Särsenbi, 8 Säuir 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 704. Jazılğandar — 51. Qaytıs bolğandar — 6
El işi... 1817 0 pikir 27 Qañtar, 2020 sağat 14:45

Mäkiş Esqaraev: Ädiletti sot şeşimi – tek qana aqtau ükimi bolmaq!

Redakciyadan. Qazir Nwr-Swltan qalasında QR Su resurstarı komitetiniñ bwrınğı törağası, Düniejüzilik «Qazaq küresi» federaciyasınıñ bwrınğı prezidenti Islam Äbişevtiñ jäne federaciyanıñ bwrınğı vice-prezidenti Serik Tükievtiñ üstinen qozğalğan qılmıstıq is boyınşa jarıssöz processteri ötip jatqanın jurnalist Säule Äbildahanqızı äleumettik jelide jazğan bolatın.

Bügin redakciyamızdıñ elektrondı poştasına advokat Mäkiş Esqaraevtıñ sotta keltirgen ayğaqsözderi kelip tüsti. Äbişev pen Tükiev isi qazir qoğam talqısında. Osı rette biz advokattar aytqan ayğaqtardı oqırman nazarına wsınğandı jön kördik.

Abai.kz aqparattıq portalı erkin aqparat alañı. Mwnda oy jarıstırıp, pikir almastıruğa ärkim qwqılı. Spikerlerdiñ pikiri redakciya wstanımın bildirmeydi. Aldağı uaqıtta maqalada esim-soyları atalğan jekelegen azamattar redakciyamızğa jauap beruge nietti bolsa, olardıñ da pikirin beruge äzirmiz.


I.Äbişev pen S.Tükievtiñ qılmıstıq isi boyınşa sot jarıssözi kezindegi advokat Eskaraevtıñ sözi...

Qwrmetti sot!

Memlekettik ayıptauşı ötken sot otırısında, bar bolğanı 22 minutqa sozılğan sözinde, tağılğan ayıptı tolıqtay qoldap, öz poziciyasın bildirdi.

İşinde eşqanday qwqıqtıq taldau, istiñ sot otırıstarı barısında jañadan anıqtalağan jay-japsarlardıñ taldauı,  is boyınşa barşa dälel-däyektiñ tolıqqandı bağası, qorğauşı taraptıñ qılmıstıq isti toqtatu turalı ötinişine qarsılıq pen qarsı däyek, qılmıstıq-procestik zañnamalardıñ normalarınıñ bükil bwzuşılıqtarı boyınşa bağa joq, 22-aq minut!

Sot tergeui barısında, prokurordıñ öz poziciyasın sot jarıssözi barısında bildiretini jaylı jar salğanına qaramastan, osılay boldı.

Prokurordıñ bügingi sözi – istiñ eşqanday dälel-däyekterimen,  qılmıstıq jäne qılmıstıq-procestik zañnamalardıñ normalarımen bekitilmegen, qwqıqtıq twrğıdan alğanda tükke twrğısız.

Biz, qorğauşı tarap, sot tergeui barısında Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ tarapınan ketken orasan köp bwzuşılıqtarğa nazar audartqan soñ, memlekettik ayıptauşı retinde prokuror sotqa joldanğan qılmıstıq istiñ tağılğan ayıp boyınşa tas talqanı şıqqanın moyındaydı, söytip memlekettik ayıptauşı ayıptan bas tartıp, Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ qızmetkerleri jasağan qılmıstıñ jay-japsarın anıqtauğa kirisedi degen negizdi ümit bolıp edi!

Biraq, ökinişke oray!

Zañnıñ däl de birıñğay qoldanıluın qamtamasız etuşi joğarı qadağalauşı organ azamattardı zañsız qılmıstıq qudalaudan qorğaudı qamtamasız etude därmensiz ekenin körsetti!

Qwrmetti sot!

Endi ädil şeşim şığarudıñ bükil jauapkerşiligi men salmağı Sizdiñ moynıñızda!

Basıñızğa tüsken jağdaydıñ auırlığın tüsine jäne sezine otırıp, eñ äueli, Sizdiñ ar-ojdanıñızğa ümit etip, memlekettik ayıptauşıday bolmay, Äbişev pen Tükievti tağılğan ayıptan aqtap şığadı dep senim artamız!

Osı üşin Sizdiñ nazarıñızdı osı qılmıstıq istiñ aqiqatına audaruğa rwqsat etiñiz!

Qwrmetti sot!

Äbişev pen Tükievti tek Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ processualdıq bwzuşılıqtarı negizinde ğana aqtap şığuğa boladı. Biraq Äbişev pen Tükiev özderine tağılğan qılmıstar boyınşa ayıptı ma?, - degen bir qarapayım swraq tuındaydı.

Köp adamdarda processualdıq qwqıqtıñ talaptarın orınday almağan bir älsiz qızmetkerdiñ kesirinen, asa auır qılmıs boyınşa ayıptalıp jatqan adamdardı aqtauğa boladı ma?, - degen swraq tuındauı mümkin. Ärine, boladı jäne aqtau kerek te! Sonda «al, ädilet şe?» degen bir qarapayım swraq qaladı.

Mine, sondıqtan, Qwrmetti sot, Äbişev pen Tükiev, tek processualdıq bwzuşılıqtar negizinde ğana emes, ayıptau aktisinde körsetilgen qılmıstardı jasamağanı men kinäsizdigi üşin de aqtaluı tiis.

Ayıptau aktisinde körsetilgen jasalğan-mıs qılmıstıñ jay-japsarı qoldanıstağı qılmıstıq zañnamalar boyınşa da, sau aqılğa salıp qarasa da, eşqanday sın kötermeydi.

Prokuror jarıssöz barısında sottı jasalğan qılmıstıñ jay-japsarı turalı habardar qılmay, bäri ayıptau aktsinde körsetilgen, - dep oğan toqtaludı qajet dep tappadı.

Al biz, Qwrmetti sot, Sizdiñ nazarıñızdı tap osı ayıptau aktisine jäne onda körsetilgen qılmıstıq qudalau organınıñ qarama-qayşılıqtı twjırımına audarğımız keledi:

Söytip, qılmıstıq qudalau organınıñ poziciyası boyınşa, QR AŞM SRK törağası bolğan kezinde I.A. Äbişevte, şamamen 2018 jıldıñ qazan ayınıñ ortasında Komitet pen «El Construction» JŞS arasında 26.09.2018j. tüzilgen №38 kelisim şartı birjaqtı bwzılatının bile twra, konkurs boyınşa ekinşi jeñimpaz retinde tanılğan «Kazbaylıq Astana» JŞS-nen memlekettik satıp alu şartın jasağanı üşin asa iri mölşerde para alu qılmıstıq oyı tuındağan. 

Qılmıstıq qudalau organınıñ twjırımı boyınşa, para şarttıñ somasınıñ 4-5%-n qwrauı, yağni  250 mln.teñge boluı tiis bolğan.

Bwl 250 mln. teñgeniñ I.Äbişev özine 60 mln teñgesin qaldıruı, al A.Şaymerdenov 190 mln. teñgeni alatın bolğan.

A.Şaymerdenov bwl qılmıstıq josparğa, onıñ «Qazbaylıq Astana» JŞS ökilderin, atap aytqanda A.Mäkişevti jaqsı tanitının I.Äbişev bilgendikten tartılğan.

Qwrmetti sot!

Äueli, osı ahualdı talqılap alayıq, öytkeni onıñ keyingi jay-japsarlar üşin ülken mäni bar jäne twtastay alğanda, Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ qızmetkerleriniñ arandatu-aydap saluın tüsindiruge negiz bolıp tabıladı.

Men tek qana faktilerge silteme jasaytınıma, nazarlarıñızdı audaramın!

Birinşi  fakt:

Şındığında, 2018 jıldıñ 17 qazanı küni QR AŞM SRK «El Construction» JŞS-ne kelisim-şarttı bwzu jaylı hat joldadı jäne keyin şart küşin joydı.

Ekinşi fakt:

QR AŞM SRK jäne «Qazbaylıq Astana» JŞS arasında 2018 jıldıñ 14 qaraşasında jalpı soması 5,9 mrld qwraytın №42 şart jasaldı. Sebebi, «Qazbaylıq Astana» JŞS - QR «Memlekettik satıp alu» Zañına say ekinşi jeñimpaz, sondıqtan QR AŞM SRK birinşi jeñimpazben şart bwzılğan jağdayda, onımen şart jasauğa mindetti.

Üşinşi fakt:

Ayıptau tarapınıñ pikirinşe, I.Äbişevte  «Qazbaylıq Astana» JŞS-nen joğarıda atalğan şartı jasağanı üşin asa iri kölemde para alu nieti payda bolğan. Bwl üşin ol atalğan kompaniyanıñ ökilderimen jaqsı qarım-qatınasta ekeni özine mälim A.Şaymerdenovtı tartqan.

Mınağan nazar audarayıq:

I.Äbişev paranı «Qazbaylıq Astana» JŞS basşılığınan talap etedi, al A.Şaymerdenov - bwl epizod boyınşa para beru men alu boyınşa deldal.

Bwğan qosa, osı deldaldığı üşin A.Şaymerdenov soması 190 mln.teñge qwraytın payda tabuı tiis bolğan.

Ekinşiden, I,Äbişevke telinui tiis paranıñ soması 60 mln.teñge emes, 250 mln teñgeni qwrauı kerek.

Paranı beruşi - «Qazbaylıq Astana» JŞS iesi Tölegenov nemese osı Seriktestiktiñ basşısı Malgajdarov boluı tiis.

Sonımen, Äbişev – para aluşı, Şaymerdenov – deldal, Tölegenov pen Malgajdarov – para beruşiler.

Ärkimniñ qılmıstıq äreketterdiñ osılay taratılıp, bölinui – I.Äbişev jasağan qılmıstıq jospar bolar edi.

Alayda, sot tergeui barısında üşinşi fakt rastalmadı.

Ayıptau tarabınıñ kuägeri A.Şaymerdenov sotta jauaptalu barısında I.Äbişev onıñ «Qazbaylıq Astana» JŞS ökili A.Mäkişevpen tanıs ekeni jaylı bilmegenin ayttı.

«Qazbaylıq Astana» JŞS-men memlekettik satıp alu şartın jasau üşin para alu shemasın I.Äbişevke ol özi wsındı.

Ol jauaptalu barısında, şamamen 2018 jıldıñ qazan ayınıñ ortasında I.Äbişevtiñ onı «Diplomat» oteline kezdesuge şaqırıp, Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmetke osıdan keyin arız jazbauın swrağanın aytadı.

Öz kezeginde, jauaptalu barısında A.Şaymerdenov 2014 jılı I.Kalıbekov arqılı I.Äbişevke «SMP-610» JŞS-men memlekettik satıp alu şartın jasağanı üşin 1 mln AQŞ dolların para retinde bergenin körsetedi.  2018 jılı SRK atalğan seriktestikpen bwl kelisim-şarttı bwzğan

Osı üşin oğan SRK-ñ tapsırıstarı boyınşa qanday da bir jwmıstardı qarap, tañdap aludı wsınılğan. I.Äbişev osılayşa oğan bwrınıraq alınğan 1 mln.teñge paranı qaytarıp beruge nietteñgen.

A.Şaymerdenov, öz kezeginde, QR AŞM SRK-ñ «El Construction» JŞS-men şarttı bwzğısı keletinin bilip, I.Äbişevke  «Qazbaylıq Astana» JŞS-men şart jasaudı jäne osı şarttı jasağanı üşin 250 mln.teñge para aludı wsınğan. Bwl somanıñ 190 mln. teñgesin bwrınıraqta berilgen paranıñ qaytarımı retinde özinde qaldıradı.

I.Äbişev onıñ A.Mäkişevti jaqsı tanitındığın bildi me?, - degen swraqqa A.Şaymerdenov «I.Äbişev bwnı bilgen joq jäne «Qazbaylıq Astana» JŞS-nen para alu ideyası özinen şıqqanı jöninde nıq jauap berdi.

I.Äbişevtiñ özi bwnday äñgime bolğanın joqqa şığaradı.  Ol öz jauabında «SMP-610» JŞS-ñ ayaqtalmağan jwmıstarı üşin A.Şaymerdenovtıñ özine 100 mln teñge audarudı ötingenin, alayda jwmıstıñ ayaqtalmauına baylanıstı «Esil' Su» ökilderiniñ qabıldau aktisine qol qoyudan bas tartqanın körsetti.

Bwğan qosa, «Sapar» esimdi kuä retinde jauaptalğan I.Äbişevtiñ jürgizuşisi köşede I.Äbişev pen A.Şaymerdenovtıñ arasında para turalı eşqanday äñgime bolmağanın körsetti.

Qwrmetti sot, osılayşa ayıptau tarabınıñ I.Äbişev «Kazbaylıq Astana» JŞS-nen para aludı şeşip,  qılmıstıq oyın is jüzinde jüzege asıru üşin A.K. Şaymerdenovtı  «Diplomat» meyramhanasına şaqırğan degen birinşi twjırımı rastalmadı.

Qılmıstıñ sub'ektiv jağın aşudıñ bası bolıp tabılatın osı jay-japsar boyınşa, ökinişke oray, prokuror eşqanday bağa bergen joq.

Bwğan qosa, qılmıstı jasaudıñ bastamaşısı özi ekenin A.Şaymerdenov sot barısında körsetti.

Eñ bastısı, A.Şaymerdenovtıñ körsetui boyınşa, I.Äbişevtıñ qılmıs jasau motivı - «SMP-610» JŞS-men jasalğan kelisim-şarttı bwzuına oray, bwdan bwrın para retinde alğan Şaymerdenovtıñ 1 mln.AQŞ dolların qaytaru.

Bwl jay-japsarlar istiñ män-jayın anıqtauda orasan zor mänge ie, öytkeni A.Şaymerdenov pen Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmet tarapınan I.Äbişevti qılmısqa arandatu-aydap salu belgileri bayqaladı. 

Qwrmetti sot!

Qılmıstıq qudalau organı anıqtağan jay-japsarlar qılmıstıq istiñ materialdarımen eş dälelin tappağan.

Qılmıstıq qudalau organınıñ twjırımı boyınşa, A.K.Şaymerdenov Komitet törağası I.A.Äbişevtiñ asa iri mölşerde para alu turalı talabın «Qazbaylıq Astana» JŞS-niñ basşılarınıñ tanısı A.K.Mäkişevke, al ol öz kezeginde  «Kazbaylıq Astana» JŞS-niñ menşik iesi A.B.Tölegenovke jetkizgen.  

14.11.2018j. Komitet pen «Kazbaylıq Astana» JŞS-niñ aralarında jalpı somması 5 980 598 463 teñge bolatın «Soltüstik Qazaqstan oblısı, Qızıljar audanında Sokolov toptıq su qwbırın qayta jañartu jäne qosılğan auıldıq eldi mekenderdiñ taratu jelilerin salu, II-kezek» qwrılısı boyınşa  №42 kelisim şart tüzilgen.

A.B.Tölegenov I.A.Äbişevtiñ Komitet törağası retinde joğarıda tüzilgen kelisim şart boyınşa qanday da bir qızmettik kedergiler jasauı mümkin degen oymen, onıñ asa iri mölşerde para talap etu qılmıstıq äreketine keliskendey sıñay bildirip, biraq şın mäninde asa iri mölşerde para beru qılmıstıq oyı bolmağan.

