Jeksenbi, 31 Mamır 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 10382. Jazılğandar — 5220. Qaytıs bolğandar — 38
1802 3 pikir 15 Aqpan, 2020 sağat 15:29

Ädil sot ükimi bireu, ol – aqtau ükimi!      

Redakciyadan. Nwr-Swltan qalasında QR Su resurstarı komitetiniñ bwrınğı törağası, Düniejüzilik «Qazaq küresi» federaciyasınıñ bwrınğı prezidenti Islam Äbişevtiñ jäne federaciyanıñ bwrınğı vice-prezidenti Serik Tükievtiñ üstinen qozğalğan qılmıstıq is boyınşa jarıssöz processteri ayaqtalğanın jurnalist Säule Äbildahanqızı äleumettik jelide jazğan bolatın.

Redakciyamızdıñ elektrondı poştasına advokat Abzal Qwspannıñ sotta keltirgen ayğaqsözderi kelip tüsti. Äbişev pen Tükiev isi qazir qoğam talqısında. Osı rette biz advokat aytqan ayğaqtardı oqırman nazarına wsınğandı jön kördik.

Abai.kz aqparattıq portalı erkin aqparat alañı. Mwnda oy jarıstırıp, pikir almastıruğa ärkim qwqılı. Spikerlerdiñ pikiri redakciya wstanımın bildirmeydi. Aldağı uaqıtta maqalada esim-soyları atalğan jekelegen azamattar redakciyamızğa jauap beruge nietti bolsa, olardıñ da pikirin beruge äzirmiz.


«Sot pen zañnıñ aldında jwrttıñ bäri teñ»!

Qazaqstan Respublikası Konstituciyasınıñ 14 babı.

Qwrmetti sot!

Kirispe retinde: Para aluğa oqtalu. Ol ne ayıp?

Adam paranı aladı nemese almaydı. Al paranı aluğa oqtalğanı üşin, yağni para alğısı kelgeni üşin sottau, ol aqılğa sıymaytın is. Onıñ üstine bizdiñ qorğauımızdağı I.Äbişevtiñ de, S.Tükievtiñ de äreketterinde, äreketteri twrmaq sözderinde «Qazbaylıq» JŞS-dan Şaymerdenov arqılı aqşanı «qorqıtıp talap etu» (ayıpta jazılğanday) tügili, aqşa swrau belgisi de joq. Soğan qaramastan, prokuror tağılğan ayıptı tolıq qoldap, sottan eki azamatqa, bireuine 11 jıl, ekinşisine 8 jılğa bas bostandığınan ayırudı swrap otır.

Eki erkek töbelesip jatıp bir birine «öltiremin» dep ayqaylaydı. Onday jağdaydı kündelikti aynalamızda kezdestirip jatamız. Biraq eşkim olardıñ üstinen «kisi öltiruge oqtalu» degen bappen qılmıstıq is qozğamaydı ğoy? Bizdiñ jağdayda, aqşa swrağanı turalı bir auız sözi joq bola twra qorğauımdağı adamdar osınşa wzaq merzimge bas bostandıqtarınan ayırılğalı otır.

Endi osı aytqandarımnıñ däleli retinde naqtı män-jaylarğa toqtala keteyin.  

1. Prokurordıñ söylegen sözine...

Prokuror öziniñ 22 minuttıq ayıptau sözinde osı is boyınşa bir jıldan astam uaqıt egjey-tegjeyli tergeu jürgizilgenin, onıñ barısında barlıq sotqa qatısuşılardıñ qwqıqtarı men zañdı müddeleri saqtalğanın, istiñ ob'ektivti tergelgenin ayta kelip, istiñ män-jayına toqtalıp ötpesten, ayıptau aktisine silteme jasap, däleldemelerdiñ işinen kuä Şaymerdenovtıñ ğana sözderine senu kerek ekenin, sebebi, ol tergeuden bastap birkelki jauap bergenin, ol jauaptarın özgertpegenin, onıñ jauaptarınıñ kuäler Makişevtıñ, Tyulegenovtıñ jauaptarımen kelisetinin atap ötti.

Meniñşe bwl endi şekten şıqqan swmdıq jağday. Biz osı sotqa deyin de, sot barısında da öz tarapımızdan qanşama ötinişter jariyalap, Bas Prokuratura tergeuşilerdi jaqtap, bolmağasın tergeu sotına deyin barıp, tergeu sotı tergeuşiler atına jeke Qaulı şığarıp, jazağa tartılıp jatsa da, prokuror mırza bizdiñ eşqanday qwqıqtarımız şektelmedi deydi? İstiñ neden bastalıp, nemen ayaqtalğanı mına otırğan sotqa qatısuşılar twrmaq, basınan bastap osı iste kele jatırğan käsibi zañgerler bizge de tüsiniksiz. Al prokuror istiñ män-jayına toqtalmaymın, ol bärine belgili deydi? Şaymerdenovtıñ sözderi birkelki, özgermedi degenin men öz basım mazaq dep qabıldaymın. Şaymerdenov tergeudegi jauaptarı twrmaq, sottağı birneşe jauaptarın birneşe qwbıltıp bergen kuä. Makişev pen Tyulegenovtıñ jauaptarına kelsek, olar kerisinşe Şaymerdenovtıñ jauaptarın joqqa şığaruda, onı osı jerde bärimiz körip, estip, birneşe märte naqtılau swraqtarın qoyıp anıqtağan siyaqtı edik?

(Sözim qwr jäne dälelsiz bolmauı üşin ekranğa nazar audarayıq (Bas Prokuraturanıñ jäne tergeu sotınıñ şeşimderi, Makişev, Tyulegenov, Şaymerdenovterdiñ sottağı jauaptarı):

Prokuror men qorğau teoriya jüzinde teñ delingenimen biz teñ emespiz.  Qwrmetti sot, prokuraturanıñ eñ joğarğı qadağalauşı organ retinde berilgen memlekettik ökilettiginen basqa, artında twtas armiya twr (WQK, İİM, SJqK WB siyaqtı), qorğauşınıñ zañnan basqa süyeneri joq.

Endi osı aytılğandarğa, is üşin mañızı bar basqa da jağdaylarğa, zañ normalarına süyene otırıp ret-retimen qısqaşa türde toqtala keteyin.

2. Shema

Tergeu organdarımen I.A.Äbişev jäne S.Tukievke mınaday jağdayda para
aluğa oqtaldı dep ayıp tağılğan.

1. Bwrın qarjı policiyasında «asa mañızdı ister boyınşa jedel
qızmetker» bolıp qızmet atqarğan Azamat Şaymerdenov esimdi
azamat, «Qazbaylıq» mekemesine qatısı bar adamdı tanitın Makişev
esimdi adamğa jolığıp, oğan «Qazbaylıq» mekemesinen I.A.Äbişevtıñ
asa iri kölemde (250 000 000 eki jüz elu million teñge) para talap
etkenin jetkizedi.

2. Makişev öz kezeginde, sol mekemege is jüzinde qatısı bar dep
esepteletin, biraq onısı qwjat türinde räsimdelmegen Tyulegenov
esimdi azamatqa jolığadı.

3. Ayıtau aktisine säykes, «Tyulegenov basında keliskendey sıñay
tanıtıp, keyin qanday da bir bolmasın aqşa somasın beruden bas
tartadı».

4. Soğan qaramastan Azamat Şaymerdenov 21.12.2018 j., «Qazbaylıq»
mekemesinen para talap etip jatır dep I.A.Äbişevtıñ üstinen QR
SJQK Wlttıq Byurosına arızdanadı.

5. QR SJQK Wlttıq Byurosı az. Azamat Şaymerdenovke öz esebinen
10 000 000 (on million) teñge beredi.

6. Azamat Şaymerdenov 2019 jıldıñ qañtar-aqpan aylarında eki bölip
10 000 000 (on million) teñgeni «Qazaq küresi» Federaciyasınıñ
atqaruşı direktorı S.Tukievke beredi.

7. S.Tukiev ol aqşanı, demeuşilik kömek retinde sportşılardıñ
qajetine jaratadı.

8. Azamat Şaymerdenov 50 000 000 (elu million) teñgeni (onıñ işinde
öziniñ de, Wlttıq Byuronıñ da aqşaları bar) 14.03.2019 jılı
Şındaulteov Qwnanbay esimdi azamatqa beredi.

9. Tergeudiñ versiyası boyınşa az. Şındauletov Qwnanbay ol aqşanı
az. Abişev Qanıbekke berui, al ol öz kezeginde osı is boyınşa «para
aluşı» statusına ie Islam Äbişevke berui tiis bolatın.

10. Alayda, tergeu organdarı 14.03.2019 jılı operaciyanı toqtatıp,
50 000 000 (elu million) teñge alğan az. «Şındauletov Qwnanbaydı»
jäne Islam Äbişev pen Serik Tukievti asa iri kölemde para almaqşı
boldı degen küdikpen wstaydı?!

11. Artınan 50 000 000 (elu million) teñge alğan az. Şındauletov
Qwnanbay jäne tergeudiñ versiyası boyınşa odan alıp Islam
Äbişevke beru tiis az. Abişev Qanıbekke qatıstı qılmıstıq ister,
olardıñ äreketinde qılmıs qwramı bolmauına baylanıstı
toqtatılğan!

12. Al, eşqanday aqşa almağan jäne stenogrammada aqşa alu, beru, talap
etu turalı birde-bir sözi jazılmağan jäne Azamat Şaymerdenovten
basqa eşbir adam para aluşı dep körsetpegen Islam Äbişev pen
Azamat Şaymerdenovten «Qazaq küresi» Federaciyasına demeuşilikke
dep 10 000 000 (on million) teñge alğan.

3. 2014 jılğı 1 000 000 AQŞ dollları jäne para somasına qatıstı säykessizdikter

«Adamnıñ kinäli ekendigi jönindegi kez kelgen küdik ayıptaluşınıñ (sottaluşınıñ) paydasına qarastırıladı» 

Qazaqstan Respublikası Konstiutciyasınıñ 77 babı, 8 böligi.

