Seysenbi, 31 Naurız 2020
Aqmıltıq 4721 12 pikir 7 Mausım, 2017 sağat 12:20

Ämirjan QOSANOV: Bizde halıq – bilikke, al bilik – öz halqına senbeydi!

Sonımen, Ämirjan, Aqorda biligi eldegi adam qwqın şekteudiñ jaña «ülgisin» körsetti: konstituciyalıq zañdarğa özgerister engizilip, prezidenttik saylauğa tüsetin ümitkerlerge qoyılatın talaptar qataydı. Memlekettik qızmette keminde bes jıl qızmet qılmağan adamdı bwdan bılay prezidenttik saylaudan şekteu halıqtı eki äleumettik topqa bölip, qoğamdağı bilik pen halıqtıñ jikke jarılu qaupin eseley tüsedi dep ayta alamız ba?

– Ärine, ayta alamız! Eñ aldımen, mwnday jaña talap barlıq azamatqa el prezidenti bop saylanuğa birdey äri teñ qwqıq beretin Konstituciyağa «tompaq» keledi! Iä, Ata zañda osı bağıttağı belgili bir şekteuler bar, sonıñ özi bas bilik basına kezdeysoq adamnıñ kelip qalmauına birşama kepildik beretin edi ğoy. Endigi mına äreketteri tipti soraqı boldı. Mwnıñ özi biliktiñ öz işinde jürip jatqan, bizge äzirşe beymälim, biraq osınday bastamalar arqılı «men mwndalap» qalatın tereñ de tektonikalıq qozğalıstar bop jatqanınıñ bir däleli.

Jalpı, kez kelgen bilik (ol demokratiyalıq ne avtoritarlıq bolsın – bäribir) aldağı sayasi nauqandarğa, sonıñ işinde saylaularğa aldın ala äzirlenui kerek, onday qam-qarekettiñ eş äbestigi joq. Tizgindi qarsılastarına jaydan-jay öz qolınan bere salatın bilik bolmaydı. Bilik üşin küres – eşqaşan toqtamaytın äri tolastamaytın mäñgi küres!

Al bäseke bolsa – adamzat damuınıñ birden-bir kepili!

Qazaqstan biligi de bwl aksiomadan tıs qalmaytını tüsinikti, onıñ üstine 26 jıl işinde jasalğan qiyanattar men kemşilikter üşin qazirgi kasta jauap bergisi kelmeydi ğoy, sondıqtan ne bolsa da öz jaqtastarın bilik tarmaqtarınıñ basına keltirgisi keledi. Ol tarmaqtar işinde prezidenttik qızmettiñ ornı – bir töbe.

Biraq saylauğa dayındıq zañdardı odan sayın qatayta tüsip, bolaşaqta balama bola alar opponentteriniñ mümkindikterin odan äri şekteuge tirelmeui kerek! Kerisinşe, «kele jatqan saylauğa deyin eldi tolğandırıp, öz şeşimin taba almay jürgen qanday mäseleler bar, solardı mümkindiginşe şeşip tastayıq, eldiñ narazılığın tuğızbayıq» degenge sayuı kerek edi. Al bizdiñ biliktiñ bwlayşa aldın ala jäne adam qwqığın belden basıp qamdanuı qoğamdı jikke böletin äreket boldı.

– «Bes jıldıq cenz» deymiz be – bwl talap seniñ saylauğa tüsuiñe kedergi bolmasa kerek: 1998 jılğa deyingi on jıldan astam memqızmettik ötiliñ (stajıñ) bar. Al endigi jerde ümitker özin-özi wsınu qwqınan ayırılatın bolsa, bwl talap eşqanday sayasi partiya qatarında joq sen siyaqtı azamattarğa «sayasi kembağıldar» kebin kigizetin türi bar...

– Solay bolayın dep twr... Ümitkerlerdi wsınu qaqın tek qana sayasi partiyalarğa berip qoyuı da sol «qorıqqan bwrın jwdırıqtaytınnıñ» keri. Qazirgi qwbıjıq partiyalıq jüye twsında bwl talap tek qana bilik wsınatın ümitkerdiñ qamın oylaudan tuıp otır.