JOQQA ŞIĞARU!

SRK men «Qazbaylıq Astana» JŞS arasında kelisim şart jasalıp qoyğan jäne bwl kezde Tölegenov Äbişevke eşqanday para bermegen.

Ayıptau tarabınıñ I.Äbişev memlekettik satıp alu boyınşa kelisim-şart jasağanı üşin para talap etti degeni, osıdan-aq, rastalmaydı.

Tender nätijesi boyınşa «Qazbaylıq Astana» JŞS ekinşi jeñimpaz bolıp tabılğan, sondıqtan memlekettik satıp alu zañına say, I.Äbişev memlekettik satıp alu şartın tüzuge eşqanday qwqıqtıq jäne äkimşilik kedergiler jasay almaydı.

Qılmıstıq qudalau organı ayıptau aktisinde de, I.Äbişevtiñ is-äreketterin saralau qaulısında da Äbişevtiñ 14.11.2018 jılı, yağni kelisim-şarttı tüzu sätinde Tölegenovtiñ asa iri kölemde para beruge kelisimin alğanı turalı eşteñe körsetilmegen.

Bwğan qosa, I.Äbişevke A.Tölegenovtıñ özine para bergisi kelgenin qalay belgili bolğanı turalı tük te körsetilmegen.

A.Tölegenovtıñ jauabına qarasaq, onıñ I.Äbişevke para beretin nieti bolmağan, A.Mäkişevke ol arqılı I.Äbişevke para beruge eşqanday kelisim bermegen, A.Şaymerdenovtı mülde bilmeydi.

A.Mäkişev sotta aqşağa eşqanday qatısı joqtığın körsetti. Onıñ mindeti - tek Şaymerdenov pen A.Tölegenovtı tanıstıru ğana bolğan.

Onıñ kompaniyası men «Qazbaylıq Astana» JŞS arasında  konsorcium turalı kelisim-şart bar, jäne osı kompaniyası kişi äriptes bolğandıqtan,  «Qazbaylıq Astana» JŞS jeñimpaz bolıp tanılğan jağdayda, onıñ kompaniyası bar bolğanı «Qazbaylıq Astana» JŞS-ñ qosımşa merdigeri bolatın edi. Onıñ bwl jauaptarı, qılmıstıq materialdarına qosılğan kelisim-şartpen, tolıq rastaladı.

A.Şaymerdenov jauabında A.Tölegenovtı jeke tanımaytının körsetedi.

Sonday-aq, A.Şaymerdenov pen A.Mäkişevtiñ arasındağı JTÄ-1,2 nätijelerin taldau, qılmıstıq qudalau organınıñ «A.Tölegenov para beruge jinalğan sıñay tanıttı» degen twjırımın rastamaydı.

Osılayşa, bwl män-jay – bar bolğanı qılmıstıq qudalau organınıñ boljamı ğana.

Osığan oray, negizge tek qana faktini alu kerek. Bwl jerde fakt - – Tölegenovtıñ de, Malgadjarovtıñ da memlekettik satıp alu kelisim-şartın jasağanı üşin Mäkişev pen Şaymerdenov arqılı Äbişevke para bermegeni.

Osılayşa, biz ıqtimal para beruşi para beruden bas tarttı, - degen qarapayım qortındığa kelemiz! YAğni, eşqanday qılmıs joq!

Para alu qılmısınıñ qwramı üşin, mindetti türde, paranı, yağni qanday da bir payda köru üşin bwl qılmıstıñ sub'ektisine öz aqşasın  beretin para beruşi boluı kerek.

Eger para beruşi para beruden bas tartsa, QR QK 366 babımen qarastırılğan qılmıs boluı mümkin emes.

Bwl aydan anıq jayt!

Sonday-aq, sottıñ nazarın qılmıstıq qudalau organınıñ twjırımına say, A.Tölegenov äli de para beruşi retinde qalğanına audaramın.

Qwrmetti sot!

Qılmıstıq qudalau organı, äri qaray, qiyalına bwrınğıdan beter erik beredi.

I.A.Äbişev 2018 jıldıñ qaraşa ayınıñ şamamen soñına qaray, «Qaynar» biznes-ortalığına A.K. Şaymerdenovti şaqırıp, öziniñ «Kazbaylıq Astana» JŞS-nen asa iri mölşerde para retinde talap etken aqşası turalı swrastırğan.

Öz kezeginde A.K.Şaymerdenov, I.A.Äbişevpen «Kazbaylıq Astana» JŞS-nen asa iri mölşerde para retinde talap etken aqşası soñğılarmen dayındalıp jatqanı turalı jetkizgen.

I.A.Äbişev 2018 jıldıñ jeltoqsan ayınıñ şamamen ortasında, «Rixos President Astana» qonaq üyine A.K. Şaymerdenovpen birge jwmıs atqaratın A.O.Jampozovtı şaqırıp, odan A.K. Şaymerdenovtiñ jeke bası turalı swrastırğan jäne sol arqılı «Qazbaylıq Astana» JŞS-nen kelisim-şart tüzgeni üşin para aluğa jinalıp jatqanın aytqan.

Qwrmetti sot!

JTT basşısı A.Ataşevtiñ logikası adamdı tañ qaldıradı, fantaziyası şeksiz eken!

Degenmen, men Sizdiñ nazarıñızdı kelesi faktilerge audarğım keledi.

Tipti, eger I.Äbişev pen A.Şaymerdenov «Qaynar» biznes ortalığında kezdesken bolsa da, tipti I.Äbişev, A.Şaymerdenov jaylı, onıñ Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmetke arız jazğanınan bir ay bwrın, 2018 jıldıñ qaraşasınıñ soñında swrastırğan bolsa da, A.Şaymerdenovtıñ «Qazbaylıq Astana» JŞS para retinde aqşa dayındap jatır, - degeni ne söz?

A.Şaymerdenovtıñ, joğarıda atalğan jay-japsardı rastağan, bwl ayğaqtarına tömendegi negizder boyınşa sıni közben qarau kerek.

Tölegenovtiñ eşqanday para beru nieti bolmağan, sondıqtan ol aqşanı jinaudıñ da eş qajeti bolmağan.

Malgajdarov ta arı qaray I.Äbişevke beru üşin para dayındau faktisin joqqa şığaradı.

Tölegenov pen Şaymerdenovtıñ arasın jalğauşı retinde jauaptalğan A.Mäkişev te bwl faktini rastamaydı.

YAğni, bwl jay-japsar şındıqqa jatpaydı.

I.Äbişevtiñ A.Jampozovtı şaqırıp alıp, odan A.Şaymerdenov turalı swrastırğan, A.Jampozovqa A.Şaymerdenov arqılı «Qayzbaylıq Astana» JŞS-nan para alğısı keletinin ayttı, - degen ekinşi twjırım, tipti, adamnıñ külkisin keltiredi.

Bwl twjırımdı Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ qızmetkerleri sotqa deyingi  tergep-tekseru barısında toltırılğan A.Jampozovtı jauaptau hattamasınan alıp jasağan.

Qwrmetti sot, alayda bwl hattamalar is boyınşa dälel retinde  jaramsız dep tanıluı qajet.

Sot otırıstarı barısında Jampozov bwl hattamalarda köretilgenderdiñ bireuin de aytpağanın jäne ol hattamalarda ne jazılğanın da bilmeytinin körsetti.

Oğan Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ qızmetkerleri tarapınan qısım körsetilgen.

A.Jampozovtıñ bwl hattamalardıñ mazmwnın bilmeymin de körsetkenderi kelesilermen rastaladı.

Sotqa A.Jampozov pen Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ qızmetkeri J.Ismagulovtıñ arasındağı messendjerdegi hat almasuınıñ skrinşottarı berildi, onıñ mazmwnına qarasaq, Jampozovqa onı jauaptaudıñ üş hattaması men közbe-köz jüzdestiru hattaması J.Ismagulovpen osı messenjder arqılı jiberilgen. Sebebi A.Jampozov olarğa hattamalarda ne jazılğanın bilmeytinin aytqan.

Onıñ körsetui boyınşa, onı bwl JTT basşısı A.Ataşevke, osı A.Ataşev bwğan sotqa barıp, onda osı özin jauaptağan hattamalarğa say jauap ber degende aytqan.

Jampozov sol kezde oğan hattamalarda ne jazılğanın bilmeymin, - degen. Sodan soñ, onı telefonına «Whats app» messendjeri boyınşa J.Ismagulovtıñ telefon nömirinen onı jauaptau hattamaları tüsken.

Bwl Jampozovtıñ ol hattamalarda ne jazılğanı jaylı mülde habarım joq degenin rastaydı. Bwl jay-japsar Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ qızmetkerlerine anıq belgili bolğan, olar Jampozovtıñ ayğaqtarı, özderimen qoldan bwrmalanıp jasalğanın bile otırıp, bwl hattamalardıñ köşirmelerin joldağan.

Äytpese, olarğa Jampozovtıñ bwl ayğaqtardı sotta qaytalauı üşin osınşama küş salıp ne qajeti bar.

Bwğan qosa, Ismagulov Järdem sol hat almasuda Jampozovqa qısım körsetip, oğan «Şıq! Erkekter siyaqtı söyleseyik!», - degen.

Qwrmetti sot, Jampozovtıñ körsetui boyınşa, onıñ tergeuşi Idrisovke bergen özi şınayı dep tanitın bastapqı jauaptarın, sol kezdegi JTT basşısı A.Agibaev közinşe jırtıp tastap, jaña hattama toltırtıp, onı qılmıstıq iske tartam dep qorqıtıp, qol qoyuğa mäjbürlegenin  esiñizge salğım keledi.

Bwl jayt Jampozovtı jauaptau hattamasında, jauaptaudı Idrisov jürgizip, soñında qoldı Agibaev qoyuuımen rastaladı.

Osılayşa, Jampozovtan jauap alu hattamasınıñ bwrmalanuı, onıñ sot tergeui barısındağı ayğaqtarın negiz retinde aluğa mäjbürleydi. Al sot tergeui barısında A.Jampozov I.Äbişevtiñ oğan A.Şaymerdenov arqılı «Kazabaylık Astana» JŞS-nen para aluğa jinalıp jatqanı jaylı aytqanı turalı daulı twjırımdı tügelimen joqqa şığaradı.

Şını kerek, tipti tergeumen bayandalğan jay-japsarlardıñ özi boyınşa jasalğan bwl twjırımdar adamdı qattı añ-tañ qaldıradı.

I.Äbişev Şaymerdenovke öziniñ para beru turalı talabın jetkizudi qazan ayınıñ ortasında tapsıradı, al Jampozovpen 2018 jıldıñ jeltoqsanınıñ ortasında, yağni eki aydan keyin aqıldasadı.

Eşqanday aqılğa sıymaytın şeşim.

Qwrmetti sot!

Qılmıstıq qudalau organınıñ kelesi twjırımdarı bwrınğısınan beter soraqı.

Söytip bwl kezdesuden soñ, I.Äbişev qılmıstıñ izin jasıru nietimen aqşanıñ bir böligin «Qazaqşa Küres» Düniejüzilik Federaciyanıñ Vice-Prezidenti S.A. Tukievtiñ kömegimen aludı şeşken. Bwğan S.Tükiev öz kelisimin bergen.

2018 jıldıñ jeltoqsan ayınıñ şamamen ortasına deyingi uaqıtta, I.A.Äbişev «Rixos President Astana»  qonaq üyinde, A.K. Şaymerdenovke 60 mln.teñgeniñ 10 mln.teñgesin S.A.Tukievke berudi tapsırğan.

Bwdan keyin 2018 jıldıñ 14 jeltoqsanı küni «Monako» meyramhanasında I.Äbişev özine A.Şaymerdenovtı şaqırıp alıp, odan S.Tukievke 10 mln.teñgeni şwğıl berudi tapsırğan.

2018 jıldıñ 21 jeltoqsanı küni A.K.Şaymerdenov I.Äbişevtiñ özin qılmısqa itermelep jatqanın naqtı wğınıp, Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmetine arızdanğan.

Qwrmetti sot!

A.Ataşevtiñ bwl twjırımına qalay senuge boladı?

Äbişev ne sebepten S.Tükiev 60 mln.teñgeniñ tap osı 10 mln.teñgesin aluğa kömektesedi dep şeşken? Bwl nege baylanıstı? Bwl qalay jasalğan qılmıstıñ izin jasıru bolıp bağalana aladı?

Bwl qortındı – tügelimen S.Tükievti qılmıstıq jauapkerşilikke zañsız tartu üşin jasalğan joramal..

Kelesi faktilerge nazarlarıñızdı audaramın.

A.Şaymerdenov öz ayğaqtarında onıñ wyalı telefonına 2018 jıldıñ 14 jeltoqsanı küni birinşi bolıp S.Tükiev qoñırau şalıp, 10 mln.teñge turalı swrağanı turalı körsetedi.

A.Şaymerdenovtıñ bwl ayğaqtarı şınayı faktilermen jäne S.Tükievtiñ ayğaqtarımen joqqa şığarıladı.

A.Şaymerdenov pen S.Tükievtiñ abonoment nömirlerindegi kiris jäne şığıs qoñırau şalınulardı detalizaciyalau 14 jeltoqsan küni tüs mezgilinde A.Şaymerdenovtıñ S.Tükievke qoñırau şalğanın körsetedi.

S.Tükiev oğan bireudiñ qoñırau şalıp, Federaciyanıñ demeuşisi boluğa ıqtiyar ekenin bildirgenin körsetedi.

S.Tükievtiñ ayğağı boyınşa, 2018 jıldıñ 14 jeltoqsanı küni «Monako» meyramhanasında A.Şaymerdenov demeuşi boluğa özi ıqılas bildirgen jäne qajetti 8 mln.teñgeniñ ornına, osı özi 10 mln. teñge wsınıp, bwl jaylı I.Äbişevke habardar qıludı ötingen.

Bwl ayğaqtı osı äñgime barısında qastarında bolğan kuä retinde jauaptalğan Karamulina Şınar rastaydı.

I.Äbişev te S.Tükievtiñ A.Şaymerdenovtıñ demeuşi boluğa şeşim qabıldap, Federaciyağa 10 mln.teñge bergisi keldi degen ayğağın rastaydı.

Endi mına jayttarğa nazarlarıñızdı audarıñızdar.

I.Äbişevtiñ ayğağınan A.Şaymerdenovtıñ bwl şarağa Jampozov arqılı Äbişevti «Barıs» ordenimen marapattaluımen qwttıqtauğa baruğa  swranğanı tuındaydı.

Äbişev, Tükiev, Jampozov jäne Ş.Karamulinanıñ ayğaqtarı  A.Şaymerdenovtıñ jayıraq kelgenin, söytip I.Äbişevtiñ oğan akogol'dıñ ülken dozası «ştrafnoy» retinde qwyılğanı jaylı ayğağın rastaydı. A.Şaymerdenov spirt işimdigin qabıldağan soñ, äjeptäuir qızıp qalğan.

Bwl jayttı A.Şaymerdenov joqqa şığarmaydı.

YAğni, A.Şaymerdenov şaqırılğan qonaq emes.

A.Şaymerdenov 10 mln.teñgege demeuşi bolatının aytıp, dastarhannan birinşi bolıp ketip qalğan.

Osıdan keyin, ol sağat 22:42-de Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ qızmetkeri Andasov Arlanğa qoñırau şalıp, onımen 118 sekund söylesken.