Prokuror silteme jasağan ayıptau aktisine senetin bolsaq, «I.A. Äbişev qızmettik ökilettigine kiretin äreketi üşin asa iri mölşerde para alu qılmıstıq oyın, A.K. Şaymerdenovke jetkizip, jalpı somması 5 980 598 463 teñge bolatın «Soltüstik Qazaqstan oblısı, Qızıljar audanında Sokolov toptıq su qwbırın qayta jañartu jäne qosılğan auıldıq eldi mekenderdiñ taratu jelilerin salu, II-kezek» qwrılısı boyınşa Komitet pen «Kazbaylıq Astana» JŞS aralarında kelisim şart tüzu üşin soñğı mekemeniñ basşılarınan qwrılıstıñ jalpı somması 4-5% yağni, 250 000 000 teñge aqşanı «otkat» retinde A.K. Şaymerdenov arqılı talap etip, onıñ 60 000 000 teñge aqşasın özine jetkizip berudi tapsırğan.

Al, qalğan 190 000 000 teñge aqşanı A.K. Şaymerdenovtiñ özine qaldırudı aytqan».

Nege, ne sebepti, 250 000 000 teñgeniñ 190 000 000 millionın

Şaymerdenovke, al, 60 000 000 teñgesin ğana özine almaqşı bolğan degen swraqqa jauap, ayıptau aktisinde de, prokurordıñ ayıptau sözinde de berilgen joq.

Biraq, Äbişevke qatıstı alğaşqı ayıp taqqan kezde, onıñ 2014 jılı  1 000 000 AQŞ dolları köleminde Şaymerdenovten para alğan dep körsetilgen bolatın. Keyinnen ol ayıp Äbişevten alınıp tastaldı, yağni tergeuşi 1 000 000 AQŞ dolları köleminde para beru-alu faktisi boyınşa Äbişevtıñ äreketinde «qılmıs qwramınıñ bolmauına baylanıstı» isti toqtatqan bolatın.

Olay bolatın bolsa, iste qanday logika qaldı endeşe? Tergeudiñ özi 1 000 000 AQŞ dolları boyınşa «qılmıs qwramı joq» dep otır, söyte twra 60 000 000 teñgeni sol aqşadan taratadı?

Jalpı para retinde swralğan jäne berilgen aqşa somalarınıñ säykessizdigine toqtalıp ötetin bolsaq.

Paranıñ soması turalı säykessizdikter tergeu barısında da, sotta da şeşilmegen küyi qaldı, atap aytqanda, is boyınşa para soması retinde jäne oğan qatıstı mınaday summalar aytıladı; 250 mln teñge, 1 mln AQŞ dolları, 190 mln teñge, 60 mln teñge, 10 mln teñge, 80 mln teñge, 50 mln teñge. Kuä Şındauletovtıñ kuä Qanıbek Äbişevke silteme jasay otırıp aytqan 80 tiın degeni de bar, endi onı 80 mln teñge deyik. Biraq, qwrmetti sot qılmıstıq is boyınşa Ükim boljamğa negizdelip şığarılmaydı ğoy, sot Ükmi Qazaqstan Respublikası atınan, bwltartpas ayğaqtar men dälelderge negizdelip şığarıluı kerek qoy, solay emes pe? Sonıñ işinde Şaymerdenovtıñ jalañ sözderinen ğana belgili «bwrın Şaymerdenov basqaratın «SMP 610» JŞS Abişevke 1 mln AQŞ dolların berdi» degen äñgime boyınşa EŞQANDAY dälel-däyek joq! Şaymerdenov arız jazğannan keyin Abişevpen eki märte kezdesip söylesse de, ol turalı birde-bir söz aytpağan! Oğan dälel basqanı qoyıp, Äbişvke qatıstı qılmıstıq isti toqtatu turalı Qaulıda tergeuşi A.Ataşev özide atap körsetedi! Odan keyin, 10 mln teñge aqşa «Qazaq küresi» federaciyasına sponsorlıq kömek retinde berilgeni, ol aqşanıñ tolığımen sol maqsatqa jwmsalğanı da tergeudiñ özi tarapınan jasalğan auditorlıq qorıtındı da (t. 25 better 69-138), federaciya qızmetkerlerin, atqaruşı direktor bolğan, küdikti S.Tukeevtı jauaptau arqılı tolıq öz dälelin taptı! Aqşanı alu barısında wstalğan Q.Şındauletov Şaymerdenovten 80 mln teñe almaqşı boladı, al Şaymerdenov 50 mln alıp kelgen bolatın...

Odan basqa paranıñ «Qazbaylıqpen» komitet arasında jasalğan şarttıñ payızı turalıda eki türli derek körsetilgen. Mısalı, Şaymerdenovtıñ jauaptarımen küdiktiniñ is-äreketin saralau turalı Jaña Qaulıda para soması jasalğan şart summasınıñ 4-5 payızın qwraytını körsetilse, №1349 sandı saraptamanıñ qorıtındı bölginde, sarapşı №5-6 swraqtarın biriktire jauap bere kelip, tırnaqşanıñ işine aqşa somasınıñ şarttıñ 10% boluı mümkin ekendigin körsetken.

Osı säykessizdikterdiñ eşqaysısı da tergeumen ne sot barısında joyılmadı, al prokuror öz sözinde bwnday mäselelerge toqtalıp ta jatpadı!

4. Äbişevtıñ, Tükievtıñ jäne Şaymerdenovtıñ jeke bası

(«Äbişev minezdi adam», Prezidenttiñ qızmetke qaytaruı, trillion ünemdeui, Äbişevte Tükievte bwrın isti bolmağan, ekeui de qoğam qayratkerleri, Şaymerdenov bolsa bwrınğı qarjı policiyası qızmetkeri, ol jerden jwmıstan jwmıs beruşimen quılğan, üstinen qılmıstıq faktiler turalı bir emes birneşe arız tüsken adam)

Sottaluşı Äbişev minezdi adam, Wlt qayratkeri Alihan Bökeyhanov aytpaqşı «wltqa qızmet etu bilimnen emes, minezden» degen! Äbişev äri minezdi, äri öte bilimdi adam. Oğan däleldi osı sot procesi barısında biz köptep keltirdik.

Naqtı jäne dausız anıqtalğanı mınalar;

2012 jıldıñ tamızında Äbişev Islam Almahanoviç QR AŞM Su resurstarı komitetiniñ törağası qızmetine tağayındaldı. Qızmetke tağayındala sala oğan deyingi basşılıqpen bölinip qoyğan byudjet qarajatınıñ 300 mlrd tg. ünemdeydi, mısalı Astana su Qoymasınıñ jöndeu jwmıstarına dep tenderi oynalıp, kelisim-şartı jasalıp, tipti alğaşqı böligi tölenip qoyğan qarjınıñ, 31 mlrd teñgesiniñ 29 mlrd artıq jäne negizsiz salınğanı, Islam Almahanwlınıñ onı 2 mlrd. deyin qısqartqanın aytsaq ta boladı. Al osınday köp qarajattıñ artında qanşama müddeli toptar men öte ıqpaldı lauazım ieleriniñ twrğanı aytpasa da tüsinikti emes pe?

Artınşa sözdiñ tura mağınasında sol üşin qızmetten quıladı.  9 ay jwmıssız jürgennen keyin, 2014 jılı Elbası Nazarbaevtıñ öziniñ aralasuımen qaytadan QR AŞM Su resurstarı komitetiniñ törağası qızmetine tağayındaladı. Qayta qızmetine tağayındalğan Äbişev özi qızmette bolmağan 9 ay işinde Komitet boyınşa 1, 5 trln teñgege jasalğan, Ükimetpen bekitilgen bağdarlamanı, onıñ 1 trlnı artıq ekenin Elbası N.Nazarbaevtıñ aldına barıp däleldep, äldeqayda az somağa jäne jwmıs kölemin köbeyte otırıp müldem jaña bağdarlama jasap, onı Elbası Nazarbaevtıñ özine bekittiredi!

Sotta jauap bergen kezde Äbişevte bwl istiñ artında ıqpaldı adamdar

twrğanın bir emes birneşe märte aytqan bolatın, ol tüsinikti de alınbay qalğan paydadan qanşama adam, qanşama lauazım ieleri qağıldı deseñizşi?!

Sonımen qatar, Äbişev meniñ swraqtarım oray, bılay degen bolatın: «meniñ   üstimnen   arız   beruşi   Şaymerdenovtiñ   mağan   jeke   basınıñ   ülken   bas   arızdığı   bar.   Onıñ   sebebi,   arız   bererden   5-ay   bwrın   men   basqarğan   su   resurstarı   komiteti   men   Şaymerdenovtiñ   kompaniyası   SMP-610   arasındağı   kelisim   şarttı   (qwnı   7,6   mlrd   teñge)   bir   jaqtı   meniñ   talabım   boyınşa   üzgen   bolatınbız.   Mwnıñ   zañdılığı   sot   arqılı   däleldengen». Şınında da, osınday ülken somadağı kelisim-şarttı sot arqılı bwzğanı üşin, Şaymerdenovtıñ Äbişevke kek twtuı zañdılıq. Sonımen qatar, Äbişevtıñ öz üstinen sotqa, Wlttıq Byuroğa arızdanıp jürgen adamnıñ 5 jıl bwrınğı alğan aqşasın tolıq qaytaramın, ol üşin özi de, Şaymerdenov te tanımaytın adamdar arqılı «Qazbaylıq» JŞS-nen para alap etti deui de aqılğa sıymaydı. Äri bwl aytılğandardı rastaytın iste birde-bir dälel joq.

Al endi meniñ qorğauımdağı ekinşi sottaluşı Serik Tükievke keletin bolsaq, ol kisi de bükil sanalı ğwmırın qazaq sportına, onıñ işinde ondağan jılın qazaq küresine arnağan qayratker adam. Atağı, dañqı qazaq dalasınan şetelge deyin tarağan sportşı. Ol turalı meniñ äriptesim Erlan Makenov keñinen toqalıp ötti, iske de tiisti rastauşı qwjattarın  jalğadı sondıqtan, qaytalap jatpay aq qoyayın.

Tek qorğau tarapı retinde biz aytqan jäne biz jalğağan mälimetterden bölek qwrmetti sot!, internet arqılı Vikipediyağa jäne sporttıq arnalarğa swrau salsañız da jetkilikti, ol jerde I.Äbişev pen S.Tükievtıñ bükil eñbekteri qazaq, orıs, ağılşın tilderinde tügel ataladı.