Prezidenttik instituttı partiyalandırudıñ tağı bir sebebi boluı mümkin. Ärkimniñ qolı öz auzına juıq: täuelsiz ümitker erteñ özindik sayasat wstanıp ketip jatsa (ömirde bäri de boluı mümkin ğoy!), osınau qatañ partiyalıq tärtip arqılı Aqorda men onıñ mañayına toptasqan ıqpaldı toptar bolaşaq prezidentti öz ıqpalınan tırp etkizbeydi. Mwnday talap sonımen birge bolaşaq prezident «bir partiyanıñ emes, bükil halıqtıñ basşısı» boluı tiis sayasi şartqa öz kesirin tigizeri haq. Jäne de bwl partiyalıq tıyım soñğı kezde birşama qalıptasıp, äsirese Internet pen äleumettik jeliler arqılı elge tanımal bop qalğan jeke twlğalardı ayaqtan şalu ekendigi tüsinikti. Olardıñ işinde bilikke sın aytıp jürgenderi jeterlik qoy.

– Jalpı, kezekti prezidenttik saylauğa äli de üş jılğa juıq uaqıt barın eskeretin bolsaq, biliktiñ «alıstan atqılağan» bwl şekteulerin qanday sayasi «mwqtajdıqtan» tudı dep ayta alamız?

– Bälkim, saylau odan da erterek bolıp qalar, kim bilgen?! Biz özi «merziminen tıs, kezeksiz ötetin saylaularğa dağdılanğan» el boldıq. Biraq qazir biliktiñ ritorikası men is-äreketine qarasañ, saylauğa qatıstı naqtı küntizbelik jospar joq siyaqtı.

Al sayasi sebepterine kelsek...

Ne elbası tağı da saylauğa tüsip, öziniñ ornın tağı da birneşe jılğa nıqtap aladı. Ol saylauğa tüsken jağdayda, bäri de onıñ kömekşileriniñ scenariyi boyınşa ötui kerek. «Qazaqstanda elbasığa terezesi teñ qarsılas adam joq» degen ideologema ornığuı tiis qoy! Söytip, öziniñ prezidenttik merzimin tağı da bir uaqıtqa sozıp alıp, elbası eşbir alañsız «Mwrager» operaciyasına asıqpay (onı biologiyadan basqa kim asıqtıra aladı?) kirisip, özinen keyingi bilik jüyesiniñ jaña formatın äzirley bastauı äbden ıqtimal. Bwl janı bar dolbar.

Ne bolmasa, jağday kürt özgerip, «Mwrager» operaciyası qazirdiñ özinde qolğa alınıp, tayau arada saylau jariyalanıp, oğan sol mwrager (ne oğan asa senimdi basqa twlğa) tüsui mümkin. Endigi prezident saylauına Nazarbaev tüspey, basqa bireu tüsetin bolsa, onda jağday eşbir scenariyge bağınbay, biz müldem kütpegen oqiğalar boluı ıqtimal!

Ärine, Zañğa engizilgen jaña tıyımdar Aqordanıñ osı saylauğa qatıstı qwpiya josparlarına biraz septigin tigizui mümkin. Onıñ üstine elde halıqtıñ şınayı qoldauına ie, mıqtı oppoziciyalıq sayasi küş te joq: bir partiyalar joyıldı, al bireuleri ıdırap ketti.

Biraq qazirgi bizdiñ bilikte vizantiyalıq sipattar basım bop otır: klanaralıq qaqtığıs saylau qarsañında öz şarıqtau şegine jetip, sayasi arenağa jaña twlğalar (azuı altı qarıs sayasi oligarhtar nemese olardıñ adamdarı) şığıp, büginde Elbasına jağıp jürgen bir ortalıq äzirlep jatqan sayasi jospardıñ bıt-şıtın şığarıp jiberui tağı mümkin!

Meniñşe, bilikti aynalsoqtap alğan top (nemese toptar) jariya sayasi küşter men twlğalardan emes, özderiniñ joğarğı jaqtağı kabinetterine küle kirip, küñirene şığıp jürgen oligarhtardan qorqadı. Zañdıq tıyımdar solarğa da qarsı bağıttalğan bolsa kerek!

– Şirek ğasır uaqıttağı jalğız adamnıñ jeke-dara biligi kelesi prezidentke osınday şekteuler qoyarlıq täjiribe boldı dep, Aqorda öziniñ artın özi aşıp otırğan joq pa? Seni qaydam, al men üşin bwl sırt köz sınşılardıñ k...tin aşıp külerlik jağday boldı...