A.Şaymerdenovtıñ ayğaqtarınan onıñ Andasov Arlandı tanımaytını jäne oğan eşqaşan qoñırau şalmağanı tuındaydı.

Andasov Arlan A.Şaymerdenovtı tanitının jäne ol özine «Esil' Su»-dıñ lauazımdı qızmetkerlerine qatıstı qoñırau şalğanın aytadı.

A.Jampozov pen Berdibaev Timur sotta A.Şaymerdenovtıñ Andasov Arlandı «SMP-610» ofisine alıp kelip, onı wjımmen zañger retinde tanıstırğanın,  onıñ bwlarda tegin jwmıs istep, kömektesetini turalı aytqanı jaylı ayğaqtaydı. Sonday-aq, Andasov pen Şaymerdenovtıñ dostıq qarım-qatınasta ekeni aytadı. Jampozov onı 4-5 ret «SMP-610» JŞS ofisinde jäne 2019 jılı 2 ret: bir ret – Kerey-Jänibek handar köşesinde ornalasqan «Nomad» janarmay beketinde, ekinşi ret - 2019 jıldıñ 15 naurızında  «Keruen» SSK,   «Morono Rosso» kafesinde körgen.

Al endi  ne üşin Şaymerdenov Azamat sotta A.Andasovtı tanımaymın dep ötirik ayttı?, - eken dep oylanıp köreyik.

Şaymerdenov pen Andasovtıñ arasında jalpı sanı 53-ti qwraytın kiris-şığıs qoñırau şalu bolğan, onıñ 49-ında Şaymerdenov Andosovqa qoñırau şalğan.

Bwnday belsendi «qoñıraulatu» 16 qazan men 21 jeltoqsan aralığında orın alğanın, yağni ayıptau tarabınıñ I.Äbişev «Qazbaylıq Astana» JŞS-nan para aludı şeşti degen künnen bastalıp, A.Şaymerdenov Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmetke arız jazğan künge deyin jürgenin eskereyik.

Ömirde bwnday säykestik bolmaydı.

2018 jıldıñ 14 jeltoqsanınan bastap, Şaymerdenov pen Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ qızmetkerlerimen Äbişevti para aluğa arandatu-aydap saludıñ belsendi fazası bastaladı.

Bwl A.Şaymerdenovtıñ S.Tükiev pen I.Äbişevti jañılıstıra otırıp, Federaciyağa 10 mln.teñge köleminde demeuşilik kömek jasaudı uäde etuimen baylanıstı boldı.

Keyin bwl 10 mln teñge eki tranşpen: birinşisi 27 kün ötken soñ – 1,5mln teñge köleminde, ekinşisi 67 kün ötken soñ – 8,5 mln teñge köleminde berildi.

Qwrmetti sot!

Ayıptau aktisin äri qaray zerttegen, qılmıstıq qwqıqpen jwmıstanıp jürgen, az da bolsa taldau jasauğa qabıletti kez kelgen zañger, Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ S.Äbişev pen S.Tükievke qatıstı äreketteri - aydap saluşılıq-arandatuşılıq degen twjırımğa birden keledi.

Ayıptau aktisine say, 10.01.2019j. jergilikti uaqıt «15» sağat şamasında Wlı-dala köşesiniñ boyında, Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ qızmetkerlerimen jasırın tergeu äreketterin jürgizu barısında, S.A. Tukiev pen I.A. Äbişevtiñ talap etken asa iri mölşerdegi paranı alu qılmıstıq äreketine järdemdesudi is jüzinde jüzege asıru maqsatında, para beruşi qılmıstıq äreketti imitaciyalauşı A.K. Şaymerdenov arqılı talap etken paranıñ bir böligin, yağni 1 500 000 teñge paranı qolma-qol alğan is-äreketi qwjattandırılğan.

Mına jayttardı taldap alayıq:

Tükievke berilgen 1,5 mln.teñge - I.Äbişev «Qazbaylıq Astana» JŞS basşılığınan talap etken para. Qalay bolğanda da, ayıptau aktisinde osılay körsetilgen.

Onda S.Tükievke berilgen bwl 1,5 mln.teñge - Qazbaylıq Astana» JŞS basşılığına tiisti qarajat boluı kerek.

Alayda biz Tölegenov pen Malgadjarovtıñ eşqanday para bermegenin jäne tipti beruge niettenbegenin de bilemiz.

Söytip, 1,5mln.teñge olarğa tiisti emes. Ayıptau tarabınıñ pikirinşe I.Äbişev paranı osılardan talap etken. Tölegenov pen Malgadjarov  Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmetke jüginbegen.

Qılmıstıq is materialdarına say 1,5 mln.teñge Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmet pen A.Şaymerdenovke kelesi praporciyada tiesili: 1 450 000 teñge –Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiki, 50 000 teñge – A.Şaymerdenovtıki.

Bwğan qosa, bwl jerde A.Şaymerdenov – qılmıstıq äreketti imitaciyalauşı twlğa. Al kimniñ qılmısın imitaciyalap twrğanın A.Ataşev äzirşe jazğan joq. Joğarıda atalğan jay-japsarlardı eskersek, A.Şaymerdenov - Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmetke jügingen deldal.

Osı jerde A.Şaymerdenov pen Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmetke olarğa negizdi türde kinä artatın swraq tuındaydı.

Eger para beruşi para bermese, Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmet pen A.Şaymerdenov aqşanı para retinde ne üşin qoldandı?

A.Şaymerdenov bwl - Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ qızmetkerleriniñ şeşimi, - dep jauap berdi.

Ismagulov Jardem sotta bwl - jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ basşılığınıñ şeşimi, - dep jauap berdi.

Endi, faktilerge jügineyik:

Ayıptau tarabınıñ versiyası boyınşa, I.Äbişev paranı 2018 jıldıñ qazan ayınan bastap talap ete bastağan.  A.Şaymerdenovtıñ ayğağına say, ol bwl turalı birden A.Mäkişevke habarlağan. Talap etilgen paranıñ soması 250 mln teñge bolğan.

Zer salıñız! Talap etilgen para somasınıñ tek 0,6%-n qwraytın jäne «Qazbaylıq Astana» JŞS-na tiesili emes birinşi tranş 3 ay derlik uaqıt ötken soñ, yağni 2019 jıldıñ 10 qañtarı küni beriledi.

A.Şaymerdenov S.Tükievke bwnı öz aqşam, - dep, alajaqtarım qaytpay jatır, sondıqtan jaylap berip jatırmın, - dep beredi. Qalğan aqşanı alajaqtarımdı jinağan soñ beremin, - deydi.

Qwrmetti sot, bwl aqşalay qarajat tap sol küni, yağni 10.01.2019j Federaciyanıñ kiris-kassalıq orderine say A.Şaymerdenovtıñ demeuşilik kömegi dep räsimdelgenine nazar audaruıñızdı swraymın.

Ayıptau aktisiniñ twjırımdarına arı qaray köz jügirtelik.

10.01.2019j. QR AŞM Su resurstarı komitetine 2019j. arnalğan Respublikalıq byudjettiñ qısqaruına baylanıstı tiisti wsınular beru turalı  hat kelip tüsken.

20.01.2019j. «Redisson» qonaq üyinde Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmetiniñ qızmetkerlerimen jasırın tergeu äreketterin jürgizu barısında I.A. Äbişev, S.A. Tukiev jäne para beruşi qılmıstıq äreketti imitaciyalauşı A.K. Şaymerdenovtıñ arasında I.Äbişev memlekettik satıp alu kelisim-şartın jasağanı üşin «Kazbaylıq Astana» JŞS paranıñ bükil somasın 2019 jıldıñ 1 aqpanına deyin jetkizudi talap etken äñgimesi tirkelgen.

Hattıñ tüskenin paydalanıp, I.A. Äbişev Respublikalıq byudjettiñ qısqartıluınıñ Komitetke eşqanday qatısı joqtığın bile twra, özimen aldın asa iri mölşerde talap etken paranı tolığımen alu maqsatında, «Kazbaylıq Astana» JŞS-niñ zañdı müddelerine zalal keltirui mümkin äreketterdi jasaymın dep, olarğa 28.01.2019j. №18-3-1-169-KVR hatımen Respublikalıq byujettiñ qısqartıluı kütiluine baylanıstı 14.11.2018j. tüzilgen №42 kelisim şartqa qosımşa tüziletin kelisim şart uaqıtşa toqtatıla twratını turalı habarlap, para beruşini qorqıtıp, «Kazbaylıq Astana» JŞS-niñ basşıların özine asa iri mölşerde para beruge mäjbür bolatınday jağdayğa qasaqana qoyğan.   

Qılmıstıq qudalau organınıñ bwl twjırımdarın talqığa salayıq!

Şınında da, qılmıstıq istiñ materialdarına say, Qazaqstan Respublikasınıñ Qarjı ministrliginiñ byudjettiñ qısqartıluı mümkindigi turalı hatı byudjettiñ barlıq äkimgerlerine, sonıñ işinde  işine SRK qwrılımdıq bölimşe retinde kiretin  Auılşaruaşılıq ministrligine de kelgen.

YAğni, bwl hat SRK-ne de joldanğan.

Bwl hat SRK-ne de kelip tüsti.

Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmet pen memlekettik ayıptauşınıñ pikirinşe bwl sekvestrdiñ eş qatısı joq, sebebi SRK oblıstıq äkimiyattarmen baylanıstı transfertter boyınşa öz wsınıstarın bergen. «Sokolov su qwbırı, 2 kezek» bwl tizimge kirmeydi.

Alayda, bwl jayt mına negizder boyınşa op-oñay kül-talqanı şığadı.

2019 jıldıñ qañtarında eki jaña qwrılıs boldı, bireui - «Sokolov su qwbırı, 2 kezek», ekinşisi «Baymen» JŞS-men baylanıstı.

Sondıqtan, eger byudjettiñ qısqartıluı kütilse, eñ äueli osı atalğan qwrılıstardıñ qarjılandıruları qısqaradı. Bwl twjırım, byudjet qarajatın tiimdi paydalanu twrğısınan alğanda, negizdi bolıp tabıladı.

Bwğan qosa, atalğan jayttı SRK qızmetkerleri, jauap alınğan kuägerler: Jakanbaeva A., Ilamanova A., Rahimbaevoy A., Turarova D. i Sarsekeeva S rastaydı.

Kuägerlerdiñ osı aytılğanğa qatıstı ayğaqtarın I.Äbişev te rastaydı.

Şınayı män-jaydan 21.01.2019j «Qazbaylıq Astana» JŞS-ñ  QR AŞM SRK-ne jazğan «qaşan qosımşa kelisim-şart jasaladı, banktık kepildi dayındap qoyu üşin, qanday somağa?» dep swrağan hatı  tuındaydı.

QR AŞM SRK 28.01.2019 jılğı jauabında SRK byudjet sekvestri mäselesi şeşilgenşe, qosımşa kelisim-şarttı jasaudan uaqıtşa tartına twradı dep körsetedi.

Jäne bwl jerde №42 kelisim-şartqa say 2019 jılı byudjetten 1,3 mlrd.teñge bölingenin atap körsetedi.

Söytip, şın mäninde, I.Äbişev arqılı SRK «Qazbaylıq Astana» JŞS-ñ basşılığın qorqıtpaydı, kerisinşe äzirşe olar dayındalıp qoymasın jäne avtokölik, jwmısşılardı jaldau sıqıldı kerek emes şığındarğa wşırap qalmasın dep saqtandıradı.

Osı jağdayda, Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ bwl hattı joldau arqılı I.Äbişev «Kazbaylıq Astana» JŞS-niñ basşıların özine asa iri mölşerde para beruge mäjbür bolatınday jağdayğa qasaqana qoyğan degen twjırımı adamdı tañ qaldıradı.

Bwnday jağdayda sottı A.Tölegenovtıñ ayğağına nazar audarudı swraymın.

Tölegenovke qoyılğan «№42 kelisim-şartqa qosımşa kelisim-şart jasau barısında qanday da bir kedergi boldı ma?» degen tura swraqqa,  Tölegenov eşqanday kedergi bolğan joq, - dep jauap bergen. Onıñ üstine, qosımşa kelisim şart portal boyınşa tüsti, - dep qosa ayttı.

SRK men «Qazbaylıq Astana» JŞS arasındağı qosımşa kelisim-şarttıñ özi 19.11.2019 jılı tüzildi. Osı sätke Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmet para retinde tek 1,5 mln.teñgeni ğana berdi.

Meniñ «ıqtimal sekvestr turalı hattı şınayı qauip retinde qabıldadıñız ma?», - degen tura swrağıma Tölegenov «joq» dep tura jauap berdi. Ol aramızda kelisim-şart bar, bwl şart orındalmay jatsa, SRK-ñ äreketi üşin sotqa jügine alar edik, - dedi.

20.01.2019 jılı  I.Äbişev, S.Tükiev jäne A.Şaymerdenov   «Redisson» oteliniñ «Cigara bar»-da kezdesken.

Qılmıstıq qudalau organınıñ twjırımına say, bwl kezdesude I.Äbişev A.Şaymerdenovtan «Kazbaylıq Astana» JŞS paranıñ bükil somasın 2019 jıldıñ 1 aqpanına deyin beruin talap etken-mıs.

Biz bärimiz JTÄ-1 nätijesin qarap şıqtıq. I.Äbişev, S.Tükiev jäne A.Şaymerdenovtıñ arasındağı bükil äñgime tek A.Şaymerdenovtıñ Federaciyağa demeuşilik retinde uäde etken 10 mln.teñge turalı ğana bolğan.

Bwl jerde I.Äbişev A.Şaymerdenovke «Qazbaylıq Astana» JŞS-ñ onı satıp alğanı jaylı äñgime jürip jatqanı turalı aytqanda, A.Şaymerdenovtıñ bwl jayttı joqqa şığarğanın atap ötu kerek. .

Özine alğan mindettemelerin orınday almay jatqanın A.Şaymerdenov «Qazbaylıq Astana» JŞS-ñ qarızı qaytpağınımen, sonday-aq onda «Astana bank» AQ-da şamamen 450 mln. teñge barımen tüsindiredi.

Osı kezde I.Äbişevtıñ oğan  «Qazbaylıq Astana» JŞS-nen dım da qajet emes ekendigi, zeynetke tınış şıqqısı keletini turalı şamdanğan sözine A.Şaymerdenov I.Äbişev ekeuiniñ arasında qanday da bir uağdalastıq bar ekeni jaylı, öziniñ «Qazbaylıq Astana» JŞS-ñ aqşasınan, olarğa erterekte 2014 jılı bergen parasınıñ qaytımı retinde, 190 mln.teñge aluı kerektigi turalı läm-mim dep eşteñe aytpaydı.

Bwnday reakciya boluı kerektigine kelisetin şığarsızdar.

Bwnday jay-japsarda qılmıstıq qudalau organınıñ I.Äbişevtıñ paranıñ bükil somasın 2019 jıldıñ 1 aqpanına deyin beruin talap etken degen twjırımı rastalmaydı. .

Endi jürgizilgen JTÄ-1-ñ zañdılığı jöninde.

Sot tergeui barısında Sizdiñ nazarıñızdı bwl - twlğanıñ jasırın audio jäne beyne-baqılauı emes, orınnıñ audio jäne beyne-baqılauı ekenine audarğanbız.

Qılmıstıq qudalau organında orınğa JTÄ-1 jürgizuge sot tergeuiniñ sankciyası bolmağan.

