, «Tas» tüsken jerine auır. Toqaevtıñ sayasatında zeynet jasına jetkenderdiñ «sayasi ömirin wzartu» praktikası bola ma? Aqırğı şeşim Aqordada.

Nwrğali Nwrtay, jurnalist.

Abai.kz

5 pikir