Senbi, 11 Şilde 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 56455. Jazılğandar — 32500. Qaytıs bolğandar — 264
Äne, kördiñ be? 2410 9 pikir 21 Säuir, 2020 sağat 16:49

Mozerge - «5», Şıjan men Alekseyge - «2»!

Älginde AQŞ-tıñ Qazaqstandağı elşisi Uil'yam Mozerdiñ karantinde qazaq tilin üyrenip jatqan videosı elşiliktiñ äleumettik jelidegi paraqşasında jariyalandı.

«Büginde qazaq tili adamdar arasındağı kündelikti qarım-qatınas tiline aynalğanın körip otırmın», - dep jazdı elşi. Söytip qazaq tilin üyrenuge bar küşin salatının ayttı.

Posol SŞA sdelal zayavlenie o gotovnosti Kazahstana k ugroze ...

Mozer mırza bwğan deyin qazaqtıñ bas aqını Abaydıñ öleñderin oqu estaftasın qabıldap, wlı aqınnıñ «Jelsiz tünde jarıq ay» öleñin ağılşın tilinde oqığan bolatın.

Sonımen qatar, biıl naurız ayında barşa qazaqstan halqın qazaq jäne ağılşın tilinde wlıctıñ wlı künimen qwttıqtadı.

Ayta keteyik, Uil'yam Mozer AQŞ Senatınıñ şeşimimen 2019 jılı 2 qañtarda AQŞ-tıñ Qazaqstandağı elşisi qızmetine bekitilgen.

Ol 2017 jıldıñ qañtar ayınan bastap osı qızmetke tağayındalğanğa deyin AQŞ Memlekettik departamentiniñ Şeteldegi diplomatiyalıq ökildikterdiñ ğimarattarın paydalanu jönindegi byuro direktorınıñ mindetin uaqıtşa atqaruşı bolğan. Mozer mırza 2011-2015 jıldarı AQŞ-tıñ Moldovadağı elşisi qızmetin atqarğan.

Al, osı jıldıñ aqpan ayında elşiliktiñ saytında AQŞ-tıñ Ortalıq Aziya boyınşa 2019-2025 jıldarğa arnalğan strategiyası jariyalandı.

Mı govorim administracii Tokaeva o neobhodimosti real'nıh reform»

Sonımen qatar, Mozer mırza «Azattıq» saytına swhbat berip, Täuelsizdik alğan kezeñnen beri AQŞ Qazaqstanğa 30 milliard dollardan astam investiciya qwyğanın, sonımen qatar ol AQŞ-tıñ Qazaqstanda tek mwnay-gaz salası boyınşa jwmıs istep jatpağanın, Amerikadan Qazaqstanğa tehnologiya salasında, auılşaruaşılıq, paydalı qazbalardı igerumen aynalısatın birneşe kompaniya kelgenin aytqan bolatın.

Al, bwğan deyin AQŞ-tıñ Qazaqstandağı elşisi bolğan Djon Kroll da hal-qadirinşe qazaq tilin üyrenuge tırısqan. Mäselen, ol 2017 jılı eñ qasterli mereke Täuelsizdik künimen elimizdi qazaq tilinde qwttıqtadı.

Posol SŞA v RK: U nas net oficial'noy pozicii v otnoşenii ...

Sonımen qatar, ol 1-mamır merekesine oray, elşilik qızmetkerlerimen birge elimizdiñ Änwranın orındağan edi.

AQŞ elşileri qazaqtıñ töl merekelerinde Qazaqstannıñ memlekettik tilinde qwttıqtau aytıp, qazaq tiline, ol arqılı qazaq wltına qwrmetin körsetip otıradı. Ras, mwnday äreketterdiñ astarında sayasi astar da joq emes. Dese de, äkireñdep söylep, doq körsete nwsqaytın keybireulerden göri, diplomatiyalıq qarım-qatınastıñ mwnday forması elişilik simpatiyanı oyatatını jäne ras. Bwlar ğoy, AQŞ-tıñ ökilderi. Al, irgedegi körşiler şe?

Qıtay elşiliginen qazaq tiline degen mwnday iltipattı bayqamaymız. Mäselen, qazirgi elşi Şıjan Syao öziniñ äleumettik jelidegi paraqşasında aqparattıñ denin orıs tilinde jazadı.

Posol Kitaya Çjan Syao: «YA voshişen dostijeniyami Kazahstana ...