Sot tergeui barısında beyneniñ, arnayı jabdıqtalğan jasırın audio-beyne baqılau jürgizu qwralınıñ bwl mekemeniñ dayaşısınıñ qolında twrğanınan, bastalatının bayqadıq.

Osıdan soñ, bwl dayaşı atalğan qwraldı Äbişev, Tükiev jäne Şaymerdenov otırğan üstelge aparıp qoyadı.

Bwl beynekamera, Äbişev pen özge twlğalardıñ arasındağı äñgimeni, Şaymerdenov ketken soñ da tirkey beredi. Jäne bwl äñgimeler qılmıstıq istiñ materialdarına däleldeme retinde qosılğan.

Atap aytqanda, kuä retinde jauaptalğan –Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ qızmetkerleri Agibaev, Ismagulov jäne Bahıtov: Şaymerdenovpen kezdesip bolğan soñ, Äbişevtiñ Jampozovqa «Şaymerdenovtıñ äñgimeni jazıp otıru mümkin bolğandıqtan, ädeyi osılay ayttım», - degenin körsetedi.

Birinşiden, Äbişev pen Jampozovtıñ arasınağı bwl äñgimeni däleldeme retinde paydalanuğa bolmaydı, sebebi Jampozovtıñ sözi men is-qimılına  jasırın audio-beyne-baqılau jürgizuge sankciya joq.

Ekinşiden, 20.01.2019 jılğı arnayı qwraldardı tabıstau men arnayı qwraldardı beru hattamalarına say, «safari» jäne «moskit» arnayı qwralı jeke A.Şaymerdenovke berilgen. Bwnı beyne jäne audio jazbalar joqqa şığaradı. Beyneda kamera dayaşınıñ qolında ekeni anıq körinip twr,  soñında onıñ bwl qwraldı Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ qızmetkerlerine beretinin anıqtau qiın emes. YAğni, bwl hattamalar is boyınşa däleldeme retinde jaramsız dep tanıluı tiis.

Üşinşiden, I.Äbişevtiñ Jampozovqa «Men oğan seniñ sırıñdı aşpas üşin ädeyi solay ayttım» degen sözinen Şaymerdenovtıñ Äbişevtiñ esimin paydalanıp «Qazbaylıq Astana» JŞS-ñ aqşasın alğanın Jampozov aytqanın bildirgisi kelmegeni tuındaydı. Bwl onıñ olardıñ äñgimesin jazıp otıruı mümkin ekendigi turalı söz mülde joq.

Osılayşa, ayıptau tarabınıñ, I.Äbişevtiñ paranıñ bükil soması 2019 jıldıñ 1 aqpanına deyin beriluin talap etkenine, dälelderi joq. Ayıptau aktisinde keltirilgen uäjder - qılmıstıq qudalau organınıñ eşqanday tikeley däleldermen bekitilmegen boljamdarı ğana.

Qwrmetti sot!

Äri qaray Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ qızmetkerleri ayıptau aktisinde istiñ män-jayına kelmeytin ötirikti keltiredi.

JTT basşısı A.Ataşevtiñ pikirinşe, Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ qızmetkerlerimen jasırın tergeu äreketterin jürgizu barısında, S.A. Tukievtiñ A.K. Şaymerdenovten özine tiesili 10 000 000 teñge paranıñ 8 500 000 teñgesin alu maqsatında, «Kazbaylıq Astana» JŞS-niñ basşılarına tanıs «sportşılardı» jiberetini jaylı aytqan äreketteri qwjattandırılğan.

Öz kezeginde, A.K.Şaymerdenov para aluşı I.A.Äbişev pen  deldal S.A.Tukievke talap etilgen paranıñ jaqın arada dayın bolatının habardar qılğan.

Qwrmetti sot, bwnday mülde bolğan joq!

S.Tükiev pen A.Şaymerdenov arasındağı 08.01.2019 jıldıñ JTÄ-1 nätijesinde S.Tükiev olar oğan qarızdı qaytarmay jatır dep oylap, A.Şaymerdenovke «sportşılardı» jiberu kerek pe deydi. Äri qaray, Islam Almahanoviç olardı biledi me dep swrap, bwl wyat boladı dep bwdan bas tartadı. Bwğan qosa, A.Şaymerdenov sportşılar mäseleni şeşpeydi, Tapsırıs beruşiniñ özi, yağni  Islam Almahanoviç olarğa qoñırau şalsın, - dep naqtı aytadı.

YAğni, tek qana talqılau orın alğan, bwl jerde «Qazbaylıq Astana» JŞS basşılığına qatıstı eşqanday qorqıtu-ürkitu joq.

A.Şaymerdenov, A.Tölegenov jäne Malgajdarov jauap alu barısında S.Tükievtıñ  «Qazbaylıq Astana» JŞS basşılığın qorqıtqanın joqqa şığaradı.

Tölegenov pen Malgajdarovqa sportşılar arqılı sazayıñdı tartqızam dep qorqıtqan joq. Jalpı, Şaymerdenov S.Tükievtiñ özin qorqıtqanın ayttı.

Osılayşa, A.Ataşevtıñ bwl twjırımı da istiñ şınayı män-jayına säykes kelmeydi.

Tölegenov para beruge kelispey twrğanda, A.Şaymerdenov para jaqın arada dayın boladı, - dep nege ayttı eken? Bwl jerde bir ğana jauap bar, A.Şaymerdenov pen Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ qızmetkerleri demeuşilik kömekti para dep tanıp, para aluğa aydap salu-arandatumen aynalısqan.

Qwrmetti sot!

Qılmıstıq qudalau organınıñ istiñ män-jayına säykes kelmeytin  qarama-qayşı twjırımına nazarıñızdı audaramın:

Äri qaray, I.A.Äbişev «Kazbaylıq Astana» JŞS-niñ basşılarınan asa iri mölşerde talap etken 60 000 000 teñge aqşa paranı tolıq alatınına naqtı közi jetip, 19.02.2019j. №42/1 qosımşa kelisim şart tüzgen.

Qılmıstıq qudalau organınıñ pikiri boyınşa, I.Äbişev 28.01.2019 jılı, byudjetti qısqartamın dep qorqıtadı jäne osıdan 22 kün ötkende, 2019 jıldıñ 01 aqpanına tağayındağan-mıs paranı almağan soñ, öziniñ qorqıtu qwralı bolıp tabılatın qosımşa kelisim-şarttı jasaydı.

Bwl jerde, 2019 jıldıñ 28 qañtarı men 19 aqpanı aralığında M.Äbişevke 60 mln.teñge paranı oğan mindetti türde beriletini habarlanğanı turalı eşqanday dälel joq.

I.Äbişev pen SRK-ñ jauaptalğan özge de qızmetkerleriniñ ayğağınan, bwl kezde byudjettiñ qısqartılmaytını belgili bolğanı, sondıqtan olar 10 kün bwrın wsınıs berip, jwmıstardıñ atqarılu kestesin qwrğanı, söytip 2019 jıldıñ 19 aqpanı küni qosımşa kelisim-şart jasağanı tuındaydı.

Sonday-aq, sottıñ nazarın qılmıstıq qudalau organınıñ, 14.11.2018 jılğı №42 kelisim-şart boyınşa byudjet qısqarğan jağdayda bank kepildigi sebebinen «Qazbaylıq Astana» JŞS ülken şığındarğa wşıraydı, bwnıñ olar üşin aytarlıqtay teris saldarı boladı, - degen twjırımına audaramın.

Qwrmetti sot, alayda bwl twjırım istiñ män-jayına tömendegi negizder boyınşa say kelmeydi:

Birinşiden, bank kepildigi – bank önimi, osı önimniñ arqasında bankter payda tabadı. Olardıñ türi men paydalanıluı Qazaqstan Respublikasınıñ Wlttıq bankiniñ normativ qwjattarımen retteledi. Bizdiñ jağdayda bwl - Qazaqstan Respublikası Wlttıq Banki Basqarmasınıñ «Ekinşi deñgeydegi bankterdiñ bank kepildikteri men kepilgerligin beru qağidaların bekitu turalı» 2017 jılğı 28 qañtardağı № 21 qaulısı (27.08.2018 j. özgeristerimen).

Osı normativ qwjatqa say, qarapayım sözdermen aytqanda bank kepildigi – mindetemelerdi atqarudıñ ädisteriniñ biri, eger beneficiar dwrıs räsimdelgen talaptı wsınatın bolsa, banktiñ beneficiarğa kepildikte körsetilgen somanıñ mölşerinde ötem töleu mindettemesin bildiredi.

Eger byudjettiñ qısqaruı sebebinen SRK men «Qazbaylıq Astana» JŞS qosımşa kelisim-şart jasalmay qalsa, bwl atalğan Seriktestiktiñ qarjılıq jağdayına qanday da bir ekonomikalıq nwqsan äkelmeydi. Bank kepildigi qaytıp, eger aqşalay qarajat bankke qamtamasız etu üşin salınğan bolsa, seriktestik onı osıdan keyin erkin qaytara ala aladı.

Bwğan qosa, bank kepildigin qamtamasız etuge salınğan aqşa klienttiñ bank depozitı şotında ornalasadı, bank kepildigi qaytarılğan soñ, klient üşin bwl qarajat tolıqtay qoljetimdi boladı.

Ekinşiden, 19.02.2019 jıldıñ №42/1 qosımşa kelisimine say, bank kepildigi tek 2019 jıldıñ 04 naurızı küni ğana berilgen. Sonda SRK  «Kazabaylık Astana» JŞS-ñ hatına jauap jazğan kezde, soñğısı eşqanday aqşanı banktik kepildikti qamtamasız etu retinde bankke wsınbağan.

Sondıqtan bwl qorqıtudıñ, eger ol orın alğanda jağdaydıñ özinde, qauippen qabıldanatınday reti joq edi.

Osılayşa, qılmıstıq qudalau organınıñ I.Äbişev öziniñ para swrağan talabı orındalatınına közi jetken soñ ğana, qosımşa kelisim-şart jasadı degen uäji oydan şığarılğan bolıp tabıladı.

Äri qaray da Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmet ayıptau aktisinde şındıqqa say kelmeytin uäjderdi keltiruin jalğastıradı:

20.02.2019j. Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmetpen jasırın tergeu äreketterin jürgizu barısında, A.K.Şaymerdenovten S.A. Tukievtiñ 8 500000 teñgeni alğan qılmıstıq äreketi qwjattandırılğan.

Osıdan keyin, qılmıstıq qudalau organı 10 mln.teñge para retinde I.Äbişevke berildi dep sanaydı.

Qwrmetti sot!

Sizdiñ nazarıñızdı S.Tükiev pen A.Şaymerdenovtıñ arasındağı 20.02.2019j. JTÄ-1 nätijesine audarğım keledi, onda A.Şaymerdenov S.Tükievke qarızdarımdı qaytarıp taratıp jürmin deydi.

Bwnda aldın ala kelisim boyınşa, memlekettik satıp alu şartın jasağanı üşin «Qazbaylıq Astana» JŞS-nan paranıñ bir böligin – 8,5 mln.teñgeni aldım degen bir auız söz joq.

Onıñ üstine, bwl 8,5 mln.teñge - Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmetke tiesili aqşa, yağni bwl aqşa da - SRK men «Qazbaylıq Astana» JŞS arasında kelisim-şart jasalğanı üşin, soñğısınıñ para retinde berilui tiis aqşası emes.

Sottıñ nazarın qazan ayınıñ ortasınan beri osı sätke deyin 4 aydan asa uaqıt ötse de, potencial para beruşi para retinde äli bir tiın bermegenine audaramın.

10 mln.teñgeniñ - 9 950 000 teñgesi Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiki, 50 000 teñge - A.Şaymerdenovke tiesili.

Bwl aqşalay qarajat 21.02.2019j Federaciyanıñ kiris-kassalıq orderine say A.Şaymerdenovtıñ demeuşilik kömegi dep räsimdelgenin atap ötu kerek.

A.Şaymerdenov pen Ismagulov Jardem jauaptalu barısında, sotta Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ aqşasın paydalanu - osı memlekettik organnıñ basşılığınıñ şeşimi dep körsetti.

Bwl jayt olardıñ tarapınan I.Äbişevti para aluğa arandatıp-aydap salu orın alğanın tolıqtay däleldeydi.

Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmet, istiñ eşqanday däleldemelerimen bekitilmegen, köptegen jayttarmen joqqa şığarılatın, kelesi jay-japsarların keltiredi.

Bwl qılmıstıq äreketin jauapsız qaldı dep öz betinşe wğınıp, aldın talap etilgen paranı tolığımen aludı közdep I.A.Äbişev, äri qaray qalğan 50 000 000 teñge aqşanı da jeke özi emes, öziniñ qılmıstıq äreketinen habarsız adamdar arqılı alu qılmıstıq josparın qwrğan

07.03.2019j. Nwr-Swltan-Şımkent bağıtında wşqan «Air Astana» kompaniyasınıñ wşağında, Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmeti qızmetkerlerimen I.A. Äbişevke qatıstı jasırın tergeu äreketterin jürgizu barısında, para beruşi retinde qılmıstıq äreketti imitaciyalağan A.K. Şaymerdenovke para aluşı I.A. Äbişev 10 000 000 teñge paranı alğanın jetkizip, al paranıñ qalğan 50 000 000 teñge aqşasın öziniñ tuğan inisi Äbişov Qanıbekke berudi tapsırğan asa iri mölşerde para talap etu qılmıstıq äreketi qwjattandırılğan.

Qwrmetti sot!

Birinşiden, äue kompaniyası - «Eyr Astana» emes, «SCAT». Jäne bwl kezde qazirgi Nwr-Swltan qalası Astana dep atalğan.

Ekinşiden, 07.03.2019j. JTÄ-1 nätijesinen, ayıptau aktisinde körsetilgendey emes, kerisinşe tap osı A.Şaymerdenovtıñ 10 mln.teñgeni S.Tukievke berdim dep habarlağanı tuındaydı.

Üişinşiden, bwl kezdesu Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ qızmetkerlerimen wyımdastırılğan, bwnı A.Şaymerdenov te, J.Ismagulov ta rastaydı.

Bwl jerde osı reyske biletti A.Şaymerdenov pen J.Ismagulov bir jerden - «Ost-Vest» JŞS kompaniyasınan satıp alğan. .

50 mln.teñge, - degen sözdi JTÄ-1 nätijesi boyınşa mälimet payda bolğan 2,5 ay işinde A.Şaymerdenov jäne onda da tek bir ret aytadı.

Qwrmetti sot, A.Şaymerdenov 50 mln.teñgeni qanday da bir qosalqı merdigerlik jwmıstarı üşin degen mänmätinde aytqanına nazarıñızdı audaramın.

Sonday-aq, Sizdiñ nazarıñızdı A.Şaymerdenovtıñ olardıñ Şımkent qalasındağı äuejaydan şıqqannan keyin, özin qalay wstağanına -  I.Äbişev «ilindi» dep, Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ qızmetkerlerine olar bilep bermese fleşkanı bermeymin, - degenine audaramın.

Bwl äñgimeler - aydap salu-arandatudıñ tikeley däleldemeleri, - dep tanıluı kerek.

Şaymerdenov te, sonday-aq, äsirese J.Ismagulov ta bwnıñ bäri neni bildiredi?, - degen swraqqa jauap bere almadı.