Al biraq, Vikipediya twrmaq jalpı internet aymağınan Siz Azamat Şaymerdenov turalı birde-bir aqparat taba almaysız, internet twrmaq ol adam, onıñ qızmeti, otbası turalı mälimetter QR BP janındağı QAjAEA Komitetinen de taba almaysız. Azamattıñ «erligi» jaylı qorğauşılardıñ ğana YUtub jäne basqa da äleumettik jelilerge jurnalisterge sot kezinde bergen interv'yularımız bar.

Esesine Azamat Şaymerdenovtıñ bwrınğı prokuratura jäne qarjı policiyasınıñ qızmetkeri ekenin, onıñ işinde Respublikalıq qarjı policiyasında, yağni qazirgi SJqK WB-nıñ asa mañızdı ister jönindegi jedel uäkil bolıp qızmet atqarğanın, osı qızmetinen jwmıs beruşimen quılğanın, odan keyin neşe türli firmalar aşıp, qwqıq qorğau jäne sot organdarımen ötkizilgen tenderlerdi jeñip alıp, mebel' tasumen aynalısqanın, artınan qwqıqqorğau organdarına arnayı qwraldardı, yağni jasırın tıñdau jäne jazıp alu qwraldarın tasumen aynalısqanın, ol qwraldardı zañsız türde adamdardı tıñdauğa paydalanğanı turalı arız jazılğanın, üstinen birneşe märte qılmıstıq ister qozğalıp artınan jabılıp otırğanın tolıq äşkere jasap qwjat türinde iske tirkettik. Al prokuror Süleymenov ob'ektivti tergeu jürgizdi degen tergeu organdarı bolsa, Şaymerdenovtıñ jeke basına qatıstı birde-bir qwjattı iske tirkemegen, tipti zañ boyınşa iske tirkeuli mindetti Şaymerdenovtıñ telefon qoñıraularına deyin bizdiñ ötinişimizben Siz öziñiz aldırttıñız emes pe, qwrmetti sot?! Al ol telefon qoñıraularınan däl Äbişevke qatıstı öte mañızdı mälimetter şıqtı emes pe, bir ğana qazirgi WB-nıñ joğarı şendi lauazımdı qızmetkeri Andasovpen ekeuara 1,5 ay işinde 53 ret telefonmen söyleskenderi, ol uaqıttarı Äbişevpen kezdesu jäne onıñ üstinen arız jazu kezderine döp kelgenin, al Şaymerdenov oğan deyin sot aldında ant berip twrıp, meniñ tikeley qoyğan swrağıma 2018 jıldıñ küzinde jäne qıs aylarında birde-bir WB qızmetkerimen habarlaspadım, sebebi olarmen eşqanday baylanısım joq dep, meniñ «naqtı WB lauazımdı qızmetkeri Andasovpen baylanısı, 2018 qazan ayınıñ ortasınan 21.12.2018 jılğa deyin, yağni 1,5 aydıñ işinde, 53 ret ol adammen telefon arqılı ne maqsatta söylestiñiz» - degen swrağıma «onday adamdı müldem tanımaymın, telefonım qızmettik, ofiste jatadı, ol telefonmen bäri habarlasa beredi» dep, al Andasov kelip «men Şaymerdenovtı tanimın, sol kezde naqtı Esilsu JŞS-ne qatıstı qılmıstıq is boyınşa onı kuä retinde izdestirip taptıq jäne keyin ärtürli mäselede ol menen zañgerlik keñes alıp jürdi» degenin qayda qoyamız? Bwdan keyingi sözderimde Şaymerdenovtıñ qanşalıqtı ötirikşi ekendigin äşkerelegen, qorğau jağınan kelgen kuälerdi bılay qoyğanda, ayıptau jağınıñ öz kuäleri Jampozov, Makişev, Tyulegenov, Qalıbekov Ibadulla attı kuälerdiñ jauaptarımen salıstıra otırıp mısaldar keltiretin bolamın. Mına jerde qaytalay bermey aq qoyayın.

Mine osınday olqılıqtarğa qaramastan, prokuror öz sözinde basqa kuälerge emes, tek qana Şaymerdenovke senu kerek deydi Sizge qwrmetti sot! Qorıtındısın ärine öziñiz jasay jatasız!

5. 2018 jıldıñ qazan ayınıñ ortası, 14 jeltoqsan jäne 21 jeltoqsanda arız jazğanğa deyin

Qwrmetti sot! Joğarıda atap ötkenimdey bir-birimizdi qaytalay bermeu maqsatında meniñ äriptesterim S.Jünisbaev pen M.Esqaraev qılmıstıq is boyınşa barlıq kezeñderge toqtalıp, olar boyınşa qanday dälel-däyekter saralap ketti, sondıqtan men täptiştep jatpastan qısqaşa türde Sizdiñ nazarıñızdı keybir män-jaylarğa ğana audarğım keledi.

Osı körsetilgen aralıqta Azamat Şaymerdenovtıñ aytqandarına eşqanday dälel joq. YAğni, ol kezde Azamat Şaymerdenovpen Äbişevtiñ jäne Tükievtıñ kezdesu barısında qanday äñgime aytılğanı belgisiz. Ne üşin biz professional ötirikşi Şaymerdenovtıñ ğana aytqandarına senip, al Äbişev pen Tükievtıñ aytqandarına senbeuimiz kerek? İs boyınşa eşqanday qosımşa ayğaq-dälel bolmasa da, qorğauımdağı Äbişev te, Tükiev te ol eki kezdesudi basınan bastap joqqa şığarğan joq, ne üşin qanday maqsatta kezdeskenderin tolıq aytıp berdi.

Osığan qaramastan, ayıptau qorıtındısında Şaymerdenov arız jazğanğa deyin Äbişev odan ayıptau aktisinde jazılğanday (sözbe-söz) «I.A. Äbişev qızmettik ökilettigine kiretin äreketi üşin asa iri mölşerde para alu qılmıstıq oyın, A.K. Şaymerdenovke jetkizip, jalpı somması 5 980 598 463 teñge bolatın «Soltüstik Qazaqstan oblısı, Qızıljar audanında Sokolov toptıq su qwbırın qayta jañartu jäne qosılğan auıldıq eldi mekenderdiñ taratu jelilerin salu, II-kezek» qwrılısı boyınşa Komitet pen «Kazbaylıq Astana» JŞS aralarında kelisim şart tüzu üşin soñğı mekemeniñ basşılarınan qwrılıstıñ jalpı somması 4-5% yağni, 250 000 000 teñge aqşanı «otkat» retinde A.K. Şaymerdenov arqılı talap etip, onıñ 60 000 000 teñge aqşasın özine jetkizip berudi tapsırğan.

Al, qalğan 190 000 000 teñge aqşanı A.K. Şaymerdenovtiñ özine qaldırudı aytqan» degen sözderi däl osı Şaymerdenovtıñ arız jazğanğa deyingi kezde aytılğan eken-mıs. Sizdiñ nazarıñızdı osı mäselege audara otırıp, is materialdarında Şaymerdenovtıñ aytqanınan qwr sözinen basqa eş dälel joq ekenine audarğım keledi.  Qayta kerisinşe, 24 jeltoqsannan bastap, 14 naurızğa deyingi jasırın tergeu amaldarı barısında Äbişevpen de, Tükievpen de birneşe märte kezdesken Şaymerdenov aldıñğı kezdesulerge, sol kezdesulerde aytılğan nemese kelisilgen mäselelerge birde-bir ret silteme jasamaydı, nege?

(Osı jerde Tükievtıñ birneşe kezdesulerdegi dialogtarına toqtalıp ötu qajet!).

6. 21 jeltoqsannan 14 naurızğa deyin, (onıñ işinde mına datalarğa nazar audarayıq 24 jeltoqsan, 10 qañtar,  20 aqpan, 11 naurız).

«Zañsız täsilmen alınğan ayğaqtardıñ zañdı küşi bolmaydı!»

Qazaqstan Respublikası Konstituciyasınıñ 77 babı, 9 böligi.

Qwrmetti sot! Sizge qorğau sözimniñ osı punktine toqtalmas bwrın, memleket basşısı Qasım-Jomart Toqaevtıñ 2019 jılğı 2 qırküyektegi "Sındarlı qoğamdıq dialog – Qazaqstannıñ twraqtılığı men örkendeuiniñ negizi" attı Qazaqstan halqına Joldauın iske asıru jönindegi şaralar turalı Qazaqstan Respublikası Prezidentiniñ 2019 jılğı 10 qırküyektegi № 152 Jarlığınan mına punktterge nazar audaruıñızdı swraymın;

Memleket basşısınıñ 2019 jılğı 2 qırküyektegi "Sındarlı qoğamdıq dialog – Qazaqstannıñ twraqtılığı men örkendeuiniñ negizi" attı Qazaqstan halqına Joldauın iske asıru maqsatında qaulı etilgen:

20 tarmaq;

«Azamattardıñ qwqıqtarın qorğauğa kepildikterdi arttıru, qılmıstıq procestegi taraptardıñ teñdigi men jarıspalılığın, kinäsizdik prezumpciyası qağidatınıñ mültiksiz saqtaluın, onıñ işinde mınalar arqılı:
1) qwqıq qorğau organdarınıñ nemese arnaulı memlekettik organdar qızmetkerleriniñ körineu kinäsiz adamdı qılmıstıq jauaptılıqqa tartqanı, körineu zañsız wstağanı, qamauğa alğanı nemese qamaqta wstağanı, jauap beruge mäjbürlegeni, jalğan däleldemeler jäne jedel-izdestiru materialdarın jasağanı, kommerciyalıq satıp alu ne paraqorlıqqa arandatqanı, sonday-aq jalpı qılmısqa itermelegeni üşin, körineu jalğan söz jetkizgeni, advokattardıñ qızmetine jäne adam men azamattıq qwqığın, bostandığı men zañdı müddelerin qorğau jönindegi özge de adamdardıñ zañdı qızmetine, sonday-aq jeke jäne zañdı twlğalarğa zañ kömegin körsetuge kedergi jasağanı üşin jauaptılıqtı küşeytu;
2) kuäger ayğaqtarınıñ, sonday-aq jol beriletin jäne şınayı däleldemelerdiñ jetkilikti jiıntığımen bekitilmegen jäne rastalmağan özge mälimetter ğana negizinde qılmıstıq jauaptılıqqa tartuğa jäne sottauğa tıyım saludı belgileu;
3) qılmıstıq proceste qorğauşı taraptıñ däleldemeleri men şağımdarın jan-jaqtı jäne ob'ektivti qaraudı qudalau organdarınıñ lauazımdı adamdarı tarapınan osınday däleldemeler men şağımdar boyınşa sapasız qarau nemese äreketsizdigi faktilerine qatañ den qoyu şaraların qabılday otırıp qamtamasız etu»!
21 tarmaq;

«Qwqıq qorğau organdarı qızmetkerleriniñ jedel izdestiru jäne tergeu praktikasında zañsız jwmıs ädisterin jäne arandatuşılıq is-äreketterdi qoldanu faktilerine jol bermeuine, osınday faktiler boyınşa jauaptılıq pen jazalaudıñ bwltartpastığı qağidatın saqtauın qamtamasız etumen qadağalaudı jäne baqılaudı küşeytu».