– Kelisemin! Mwnday masqara qadamdar biliktiñ öz eliniñ aldındağı ğana emes, halıqaralıq arenadağı bedeline nwqsan keltiretini sözsiz. Biraq, Ereke, memleketimizdiñ sol abıroyı turalı qazirde taq üşin talasıp jatqandar oylap jatır deysiz be? Olardıñ qamı – erteñgi bilikke ne ie bolu, ne ie bolatın toppen ämpay-jämpay bolu. Äytpese, kezinde prezidenttiñ özi aytqanday, olar endi bir-birin sotqa jetelep aparuğa dayın, bir-birine qarsı «qızıqtı» kompromat jinap ta ülgergen bolar. Büginde betegeden biik, jusannan alasa bop jürgen olar bir künde-aq minez körsetpesine kim kepil?

Äzirşe bir närseni moyındau kerek: Elbası toparalıq kikiljiñder men qaqtığıstarda joğarğı arbitrdiñ rolin atqarıp keldi. Aytqanına köndirip, aydauına jürgizdi. Biraq uaqıt ötken sayın jağday özgerip, bara-bara Elbası özi aynalasına täueldi bop keledi. Sondıqtan sol tartıstardıñ jañğırıqtarı key uaqıtta sırtqa da jetip jatadı. Ras, keyde teledidardan Elbası ministrleriniñ it terisin basına keptegenin köremiz, biraq eşkimdi sol kemşilikteri üşin ornınan quıp jatqan joq, sondıqtan bäri de sırt közge arnalğan qoyılım siyaqtı seziledi!

Meniñ qorqatınım mınau: erteñ, prezident joq kezde, jalğandı jalpağınan basıp jürgen, Qwdaydan da qorıqpaytın bwl milliarderler qay arbitrdi tıñdaydı? Halıqtı tıñdasın deyin deseñ, odan bilikti bayağıda-aq tartıp alğan. Parlamentiñniñ siqı anau. Täuelsiz BAQ joqtıñ qası. Qoğamda «ruhani avtoritet» retinde moyındalatın keybir twlğalar barlıq jerden şettetilgen. Osınıñ artı qıp-qızıl qaqtığıstıñ kökesin körsete me degen qauip joq emes.

– Negizi, Nwrswltan Nazarbaevtıñ sayasi intrigalıq talantına qwrıq boylamaytın bileuşi ekenin bwğan deyin aytıp ta, jazıp ta keldim: Qazaqstanda ğana emes, bükil postkeñestik elderde bwl twrğıda onıñ aldına tüse alatın sayasatker joq ekeni tağı bir däleldengen siyaqtı...

– Jöni bar oy... Biraq bizdiñ biliktiñ öz miına qwyıp alğan jäne de basqaruşı toptarğa, qoğamğa da ornıqtırğısı keletin bir mif-añızı bar. Ol mınağan sayadı: «Bar mümkindik biliktiñ ğana qolında! Prezidenttiñ reytingi jüz procentke jaqın, ol kez kelgen şeşimin ötkize aladı. Köñili qalağan adamdı öziniñ mwrageri etip qoya aladı. Jäne de qazir prezidenttiñ mañayına ol erekşe senim artatın, bolaşaqta bilik jüyesiniñ törinen sözsiz orın alatın twlğalar toptasqan! Bärin şeşetin naq solar, al osı topqa kirmegenderdiñ erteñgi küni qarañ, olardıñ qalıptasqan jağdayğa moyınwsınudan basqa eş amalı joq!».

Al şıntuaytına kelsek, osı sıñaylas formulanıñ ärbir söylemi – kümändi. Onı tek Elbasına öz jwmısın jaqsı jağınan körsetip, jaqqısı keletinder ğana aytuı mümkin. Äytpese tarihi jauapkerşiligi men wlttıq poziciyası bar kez kelgen twlğa osı jayttar turalı oylanuı tiis!

– Aytpaqşı, osınıñ bäri bilik ökilettigin bölisu jönindegi nazarbaevtıq bastamadan bastalğanın esiñe alşı: bwnıñ aqır ayağı bilikti bölisuge emes, kerisinşe, onı bekemdeuge alıp keletin qasañ jäne älemdik örkeniette qalıptasqan qoğamdıq damu qatınastarınan tıs qitwrqı qadam bolıp şıqpay ma?

– Bilik tarmaqtarınıñ ökilettikterin bölisip, özara tepe-teñdigin jasau turalı Elbasınıñ bastamasın özim de kezinde qalay qoldap ketkenimdi bayqamay qaldım. Strategiyalıq twrğıdan alğanda, dwrıs oy boldı. Biraq artı siırqwyımşaqtalıp ketken siyaqtı...