Osı jerde, I.Äbişevtıñ  A.Jampozovtıñ A.Şaymerdenov onıñ sırtınan «Qazbaylıq Astana» JŞS-ñ aqşasın aldı dep aytqanın esine tüsirgen ayğağın nazarğa alayıq.

Ol A.Şaymerdenovtıñ sözine sengendey sıñay tanıtqan.

Qwrmetti sot, osı dialogta A.Şaymerdenov  «Qazbaylıq Astana» JŞS boyınşa taqırıptı öte saq qozğaydı. Eger olar men  Äbişevtıñ arasında olardan para alu uağdası bolsa, A.Şaymerdenov wşaq wşıp bara jatqanda, nege aşıq dialogqa barmaydı? Onıñ üstine özi 21.12.2018 jılı qılmıstıq qudalau organına mälimdegenindey,  öziniñ 190 mln.teñgesin alğanı turalı bir auız joq.

Sondıqtan janama sözder men wsınıstar arqılı A.Şaymerdenov Äbişev ekeuiniñ arasında, şınında da, qanday da bir uağdalastıq bar ekendey äser qaldıratınday jağday jasaydı. Bwl kezdesuden soñ, jazbası bar fleşkanı alu üşin olardıñ bileuge de dayın bolıp nege sonşa quanğanın osıdan tüsinuge boladı.

2019 jıldıñ 20 qañtarı men 2019 jıldıñ 07 naurızı aralığında I.Äbişev A.Şaymerdenovpen kezdesuge eş talpınbağan, kerisinşe A.Şaymerdenov är jol sayın Tukievten Äbişevpen kezdesu wyımdastırudı ötingen, bwl da  - mañızdı jayt.

Bwğan qosa, A.Şaymerdenovtıñ ayğağı boyınşa, oğan wyalı telefonğa qoñırau şalınıp, wşaqqa bilet aludı, onda kezdesudi şwğıl wyımdastıru kerek ekenin aytqan.

«Qazbaylıq Astana» JŞS osı sätte eşqanday aqşanı para retinde bermegenine nazarlarıñızdı audaramın.

Bwnıñ bäri Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ uäjderi oydan şığarılğanı jäne aydap salu-arandatuğa bağıttalğanın körsetedi.

A.Ataşevtıñ oqiğalarğa bergen bwdan keyingi bağası, onıñ ötirik pen şındı ayıra alatınına kümän tuğızadı.

Ayıptau aktisine say, I.A.Äbişev para beru qılmıstıq äreketin imitaciyalauşı A.K.Şaymerdenovtıñ oğan täueldi ekenin qasaqana paydalanıp, soñğıdan Şımkent qalasındağı «Rixos Khadisha Shymkent» qonaq üyiniñ nömirin töletip, müliktik sipattağı payda türinde paranı qosımşa jeke talap etken.

I.A. Äbişevtiñ qızmettik jağdayına täueldi, para beruşiniñ qılmıstıq äreketke imitaciyalauşı A.K. Şaymerdenov, 07.03.2019j. Şımkent qalasındağı «Rixos Khadisha Shymkent» qonaq üyiniñ I.A. Äbişevtiñ nömiri üşin 85 000 teñge somasında aqşa tölegen.

Birinşiden, A.Şaymerdenov I.Äbişevke qalay, qay jağınan täueldi eken?

«SMP-610» JŞS-men kelisim-şart bwzılğan,  A.Şaymerdenov QR AŞM SRK-ne eşqanday qatısı joq, onıñ qarauında jwmıs jasamaydı, sonday-aq, Federaciyağa da tük qatısı joq.

Osılayşa, bwl uäj de oydan şığarılğan.

Ekinşiden, Äbişev pen A.Şaymerdenov arasındağı JTÄ-1 nätijesinen I.Äbişevtiñ otelden ol üşin nömirdi töle dep emes, otelden nömir brondaşı, - dep ötingeni körinip twr.

Bwnday twjırımdar sot psihologiyalıq-filologiyalıq saraptamasınıñ qortındısımen de jasalğan.

Äbişevtiñ sol küni qonaq bolğanın eskersek, onıñ tipti nömirge kim tölegenin bilmeui de tüsinikti. Ol sotta da osılay dep körsetti.

Üşinşiden, ayıptau aktisinde «para beruşiniñ qılmıstıq äreketterin imitaciyalauşı» degen söz tirkesi birinşi ret osı jerde payda boladı.

Qwrmetti sot! Sot barısında jauaptalğan A.Ataşev 85 000 teñge – jalğasıp jatqan qılmıs, sondıqtan onı SDTBT-da bölek tirkep qajeti joq, - dep körsetti.

Alayda A.Şaymerdenovtıñ arızınan I.Äbişev oteldegi nömirin töleudi talap etti degen tuındamaydı.

Arız tek qana naqtı 60 mln.teñge boyınşa berilgen.

Eñ bir qızığı - ayıptau tarabınıñ logikası boyınşa, I.Äbişev 2018 jıldıñ qazan ayınıñ ortasında-aq, 2019 jıldıñ 07 naurızında Şımkent qalasında özi toqtaytın oteldiñ nömirdiñ aqısın töletu arqılı A.Şaymerdenovten 85 000 teñge para talap etetinin aldın-ala josparlap qoyğan bolıp şığadı.

YAğni, bwnıñ bäri - şındıq emes, bwl jerde qanday da bir paraqorlıq epizodı bolsa, ol - öz aldına, jeke sipatqa ie jäne SDTBT-da tirkeluge jatadı.

Endi A.Şaymerdenovtıñ osı 85 000 teñge boyınşa ayaq astınan «para beruşiniñ qılmıstıq äreketterin imitaciyalauşı» bolıp şığa kelgeni turalı.

D.Bahıtovtıñ JTÄ-1 öndirisi turalı tapsırmasında A.Şaymerdenovtıñ I.Äbişevke memlekettik satıp alu boyınşa kelisim-şart jasağanı üşin para retinde  «Qazbaylıq Astana» JŞS-nen alıp beretin 60 mln.teñge aqşa turalı ğana söz boladı.

J.Ismagulov şığarğan 28.12.2018 jılğı qaulıda A.Şaymerdenov I.Äbişevke memlekettik satıp alu boyınşa kelisim-şart jasağanı üşin 60 mln teñge paranı alıp beruşiniñ qılmıstıq äreketterin imitaciyalaydı, - dep anıq körsetilgen.

Tiisinşe, qılmıstıq is materialdarında A.Şaymerdenov 85 000 teñgeni beruşiniñ qılmıstıq äreketterin imitaciyalaydı, - degen bir de bir procestik şeşim joq.

Osılayşa, I.Äbişev A.Şaymerdenovtı otelden nömir brondaudı ötingende, soñğınıñ onı öz bastamasımen tölep tastağanın, osı epizod boyınşa imitaciya turalı qaulınıñ joqtığın eskersek, A.Şaymerdenov pen Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ is-äreketteri - tap-taza arandatu-aydap saluşılıqtıñ özi jäne bwl epizod toqtatıluğa jatadı.

Osıdan keyin, qılmıstıq qudalau organı üş abzacta qalğan 50 mln.teñgeni aludıñ jay-japsarın bılay körsetedi.

Qılmıstıq qudalau organı anıqtağan jay-japsarğa say, 12.03.2019j. Nwr-Swltan qalasına K.K. Şındauletov kelgen.

13.03.2019j I.A. Äbişevtiñ qılmıstıq nietinen habarsız K.A. Äbişev, eşteñeden habarsız K.K. Şındauletovke habarlasıp, onıñ  A.K. Şaymerdenovten, keyin özine beriletin aqşanı aludı swrağan.

14.03.2019j. «Tradicional'» qonaqüyiniñ meyramhanasında A.K. Şaymerdenov K.K.Şındauletovke 50 000 000 teñge berip, ol keyin odan ayğaq retinde alınadı.

50 mln.teñgeniñ - 49 mln.teñgesi mulyaj, 700 tıs.teñge - Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ, al 300 mıñ teñge - A.Şaymerdentıñ aqşası.

Nätijesinde, I.Äbişevke qorqıtıp alu jolımen jalpı somması 60 085 000 teñge para aluğa oqtalğan degen ayıp tağıldı.

Bwl jerde, 2019 jıldıñ 12 naurızında elimizdiñ astanası äli «Astana» dep atalğanın ayta keteyin.

Qılmıstıq qudalau organımen däl qaşan jäne qanday jağdayda I.Äbişev K.Äbişevten A.Şaymerdenovten aqşanı aludı ötingeni  anıqtalmağan.

Ekinşiden, K.Şındauletovke qoñırau şalıp, kezdesudi swrağan  - osı A.Şaymerdenovtıñ özi. Bwl kiris jäne şığıs qoñıraularınıñ detalizaciyalarımen rastaladı.

Şındauletov pen K.Äbişevtıñ arasında aqşa turalı mülde äñgime joq.

K.Şındauletov öz ayğağında A.Şaymerdenovtıñ oğan 120 mln.teñge qarız bolğanın jäne ol bwl aqşanı odan aluğa jinalğanın körsetedi.

A.Şaymerdenov pen K.Şındauletovtıñ arasındağı 14.03.2019 jıldıñ JTÄ-1 nätijesinde, soñğısı I.Äbişev üşin qanşa aqşanı alu kerek ekenin bilmeydi jäne bwl turalı A.Şaymerdenovke aytpaydı.

Kerisinşe, A.Şaymerdenov oğan sömke berip, bwnı I.Äbişevke beruin swraydı jäne sanap aludı ötinedi, sonda soñğısı sanaudan bas tartadı.

Söytip, şın mäninde A.Şaymerdenov bwl aqşanı K. Şındauletovke laqtıradı.

Qwrmetti sot, endi mına faktige nazar saluıñızdı swraymın.

Potencial para beruşi, yağni A.Tölegenov odan para talap etilgenine 5 ay ötken 2019 jıldıñ 14 naurızında I.Äbişevke para retinde bir tiın da bermeydi.

Üşinşi rette, Şaymerdenov pen Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmet öz aqşaların beredi.

A.Şaymerdenov,  nege ekeni belgisiz, 50 mln.teñge boyınşa para beruşiniñ qılmıstıq äreketterin imitaciyalauşı boladı.

Eñ bastısı, 2019 jıldıñ 11 naurızınıñ aqşanı qarau jäne tabıstau hattamasına say 50 mln.teñge A.Şaymerdenovke, onıñ şın mäninde K.Şındauletovke berilgeninen 3 kün bwrın, äli Şaymerdenov pen Şındauletov äli kezdespey twrıp, berilgen.

Qwrmetti sot!

Jasalğan qılmıstıñ jay-japsarı bayandalğan ayıptau aktisiniñ är abzacı istiñ şınayı män-jayına say kelmeydi jäne JTT basşısı A.Ataşevtiñ är uäjin joqqa şığaramın.

Prokuror, sot jarıssözi barısında jasalğan qılmıstıñ män-jayına, olardıñ qılmıstıq istiñ materialdarımen däleldenbeytinin bilgendikten toqtamadı dep oylaymın.

Mına kelesi qarapayım faktilerge zer salsañızdar, qorğauşılar tarabına Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ aydap salu-arandatu äreketterin däleldeuge sonşama tırısıp qajeti bar ma eken.

Birinşi. Tağılğan ayıp boyınşa I.Äbişev «Qazbaylıq Astana» JŞS-nan memleketik satıp alu boyınşa  jalpı soması 5,9 mlrd.teñge qwraytın kelisim şart tüzu üşin 250 mln.teñge talap etken, onıñ - 60 mln.teñgesi jeke özi üşin, al 190 mln.teñgesi -  A.Şaymerdenov üşin.

«Qazbaylıq Astana» JŞS-ñ menşik iesi A.Tölegenov kelisim-şart jasağanı üşin I.Äbişevke bir tiın da bermegen.

A.Tölegenov - potencial para beruşi edi.

Demek, A.Şaymerdenov para beruşi bola almaydı. Ol – tap-taza deldal, onıñ üstine talap etilgen 250 mln.teñgeniñ 190 mln.teñgesi - onıñ paydası.

A.Şaymerdenovten I.Äbişev para retinde 60 mln.tenge talap etken joq, jäne A.Şaymerdenovke de «Qazbaylıq Astana» JŞS-na eşqanday qatısı bolmağandıqtan, eşqanday para berudiñ qajeti joq.

Sondıqtan memlekettik ayıptauşı S.Suleymenovtıñ Şaymerdenov – para beruşi jäne ol para retinde I.Äbişevke 60 mln.tenge berdi, - degen uäji şındıqqa say kelmeydi.

Qwrmetti sot, Sizdiñ nazarıñızdı Qazaqstan Respublikası Joğarğı Sotınıñ 2015 jılğı 27 qaraşadağı № 8 «Keybir sıbaylas jemqorlıq qılmıstardı qarau praktikası turalı» normativtik qaulısınıñ 6 tarmağınıñ «Paraqorlıq turalı isterdi qarağan kezde, adamnıñ paranı alıp sol üşin para beruşiniñ müddesine orındauğa nemese orındamauğa jatatın äreketterdiñ şeñberin anıqtau qajet» degen talabına audarğım keledi.

Prokuror öz sözinde A.Şaymerdenovtıñ qay müddesin qanağattandıru üşin I.Äbişevtiñ odan  60 mln.teñge para alğanın aytpadı.

Prokurordıñ bwl uäji kelesi negizder boyınşa da aqılğa sıymaydı: JTÄ-1,2 öndiru jäne olardı sozu boyınşa bükil qaulılarğa say, barlıq jerde para beruşi retinde - A.Mäkişev, al A.Şaymerdenov - para beru boyınşa deldal dep körsetilgen.

Bwl is boyınşa para beruşi - Tölegenov ne Malgajdarov boluı kerektigi anıq qoy.

Prokuror bar küşin salıp, bizge 60 mln.teñge epizodı boyınşa , A.Şaymerdenovtıñ para beruşi ekenin däleldegisi keledi, alayda joğarıda atalğan QR JS NQ 18 tarmağında «Para aluşığa jäne para beruşige para alu jäne beru turalı olardıñ arasındağı kelisimge qol jetkizuge nemese onı iske asıruğa ıqpal etken adamnıñ deldal bolıp tabılatının eskerip, paraqorlıqqa deldaldıq etudi paranı beruden jäne aludan ara-jigin ajırata bilu qajet», - dep körsetilgen.

Osılayşa, A.Şaymerdenov – bwl epizodta para beru boyınşa deldal.

Prokuror bwl aqılğa sıymaytın uäjin bizge tıqpalaytın sebebi - Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ qızmetkerleriniñ is-qimılınan QR QK 417 babımen (paraqorlıqqa arandatu) qarastırılğan qılmıstıq is-ärekettiñ belgilerin jasırğısı keledi.

Joğarıda atalğan QR JS NQ 24 tarmağında Qılmıstıq qudalau organdarınıñ QK-niñ 366-babınıñ birinşi böliginde körsetilgen adamdı qılmıstıq qudalau organdarınıñ aralasuınsız para alu nieti tuındamaytının jäne qılmıstıñ jasalmağanın ayğaqtaytın män-jaylar bolğan kezde para nısanasın aluğa köndirudiñ nätijesinde kelisim alınğan kezde oğan para beruden twratın arandatuşılıq-aydap saluşılıq äreketteri özine qatıstı osı äreket jüzege asırılğan adam jasağan ärekettiñ qılmıstılığın joyadı, - dep körsetilgen.