Prezident Joldauında körsetilgen jäne Joldaudı jüzege asıru maqsatında orındau şaraları bekitilgen Jarlıqtıñ bwl tarmaqtarı bizdiñ qarağalı otırğan isimizge däl keletinine nazar audaruıñızdı swraymın!

Eñ soraqısı arandatu äreketteriniñ äli tiılmay otırğanı. Däl qazir Islam Abişevtıñ tuıstarı men qızdarı, Abişeva Gul'mira, Abişeva Madina, tuğan inileri Abişev Nuralı, Abişev Eralhan, Abişev Qanıbekterdiñ üsterinen para beruge oqtalu faktileri boyınşa qılmıstıq ister tirkelip, qılmıstıq is Bas prokuraturağa tüsken kezde, joğarıda attarı atalğan tuıstarınıñ üylerinde tintu jwmıstarı jürgizildi. Bwnıñ arandatuşılıq ekeniniñ qarapayım däleli – Nwr Swltan qalalıq tergeu sotınan üylerdi tintuge sankciyanı 03.07.2019 jılı aladı, istiñ özi oğan deyin birneşe ay bwrın tirkelgen, al tintu äreketteri is däl Bas Prokuraturağa tüsken kezde jürgiziledi.

Endi osı kezge deyin sol tintu men barlığın Wlttıq byuroğa bir retten şaqırtıp, ürkitip-qorqıtqannan basqa osı kezge deyin birde-bir tergeu äreketi jürgizilgen joq.

Osılayşa Prezident joldauında aytılıp, arnayı Jarlıqqa engizilgen zañsız tergep-tekseru äreketteri Islam Äbişevtı qoyıp, onıñ tuıstarına qatıstı da Wlttıq Byuro tarapınan jalğasuda! Sol arqılı WB Islam Äbişevke qısım körsetude! Bir adam para aluğa oqtaldı ep, aydıñ küni amanda, bükil sem'ya, bala-şağasına is qozğau degen ne swmdıq?!

Endi özimiz zerttegen qılmıstıq istiñ qwjattarına säykes Islam Äbişev pen Serik Tükievke qatıstı qanday zañsız tergeu äreketteri wyımdastırıldı eken soğan toqtalıp öteyin. Ärine bwl mäselege Sayan Jünisbaev ta, Makiş Esqaraev ta keñinen toqtalğanın bilemin, biraq bwl mäsleniñ asa mañızdılığın eskere otırıp, men tağı da izdiñ nazarıñızdı osı jerge köbirek audarğım kelip otır.

Jasırın tergeu amaldarı 24.12.2018  j. bastap 14.03.2019 j. deyin twraqtı türde üzdiksiz jürgizilip kelgen. QR «Jedel-izdestiru qızmetu turalı» Zañınıñ 15-babında, jedel izdestiru qızmetin jürgizu kezinde azamattardı qwqıq bwzuşılıqqa itermeleuge jäne arañdatuğa tikeley şekteuler qoyılğan. Osığan qaramastan QR SJQK WB-nıñ jedel qızmetkerleri men Şaymerdenovtiñ jasağan äreketteri qılmıstı immitaciyalau emes, arnayı Islam Äbişevti jäne Serik Tükievti qwqıq bwzuşılıqqa itermeleuge jäne paraqorlıqqa arandatuşılıqqa anıq bağıttalğan.

İstiñ män-jaylarına säykes, SJQK WB-nıñ qızmetkerleri, sonıñ işinde Ismagulov Järdem, Şaymerdenovti para beruşi rölinde me, älde kuä retinde me, älde jäbirlenuşi retinde me, äli künge deyin belgisiz, äyteuir onı paydalana otırıp, Islam Äbişev paranı aluğa niettenbese de, onıñ qılmıs jasağanı turalı däleldemelerin jasandı türde qalıptastıru maqsatında jasırın tergeu amaldarın jürgizgen. Ismagulov pen Şaymerdenov, Islam Äbişevti paraqorlıqqa arandatu maqsatında «Qazbaylıq Astana» JŞS-ne qatısı bar adamdı tanitın A.Makişevke öz betinşe (öz iniciativasımen) jolığıp, oğan: «Islam Äbişev «Qazbaylıq Astana» JŞS-nen 250 000 000 teñge aqşalay para talap etip jatır» dep jetkizedi. Al A.Makişev öz kezeginde osı mekemege resmi qatısı joq (beyresmi qwrıltayşı) A.Tyulegenovke jolığıp, habarlaydı. Soñğısı bwğan kelispey bas tartadı.

Sonımen qatar, para beru sebebin tudıratınday «Qazbaylıq Astana» JŞS men Su resurstarı komiteti arasında osı şarttıñ orındaluımen baylanıstı eşqanday problemalar bolmağanın jäne ol qalıptı orındalıp otırğanın atap körsetti (30.10.2019 j. sot tergeuindegi – para beruden bas tartqanı jäne müldem oyı bolmağanı turalı A.Tyulegenovtiñ jauabı).

Eñ mañızdısı, däl sol kezeñde I.Äbişev A.Şaymerdenovtiñ bwl äreketterinen beyhabar bolğan. Öytkeni qılmıstıq iste qılmıstıq qudalau organı tarapınan I.Äbişevtiñ de S.Tükivetıñ de qılmıstıq nietin rastaytın birde-bir däleldeme joq!

Qooş soğan qaramastan, Azamat Şaymerdenov 21.12.2018 j. QR SJQK WB-na jazbaşa arızdanadı. Ol arızında eki faktini körsetedi. 1. 2014 j. I.Äbişevke 1 million AQŞ dolların “SMP-610” JŞS-men şart jasasuğa para retinde bergeni, 2. 2018 j. A.Şaymerdenov arqılı «Qazbaylıq Astana» JŞS-nen 250 million teñge paranı qorqıtu arqılı talap etip otırğanı.

Al arızda (1-buma, 3-bet) jäne 22.12.2018 j. jauabında (15-buma, 1-8 better) körsetilgen A.Şaymerdenovtiñ 1 mln. AQŞ dolların Islam Äbişevke onıñ jaqın adamı Kalıbekov Ibadulla arqılı aparıp berdim degen uäjderi eş dälelin tappağan, tek qana qwr söz bolıp şıqtı.

Öytkeni sotqa deyingi tergep-tekseru kezinde anıqtalıp, jauaptalğan Kalıbekov Ibadulla öz jauabında (16-buma, 14-19 better) jäne Şaymerdenovpen ötkizgen bettestirude (16-buma, 29-betten bastaladı) soñğınıñ jauabın tolığımen teriske şığardı.

Osılayşa Şaymerdenovtiñ bwl jauabı eş dälelsiz qwr sözge aynaladı. Sol sebepti de tergeu organı 31.07.2019 j. qaulılarımen I.Äbişev pen I.Qalıbekovke qatıstı QR QPK-niñ 35-babınıñ 1-böliminiñ 2-tarmağımen, yağni «qılmıs qwramınıñ bolmauına oray» qılmıstıq qudalaudı toqtatadı (28-buma, 176-200 betteri).

Endi QR SJQK WB-nıñ jedel qızmetkerleri «Qazbaylıq Astana» JŞS-tarapınan Islam Äbişevke para beruden bas tartuına oray, onı para beruşi rölinde paydalana almaytının bilip, A.Şaymerdenovtiñ kömegimen äri qaray qılmıstı immitaciyalaudı sıltauratıp, para alu nieti bolmasa da, Äbişevti paraqorlıqqa arandatuğa belşeşip kirisedi. Söytip, 24.12.2018 j. bastap 14.03.2019 j. jasırın tergeu amaldarın jürgizedi, sonıñ işinde A.Şaymerdenov öziniñ denesine  dıbıs jäne beyne qwraldarın tağıp alıp, 8 ret S.Tükievtiñ, eki ret I.Äbişevtiñ äñgimelerin jazıp aladı. «Qazbaylıq Astana» JŞS A.Şaymerdenovtıñ  para beruge ügitteuinen bas tartqasın, Wlttıq byuronıñ jedel qızmetkerleri Şaymerdenovtiñ öz bastamasımen demeuşilikke bergisi kelgen aqşaların para retinde paydalanıp, S.Tükievke 10 mln.teñge berip, qwjattandırıp aladı.

Alayda, jasırın tergeu amaldarı osı qılmıstıq is boyınşa tergep-tekseru merzimi QR QPK-niñ 45-babınıñ 7-böliginiñ 1-tarmağımen, yağni «kinäli twlğanıñ anıqtalmauına oray» 3 ret köpe-körneu zañsız üzilgen aralıqtarda jürgizilip otırğan. Atap aytqanda:

1) 24.12.2018 j. üzilgen (1-buma, 19-bet), 10.01.2019j. merzim qalpına keltirilgen (1-buma, 21-bet).

2) 10.01.2019 j. eşqanday tergeu amaldarı jürgizilmey merzim üzilgen (1-buma, 23-bet), 20.02.2019 j. merzim qalpına keltirilgen (1-buma, 25-bet).

3) 20.02.2019j. eşqanday tergeu amalı jürgizilmey merzim üzilgen (1- buma, 27-bet), 11.03.2019 j. merzim qalpına keltirilgen (1-buma, 34-bet).

Al QR QPK-niñ 45-babınıñ 7-böliginiñ 1-tarmağınıñ tikeley mağınasına säykes, däl osı negizben qılmıstıq qwqıq bwzuşılıqtı jasağan twlğa anıqtalmağan jağdayda ğana merzim üziledi. YAğni jasırın tergeu amaldarınıñ nätijeleri sotqa deyingi tergep-tekseru merziminiñ zañsız üzilu kezinde alınğan.

