Beysenbi, 1 Qazan 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Júqtyrghandar — 107979. Jazylghandar — 102937. Qaytys bolghandar — 1725
Qauip etkennen aytamyn 1501 10 pikir 3 Tamyz, 2020 saghat 14:47

Kenes «desanttary» kimge qyr kórsetpek?..

Suret әlemtordan alyndy

Pavlodarda jyl sayyn 9 mamyr merekesi paradynda Resey imperiyasy әskerlerinin georgiy taspalaryn keude túsyna qadap, Kenes odaghynyn qyzyl tularyn bastarynan asyra búlghandatyp shyghatyndar bar. Jergilikti biylik Resey iydeologtarynyn keyingi kezende qoldanysqa engizgen jobasy «Mәngilik polk» sheruin úyymdastyrudy dәstýrge aynaldyrghan... Sol sherudin aldynghy jaghynda әskeriy formalarynyn omyrauyna ordender men medalidaryn sausatyp taghyp alghan Aughan soghysy ardagerleri sap týzep jýredi! Kenes ýkimetinin Aughanstandaghy basqynshylyq joryqtaryn jýzege asyrghan jauyngerlerdin Ekinshi dýniyejýzilik soghystaghy jeniske qanday qatysy baryn kim bilsin?..

Onyn ýstine әrbir 5 jyl sayyn jergilikti patshashyl-kenesshil toptar 1720 jyly patsha әskerlerinin qazaq jerin jaulap alyp qazirgi Pavlodar qalasynyn ornynda Koryakov Yar bekinisin salghanyn mereke retinde toylau jóninde mәsele kóterip otyrdy. Olar әuelde, 1990 jyly qalanyn ortalyq alanynda Ombydan kazaktardyn әskeriy formalaryn aldyryp, zenbirekterdin maketin jasap, patsha әskerlerinin basqynshylyq joryghyna 270 jyl toluyn teatrlanghan kórinister arqyly dәripteudi kózdedi! Abyroy bolghanda, jergilikti memleketshil, otanshyl azamattardyn narazylyq kórsetuinin nәtiyjesinde patshashyl-kenesshil toptardyn josparlary sol jyly da, keyingi jyldary da jýzege aspay qaldy. Esesine, 2016 jyly «Pavlodar Geografiya ýyi»qoghamdyq birlestiginin diyrektory, jurnalist Aleksandr Vervekinnin shaqyruymen, oblys әkimdiginin sol kezdegi basshylyghynyn qoldauymen «Buhgolis joldarymen» atty ekspedisiya Ombydan Pavlodargha keldi!.. IY.D. Buhgolistyn 1715 jyly Ertistin Kereku ónirine qandy joryq jasap, Jәmish kóli janynda Yamyshev bekinisin salghan polktyn komandiyri, patsha әskerinin podpolkovniygi ekenin esterinizge salamyn. Álgi A. Vervekin men oblys jastar sayasaty mәseleleri jónindegi basqarmasynyn basshysy (qazirgi kezde Ekibastúz qalasy әkiminin iydeologiya boyynsha orynbasary) N. Nefedova reseylik ekspedisiyany sol bekinistin ornyna salynghan Eski Yamyshev auylyna apardy!

Resey imperiyasy men Kenes odaghynyn merekeleri men atauly kýnderine erekshe qúrmetpen qaraytyn jergilikti patshashyl-kenesshil toptar 2020 jyly әsire belsendilik kórsetuge tiyisti edi. Óytkeni, biyl Ekinshi dýniyejýzilik soghystaghy jeniske 75 jyl, patsha әskerlerinin Pavlodar qalasynyn ornyna Koryakov Yar bekinisinin salghanyna 300 jyl toldy ghoy. Biraq olardyn erkin qimyldauyna COVID-19 pandemeniyasyna baylanysty jariyalanghan karantin talaptary múrsat bermedi! Solay bola túra, internet jelisi arqyly júrtshylyqqa georgiy taspalarymen, qyzyl tularmen bezendirilgen «Úly jeniske – 75 jyl!», «Pavlodar qalasyna – 300 jyl!» degen jazbalar taratty! Osy tústa adalyn aytayyn, abyroy bolghanda, ne Pavlodar qalasy әkimdigi, ne oblys әkimdigi tarapynan shahar túrghyndaryna 300 jyldyqqa baylanysty qúttyqtaular aytylghan joq. Tek qala kýni merekesi onlayn rejimde atalyp ótilip, sol merekege oray qúttyqtaular jariya etildi.

...Osymen, Pavlodardaghy patshashyl-kenesshil toptardyn ekpini basylyp, is-әreketteri siyrqúyymshyqtanyp bitetin shyghar dep topshylaghanbyz. Joq, qatelesippiz! 2 tamyz kýni KSRO әue desanttary әskerleri kýni búrynghy desant jauyngerler toby ortalyq kóshelermen sheruge shyqty! Polisiya karantin talaptaryn óreskel búzghan әri kólik qozghalysyna kedergi keltirgen búrynghy әskeriylerdin әrqaysyn anyqtapty, endi ayyppúl salmaqshy eken.

Tótenshe oqighagha barabar búl jayt otanshyl azamattardyn sanasynda birshama súraqtar tudyrdy. Koronovirustyn qúrbandaryna aynalghan marqúmdardyn jerleu rәsimine de toptalyp jinalugha tyiym salynghan kezende әlgilerdin ortalyq kóshelelerde tayrandap jýrui qalay? Sherudi kimder úyymdastyrdy, ótkiziluine kimder rúqsat etti?! Epiydemiyagha qarsy is-sharalardy saqtau boyynsha monitoring toby, ishki sayasat, qúqyq qorghau, últtyq qauipsizdik organdary qayda qarap otyrdy?

Kenes әskerlerinin qúramynda әskeriy boryshyn ótegen desant jauyngerler Kenes ýkimeti kezeninde de dәl osynday sayasiy әreketke barghan emes! Ortalyq sayabaqqa jinalyp, spirtti ishimdikter iship birin-biri qúttyqtaumen shekteletin. Endi egemendik kezeninde Kenes desanttary kimderge qyr kórsetpekshi?!

Kerekudegi sheruden keyin 1986 jyly Almatyda jeltoqsanshy jastardy basyp janyshtau maqsatynda desanttary bar, basqalary bar Chelyabi, Novosibir, Sverdlovsk, Ufa, Tbilisi, Frunze, Tashkent qalalarynan әkelingen әskeriyler men Qazaqstanda әskeriy boryshyn ótep jatqan sarbazdar eriksiz eske týsedi... Olargha qoldau kórsetken milisiya qyzmetkerleri men júmysshylar jasaqtary da oygha oralady...

Úzyn sózdin qysqasy, Pavlodar qalasynyn ortalyq kóshelerinde Kenes odaghy qaruly kýshteri әue desanttary әskerlerinin sheruin úyymdastyrushylar men qatysushylardyn is-әreketterine sayasiy bagha berilip, olargha tiyisti jaza qoldanyluy kerek! Múndaylar býgin auyzdyqtalmasa, kýni erten egemen eldigimizdin tas-talqanyn shygharyp, halqymyzgha qaytadan bodandyq qamytyn kiygizudi kókseytin patshashyl-kenesshil toptar, basqasha aytsaq, separatister, besinshi kolonnagha toptasqandar oylaryna kelgenin isteytini anyq.

Arman Qaniy,

Pavlodar qalasy.

Abai.kz

10 pikir