Al 25 tarmağında QK-niñ 417-babınıñ ekinşi böligi boyınşa paraqorlıqqa arandatu üşin jauaptılıq QK-niñ 366-babınıñ birinşi böliginde körsetilgen adamğa para nısanasın beruge äreketteñgen adamnıñ ol adamnıñ paranı aluğa kelisiminiñ joq ekenin körineu bile twra öziniñ äreketiniñ qılmıs jasaudıñ nemese bopsalaudıñ däleldemelerin jasandı türde qalıptastıru maqsatında jüzege asırğan jağdayda ğana tuındaydı, - dep körsetilgen.

Tergeu versiyasına say, potencial para beruşi Tölegenov para beruden bas tartqanın, al A.Şaymerdenov bwl jaylı I.Äbişevti habardar qılmay, onı «Qazbaylıq Astana» JŞS para beruge dayındalıp jatır dep jañılıstırğanın eskersek, Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ is-qimılınan I.Äbişev pen S.Tükievtiñ para alğanı turalı jasandı dälelderdi qoldan jasau faktisi anıq bilinedi.

Bwnday jağdayda zañ talabı boyınşa Äbişev pen Tükiev QR QPK 35 babınıñ 1 bölimi 2 tarmağına say, yağni qılmıstıq qwqıqbwzuşılıq qwramınıñ bolmauına oray, tolıq aqtaluı tiis..   

Öz ğılımi qortındısında Zañ ğılımınıñ doktorı, professor,

M.Ç.Kogamov da osınday twjırımğa keledi.

Ekinşi. Qonaq üy nömiriniñ qwnın A.Şaymerdenovtıñ töleu epizodı - ayıptau versiyası boyınşa 85000 teñge para beru.

Bwl epizod ta - Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ I.Äbişevti aydap salu-arandatu äreketi. .

Äbişev pen Şaymerdenovtıñ arasındağı äñgime mazmwnınan Äbişevtiñ nömirdi brondaudı ötingeni anıq körinip twr.

Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ qızmetkerleriniñ basqaruımen A.Şaymerdenov I.Äbişevtiñ tarapınan eş ötiniş jäne talap bolmasa da, öz betimen 85 000 teñgeni töleydi.

Joğarıda keltirilgen negizder boyınşa bwl epizod ta – para alu boyınşa jasandı dälelderdi jasaytın bolğandıqtan, arandatuşılıq-aydap salu sipatına ie.

Onıñ üstine, bwl epizod boyınşa qılmıstıq is-äreketti imitaciyalau qaulısı joq.

Üşinşi. Äbişev pen Tükievke qatıstı «qorqıtu arqılı» degen saralau belgisi zañsız qoldanılğan.

Joğarıda atalğan QR JS NQ 11 tarmağında «Eger paranı bergen adamda osı qaterdiñ tönuinen is jüzinde saqtanuğa negiz bolsa, paranı alğan adamnıñ atalğan qaterdi jüzege asıru mümkindiginiñ bolğan-bolmağanına qaramastan, kinäli adamnıñ äreketteri QK-niñ 366-babı üşinşi böliginiñ 1) tarmağı boyınşa (qorqıtıp alu jolımen para alu) saralanuğa tiis. Qılmıs sub'ektisiniñ kelisimimen nemese nwsqauı boyınşa qorqıtıp aludı para aluşı bolıp tabılmaytın basqa adam jüzege asırğan jağdayda da para aludı osı jolmen saralağan jön», -dep körsetilgen.

A.Tölegenovtıñ byudjettiñ qısqaruına oray, 2019 jılğa qosımşa kelisim şarttı jasau toqtatıla twradı degen hattı, özine töngen şınayı qater, - dep qabıldamağanı aydan anıq.

Onıñ üstine, bwl hattıñ nätijesinde, onıñ zañdı müddelerine nwqsan keltiretin qanday da bir jayttar tuındamaydı, sondıqtan ol para beruge mäjbür bolatınday hal-jağdayda bolğan joq.

Para bermegen jağdayda «sportsmenderdi» jiberem dep Tükiev  Tölegenovtı qorqıtpağan jäne ol turalı dälelder iste joq.

Sondıqtan, kelesi negizderge say, «qorqıtu arqılı» degen saralau belgisi oydan şığarılğan.

QR QK 366 babımen qarastırılğan qılmıs qwramı formaldı bolıp tabıladı, yağni jauapqa tartıluşı twlğa bwl baptıñ dispoziciyasında naqtı körsetilgen qimıldardı jasauı tiis.

Para aluda oqtaluda nietti däleldeu - praktikada da, teoriyada da mümkin emes.

Eger tipti, Şındauletov pen Tükiev Äbişevtiñ tikeley nwsqauımen jwmıs jasağan jağdaydıñ özinde, onı para aluğa oqtalu boyınşa jauapqa tartuğa bolmaydı, sebebi onıñ oğan para alıp kelgende bas tartuğa qwqığı boldı. Eñ soñğı sätte bas tartu – onıñ qwqığı.

Sondıqtan, para aluğa oqtaludıñ sub'ektiv qırın däleldeu mümkin emestiginen, qılmıstıq qudalau organı «qorqıtu arqılı» degen saralau belgisin oydan taqqan, söytip I.Äbişevtiñ para aluğa degen joq nietin jasandı türde küşeytken.

Joğarı atalğandardıñ negizinde, Äbişev pen Tükiev tolıqtay aqtaluğa jatadı, öytkeni ayıptau tarabınıñ Qılmıstıq Kodekstiñ tağılğan baptarı boyınşa sottaluşılardıñ ayıbın däleldeytin tikeley dälelderi joq, bwğan qosa olar - Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ qızmetkerleriniñ qılmıstıq is-äreketteriniñ qwrbandarı.

Endi is boyınşa dälelderdi dälel dep tanuğa kedergi bolatın qılmıstıq-procestik zañnamalardıñ öreskel bwzıluı jaylı.

Endi qılmıstıq-procestik zañnamalardıñ bwzıluına jol beriluine oray, osı is boyınşa ükim qanday boluı kerektigi turalı oyımmen bölispes bwrın, Siz jäne procestiñ qatısuşıların az-mwz pälsapa soğuğa şaqıramın, bwndaydı jaqsı körmesek, bizdiñ qay jerimiz zañger?!

Kez kelgen memlekettik aumağında qabıldanğan kez kelgen Zañ – bwl eñ äueli, osı aumaqta twrıp jatqan qoğamnıñ är müşesiniñ arasındağı wjımdıq kelisim-şart.

Bwl Zañdağı kez kelgen norma belgili bir qimıldardı jasauğa ne tıyım saladı, ne rwqsat beredi.

Mısalı, QR Qılmıstıq Kodeksi – onıñ Erekşe bölimindegi qimıldardı jasauğa tıyım saladı.

QR Qılmıstıq-procestik kodeksi – QR Qılmıstıq kodeksiniñ Erekşe böliminde tikeley tıyım salınğan is-äreketter boyınşa küdikti jäne ayıptaluşılardı qılmıstıq jauapkerşilikke tartu men jürgizudiñ erejelerin anıqtaydı.

Eger ereje bar bolsa, onı bwzuğa bolmaydı.

Sot tergeui kezinde qorğau tarabı Sizge Qılmıstıq-procestik kodekstiñ normalarınıñ köptegen bwzuşılıqtarın körsetti.  Bwl bwzuşılıqtar, is boyınşa qwqıqtıq saldarğa ie jäne bwlardı QPK-ñ bwzuşılıqtarı dep tanu Äbişev pen Tükievti mindetti türde aqtauğa äkeletin bolğandıqtan,  formaldı emes!

Qarapayım söz-mısaldarmen aytıp köreyin:

Mısalı, futbolda bir komandanıñ 11 oyınşısı kelesi komandanıñ 11 oyınşısına qarsı oynaydı. Eşqanday jarısta eşqanday komandanı osı 11 oyınşıdan kem ne artıq bolıp qatısuğa mäjbürlemeydi. Eger oyın barısında, qanday da bir oyınşı oyınnıñ erejesin bwzsa, qarsı komandanıñ oyınşısın mertiktirse, qolımen oynasa, t.s.s. referi, yağni sot bwl oyınşını şığarıp jiberedi. Bwl - oyınnıñ bwljıtpas erejesi.

Qwrmetti sot, mine Siz, erejeniñ bwzılğanı üşin eñ qatañ şaralardı qoldanuğa mindetti tap sol referisiz.

Bwğan qosa, bwl oyında artıqşılıq, tek qana, Äbişev pen Tükievke beriledi, öytkeni QR QPK 16 babı, yağni kinäsizdik prezumpciyası boyınşa, kez kelgen kümän olardıñ paydasına şeşiledi.

Sot tergeuiniñ nätijesi sotqa deyingi  tergep-tekserude Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ qızmetkerleriniñ Qılmıstıq-procestik kodeksti sıylamauı,  yağni Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ qılmıstıq procestiñ twtastay alğanda qalay jürgizilui kerektigin şeşken biliktiñ birden bir közi bolıp tabılatın Qazaqstan Respublikası halqınıñ wjımdıq kelisimin sıylamaytının körsetti.

Bwl jerde men dialektikanıñ «teristeudi teristeu» attı negizgi zañınıñ üşinşisine säl toqtalğım keledi.

Qılmıstıq sot öndirisin jürgizgende, biz bärimiz QPK-tegi normalardı imperativti, yağni orındaluı mindetti jäne olardı eşqaşan bwzuğa bolmaydı dep basşılıqqa alatınımızdı moyındaymız.

Bwl normalar bwzılğan jağdayda, biz onıñ sebebin tabamız, yağni olardıñ imperativ sipatın keñestik sipatqa aynaldıramız.

Birinşi teriske şığaru, bwl - Qılmıstıq-procestik kodekstiñ imperativ ekenin teriske şığaru.

Arı qaray, teristeu arqılı keñestik sipatqa ie qılğan normalardı özgeşe tüsindire bastaymız. Osı arqılı biz qılmıstıq-procestik zañnamalardıñ normasınıñ özin teristeymiz, bwl – ekinşi teristeu.

Osılayşa, biz şın mäninde qılmıstıq-procestik zañnamalardıñ normalarınıñ bar ekendiginiñ özin teristeymiz, joqqa şığaramız.

«Teristeudi teristeu zañı» küşine engen kezde, qoğamnıñ közqarası kürt özgerip, basqa älemde ömir süre bastaydı.

Ädiletsizdikti körip, oğan basqa bağa beru arqılı, tüptiñ tübinde, ädilettiñ bar ekeniniñ özin joqqa şığara bastaymız.

Bwl isti körip-bilip otırğan adam, qoğam Qılmıstıq-procestik kodekstiñ normalarınıñ bwzılğanına tört aydan asa uaqıt boyı kuä boluda. Olar tipti zañger bolmasa da, QR QPK-n bilmese de, ömirlik täjiribesi men logikasına süyenip, bwzuşılıqtardıñ bar ekenin sezip-bilip otır.

Qwrmetti sot, bükil sot procesi boyı orın alğan köptegen bwzuşılıqtarğa qaramastan, Äbişev pen Tükievti bäribir sottaydı, - degendi talay estidim. YAğni, qoğam QR QPK normalarınıñ bar ekenin teristep, joqqa şığara bastadı.  Eşkim onıñ küşi bar ekenine senbeydi! Ädil sottıñ bar ekenin joqqa şığaradı!

Sonımen, Qwrmetti sot, taraptardı tıñdap alıp, osı is boyınşa nükte qoymas bwrın, qazir wsınatın taldau boyınşa körsetkenderimdi -Qılmıstıq-procestik kodekstiñ normalarınıñ bwzıluı, - dep tanıp, osı is boyınşa jalğız da ädiltetti ükimdi şığarıp, Äbişev pen Tükievti aqtauıñızdı Sizden ülken qwrmetpen swraymın.

Qwrmetti sot! I.Äbişev pen S.Tükievke tağılğan ayıptar SDTBT-da tirkelmegen.

2018 jıldıñ 21 jeltoqsanında A.Şaymerdenov  Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmetke I.Äbişevtiñ para aluınıñ eki faktısı boyınşa jügindi:

- 2014 jılı direktorı A.Şaymerdenov bolıp tabılatın «SMP-610» jauapkerşiligi şekteuli seriktestiginen, jalpı soması 7,7 mlrd teñge qwraytın Presnov toptıq su qwbırın qayta qwruğa bağıttalğan merdigerlik jwmısqa memlekettik satıp alu şartın tüzu üşin 1 000 000 AQŞ dolları;

- 2018 jılı menşik iesi Tölegenov, direktorı kuä Malgadjarov bolıp tabılatın «Qazbaylıq Astana» jauapkerşiligi şekteuli seriktestiginen, jalpı soması 5,7 mlrd teñge qwraytın Sokolov toptıq su qwbırı boyınşa jwmısqa merdigerlik şart tüzu üşin 250 000 000 teñge  (ayıptau tarabınıñ versiyası boyınşa 250 mln.teñgeniñ  190 mln.teñgesi A.Şaymerdenov üşin arnalğan).

Osılayşa, A.Şaymerdenov eki fakt boyınşa habarlağan, är fakt QR BP 19.09.2014j. №89 bwyrığına say SDTBT-da bölek tirkelui tiis.

Alayda QR QK 366 babı boyınşa bir ğana №180000131000135 SDTBT bar.

Qazirgi uaqıtta I.Äbişev QR QK 24 babınıñ 3 bölimi, 366 baptıñ 4 bölimi boyınşa, yağni ayaqtalmağan qwram boyınşa ayıptalıp otır.

Barlıq procestik qwjattarda sotqa deyingi  tergep-tekseru lauazımdı twlğalarmen memlekettik satıp alu boyınşa kelisim-şart tüzgeni üşin asa iri kölemdegi paranı alu faktisi boyınşa, QR QK 366 babı, yağni ayaqtalğan qwram boyınşa jürgizilip jatır dep körsetilgen.

Osılayşa, sotqa deyingi  tergep-tekseru para aludıñ birinşi faktisi boynşa bastalğan. Tirkegen kezde ekinşi fakt bolmağan.

Kuäger D.Bahıtovtıñ ayğağında, ol öz raportında «Qazbaylıq Astana» JŞS epizodı boyınşa qorqıtıp para talap etu faktısın, yağni 60 mln.teñgesi I.Äbişevke, 190 mln.teñgesi A.Şaymerdenovke arnalğan 250 mln teñge beru faktısın körsetkenin körsetedi.

Öz söziniñ dädeli retinde ol: 21.12.2018 jılğı SDTBT –da tirkeu turalı raportında «asa iri kölemdegi paranı qorqıtıp talap etkeni üşin» dep körsetkenin keltiredi.

A.Şaymerdenovtıñ 21.12.2018 jılğı arızında I.Äbişevtiñ «Qazbaylıq Astana» JŞS basşılığın qorqıtıp, bopsalap jatqanı turalı bir auız söz joq.

Alayda tağılğan ayıpqa say, Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmet Äbişevtiñ is-qimılında «qorqıtu arqılı» dep bağalağan jay-japsar  2019 jıldıñ 28 qañtarında, yağni  QR AŞM SRK «Qazbaylıq Astana» JŞS-ne  2019 jılı byujettiñ qısqartıluı kütiluine baylanıstı qosımşa tüziletin kelisim şart uaqıtşa toqtatıla twratını turalı hat joldanğan soñ orın aldı, - dep saralaydı.