Bwdan bölek QR Bas prokuraturasınıñ QS jäne AE Komitetiniñ mälimetterine säykes, üş ret tergeu merzimin üzu turalı şeşimniñ tek birinşisi ğana resmi tirkelgen, qalğan eki şeşimi tirkelmegen, yağni merzimdi üzu jäne qalpına keltiru turalı şeşimderdiñ kartoçkaları qoyılmağan.

Endigi kezekte jasırın tergeu amaldarınıñ jürgizilu nätijesinde alınğan jazbalardıñ mazmwndarına köz jügirtsek, asa iri mölşerde para aluğa oqtaldı dep ayıptalıp otırğan Islam Äbişevke qatıstı aqşa turalı mälimetter men äñgimeler tek qana eki jağdayda jazılıp alınğan:

1) 20.01.2019 j. Riksos qonaq üyinde.

2 07.03.2019 j. Nwr-Swltan-Şımkent bağıtındağı wşaqta.

Birinşi jağdayda, I.Äbişev öziniñ «Qazbaylıq Astana» JŞS-nan aqşa alğan sıñaylı jalğan äñgimeler tarqap ketkenin Şaymerdenovke aytıp, renişin bildirude jäne üşinşi twlğalarmen beriletin aqşalay qarajattar «Qazaq küresi» Federaciyasına demeuşilik körsetuge arnalğanı A.Şaymerdenov, I.Äbişev jäne S.Tükiev aralarındağı üşjaqtı äñgimelerdiñ mazmwnınan anıq körinip twr (9-buma, 121-138 betterde, SPFS qorıtındısında körsetilgen).

Ekinşi jağdayda, I.Äbişev pen A.Şaymerdenov aralarındağı äñgimelerde birinşisi ekinşisinen aqşa talap etip jatqanın körsetetin naqtı belgiler joq (9-buma, 165 bette, SPFS qorıtındısında). Däl osı jerde mañızdı jağdaylardı atap ketsek:

  1. Şaymerdenovtıñ arızı boyınşa 60 mln.teñge para talap etti degen Äbişev qoñırau şalıp Şaymerdenovti kezdesuge şaqırmağan, kezdesu tağayındamağan, aqşa müldem swramağan, eşqaşan habarlaspağan. Bwl jağday Ismagulov pen Şaymerdenovtiñ sotta bergen jauabımen de rastaladı;
  2. Sol küngi, 7 naurız 2019 jılğı wşaqtağı kezdesu Ismagulovtıñ josparımen Şaymerdenovtiñ bastamasımen ğana orın alğan, öytkeni qorqıtıp aqşa talap etti degen Äbişev eşqaşan habarlaspağan soñ, onıñ wşıqqa otırıp Şımkent qalasına wşıp bara jatqanın bilip, wlttıq byuronıñ jedel qızmetkeri Ismagulov Järdem şwğıl türde äuebiletin alıp, Şaymerdenovti dereu Nwr-Swltan qalasınıñ äuejayına şaqırıp alıp, sol jerde sağat 14.45-14.50 uaqıt aralığında oğan «Moskit» markalı diktofonın berip (13-buma, 29-bette arnayı qwraldı tapsıru turalı hattama), wşaqqa otırğızadı. Wşaqta otırıp, özine habarlaspağan, şaqırmağan, Şaymerdenovpen kezdesu oyında da bolmağan Äbişevke baylanısqa şığadı, özi swranıp qasına kelip otırıp alğan;
  3. Äbişevtiñ qasındağı adamğa ötiniş aytıp, öz ornın auıstırıp, Äbişevtiñ janına kelip otırıp alğan Şaymerdenov aqşa turalı äñgimeni özinen-özi bastağan. Stenogrammadağı äñgime mazmwnında Äbişev Şaymerdenovtiñ aqşa turalı äñgimelerine qoldap jauap qatpağan jäne aqşa talap etu nemese swrau turalı äñgime qozğamağan. Al 50 mln.teñge aqşa turalı äñgimeler müldem basqa, yağni taqırıpqa qatısı joq «Qazbaylıq Astana» JŞS-niñ qos merdigerligimen baylanıstı taqırıpta qozğalğan;
  4. Stenogramma mazmwnına säykes, Äbişev Tükievtiñ Federaciyağa demeuşilik retinde Şaymerdenovten 10 mln. teñge alğanınan da beyhabar bolıp şıqqan. Däl osı jağday stenogramma mazmwnımen ğana däleldenip qoymay, 31.10.2019 j. sotta bergen Şaymerdenovtiñ jäne Ismagulov Järdemniñ özderiniñ jauaptarımen rastaladı. Atap aytsaq, 20.01.2019 j. bastap 07.03.2019 j. wşaqqa otırğanğa deyin bwrın-soñdı 50 mln.teñge aqşa talap etti degen Äbişev öziniñ tarapınan eşqanday da qorqıtıp para talap etuşilik äreketin jasamağan, Şaymerdenovke habarlaspağan, onı kezdesuge şaqırmağan. Sol sebepti sotta jauaptalğan jedel qızmetker Ismagulov Järdem 7 naurız 2019 jılı wşaqta Şaymerdenov pen Äbişev aralarındağı kezdesudi qoldan wyımdastırğanın rastap berdi (hotel ubedit'sya...!).

Osılayşa QR SJQK WB-nıñ jedel qızmetkerleri birneşe ayğa sozılğan jasırın tergeu amaldarınıñ tüpkilikti nätijesi bolmaytının bilip, 07.03.2019 j. Äbişevtiñ Şımkent qalasına wşıp bara jatqanın bilip, Şaymerdenovpen kezdesudi qoldan wyımdastırıp, onı äuejayğa şaqırtıp alıp, oğan dıbıs jazba qwralın tapsırıp, wşaqta Äbişevtiñ qasına otırıp alıp, aqşa turalı äñgime qozğauğa ädeyi itermelegen äreketteri jedel qızmetker Ismagulov Järdem men Şaymerdenovtiñ paraqorlıqqa arandatuşılıq-aydap saluşılıq jasağanınıñ ayqın körinisi. Jedel top qızmetkerleri men Şaymerdenovtiñ özderiniñ äreketterimen Äbişevti paraqorlıqqa arandatqanı joğarıda körsetilgen dälelderden bölek, Şaymerdenovtiñ Şımkent qalasınıñ äuejayında jedel qızmetkerlerimen kezdesip, diktofonğa jazılğan äñgimelerin talqılap jatqan sözderinen anıq bayqaladı (tancuytte, togda otdam fleşku). Alayda däl osı äñgimelerdi sot psihologiyalıq-filologiyalıq saraptamasınıñ zertteu ob'ektisine jedel qızmetkerler ädeyi kirgizbey qoyadı!

Ayıptau tarabınıñ kelesi uäjine bağa beretin bolsaq: «Äbişev hattıñ tüskenin paydalanıp, Respublikalıq byudjettiñ qısqartıluınıñ Komitetke eşqanday qatısı joqtığın bile twra, özi aldında asa iri mölşerde talap etken paranı tolığımen alu maqsatında, «Qazbaylıq Astana» JŞS-niñ zañdı müddelerine zalal keltirui mümkin äreketterdi jasaymın dep, olarğa 28.01.2019j. №18-3-1-169-KVR hatımen Respublikalıq byujettiñ qısqartıluı mümkin ekendigine baylanıstı 14.11.2018 j. tüzilgen №42 kelisimşartqa qosımşa tüziletin kelisimşart aldağı kezde uaqıtşa toqtatıla twruı da mümkin ekenin habarlap, para beruşini qorqıtıp, «Qazbaylıq Astana» JŞS-niñ basşıların özine asa iri mölşerde para beruge mäjbür bolatınday jağdayğa qasaqana qoyğan» deydi.

Ayıptau tarabı bwl twjırımın Şaymerdenovtiñ jauabımen negizdegen (15-buma, 22-bette), yağni Şaymerdenovtıñ jauabına say, ol 2019 jıldıñ aqpan ayınıñ basında Makişevpen kezdesken kezde, Äbişev özine jäne Tükievke uäde etken aqşanı talap etuin jalğastırıp jatqanın, äytpese SRK «Sokolov» su qwbırın jöndeu jwmıstarına bölingen byudjet qarajatın qısqartıp (sekvestirovanie) tastaytının, sonıñ saldarınan «Qazbaylıq Astana» JŞS-men şarttıñ orındaluın qamtamasız etu üşin banktik kepil retinde berilgen 500 mln.teñgesin qaytarıp aluğa qiındıq tuğızatının aytqan sıñaylı. Keyinirek «Äbişev tek qana qorqıtıp qoymay, «Qazbaylıq Astana» JŞS-ne byudjetti qısqartuı (sekvestirovanie) turalı hat joldağan» deydi.

Alayda 31.10.2019 j. sot tergeuinde jauaptalğan Şaymerdenov «bwl mälimetterdi Makişevten estigenin, «Qazbaylıq Astana» JŞS-niñ özi 2019 j. jwmısın josparlau maqsatında qarjılandıru josparın swrap, SRK-ğa jazğan hatı turalı müldem bilmegenin» aytıp qaştı.

Degenmen, ayıptaudıñ bwl twjırımdarı öz dälelin tappağanı bılay twrsın, istiñ kezekpen orın alğan män-jayları men özi qabıldağan processualdıq şeşimderine qarama-qayşı keledi:

- Eger şın mäninde Äbişev özine jäne Tükievke uäde etken aqşanı talap etuin jalğastırıp, osı aqşanı iemdenu üşin «Qazbaylıq Astana» JŞS-ne bölinetin aqşalay qarajattardı qısqartıp tastaymın dep qorqıtıp-ürkitu oyı bolsa, onda nege 2019 j. aqpan ayınıñ basında-aq äli «talap etken paranı» almay jatıp, «Qazbaylıq Astana» JŞS-men qosımşa kelisimşartqa otırıp, onı 2019 jılğa qarjılandıruğa jol beredi? YAğni, «Qazbaylıq Astana» JŞS men SRK arasında qosımşa kelisim eş kedergisiz jasalğan.

- «Respublikalıq byudjettik qarjılandırılu uaqıtşa toqtatıluı mümkin ekendigi» turalı hattı SRK «Qazbaylıq Astana» JŞS-ne öz taraptarınan jazbağan, kerisinşe, «Qazbaylıq Astananıñ»  21.01.2019 j. jazğan swranıs hatına jauap retinde jazğan. Al «Baymen» JŞS bwnday swranıs hat joldamağasın, oğan däl osınday sipatta jauap hat jazbağan.