Jalpı, qıtay elşisi qazaq baspasöziniñ bas taqırıbına jii iligedi. Mäselen, ötken jılı Şıjan mırza Jañaözendegi qazaq jwmısşılarınıñ narazılığı turalı pikir bildirip, «öz biligiñe senimsizdik bildirip otırğan senderdiñ esteriñ dwrıs pa?», dep el-halıqqa esire söylegen. Bwl qoğamda ülken qarsılıq tuğızdı.

Sonday-aq ol, qazaq jastarınıñ qıtay tiline degen qızığuşılığı joğarı deñgeyde, dep esepteydi. Al, ötken jıldıñ qırküyek ayında Şıjan Syao astanalıq 4 mektepte qıtay tili oqıtılatının aytıp, mektepterge 27,5 mln. teñgege qıtay tilindegi kitaptar men oqu qwraldarın alıp bergen.

Jäne, elşiniñ Şıñjañdağı qazaqtardıñ wstalğanı turalı aqparat jalğan dep söyleui de qoğamda biraz sınğa ilikken edi.

Al, 6-naurız küni ol äleumettik jelidegi paraqşasında Sayragül Sauıtbay isine qatıstı diplomatiya talaptarına qayşı jazba jariyalağan bolatın.

«4 naurızda Vaşingtonda Sayragül Sauıtbay Memlekettik departamenttiñ rejisserlığımen äldebir erligi üşin belgisiz bir sıylıqtı alıptı. Bwl – Qıtaydıñ işki isine aralasuğa bağıttalğan köpe-körneu arandatu. Şaranıñ özi bastan ayaq qızıqsız cirk bolğanımen, Vaşingtonnıñ tüpki aram oyın äşkerelep berdi.

«Batırğa» baylanıstı aytarımız, ol Qıtayda da, Qazaqstanda da qılmısker dep tanılğan. Onıñ erligi – otanın satu, özin, otbasın asırağan elge qara küye jağu. Eger erlik jasağış bolsa, Şıñjañdağı nesiesin jappay ma? Ol öziniñ geosayasi cirkte qanday röl atqarıp jürgenin tüsinbeytini ökinişti»,- dep jazdı.

Qıtay elşisiniñ keybir mäselelerge qatıstı mwnday agressiyalı qarım - qatınası qoğamnıñ QHR-ğa degen teris közqarasın qalıptastıratını ras. Al, Syao mırzanıñ qazaq tilinde söylep, qazaq mädenietine körsetken qwrmetin BAQ betterinen bayqay almadıq.

Aleksey Borodavkin naznaçen poslom Rossii v Kazahstane

Elimiz üşin tağı bir mañızdı körşi – Resey. Elşi Aleksey Borodavkin mırza äzirge qazaq tilinde söylep äurelenbedi. Ol: «el basşılığınıñ özi orıs tilinde söyleydi», depti. Sondıqtan, qazaqstandağı orıs tiliniñ poziciyası bäseñdemeytinine öte senimdi. Jäne ol bilik basındağılar öz aralarında ğana emes, Qazaqstan halqına ündeuinde orıs tilinde jasaytının aytıptı.

«Qazaqstanda qazaq tiliniñ qoldanıs ayası keñeyip baradı dep alañdaytındardı tüsinbeymin: bwl tabiği äri dwrıs process. Biraq, bwl orıs tiliniñ poziciyası ädeyi bäseñdetilip nemese şek qoyılıp jatır degendi bildirmeydi. Mäselen, naqtı mısal keltireyin. El basşılığı orıs tilinde söyleydi, tek öz aralarında ğana emes, Qazaqstan halqına ündeu jasağan kezde de»,- depti Borodavkin mırza.

Biz elimiz üşin mañızdı degen üş memlekettiñ elşileriniñ sözderin salıstırıp kördik. Eldestirmek elşiden ekenin eskersek, osı elşilerdiñ qarım - qatınası arqılı sol memleketterge degen qoğamdıq közqaras qalıptasatını belgili. Säykesinşe, AQŞ, Qıtay, Reseydiñ de Qazaqstanğa degen közqarasın osı elşilerdiñ äreketine qarap bağamdauğa boladı. Dälirek aytsaq, alğaşqı ekeui men soñğı ekeuiniñ Qazaqstannıñ memlekettik tiline degen wstanımı - olardıñ Qazaqstanğa, qazaq halqına degen niet-köñilin, äueli sayasi piğılın añğartsa kerek.

Tüyin. Sonımen, AQŞ elşisi Qazaqstannıñ memlekettik tilin, qazaq tilin üyrenu üşin arnayı sabaq alıp, oqıp jatır eken. Endeşe, äzirge Mozerge - «5», Şıjan men Alekseyge - «2»! deyik, aldağısın tağı köre jatarmız...

Nwrbike Bekswltanqızı 

Abai.kz

9 pikir