QR AŞM SRK men «Qazbaylıq Astana» JŞS arasındağı memlekettik satıp alu boyınşa kelisim-şart Zañnıñ talaptarına say jasalğanı turalı mälimet tek sotqa deyingi  tergep-tekseru barısında alındı.

«Qorqıtu arqılı» degen saralauşı belgi para beruşini qorqıtu arqılı, para beruşi qauip töngenin sezetindey bolğan zañdı qimıldarı üşin para alğanda ğana tağıla aladı.

Qazbaylıq Astana» JŞS basşılığına tanıs «sportsmenderdi» jiberem dep Tükievtiñ   qorqıtuı-mıs, osı S.Tükiev pen A.Şaymerdenovtıñ arasındağı äñgimede ğana jäne bir ret qana 2019 jıldıñ 08 qañtarında bolğan.

Ayıptau versiyası boyınşa, Äbişevtiñ qorqıtuı bir aydan asa uaqıt ötkende orın alğan,  tüzilgen kelisim-şarttıñ zañdılığı sotqa deyingi  tergep-tekserumen däleldengen jäne bwl D.Bahıtovtıñ I.Äbişevtiñ «Qazbaylıq Astana» JŞS-nan 205 mln.teñge para alğanı jaylı habardı SDTBT-da tirkedim degen  ayğağın joqqa şığaradı.

Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmet QR Bas Prokurorınıñ 19.09.2019j №89 «Qılmıstıq qwqıq bwzuşılıqtar turalı arızdı, habardı nemese bayanattı qabıldau jäne tirkeu, sonday-aq Sotqa deyingi tergep-tekserulerdiñ birıñğay tizilimin jürgizu qağidaları»-nıñ talabına say, SDTBT-da eki faktini de tirkeu kerek edi.

QPK 180 babınıñ 1 böligine say, qılmıstıq qwqıq bwzuşılıq belgilerin körsetetin jetkilikti derekter sotqa deyingi tergep-tekserudi bastauğa sebepter bolıp tabıladı.

A.Şaymerdenovtıñ arızında 2014 jılı I.Äbişev jasadı-mıs degen qılmıstıñ jäne 2018 jılı jasalayın dep jatqan qılmıstıñ jay-japsarı anıq körsetilgen, yağni qılmıstıq qwqıqbwzuşılıqtıñ eki faktısı habarlanğan.

Sonday-aq, A.Şaymerdenovtıñ qonaq üydiñ nömirin 85000 teñgege tölegeni jaylı paraqorlıq epizodı - öz aldına, bölek qılmıs, sondıqtan onı jeke sotqa deyingi  tergep-tekseru retinde tirkeu kerek edi.

QR QPK 185 babınıñ 1 bölimine say qılmıstıq qudalau organı dayındalıp jatqan, jasalğan, jasalıp jatqan kez kelgen qılmıstıq qwqıq bwzuşılıq turalı arızdı, habardı qabıldauğa jäne tirkeuge mindetti.

QR Bas Prokurorınıñ 19.09.2019j № 89 «Qılmıstıq qwqıq bwzuşılıqtar turalı arızdı, habardı nemese bayanattı qabıldau jäne tirkeu, sonday-aq Sotqa deyingi tergep-tekserulerdiñ birıñğay tizilimin jürgizu qağidaları»-nıñ 26 tarmağına say tirkeuge bir nısan toltırılıp, bir qwqıq bwzuşılıq retinde eskeriledi:

1) qatısudıñ kez kelgen nısanında birneşe adam jasağan qwqıq bwzuşılıq (QR QK 28-babı);

2) eki nemese odan artıq adamğa ziyan keltiriletin äreket (mısalı: bir orınjaydan är türli adamdarğa tiesili zattardı wrlau; bir tabınnan är türli ielerge tiesili birneşe bas maldı wrlau);

3) sozılmalı qwqıq bwzuşılıq (mısalı: qaru-jaraqtı, oq-därilerdi, jarılğış zattardı jäne jarılğış qwraldarın, esirtkini zañsız satıp alu, saqtau, beru, ötkizu, tasımaldau nemese alıp jüru; alayaqtıq; bopsalauşılıq);

4) jalğaspalı qwqıq bwzuşılıq (mısalı: azaptau).

5) ärqaysısı şağın mändi, biraq jiıntığında eleuli qoğamdıq qauiptilik bildirip, bir qwqıq bwzuşılıq retinde jikteletin birtekti äreketter qatarın birizdi jasau (mısalı: birıñğay qasköylikpen baylanıstı, bir uaqıt merziminde bir üyden elektr eseptegişterdi wrlau);

6) bir äreketpen är türli qwqıq bwzuşılıqtar jasau. Mwnıñ özinde eñ auır qwqıq bwzuşılıq esepke alınuı tiis (mısalı, jınıstıq aurudı jwqtırumen zorlau, tek zorlau belgileri boyınşa esepke alınadı);

7) negizgi qwqıq bwzuşılıqtı jasau täsili bolıp tabılatın jiıntıq äreket böligi (mısalı, kinälige senip tapsırılğan bögde mülikti qızmettik küyin paydalanıp ielenui nemese şığındauı, onda qızmettik küydi paydalanu wrlau täsili bolıp tabıladı, kerisinşe, qızmettik küyin teris paydalanu jeke äreket tüzip, eger negizgi aktini jüzege asıru qwralı bolıp tabılmasa, jeke akciya retinde eskeriledi);

8) är türli qwqıq bwzuşılıq qwram elementterine ie, biraq bireu retinde jikteletin qwqıq bwzuşılıq (mısalı, jäbirlenuşige qatıstı zorlıqpen qosa jüretin bilikti asıra paydalanu, bilik ökiline qarsılıq körsetumen qosa jüretin qasaqana bwzaqılıq);

9) är türli ob'ektilerge qol swqqanımen, bir qwqıq bwzuşılıq tüzetin äreket (mısalı, jäbirlenuşi ömirine, densaulığına, mülkine qol swğılatın qaraqşılıq);

10) azğın äreketter, erkek pen erkektiñ jınıstıq qatınası jäne epizod sanınan täuelsiz özge osınday aktiler. Toptıq qwqıq bwzuşılıq piğılı bolmağan kezde osınday aktidegi ärbir jaña seriktestik jeke qwqıq bwzuşılıq retinde eskerilui tiis;

11) QR QK är türli baptarı boyınşa jikteletin derbes äreketterdi bir uaqıtta jasağan jağdayda (minsiz jiıntıq).

A.Şaymerdenov arızında QR QK 366 babımen qarastırılğan qılmıstıñ birneşe ret jasalğanın körsetken jäne bwl arız QR BP joğarıda körsetilgen Bwyrığınıñ 26 tarmağınıñ talaptarına say kelmeydi.

Sondıqtan Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmet A.Şaymerdenovtıñ arızında körsetilgen är jayt boyınşa SDTBTda I.A.Äbişevke qatıstı üş sotqa deyingi  tergep-tekserudi tirkeuge tiis edi. Sonday-aq, Şımkent qalasında 07.03.2019 jılı 85000 teñgege qatıstı jayttı bölek arız retinde qarastıruı tiis edi.

QR QPK-ñ imperativti normaların bwza otırıp, D.Bahıtov Äbişev pen Tükievke qatıstı tek qana bir sotqa deyingi  tergep-tekserudi tirkegen.

Qılmıstıq istiñ materialdarımen D.Bahıtovtıñ  SDTBT-de ayıp tağılğan boyınşa epizod boyınşa tirkedim degen ayğağı rastalmaydı.

2019 jıldıñ 31 şildesine deyin qılmıstıq qudalau organı 2014 jılı I.Äbişevtiñ 1 mln. AQŞ dolları köleminde para alğanı turalı habarğa say tolıqqandı sotqa deyingi  tergep-tekserudi jürgizdi. Jäne onıñ nätijesi boyınşa, qılmıstıq is qılmıstıq qwramnıñ joqtığına oray toqtatıldı.

2019 jıldıñ 31 şildesine deyin barlıq processualdıq şeşimderde qılmıstıq qudalau organı sotqa deyingi  tergep-tekserudiñ para alu turalı eki küdik boyınşa jürgizilip jatqanı turalı aytıladı.

Birinşi habar boyınşa, JTT basşısı A.Ataşevtiñ 31.07.2019j qaulısımen 11 twlğağa, sonıñ işinde I.Äbişevke qatıstı sotqa deyingi  tergep-tekseru QP QPK 35 babı 1 bölim 2 tarmağına say, yağni qılmıstıq is qwramınıñ joqtığına oray toqtatıldı.

Ayıptau tarabınıñ is boyınşa qılmıstıq qudalau toqtatıldı degen uäjderi kelesi negizder boyınşa sın kötermeydi.

QR QPK 288 babınıñ 5 bölimi boyınşa, is boyınşa birneşe küdikti, ayıptaluşı tartılıp otırsa, al toqtatudıñ negizi barlıq küdiktilerge, ayıptaluşılarğa qatıstı bolmasa, qılmıstıq qudalau tek jeke küdiktilerge, ayıptaluşılarğa qatıstı toqtatıladı.

QR QPK 288 babınıñ qalğan tarmaqtarı sotqa deyingi tergep-tekseru qanday jağdayda toqtatılatının körsetedi.

Söytip, is boyınşa birneşe twlğa tartılsa, qılmıstıq qudalau tek qılmıstıq is boyınşa twlğağa qatıstı toqtatıladı.

Qılmıstıq qudalau organı SDTBT-da arızda 2014 jılı orın alğan-mıs «SMP-610» JŞS-nen 1 mln.AQŞ dolları talap etildi, - dep körsetilgen epizod boyınşa sotqa deyingi tergep-tekserudi tirkeydi. Bwl sotqa deyingi tergep-tekseru boyınşa I.Äbişevke qatıstı qılmıstıq qudalau toqtatılğan, al osı sotqa deyingi tergep-tekseru boyınşa tüpkilikti processualdıq şeşim qabıldanbağan.

Ekinşi jäne üşinşi fakt boyınşa Äbişev pen Tükievke SDTBT-da tirkelgen sotqa deyingi tergep-tekseru ayasında ayıp tağılğan.

Qılmıstıq istiñ materialdarında Äbişev pen Tükievke tağılğan ayıptıñ SDTBT-da tirkelgenin rastaytın bir bir processualdıq şeşimniñ joqtığın, küni büginge deyin ayıptau tarabınıñ olardı wsına almauın eskerip,  tuındağan kümändar sottaluşınıñ paydasına şeşilui tiis deytin QR QPK 19 babına say, sot tağılğan ayıp boyınşa qılmıstıq qudalau organı sotqa deyingi tergep-tekseru jürgizbegen dep tanuı tiis.

Joğarıda atalğan jay-japsarda qılmıstıq is boyınşa bastı sot talqılauınıñ barlıq procesualdıq şeşimderi zañsız bolıp tanıluı tiis, bwl eñ äueli sottı Äbişev pen Tükievti kinäsiz degen ükim şığarıp, aqtauğa mindetteydi.    

Öz ğılımi qortındısında Zañ ğılımınıñ doktorı, professor,

M.Ç.Kogamov da osınday twjırımğa keledi.

Qwrmetti sot! Sotqa deyingi tergeu-tekserudiñ merzimderi bwzılğan.

A.Şaymerdenovtıñ 21.12.2018j. Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmetke jazğan arızında I.Äbişev pen S.Tükievti qılmıstıq qwqıqbwzuşılıq jasağan twlğalar retinde tikeley körsetedi.

22.12.2018 j. kuä retinde jauaptalğan  A.Şaymerdenov I.Äbişev pen S.Tükievti qılmıstıq qwqıqbwzuşılıq jasağan twlğalar retinde tikeley körsetedi.

2018 jıldıñ 24 jeltoqsanında tergeuşi D.Bahıtov Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ Jedel Departamentine Äbişev, Tükiev, Mäkişevke qılmıs jasap jatqan twlğalar retinde JTÄ-1,2 qajettiligi turalı tapsırma beredi. Bwdan bölek, Äbişev 2014 jılı 1 mln. AQŞ dolları köleminde para aldı, yağni qılmıstıq qwqıqbwzuşılıq jasadı dep beredi.

Söytip, sotqa deyingi  tergep-tekseru bastalğan birinşi künnen qılmıstıq qudalau organımen qılmıstıq qwqıqbwzuşılıq jasağan twlğalardıñ şeñberi anıqtaladı.

Alayda, tergeuşi D.Bahıtov 2018 jıldıñ 24 jeltoqsanı küni QR QPK 45 babı 7 bölimi 1 tarmağı negizinde,  qılmıstıq qwqıqbwzuşılıq jasağan twlğalardıñ anıqtalmauına baylanıstı, sotqa deyingi tergep-tekserudiñ merzimin zañsız üzdi.

D.Bahıtov bwğan qwqığım boldı dep esepteydi.

Alayda, QR QPK tek tikeley tüsinuge jatadı, ärkim onı öz bilgenşe tüsinuge qwqığı joq. Sondıqtan D.Bahıtovtıñ  QR QPK 45 babı 7 bölimi 1 tarmağı negizinde, sotqa deyingi tergep-tekserudiñ merzimin üzuge jetkilikti negiz bolğan joq, jäne onıñ negizderi oyldan şığarılğan.

QR QPK 19 babınıñ 3 böliminiñ talaptarına say, qılmıstıq jäne qılmıstıq-procestik zañnamalardı qoldanu boyınşa tuındağan kümändar da küdiktiniñ, ayıptınıñ, sottaluşınıñ paydasına şeşilui tiis.

Osılayşa, joğarıda atalğan jayttardı eskere otırıp, D.Bahıtovtıñ uäjderi kümändi dep tanıluı tiis jäne sot merzimderdiñ üziluin zañsız dep tanuğa mindetti.

Arı qaray, qılmıstıq is materialdarına say, D.Bahıtov 2019 jıldıñ 10 qañtarı  küni sol joğarıda atalğan negizben sotqa deyingi tergep-tekserudiñ merzimin jañğırtıp, tap sol küni qayta üzgen. (S.Tükievke 1,5 mln.teñgeni jedel tabıstau)

2019 jıldıñ 20 aqpanı küni D.Bahıtov  sol joğarıda atalğan negizben sotqa deyingi tergep-tekserudiñ merzimin jañğırtıp, tap sol küni qayta üzgen. (S.Tükievke 8,5 mln.teñgeni jedel tabıstau)

Bwl qaulılardıñ motivaciyalıq bölimderinde, yağni 2019 jıldıñ 10 qañtarı men 20 aqpanında, 2019 jıldıñ 10 naurızında jañğırtılğan dep körsetilgen.

1-2 aydan keyin bolatın uaqiğalardı qalay körsete aldıñız?, - dep swrağanda, D.Bahıtov öziniñ tarapınan tehnikalıq qate ketti dep jauap berdi.

Bwl qwlaqqa öte senimsiz estiledi. Qaulılardıñ arasında wzaq uaqıt, yağni 40 kün bolğanın eskersek, bes äripten twratın «10 naurızda» («10 marta») degen sözdi jazuda qalayşa üş ret qatarınan tehnikalıq qateni jiberuge boladı?