- Şın mäninde Äbişev para berudi talap etken bolsa, onda nege 20.01.2019 j. bastap 07.03.2019 j. A.Şaymerdenovke habarlasıp, onımen kezdesudi tağayındap, paranı swramaydı. YAğni bwl jağday Äbişevtiñ oyında para alu bolmağanın körsetedi, sondıqtan da Şaymerdenovke habarlasu müldem josparında bolmağan.

- SRK «Sokolov» su qwbırın jöndeu jwmıstarına bölingen byudjet qarajatın qısqartu (sekvestirovanie) saldarınan «Qazbaylıq Astana» JŞS-men şarttıñ orındaluın qamtamasız etu üşin banktik kepil retinde berilgen 500 mln.teñgesin qaytarıp aluğa qiındıq tuğızadı degen tergeu organınıñ twjırımı ötirik bolıp şıqtı. Öytkeni 2019 jıldıñ qañtar, aqpan aylarında «Qazbaylıq-Astana» JŞS qosımşa şart jasau üşin 500 mln. teñgege eşqandayda banktik kepil bermegendigi anıqtaldı. Bwl oraydağı banktik kepildi 04.03.2019 j. tek qana 34 mln. teñgege bergen. Sol sebepti de, qosımşa şart jasalmağan künniñ özinde, «Qazbaylıq-Astana» JŞS-ne 500 mln tg aqşalay şığın keledi» degen tergeu organınıñ uäji şındıqqa janaspaydı.

Ayıptau tarabınıñ tağı bir uäjine bağa beretin bolsaq: Ayıptau aktisinde körsetilgendey, öz kezeginde, «para talap etuşi Äbişevtiñ qılmıstıq äreketinen habarsız onıñ tuğan inisi Q.Äbişev, Q.Şındauletovke habarlasıp, onımen 13.03.2019j. jolığıp, A.K.Şaymerdenovten aqşa aludı tapsırğan» dep ayıptaydı. Ayıptaudıñ bwl twjırımı tek qana dälelsiz boljam bolıp, tergeu organınıñ istegi processualdıq şeşiminiñ twjırımına tikeley qayşı bolıp şıqtı. Öytkeni Äbişev öziniñ tuğan inisi Q.Äbişevke, ol öz kezeginde Q.Şındauletovke habarlasıp, para nısanın aludı tapsırsa, onda nege ayıptau tarabı bwl turalı jasırın tergeu amaldarı barısında jazılğan äñgimelerdi sotqa wsınbadı?

Odan bölek, sotqa deyingi tergep-tekseru organınıñ 31.07.2019 j. qılmıstıq is boyınşa jekelegen twlğalarğa qatıstı sotqa deyingi tergep-tekserudi toqtatu turalı (28-buma, 176-200 better) qaulıları I.Äbişevtiñ 14.03.2019 j. Q.Şındauletov A.Şaymerdenovten alğan aqşağa qatıstılığın joqqa şığaradı.

Joğarıda körsetilgen män-jaylardı twjırımday kele, QR SJQK WBnıñ jedel qızmetkeri Ismagulov Järdem men Şaymerdenov wyımdasqan türde, arnayı maqsatta, qılmıstıq äreketti imitaciyalau wğımın bürkenip, para aluğa nieti bolmağan Äbişevti paraqorlıqqa arandatu-aydap salu äreketin jasağan.

Bwl maqsatta qılmıstıq äreketterdi imitaciyalauşı twlğa retinde 21.12.2018j. Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı küres qızmetine Äbişev pen  Tükievtiñ üstinen arızdanğan müddeli Şaymerdenovti qatıstırğan. QR SJQK WB-nıñ jedel qızmetkerleriniñ bwl şeşimi kezdeysoq emes. Öytkeni is boyınşa para beruşi bolıp tabılatın «Qazbaylıq Astana» JŞS-niñ ökilderi Malgajdarov ta, Tyulegenov te Äbişevke SRK-men jasasqan şartı üşin «otkat» retinde para bermek tügili, ol turalı müldem oylarında bolmağan, öytkeni qosımşa şart eş kedergisiz jasalınğan jäne ol boyınşa jwmıstar qalıptı jağdayda orındalıp otırğan.

Al wlttıq byuro tergeuşileri men Şaymerdenov «Qazbaylıq Astananıñ» direktorı dep körsetken Makişevtiñ «para beruşi» bolıp tabılatın «Qazbaylıq Astana» JŞS-na müldem qatısı joq bolıp şıqtı. Sot tergeuinde jauaptalğan Makişev para beruge de, «Qazbaylıq Astana» JŞS-ne müldem qatısı joq ekenin anıq körsetken.

Däl osı jağdayğa qaramastan, QR SJQK WB-nıñ lauazımdı tülğaları qılmıstıq istegi barlıq processualdıq qwjattarda (jasırın tergeu amaldarın jürgizu, seziktilerge qatıstı bwltartpau şarasın qoldanu, olardıñ merzimderin wzartu turalı qaulılarda) resmi anıqtalğan mälimet retinde is boyınşa para beruşi retinde «Qazbaylıq Astana» JŞS jäne onıñ direktorı retinde Makişevti jäne soñğı SRK-men jasasqan şartı üşin «otkat» retinde 250 mln.teñge para beruge kelisimin berdi» dep köpe-körneu jalğan mälimetter engizip-körsetip, sankciya alğan, sot organdarın şatastırıp, Äbişev pen Tükievke qatıstı qate twjırım jasauğa äkelip soqtırğan.

QR SJQK WB-nıñ qızmetkerleriniñ processualdıq äreketteri qılmıstıq processtik zañ twrğısınan eşqanday sın kötermeydi.

Öytkeni sot tergeuinde 28-bumadan twratın qılmıstıq istiñ qwjattarın zertteu kezinde qılmıstıq qudalau organınıñ Şaymerdenovtiñ qatısuımen «jasırın endiru jäne (nemese) qılmıstıq äreketti imitaciyalaudı jürgizu» turalı qaulısı qılmıstıq is qwjattarı tiziminde (opis') joq bolıp şıqtı, yağni sotqa wsınılıp otırğan qılmıstıq istiñ qwjattarımen Şaymerdenovtiñ qatısuımen jürgizilgen jasırın endiru jäne (nemese) qılmıstıq äreketterdi imitaciyalau turalı äreketter zañ twrğısınan negizdelmegen bolıp tabıladı.

Bwl orayda, QR QPK-niñ 112-babınıñ 3-böliginde, «eger küdiktiniñ, jäbirlenuşiniñ jäne kuäniñ ayğaqtarı, sarapşınıñ, mamannıñ qorıtındısı, zattay däleldemeler, tergeu jäne sot äreketteriniñ hattamaları jäne özge de qwjattar qılmıstıq is materialdarınıñ tizimdemesine engizilmese, olardı ayıptau negizine jatqızuğa bolmaydı» dep körsetken.

Bwdan bölek qılmıstıq istiñ 14-bumasınıñ 47-49 betterinde QR SJQK WB-nıñ tergeuşisi D.Bahıtovtıñ Şaymerdenovtiñ qatısuımen «qılmıstıq äreketti imitaciyalaudı jürgizu» turalı tapsırmasında merzimderi körsetilmegen. Osılayşa qılmıstıq iste Şaymerdenovtiñ qatısuımen qılmıstıq äreketti imitaciyalaudı jürgizu äreketterin qılmıstıq processtik zañnamanıñ talaptarı twrğısınan zañdı jäne negizdi dep tanitın eşqanday qwqıqtıq processtik qwjattar joq.

Joğarıda körsetilgen män-jaylardı twjırımday kele, QR SJQK WB-nıñ jedel qızmetkerleri men Şaymerdenovtiñ äreketterin qılmıstıq äreketterdi imitaciyalau emes, para aluğa nieti bolmağan Äbişevke qatıstı jasandı däleldemelerdi qoldan jasau maqsatında paraqorlıqqa arañdatu-aydap salu bolıp tabıladı.

QR Joğarğı Sotınıñ «Keybir sıbaylas jemqorlıq qılmıstardı qarau praktikası turalı» 2015 jılğı 27 qaraşadağı №8 normativtik qaulısınıñ 24-tarmağına säykes, «qılmıstıq qudalau organdarınıñ QK- niñ 366-babınıñ 1-böliginde körsetilgen adamdı qılmıstıq qudalau organdarınıñ aralasuınsız para alu nieti tuındamaytının jäne qılmıstıñ jasalmağanın ayğaqtaytın män-jaylar bolğan kezde para nısanasın aluğa köndirudiñ nätijesinde kelisim alınğan kezde oğan para beruden twratın arandatuşılıq-aydap saluşılıq äreketteri özine qatıstı osı äreket jüzege asırılğan adam jasağan ärekettiñ qılmıstılığın joyadı».

Osı normativtik qaulınıñ 25-tarmağına say, QK-niñ 417-babınıñ 2-böligi boyınşa paraqorlıqqa arandatu üşin jauaptılıq QK-niñ 366-babınıñ 1-böliginde körsetilgen adamğa para nısanasın beruge ärekettengen adamnıñ ol adamnıñ paranı aluğa kelisiminiñ joq ekenin bile twra, öziniñ äreketiniñ qılmıs jasaudıñ nemese bopsalaudıñ däleldemelerin jasandı türde qalıptastıru maqsatında jüzege asırğan jağdayda ğana tuındaydı».