Sol kezde men: «Bwl ideya halıq pen memlekettiñ bolaşağın oylağandıqtan tuıp otırğan joq, klandar özara bilik organdarın bölisip aluğa mwqtaj. Prezident te olardıñ köñilin tabuı tiis, sondıqtan da är klanğa öz enşisin (birine – prezidenttik taq, ekinşisine – parlament, üşinşisine – ükimet degendey) ülestirip bergisi kelgennen tuğan oy» dep aytıp edim. Äñgimeniñ bäseñdep qaluına qarağanda, sol klandar özara bir kelisimge kele almay qalğan siyaqtı...

– Bilikti «bölisu» bastaması alğaş ret Tasmağambetovtı taydıru («öz ötinişimen») procesinen bastalğanın tağı da esiñe al: sonda osı jantalastıñ barlığı mümkin mwragerdiñ (Tasmağambetovten basqa) qamı üşin jasalıp jatqan joq pa?

– Tasmağambetov turalı äñgime bölek. Sözsiz, ol talanttı menedjer, tanımal qayratker. Sol sebepti onı qoldauşılar da, onı köre almauşılar da, yağni onıñ sayasi potencialınan qorqatındar da barşılıq. Biraq ol da, el auzında jürgen basqa da bedeldi, öz elektoratı bar şeneunikter sekildi, osı jüyeniñ ökili.

Jalpı bwl taqırıptıñ da ämbebap, yağni universaldı sipatı bar: jıldar boyına osı rejimge ayanbay äri adal qızmet etken belgili (äzirşe belgisiz de!) twlğalar erteñ saylauğa tüsip jatsa, olar da osı uaqıt boyına jürgizilip kele jatqan memlekettik sayasattıñ tek qana jağımdı twstarına ğana ortaqtaspay, halıqtıñ narazılığın tuğızğan jaqtarına da qatıstı ekenin el aldında moyındap, öz jauapkerşilikteri turalı aytuı kerek boladı. «Biliktiñ bılıqtarına eş qatısım joq» dep, ant-suın işip, aq bezer de, kök bezer bop jatsa da, olarğa kim senedi?! Sol saylaularda naqtı jeñiske jetu üşin, osı bilikke qatıstı antirejimdik bolmasa da, eñ bolmasa, işinara sın aytıp, «osı jıldar boyına qalıptasıp qalğan jağdaydı sözsiz özgertemin» dep saylaualdı uäde berui kerek. «Janr zañdılıqtarı» degen bar emes pe?

Älde bizdi bayağı, birjaqtı, eşkim de sene bermeytin taza «nwrlı joldıq» ügit-nasihat pen bilik ümitkeriniñ 97 procenti kütip twr ma? Bizdiñ jağdayda onday da boluı äbden mümkin. Biraq osınday jospardıñ lobbisteri bir mañızdı jayttı eskeruleri tiis. Mwnday jauapsız közqaras bolaşaq mwragerdiñ sayasi äri elektoraldı legitimdigi turalı äñgimege jeteleydi: saylauda formal'dı türde ğana emes, moral'dıq, sayasi jäne kerek deseñiz, psihologiyalıq jeñiske jetpey, onday twlğa bolaşaq bilik jüyesiniñ twraqtılığın qamtamasız ete almaydı!

Jalpı alğanda, mwrager taqırıbı – tım keñ äri tereñ taqırıp. Onıñ birneşe astarı bar jäne de ol tek qana «prezidenttiñ tañdauı ğana boluı kerek» degenge saya almaydı, onıñ auqımı bölek. Birinşiden, «ekinşi Nazarbaevtı» bizdiñ sayasi jüye endigi jerde «kötere almaydı». Kezinde Elbasına berilgen sayasi preferenciyalar endi qaytalanbası tüsinikti.

– «Bwl arada «berilgennen» göri, «tartıp alınğan» degen tirkes däl keletin siyaqtı...

– Qalay bolğanda da, «bilik tarmaqtarınıñ ökilettikterin bölisu» ideyasın tastağan prezidenttiñ özi osı jayttı moyındap otır emes pe?! Qaysısınıñ asığı alşısınan tüsedi – bilmedim, biraq bolaşaq mwragerdiñ de mümkinşilikteri men ökilettikteri şekteuli bolatını tüsinikti. Al filosofiyalıq twrğıdan alğanda, men qazirde sol taq üşin iştey jäne sırttay talasıp jürgenderge: «Kelesi prezident – ol sayasi kamikadze! Onıñ ornın alamız dep asıqpay-aq qoyıñızdar!» dep aqıl berer edim.

