Jeksenbi, 7 Mausım 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 12511. Jazılğandar — 7135. Qaytıs bolğandar — 53
46 - söz 1236 12 pikir 21 Mamır, 2020 sağat 14:46

Mädeniet degendi "şegirtke wğımımen" ölşep ketpeyikşi...

Bügin Mädeniet jäne öner qayratkerleriniñ küni eken. Osında birqatar qwttıqtaulardı közim şalıp, oylanıp qaldım. Qwdayğa şükir, bizde ataulı künder köp qoy. Sonıñ biri retinde ündemey-aq qoyuğa bolar edi. Biraq, osı biz mädeniet degendi tek estradamen, öner qayratkerleri degendi estranıñ änşilerimen şatıstırıp jürgen joqpız ba?

Osı pandemeya keziniñ özinde "Jwldızdı koncert" ötkizip, estradadan basqa da öner türleri bar ekenin esten şığarıp almadıq pa?

Key änşilerimiz twmsığın kez-kelgen jerge tıqpalap jürip, jalpı öner qayratkerlerine "şegirtke" degen atau alıp berdi. Endi bwl ürdis jappay tarap ketpeui üşin Qorqıt, Qwrmanğazı, Tättimbet, Aqan seri, Birjan sal, Ämire Qaşaubaevtardan bastap, keşegi Şämşilerge deyin jalğasqan, Şämşilerden Dimaş Qwdaybergenovterge amanatqa qalğan önerdi ükilep jürgen azamattar eşqaşan "şegirtke" bolmaytının (älgi twmsığı iisşil änşilerdi änşi dep moyındamaymın) aytu- nasihattau qajet sekildi.
YA, ataulı kündi paydalanıp, qazaqtıñ Qayrat, Ramazan, Erkin, Nwrjan, Tileules sekildi bügingi düldil änşilerin, Asanäli, Twñğışbay, Bekjan, Dulığa sekildi akterlerin, Tınımbay, Mwhtar (Mağauin), Esenğali sekildi aqın-jazuşıların qwttıqtauğa da bolatın şığar. Bälkim osı kün anau Türkistanda jerlenip, atı anıqtalğan 103 hanımız ben swltanımızdı, bi-manaptarımızdı eske alıp, taza tarihi mwramızğa üñiluge jol aşarmız. Ruhani astanamız Türkistan qazir oblıs ortalığı bolıp jatır.

Nazarbaevtiñ osı qadamğa baruınıñ astarında ülken män bar ekenin bärimiz tüsinip otırmız. Tım qwrısa sol mänmen astastırıp, memlekettiñ mädeni häm tarihi qwndılıqtarın osı qalağa şoğırlandırıp, artımızğa mıñ jıldıqtarğa talğajau bolatın mwra qaldırudı oylasaq etti.

Joq, biz öner degendi Twrsınbek Qabatov, Qanat Äljapparovtardıñ "közimen" bağalaytın boldıq. Qayrat Nwrtas sekildi "balalarğa" kämpit ülestirgendey "Qwrmet" ordenin taratıp berdik. Osılay mädenietpen oyınşıq oynaudı qoymasaq, nağız önerge jol aşılması anıq. Nağız önerge jol aşılmasa, halqıñ mäñgürtke aynaladı. Ol mäñgürt halıq "änşilerdiñ bäri - şegirtke" dep äuendetip ketui äbden mümkin.

Mädeniet degen - ruhani baylıq. Wlttıñ özin sol mädeniet qalıptastıradı.

Bayağıda Nazarbaev däuirinde "Mädeni mwra" degen keşendi bağdarlama bolğan edi. Sol bağdarlama qabıldana salıp, (2004 jılı) 51 tarihi jäne mädeni eskertkiştiñ restavraciyalıq jwmısı ayaqtalıp, 39 qalaşıq pen qorğandarğa arheologiyalıq zertteuler jürgizildi. 218 nısandı qamtığan Qazaqstannıñ tarihi-mädeni jäne tarihi eskertkişteriniñ memlekettik tizimi dayındalıp, wlttıq mädeniet üşin asa mañızdı 30 säulettik jäne arheologiyalıq mwrağa qosımşa ğılımi zertteuler jasaldı. Osılay mädeni tarihımız qoparıldı.

Osı bağdarlama ayasında Qıtay, Türkiya, Moñğoliya, Resey, Özbekstan, Armeniya, Qwrama Ştattar jäne Batıs Europa elderine ğılımi zertteu ekspediciyaları wyımdastırıldı, Qazaqstannıñ säuleti, etnografiyası, tarihı boyınşa şamamen bes mıñ jazba jäne baspalar alındı, 350-den astam kitap, olardıñ işinde etnografiya, arheologiya, tarih boyınşa seriyalar jaña enciklopediyalıq sözdikter şığarıldı. Ayta berse köp qoy. Ol kezde osı keşendi jwmıs memlekettik ideologiyağa aynalıp, mädeniet qayratkerleri özderiniñ memleketke qajet ekenin sezinip qalğan edi.

Sodan beri türli mädeni bağdarlamalar jasalsa kerek. Biraq, fleşmob därejesinen asa qoyğan joq. Osı fleşmob därejesindegi bağdarlamalardı jiıp qoyıp, şınayı mädenietti wlıqtaytın tağı bir "Mädeni mwra" qajet-au bizge! Siz ne deysiz?

A, aytpaqşı... şınayı öner ielerin merekelerimen şın jürekten qwttıqtap qoyalıq, ağayın...

Qanat Äbilqayırdıñ jelidegi jazbası

Abai.kz

12 pikir