Tağı bir tüsiniksiz jeri, tergeu organdarı ne sebepti aqşanıñ

I.Abişovke jetkenin kütpey, yağni negizgi maqsattarı orındalmay, orta joldan operaciyanı toqtatıp tastağan? Sebebi üş aydan beri AJİŞ (SORM) jürgizu barısında jedel uäkilderdiñ ol aqşanıñ Abişevke berilmeytinine közderi tolıq jetti! Onıñ mısalı, paranıñ birinşi böligi bolıp sanalatın, Tukeevke berilgen 10 mln teñge joğarıda körsetkenimdey tolığımen (!) «Qazaq küresi» federaciyasına, sportşılardıñ Gollandiyağa issaparğa barıp-keluine jwmsaldı, Tukeev 10 mln teñgeni Abişevke aparıp bermek tügili, oğan telefon soğıp aqşanı alğanı turalı aytqanda joq! Sondıqtan, jedel uäkilder operaciyanı iske eş qatısı joq twlğa (oğan qatıstı is qılmısqwramı bolmauı sebepti toqtatılğan) Q.Şındauletov aqşanı alğan sätten toqtatıp tastadı, öytkeni Şındauletov basqa aqşa summasın aytıp otır (80 mln dep) jäne Şaymerdenov oğan biraz uaqıttan beri qarız. Äytpese, Q.Şaymerdenov pen Kanıbek Abişevke qatıstı AJİŞ (SORM) jürgizuge sot sankciyası 13.03.2019 jılı bir ayğa berilgen bolatın, tergeu organdarı bir ay boyı paranıñ adresatqa jetuin qadağalauğa tolıq mümkindikteri bar edi. Alayda, paranıñ alğaşqı böligi (10 mln) maqsattı jwmsalğasın, ekinşi böligi A.Şaymerdenovtıñ Q.Şındauletov aldındağı qarızı üşin ketip qalatınınan, yağni I.Abişevtıñ para almaytının bilgendikten tergeu organdarı AJİŞ (SORM) toqtatuğa mäjbür boldı.

İs materialdarı, sot tergeui nätijesi, zañ talaptarı, Prezidenttiñ biılğı Joldauı onı orındauğa baylanıstı Jarlıqtıñ bäri bir närseni däleldep otır, WB, WQK emes, İİM emes, Wlttıq Byuro qılmıstıq ister boyınşa arandatuşılıqpen aynalısadı, ol anıq äri ämbege ayan. Endi osığan Siz, qwrmetti sot, öz qwziretiñizdi paydalanıp nüktesin qoyasız ba, joq pa?! «Bıt' ili ne bıt'» degen Gamlettik swraq, bügin Sizdiñ şeşuiñizge wsınıladı, qwrmetti Sot!

7. 14 naurızdan qırküyekke deyingi Äbişev pen Tükievke qatıstı tergeu,Wlttıq Byuro wstanımı, onıñ işinde J.Bastarova, BAQ, til zañdılığınıñ öreskel bwzıluı, Äbişev pen Tükievten basqasına isterdi toqtatuı.

Ayıptaluşı (sottaluşı) öziniñ kinäsizdigin däleldeuge mindetti emes!

Qazaqstan Respublikasınıñ Konstituciyası, 77 bap, 6 böligi.

I.Äbişev pen S.Tükievtıñ isi boyınşa orın alğan öreskel qatelikter

SJQK Wlttıq Byurosınıñ resmi ökili J.Bastarovanıñ I.Äbişev pen S.Tükievtıñ wstalğanına baylanıstı arnayı press-konferenciyadağı mälimdemesi men is jüzindegi jağday.

SJQK Wlttıq Byurosınıñ YUtub jäne basqa da internet jelilerinde arnayı taratqan jalğan aqparatı.

SJQK Wlttıq Byurosı basşısııñ orınbasarı O.Bektenovtıñ I.Äbişevke qatıstı mälimdemesi men is jüzindegi jağday.

Qılmıstıq is boyınşa jiberilgen, ärqaysısı qılmıstıq isti qısqartuğa nemese aqtau Ükimine negiz bolatın konceptualdı processtik zañbwzuşılıqtar.

(1)      STBT (ERDR) mälimettiñ tirkelmeui.

(2) Sot jürgizu tili zañnamasınıñ bwzıluı.

(3) Saraptama qorıtındısınıñ zañsızdığı turalı.

Ädilsottıñ simvolı bizde tarazı, anığın aytqanda, qolına tarazı wstağan grek añızdarındağı ädildik qwdayı Femida ekeni belgili.

Tarazığa salıp ölşep köriñizşi, tergeu barısında jürgizilgen saraptamağa qarama-qayşı qorıtındı bergen qorğau tarapı wsınğan sarapşı-maman qorıtındısı twr, prokuror onı basşılıqqa aluğa bolmaydı, sebebi sarapşı qılmıstıq jauaptılığı turalı eskrtilmedi dedi, biraq sol saraptamanı jürgizgen sarapşı-mamandı sotqa aldırıp, qılmısıq jauaptılığı turalı eskerte otırıp, jauaptadıq. Odan basqa, Qorğau tarapı 24.10.2019 j. sot otırısında QR ÄM sot saraptama ortalığınıñ direktorı  D.Gaurievtiñ atınan şığıs; 20-05-15 №3133 sandı 04.10.2019 j. recenziyasın iske jalğadı. Oğan säykes, sarapşı G.Qwdaybergenova saraptama jürgizu turalı metodikasın, «Saraptama turalı» zañı talaptarın bwzğanı üşin tärtiptik jauapkerşilikke tartıldı. Sonda osınşa olqılıqtarğa jol bergen Qwdaybergenovanıñ saraptamasın dälel retinde basşılıqqa ala alamız ba? Prokuror nege özsözinde bwl mäselelerge toqtalıp ötpedi?

Jaqsı, osınşa olqılıqtarğa qaramastan, olardıñ bärin ısırıp qoyıp, prokuror öz sözinde silteme jasağan sarapşı Qwdaybergenovanıñ saraptamasın basşılıqqa ala qoyayıq. Olay bolsa, osınşa qatelikterge jol bergen, tergeuşi qoymağan swraqqa jauap beru arqılı sözsiz tergeudiñ paydasına qızmet etken sarapşı Qwdaybergenovanıñ özi «para aluşılardıñ äreketinde qorqıtu belgileri joq» - dep otır emes pe? Eger qorqıtu bolmasa, onda mına qılmıstıq iste bolmaydı ğoy, öytkeni bizdiñ qorğauımızdağı adamdarğa «qorqıtu arqılı para talap etu» boyınşa ayıp tağılıp otır, prokuror onı qoldap otır. «Qorqıtu arqılı para talap etu» ol därejeleuşi belgi, yağni kvalificiruyuşiy priznak, ol belgi bolmasa para aluğa oqtalu qılmısı da şıqpaydı!

(4) Arandatuşılıq –aydap saluşılıq turalı.

(5) zañsız jürgizilgen jasırın tergeu äreketteri (NSD) jäne procestik merzimder turalı.

(6) Ayıptau tarapınan kuä dep tanılğan twlğalardıñ sot tergeuinde bergen jauaptarı.

Qazaqstan Respublikası Joğarğı Sotınıñ 20.04.2006 jılğı N 4 «Qılmıstıq ister boyınşa däleldemelerdi bağalaudıñ keybir mäseleleri turalı» jañartılğan Normativtik qaulısınıñ 4,12,13-tarmaqtarına säykes, «qılmıstıq isti qarağan kezde sot QPK-niñ 125-babına säykes, ärbir däleldemeni qatıstılığı, jaramdılığı, nanımdılığı, al barlıq jinalğan däleldemeler jiıntığın qılmıstıq isti şeşu üşin jetkiliktiligi twrğısınan bağalauğa tiis. Däleldemelerdiñ nanımdılığı is boyınşa barlıq män-jaylardı eskere otırıp tekseru, bir däleldemelerdi basqalarmen salıstıru jolımen anıqtaladı. Eger sottıñ ükimi sottaluşı men jäbirlenuşiniñ taldanbağan, aqiqatı salıstırılmağan jäne basqa däleldemelermen: kuälardıñ ayğaqtarımen, is jürgizu äreketteriniñ hattamalarımen, sarapşılardıñ qorıtındılarımen, zattay däleldemelermen jäne özge de qwjattarmen rastalmağan ayğaqtarınıñ negizinde ğana şığarılsa, onı zañdı dep tanuğa bolmaydı. Kuäniñ ayğaqtarın bağalau, olardı istiñ män-jayın nanımdı beyneleytin faktiler turalı ayqın mälimetterdi anıqtau maqsatında taldaudı bildiredi»! Qwrmetti sot, biz Sizden körsetilgen zañ talabın basşılıqqa alıp, is jüzinde orın alğan qılmıstıq oqiğanı anıqtau maqsatında, is boyınşa jinalğan däleldemelerdi, yağni saraptamanıñ qorıtındıları men kuälerdiñ jauaptarın, habarlamalarmen, audio-beyne stenogrammaların jäne basqa da processtik qwjattar men däleledemelerdi sottaluşılardıñ qılmıstıq oqiğa boyınşa bergen ayğaqtarımen säykestigin tekserip anıqtaudı ötinip swraymız!

9. Qoğam qalay qabıldauda, el aldındağı jauaptılıq, 200 000 adam, qoğam qayratkerleri, Parlament, Mäslihat deputattarı.

Qwrmetti sot! Men osıdan biraz bwrın jurnalistterge bergen swhbatımda Islam Äbişev te, Serik Tükievte qoğam aldında aqtaldı dep mälimdeme jasağan bolatınmın. Osı aytqandarımnan küni büginde eş bas tartpaymın, oğan sebep, el jaqsıları, qoğam qayratkerleri, jalpı halıq osı adamdardıñ aqtaluın asığa kütip otır dep anıq ayta alamın! Osı kezge deyin jariyalanğan maqalalar men beyneaqparattar, äleumettik jelidegi jazbalar osını rastaydı. Olardı aytpağannıñ özinde Qazaqstan Respublikası Parlamentiniñ jäne Türkistan, Qızılorda oblıstıq, Şımkent qalalıq Mäslihatınıñ jüzdegen deputattarınıñ meniñ qorğauımdağı Äbişev pen Tükievke araşa swrap jazğan hattarı, memleket basşısı Q.Toqaev atına aşıq hatqa elimizdiñ ziyalı qauım ökilderi, jazuşılar, öner, mädeniet, sport qayratkerleri bastağan 200 000 (eki jüz mıñ) –ğa juıq adam qoldarın qoyğanı da bwrın-soñdı Qazaqstan sot jüyesiniñ tarihında bolıp körmegen qwbılıs!  

10. Jauabı joq swraqtar

«Adamnıñ kinäli ekendigi zañdı küşine engen sot ükimimen tanılğanşa ol jasalğan qılmısqa kinäli emes dep esepteledi»

Qazaqstan Respublikasınıñ Konstituciyasınıñ 77 babı, 3 böligi.