Ärine, bizde qalıptasıp, saltanat qwrğan oligarhtıq ekonomika men oligarhtıq sayasat jüyesinde prezidenttik märtebe – tınış ömiriñ men qauipsizdigiñniñ, quğındalmauıñnıñ birden-bir kepili. Sondıqtan ärkimniñ sol taqtan dämesi bar! Biraq aynaladağı örkenietti elderge qarasañ, mwnday qoldan jasalğan kepildikterdiñ ğwmırı – közdi aşıp jwmğanşa ğana, sondıqtan da olardıñ qwnı bes tiın!

Jäne de «kamikadze» degende, men bwl terminniñ tek qana sayasi astarın aytıp otırğan joqpın. Mäselen, ol bilikke kelgen soñ, 26 jıl boyına qarausız qalğan Avgiy atqorasın kir-qoqıstan tazalauı kerek! Jäne de uaqıt kele, oğan kim kinäli ekenin de aytuı tiis.

«Kamikadzeniñ» o bastağı wğımı tağı bar: bas bilikten ayırılğan ıqpaldı toptar bärine de, sonıñ işinde onday adamnıñ közin qwrtuğa deyin baruı mümkin! Ala qoydı böle qırıqqan olardan bärin kütuge boladı! Ol toptardıñ el işine lañ salıp, psevdodemokratiyalıq wrandardı jamılıp, eldiñ astañ-kesteñin şığaruğa barlıq qarjılıq, wyımdastıruşılıq mümkindikteri bar!

Sol sebepti biz bilik tarmaqtarınıñ ökilettigin bölisu ideyasın odan äri damıtıp, naqtılay tüsip, şın mänindegi tepe-teñdigine qol jetkizip alıp, sodan keyin ğana prezidenttik, parlamenttik saylaular ötkizuimiz kerek dep oylaymın. Sonda köptegen ümitkerler prezidenttik emes, prem'erlik nemese deputattıq mandatqa wmtılar edi! Onıñ özi bolaşaq mwrager turalı taqırıptıñ maltasın ezudi jaqsı köretinderdi sabasına tüsirip, şekten tıs ajiotajdı toqtatar edi.

Ekinşiden, Nazarbaev wsınğan kez kelgen mwragerdi halıq ıñ-şıñsız, eş qarsılıqsız, tağı da 97 procentpen qabılday saladı degenge men senbeymin. Basınan sırıq, malınan qwrıq ketpegen jwrt qazir ızalı äri narazı. YAğni, ol twlğanıñ elektoraldı potencialı mıqtı, dosı da, dwşpanı da, ıdırap jürse de, saylau kezinde birige alatın, ortaq ümitker wsına alatın (onday kezeñderdi bastan ötkizdik emes pe?!) oppoziciyalıq küşter de moyındaytınday qauqarı boluı tiis.

Harizma degen tağı bar. Äytpese «zañ özgertuşilerdiñ» aduını men arınına qarasañ, olar 5 jıl şeneunik bolğan kez kelgen adam prezident bola aladı dep oylaytın siyaqtı. Oğan bwl beybereket bastamaşıldar erteñ «Tek «Nwr Otan» müşesi nemese Elbasınıñ tuısı ğana prezident bola aladı» degen baptardı qosıp jiberui de ğajap emes qoy!

Üşinşiden, geosayasi faktorlar tağı bar. Qazaqstan siyaqtı toqsan joldıñ torabında, ğalamdıq jel ötinde twrğan, Batıs, Şığıs, Resey arasında özindik ornın oyıp alğan memlekettiñ kelesi basşısı kim boladı degen saual halıqaralıq qauımdastıqtı, jetekşi elderdi, körşi-qoñımızdı alañdatarı sözsiz. Solarmen de teñ adamday söylese alatın twlğa boluı şart! Osı orayda Elbasınıñ özi öz mwragerine sırtqı kepildikter turalı oylanıp, şeşip te qoyğan şığar. Onı men bizdiñ proreseyşil äri proqıtayşıl sırtqı jäne işki sayasatımızğa qarap aytıp otırmın.

– Jalpı, soñğı bir jıldıñ işinde «100 qadam» dedi, «bilikti bölisu» dedi, «ruhani jañğıru» dedi – qoyşı äyteuir, birinen soñ biri bastamalar balalap jatır. Biliktiñ 20 jıldıq sınşısı retinde osı jantalastıñ barlığın sen qanday sayasi qwbılıstarmen tüsindirer ediñ? 

– Meniñşe, tausılmaytın dabıraşıldıq pen wranşıldıq – wzaq jıldar boyına auısu, almasu degendi bilmeytin kez kelgen bilikke tän simptomdar! Eger de bilik jüyeli türde äri aşıq saylauda auısıp twrsa, onday düdämal uädeler men kümändi bastamalardan aulaq bolar edi ğoy. «Sudıñ da swrauı bar» demekşi, erteñ kez kelgen qarsılası saylau aldındağı tikeley efirdegi teledebatta «Seniñ «pälenşe qadam» degen bağdarlamañ ne boldı? Nemese «jañğıruıñ qanşa procentke jetti»?» dep, jerden alıp, jerge salar edi. Bizde bolsa, wrandar aytıla beredi, onıñ orındaluı turalı swrap jatqan äje de joq, qoja da joq...

Bwl äñgimeniñ bäri bir asa mañızdı saualğa kelip tireledi. Qazir biliktiñ öz işinde ğana emes, qoğamnıñ özinde bwrın-soñdı bolmağan, sebepteri tüsiniksiz, saldarı müldem belgisiz procester jürip jatır...

– Aqordanıñ qojayını töseginen qay ayağımen twrsa, sol küni elde sonday sayasat boladı degen jazılmağan qağida barın da wmıtpayıq...

– Iä, onı biliktiñ öz işindegiler de aytıp jür dep estimin... 26 jıl işindegi biliktiñ sözi men isiniñ alşaqtığın, onıñ öz halqımen sanaspay, tek qana oligarhtarmen sanasuınıñ, solardıñ merkantil'di müddeleriniñ jeteginde ketuiniñ moral'dıq, imidjdik, ideologiyalıq jemisin körip otırmız. «Halıq bizdi 97 procent qoldaydı» degen sözine biliktiñ özi de senedi dep oylamaymın! Ol – özin de, bizdi de, sırtqı qauımdastıqtı da aldau!

Halıq biliktiñ aqsaqtı – tıñday, ötirikti – şınday etken kündelikti nasihatınan äbden şarşağan, al bilik «osı halıq künniñ bir küninde bizdi töñkerip ketpey me?» degen oymen bası qatıp jür (aytpaqşı, zañğa engizilip jatqan saylaualdılıq şekteuler – sonıñ ayğağı!). Al bir-birine senbeytinder arasındağı qarım-qatınas erte me, keş pe, dağdarısqa wşırap, ol eki jaq at qwyrığın kesisip, ayırılısarı haq! Sonda ne bolmaq?

Halıq onday biliksiz öz künin özi köre aladı, al bilik öz halqınsız qayda baradı? Älde bäri de şetelge auıp, aldın ala äzirlep qoyğan villaları men penthauzdarına jayğasıp alıp, jemqorlıqpen, wrlıq-qarlıqpen jiğan-tergen aqşasına rahat ömir keşe bastay ma?

Iä, bizde büginde biliktiñ işinde jäne onıñ aynalasında strategiyalıq jäne taktikalıq sayasi şeşimderdi dayındauğa, qabıldauğa qwziretti bir toptar bar («bölip al da, biley ber»). Olarda büginde biraz mümkindikter bar. Zañdıq, praktikalıq, sayasi, ekonomikalıq mehanizmder olardıñ qoldarına şoğırlanğan.

Endi osınıñ bärin olar ne üşin jäne qalay paydalanadı? Bir nemese birneşe, özara kelisimge qol qoyğan klannıñ müddesin qorğaştap, zañdardı odan sayın qatayta bere me?

Söytip, Elbasınıñ märtebesin odan sayın bekituge nemese ol wsınğan mwragerdi qalay bolsa da taqqa otırğızu üşin bar jağday jasap, özderine sayasi dividendter alu üşin janı men arın sata ma?!

Öz basım bwl swraqqa jauap taba almay jürmin...

– Tappaysıñ, Ämirjan! Sebebi olarda ar qalmağan, al bilikten de tätti jandarın sata almaydı: sonı saqtau jolında qoğamdı äbden qaljıratıp tınadı. Al swhbatıña rahmet!

Ermwrat BAPI

Eskertu! Bwl maqala "Dat" gäzetinde jariya bolğan.

Abai.kz

12 pikir