Qılmıstıq istiñ 1 tomı, 3-5 betterinde Şaymerdenovtıñ jazğan arızı bar, ol arızğa säykes I.Abişev onıñ basqaruındağı «SMP 610» mekemesinen  2014 jılı 1 000 000 AQŞ dolları köleminde para aldı degen derek körsetilgen. Sol kezdegi kurs boyınşa ol aqşa 180 000 000 teñgege keledi, Şaymerdenovtıñ «Qazbaylıqtan» 250 000 000 teñge alıp, onıñ 190 000 000 özine alıp qalıp, Abişevke bermekşi bolğan 60 000 000 teñge sol aqşanıñ ayırması eken-mıs! Endi osı añız – legenda negizinde tergeu organdarı, Şaymerdenovtıñ arızın tirkep, ol boyınşa birneşe ay köleminde tergeu äreketterin jürgizip, keyinnen 15.03.2019 jılı Abişevtıñ is-äreketin saralau barısında, sol 2014 jılı 1 000 000 AQŞ dolları köleminde para alğanı üşinde küdikteletini körsetilgen. YAğni, Abişev para aluğa oqtaludan bölek, asa iri kölemde para alğanı üşinde küdikti dep tanıldı.

Endi, eñ qızığı keyinnen is qazaq tiline audarılğan soñ, JTT qwramı jañartılıp, JTT basşısı bolıp A.Ataşev tanılğannan keyin Abişevtıñ 2014 jılı Şaymerdenovten 1 000 000 AQŞ dolları köleminde para alğanı turalı fakt boyınşa Ataşev tarapınan Abişevke qatıstı qılmıstıq is «qılmıs qwamınıñ bolmauına» baylanıstı toqtatılğan. YAğni, Şaymerdenovtıñ alğaşqı qwrğan añız-legendasınıñ kül-talqanı şıqtı. Degenmen, prokuror bwl taqırıptı meylinşe aynalıp ötuge tırısuda, bizdiñ tarapımızdan sot tergeui barısında osığan oray qanşa swraqtar berilip, ötinişter jariyalanıp jatsa da, däl osı mäselede memlekettik ayıptauşı retinde prokurordıñ poziciyasın bilu mümkin bolmadı. Bwl fakt ayıptau aktisinde de körinis tappağan. YAğni, 1 000 000 AQŞ dolları kölemindegi para kezinde Abişevpen alınğan ba, joq pa degen swraq, künibüginge deyin jauapsız qaluda. Eger, alınbadı dep eseptesek, onda Şaymerdenovtıñ aytıp jürgen keyingi 250 000 000 teñge, 190 000 000 teñge, 60 000 000 teñge degenderi ötirik bolıp şıqpay ma?   Osığan oray zañ qanday alap qoyadı?

«Keybir sıbaylas jemqorlıq qılmıstardı qarau praktikası turalı» Qazaqstan Respublikası Joğarğı Sotınıñ 2015 jılğı 27 qaraşadağı № 8 normativtik qaulısınıñ 6 tarmağında bılay delingen: «Paraqorlıq turalı isterdi qarağan kezde, adamnıñ paranı alıp sol üşin para beruşiniñ müddesine orındauğa nemese orındamauğa jatatın äreketterdiñ şeñberin anıqtau qajet. Osı rette paraqorlıq üşin jauaptılıq adamnıñ paranı äreketter nemese äreketsizdik jasalğanğa deyin nemese jasalğannan keyin alğan uaqıtına qaramastan, sonday-aq paranıñ aldın ala belgilengen-belgilenbegenine, para beruşiniñ müddesi üşin qanday da bir äreketterdiñ orındalğan-orındalmağanına qaramastan tuındaytının nazarda wstağan dwrıs».

Endi osı normativtik Qaulı talaptarına säykes, mende mınaday swraqtar tuındaydı;

Şaymerdenovtıñ jäne ol basqarıp otırğan «SMP 610» mekemesiniñ 60 000 000 teñge parağa tikeley qatısı joq, sebebi, ol imitaciya boyınşa «Qazbaylıqtıñ» atınan berilip otır. Biraq, «Qazbaylıqtıñ» eşqanday qwqığı şektelmegen, onımen şart para alınardan jartı jıl bwrın jasalıp qoyğan.  Sonda bwl jerde Şaymerdenov qalayşa para beruşi bolıp tanıluı mümkin? Sotta jauap bergen sözderinde «Qazbaylıqtıñ» iesi Tyulegenov te, atqaruşı direktorı Malğajdarov ta özderin eşkim qorqıtpağanın, sondıqtan qorıqpağanın, eşkimge eşqanday para beru eşqaşan oylarında bolmağanın anıq körsetti. YAğni olardıñ eşqanday qwqıqtarı şektelip nemese bwzılıp otırğan joq jäne Abişev «Qazbaylıqtıñ» paydasına öz qwzireti şeñberide eşqanday äreket jasamasa?

Jedel-izdestiru qızmetkerleri ne sebepti bir ay uaqıttarı bola twra, paranıñ adresatqa jetkiziluin kütpey, Qwnanbay Şındauletovtıñ alıp jatqan jerinen onı wstap, jedel-izdestiru äreketterin toqtatqan? Nege tergeuşi osı sebepterdi anıqtau maqsatında jedel uäkilderden kuä retinde jauap almağan?

Üş aydıñ üstinde jedel-izdestiru jwmıstarı üzdiksiz jürgizilse de, qolına bir tiın almağan Abişevke qalayşa «ol para alğısı keldi» dep ayıp tağuğa boladı?

Bwrın qarjı policiyasınan jwmıstan quılğan, üstinen birneşe märte qılmıstıq faktiler boyınşa arızdar tüsken, özi qwqıq qorğau organdarımen tığız baylanısta jürgeni tolıq anıqtalğan bir adam eş dälelsiz, däyeksiz eki birdey memleket jäne qoğam qayratkerin sottatıp jibere bere me?

Ärine bwlar ritorikalıq, yağni jauabı joq swraqtar, qoldanıstağı qılmıstıq zañnama boyınşa biz Sizge qazirgi tañda swraqtar qoya almaymız, biraq, keñesu bölmesinde Sizge bwl swraqtarğa bäribir jauap izdeuge tura keledi, Qwrmetti sot!

Tağı da Gamletke yaki klassikağa jüginsek, «BAR BOLU NEMESE BOLMAU», «BIT' ILI NE BIT'» degen ömirşeñ swraqtarğa para-par swraqtar bwlar! Öytkeni tarazı basında adam tağdırı twr. Jäy adamdardıñ tağdırı emes, joğarıda atap körsetkenimdey, qoğam qayratkerleri, el-jwrtınıñ ıqılasına, qwrmetine bölengen, zeynet jasına şıqqan adamdar tağdırı, osı isti qadağalağan qalıñ eldiñ şındıqqa degen, ädildikke degen senimi twr!

Joğarıda atap ötken QR Joğarğı Sotınıñ Normativtik Qaulısınıñ talaptarı ekqana sot üşin emes, barlıq qılmıstıq qudalau organdarı üşin de mindetti küşi bar akt bolatın. Alayda, tergeu organdarı zañdı da, qarapayım logikanı da ısırıp qoyıp, küni büginge deyin sözdiñ tura mağınasında, aşıq türde provokaciyamen aynalısuda! Endi SJQK WB bizben qosa, Sizdi de öz qarmaqtarına ilip alu üşin jantalasıp qaluda, qwrmetti sot!

Esiñizde bolsa, men sot otırısınıñ aldın-ala tıñdauında jäne qorğau sözimdi bastağan aldıñğı sot jarıssözinde WB tarapınan sottaluşılar I.Äbişev jäne onıñ tuıstarına qatıstı osı qaralıp jatqan isti zañsız jolmen «şeşu üşin» para beruge oqtalu nemese para beruge dayındalu baptarımen qılmıstıq ister qozğağanı turalı öz ötinişimde, sözimde naqtı atap körsetip, onı WB tarapınan jasalıp jatqan provokaciya dep aşıq aytqan bolatınmın.

Mine keşe ğana, yağni osı jıldıñ qañtar ayınıñ 28-i küni WB qızmetkerleri Äbişevtıñ qızdarı Gülmira Äbişeva, Mädina Äbişeva, inileri Eralhan jäne Qanıbek Äbişevterge qatıstı isti qayta jandandırıp, olardı küdikti dep tanıdı. Al sottaluşılar Äbişev pen Tukievtı küdikti dep tanuğa Qaulıları dayın twr (advokat mäselesi şeşilmeui sebepti keyinge qaldırıldı).

Aldıñğı sözderimde aytqanday, STBT (ERDR) 25.06.2019 jılı tirkelgen is boyınşa üylerin tintu siyaqtı belsendi tergeu äreketteri osı qaralıp jatqan qılmıstıq is Bas Prokuraturağa tüsken kezde bastalsa, odan keyin toqtatılıp, endi mine, keşegi 28-i küni qayta jandandırılıp otır.

Bwl neni bildiredi? Logika öte qarapayım. Eger ğayıptan tayıp, sol kezde Bas Prokuraturada principti bir prokuror osı isti jan-jaqtı tekserip bwl qalpında sotqa jiberuge bolmaydı dep şeşim şığarsa, onda ekinşi is boyınşa sol adam avtomattı türde küdiktige aynalıp şığa kelgen bolar edi!

Endi mine, Sizdiñ tarapıñızdan Ükim şığarar kez kelgende tağı da sol ötirik JALAmen qozğalğan qılmıstıq qayta jandandırılıp otır. Sol arqılı Sizge QITAY ESKERTUİ joldandı dep esepteymin! YAğni, eger is boyınşa ädil sot Ükimi şığarılar bolsa, onda Sizde küdikke ilinuge dayın kandidatsız degen söz! Al, ädil sot Ükimi bwl jerde tek qana bireu, ol – AQTAU ÜKİMİ ğana bolmaq!

Meniñ sözim osımen tämam, is boyınşa aytıluı tiisbarlıq män-jay osı qorğau sözinde jäne meniñ äriptesterim tarapınan tolıq qamtıldı dep esepteymin.

Osı atalğandardıñ negizinde, Sizden swraytınım tek qana bireu, qwrmetti sot! Meniñ qorğauımdağı Islam Almahanwlı Äbişev pen Serik Adamwlı Tükievke aqtau Ükimderin şığarıp, Qazaqstanda da SOT ÄDİLDİGİ degen wğım bar ekenin bir däleldeseñiz!

Abzal Qwspan, advokat.

Qosımşa: Bwl advokat Abzal Qwspannıñ sottağı jarıssözde söylegen sözderi...

Abai.kz

3 pikir