Eger, bir GÄP bolmasa, biz, bälki Bahıtovtıñ sözine, wzaq merzim aralığında birdey tehnikalıq qateni üş ret jibergen onıñ adam aytqısız alañğasar ekenine sener me edik:

2019 jıldıñ 10 qañtarı men 20 aqpanı küngi procesualdıq  şeşimder, yağni 4  procesualdıq  şeşim Nwr-Swltan qalası boyınşa Qwqıqtıq statistika jäne arnayı esepke alu jönindegi basqarmanıñ mälimetterine say, STBT bazasında joq. Al Bahıtov atalğan qaulılar boyınşa SDTBT bazasında statistikalıq kartoçkalardı toltıruğa mindetti edi.

JTT basşısı A.Agibaev sotqa deyingi  tergep-tekserudi öz öndirisine qabıldau turalı 11.03.2019 jılğı qaulısınıñ motivaciya böliminde  sotqa deyingi tergep-tekseru 2018 jıldıñ 24 jeltoqsanı küni toqtap, 2019 jıldıñ 11 naurızı küni qayta jalğasqan deydi, söytip qılmıstıq istiñ barısı men twtastay 4 procesualdıq şeşimdi körsetpeydi.

Agibaev pen Bahıtovtıñ tergeuşiler qaulılarda bükil procesualdıq şeşimderdi körsetuge mindetti emes degen uäjderi bwl jağdayda senimsiz estiledi, sebebi sotqa deyingi tergep-tekseru üziludiñ soñğı merzimi - 2018 jıldıñ 24 jeltoqsanı emes, 2019 jıldıñ 20 aqpanı.  Tergeuşi sotqa deyingi  tergep-tekserudiñ soñğı üziluiniñ merzimin körsetuge tiis.

Osılayşa, 2019 jıldıñ 10 qañtarı men 20 aqpanı küngi sotqa deyingi  tergep-tekserudiñ merzimin üzu men jandandıru qaulıların D.Bahıtovtıñ der kezinde emes, keyin şığarğanı äşkere boldı. Bwl jayt atalğan procesualdıq şeşimderdiñ zañsız ekenin däleldeydi.

Qwrmetti sot, osılayşa 24.12.2018j., 10.01.2019j. sotqa deyingi tergep-tekseru merzimin üzu turalı qaulılar tergeuşi Bahıtov oylap tapqan negizdermen bwzılğan, sonday-aq soñğı eki qaulı der kezinde emes, keyin şığarılğanın eskersek, bwl üş qaulı da zañsız dep tanıluı tiis.

QPK 192 babınıñ 2 böligine say, sotqa deyingi tergep-tekseru merzimi eki ay dep belgilengen, tiisinşe sotqa deyingi tergep-tekseru merzimin üzu turalı qaulılardıñ zañsızdığına oray, sotqa deyingi tergep-tekserudiñ eki aylıq merzimi 2019 jıldıñ 21 aqpanı küni bitken jäne bwğan deyin üş ayğa deyin sozılmağan.

Respublikada bwnday sot praktikası bar. Osınday bwzuşılıqtar boyınşa birqatar twlğalar (Muzdıbaeva, Şuraev, ağayındı Kuraevtar) aqtalğan.

Osığan oray, 2019 jıldıñ 21 aqpanınan keyingi procesualdıq qimıldardıñ bäriniñ hattamaları – jaramsız dälelder, al bükil processualdıq şeşimder - zañsız, bwl sottı Äbişev pen Tükievti aqtau ükimin şığaru arqılı tolıqtay aqtauğa mindetteydi.

Öz ğılımi qortındısında Zañ ğılımınıñ doktorı, professor,

M.Ç.Kogamov da osınday twjırımğa keledi.

Qwrmetti sot! Qılmıstıq is boyınşa para nısanı anıqtalmağan.

Paranı jedel tapsıru 2019 jıldıñ 10 qañtarında (1,5 mln.teñge) jäne 20 aqpanında (8,5 mln.teñge) A.Şaymerdenovtıñ S.Tükievke jäne 2019 jıldıñ 14 naurızında (49 mln. teñgesi mulyaj 50 mln.teñge) A.Şaymerdenovtıñ K.Şındauletovke bergen kezde orın alğan.

- 2019 jıldıñ 10 qañtarında 1,5 mln.teñgeni berudi  jedeluäkil J.Ismagulov jüzege asırğan jäne aqşanı beru hattamasın toltırğan. Tergeuşi D.Bahıtovtıñ procesualdıq äreketti jüzege asıru turalı tapsırması tergeu materialında joq;

- 2019 jıldıñ 20 aqpanında 8,5 mln teñge berudi Jedel Departamenttiñ basşısınıñ orınbasarı Jarmakov jüzege asırıp, aqşa somasın qarap-tekseru men tabıstau hattamasın toltırdı. Tergeuşi D.Bahıtovtıñ procestik äreket jasau turalı tapsırması qılmıstıq is materialdarında joq;

- 2019 jıldıñ 11 naurızında 50 mln teñge berudi de Jarmakov jüzege asırıp, aqşa somasın qarap-tekseru men tabıstau hattamasın toltırdı. Jarmakov – Jedel tergeu tobınıñ (JTT) müşesi emes. JTT basşısı A.Agibaevtıñ  procestik äreket jasau turalı tapsırması qılmıstıq is materialdarında joq.

Kuä D.Bahıtov sotta aqşa somasın qarap-tekseru men tabıstau joğarıda atalğan üş jağdayda da - tergeu äreketi ekenin körsetti.

Biraq atalğan tergeu äreketterin jürgizuge tapsırmanı auızşa ne jazbaşa bergeni onıñ esinde qalmağan.

QR QPK 197 babınıñ talaptarına say tergeu äreketterin, öndirisinde qılmıstıq is bar lauazımdı twlğalardıñ ğana jürgizuge qwqığı bar.

Tergeu äreketteriniñ hattamaların, öndirisinde sotqa deyingi  tergep-tekseru bar twlğalar nemese bwl birinşi bolıp tapsırılğandar ğana jürgizuge qwqılı.

2018 jıldıñ 21 jeltoqsanı men 2019 jıldıñ 11 naurızı aralığında qılmıstıq is tergeuşi D.Bahıtovtıñ öndirisinde boldı. 2019 jıldıñ 11 naurızı küninen A.Agibaev basqaratın Jedel-tergeu tobınıñ öndirisinde boldı.

Tergeuşi D.Bahıtov pen JTT basşısı A.Agibaevtıñ  A.Şaymerdenovke aqşa somasın qarau jäne tabıstau boyınşa jazbaşa tapsırmaları qılmıstıq is materialdarında joq.

QR QPK 60 babınıñ 9 bölimine say, tergeuşiniñ özi tergep-tekseretin ister boyınşa anıqtau organdarınıñ tergep-tekserilip jatqan iske qatıstı jedel esepke alu isterimen jäne jasırın tergeu äreketteriniñ materialdarımen tanısuğa, olardı osı Kodekste belgilengen tärtippen osı iske qosıp tigu üşin talap etip aldıruğa, anıqtau organdarına orındau üşin mindetti, izdestiru, tergeu jäne jasırın tergeu äreketterin jürgizu turalı tapsırmalar men nwsqaular beruge jäne olardan tergeu äreketterin jürgizuge järdemdesudi talap etuge qwqığı bar.

QR QPK 10 babınıñ 1 bölimine say sot, prokuror, tergeuşi, anıqtau organı jäne anıqtauşı qılmıstıq ister boyınşa is jürgizu kezinde Qazaqstan Respublikasınıñ Konstituciyası, osı Kodeks, osı Kodekstiñ 1-babında körsetilgen özge de normativtik qwqıqtıq aktiler talaptarın dälme-däl saqtauğa mindetti.

QR QPK 112 babınıñ 1 bölimine say, naqtı derekter, eger olar osı Kodekstiñ talaptarı bwzıla otırıp alınsa, däleldemeler retinde paydalanuğa jol berilmeydi dep tanıluğa tiis.

Söytip, para tirkelgen üş tergeu äreketi bwğan ökiletiligi joq twlğalarmen jürgizilgen, bwl - üş hattamanı da dälel retinde jaramsız dep tanuğa äkeledi.

Osılayşa, ayıptaumen A.Şaymerdenovpen berilgen para soması däleldenbegen, bwl qılmıstıq isti QR QPK 35 babınıñ 1 bölimi 2 tarmağı boyınşa toqtatuğa äkeledi. 

Öz ğılımi qortındısında Zañ ğılımınıñ doktorı, professor,

M.Ç.Kogamov da osınday twjırımğa keledi.

Qwrmetti sot! JTÄ-1,2-ge jäne olardı jürgizuge sankciya zañsız alınğan.

Äbişev, Tükiev, Mäkişevke JTÄ-1,2 jürgizu turalı qaulını şığarğanda jäne olardı ekinşi, üşinşi aylarğa wzartu barısında jedeluäkil  J.Ismagulov pen tergeuşi D.Bahıtov körineu jalğan mälimeter körsetken.

Sotpen sankciya berilu barısında barlıq qaulılarda joğarıda atalğan lauazımdı qızmetkerler tergeu sottarın jañılıstırğan:

Bwl qaulılarda A.Mäkişev «Qazbaylıq Astana» JŞS direktorı bolıp jäne ol I.Äbişevke memdlekettik satıp alu boyınşa kelisim-şart jasağanı üşin 250 mln.teñge para beruge kelisken bolıp körsetilgen

Alayda A.Mäkişevtiñ «Qazbaylıq Astana» JŞS-ñ qwrıltayşısı da, direktorı da emes ekeni, bwl Seriktestikte şeşim qabıldauğa ıqpal ete almaytını, bwl JŞS-ñ Atqaru organınıñ müşesi emestigi qazir anıqtaldı.

Bastı sot talqılauı kezinde bergen ayğağınan A.Mäkişevtiñ mindeti - A.Şaymerdenovtı «Qazbaylıq Astana» JŞS-ñ menşik iesi Tölegenovpen tanıstıru ekeni ğana tuındaydı.  Alayda, Tölegenov A.Şaymerdenovpen kezdeskisi kelmeydi, bwl Tölegenovtıñ I.Äbişevke para bergisi kelmegenin bildiredi.

Onıñ öziniñ aqşağa, yağni parağa eş qatısı bolmağan.

Iä, onıñ kompaniyası men «Qazbaylıq Astana» JŞS arasında  konsorcium turalı kelisim-şart bar, biraq ol bwnda - kişi äriptes bolğandıqtan,  onıñ kompaniyası bar bolğanı «Qazbaylıq Astana» JŞS-ñ subpodryadı bola aladı. Bügingi şaqta onıñ bwl JŞS-men eşqanday iskerlik baylanısı joq.

Sotta jauaptalu barısında tergeuşi Bahıtov barlıq mälimet Şaymerdenovtıñ arızı men onı jauaptau hattamasınan alınğan dep körsetti.

Alaydı Şaymerdenovtıñ arızı men 22.12.2018j onı jauaptau hattamasında Mäkişev «Qazbaylıq Astana» JŞS-ñ ökili retinde körsetilgen.

Qwqıq qorğau, arnaulı memlekettik jäne özge de organdardıñ
aqparat almasu jüyesi türindegi barlıq tirkeuşi organdardıñ integraciyalanğan bazasımen qarulanğan Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ A.Mäkişevtiñ «Qazbaylıq Astana» JŞS-ñ basşısı da, direktorı da emes ekenin bilmeui mümkin emes.

Osılayşa, eger A.Mäkişevtiñ «Qazbaylıq Astana» JŞS-ñ menşik iesi de, direktorı da emes bolğandıqtan, onıñ ayğağın eskersek, ol J.Ismagulov pen Bahıtovtıñ JTÄ jürgizu merzimderin sankciyalau jäne wzartu boyınşa qaulılarında körsetkendey, para beruşi bola almaydı.

Sonda osınıñ bärin jasau jäne körineu jalğan mälimetterdi joğarıda atalğan qaulılarda körsetudiñ qanday qajeti boldı?, - degen qarapayım swraq tuındaydı.

Jauap öte qarapayım:

Şaymerdenovtıñ ayğağına say, ol özi – para aluda deldal, Äbişev – para aluşı, Tükiev – para aluşınıñ kömekşisi, Mäkişev te – para berudegi deldal. Al para beruşi joq!

Eger para beruşi joq bolsa, onda tiisinşe qılmıs ta joq!

Eger qılmıs joq bolsa, onda arnayı tergeu sotınıñ sotına Äbişev, Tükiev jäne Mäkişevke qatıstı JTÄ 1 jäne 2 jürgizuge sankciya berip te qajeti joq.

Osınıñ bärin bile otırıp, Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ joğarıda atalğan qızmetkerleri sottı jañılıstırıp, özderiniñ körineu zañsız äreketterin zañdastırğan.

JTÄ jürgizu boyınşa barlıq qaulılar - zañsız, al onıñ nätijeleri - dälel retinde jaramsız dep tanıluı kerek. Bwl Äbişev pen Tükievti tağılğan ayıp boyınşa tügeldey aqtauğa äkeledi.

Qwrmetti sot!

Tergeuge deyingi tergeu-tekseru äreketteri kezinde Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ qızmetkerleri is boyınşa dälelderdi bwrmalağan!

2019 jıldıñ 14 naurızı küni Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ ağa tergeuşisi K.Şındäuletovke tiri twlğanı qarau türindegi tergeu äreketin jürgizdi.

Bwl hattamanıñ mazmwnında bılay dep körsetilgen: «oficer Janbolatov M. K.Ş.Şındauletovtıñ eki qolın şayuğa kiristi.  Aldın ala, ul'trakülgin lampa arqılı äueli K.Şındauletovtıñ sol qolı, sosın K.Şındauletovtıñ oñ qolı, sonday-aq onıñ kiimi säulelendirildi.  Osı kezde onıñ oñ qolınıñ alaqanınan sarı-jasıl tüsti säulelenu anıqtaldı. Kiimnen özge säulelenudiñ izi anıqtalğan joq».

Hattamağa say, säulelenu K.Şındauletovtıñ oñ qolınan anıqtalğan.  Bwl tergeu äreketiniñ beynejazbasınan asa eşteñe körinbeydi. Hattamağa say, sol qolınan eşteñe anıqtalmağan, bwl beynejazbamen däleldenedi.

Aldın ala ul'trakülgin säulemen säulelendirmesten, qoldıñ juındıları polietilen paketterge laqtırıladı. Sondıqtan, qazir  bwl paketterge lyuminescent wntaqtar aldın ala salınıp qoydı ma, joq pa, anıqtau mümkin emes. Bwl jayt tap osı polietilen paketterdiñ öziniñ tazalığına kümän tuındatadı. Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ ağa tergeuşisiniñ tarapınan bwnday ağattıqqa jol berilui zığırdanıñdı qaynatadı, ol tiri twlğanı birnşi ret qarap jatqan joq qoy.

Bwğan qosa, ayıptau tarabınan K.Şındäuletovtıñ işinde para türindegi 50 mln.teñge bar-mıs  qara sömkeni qolına alğanına dausız dälel wsınılğan joq.

Sarapşınıñ 01.04.2019j. №671 qortındısına say (arnayı himiyalıq zertteu boyınşa sot saraptaması) K.Şındauletovtıñ sol qolınan arnayı himiyalıq zat bolıp tabılatın lyuminesciyalıq zattan qwralğan qabat anıqtalğan.

Tiri twlğanı qarau kezinde K.Şındauletovtıñ sol qolınan lyuminesciyalıq wntaqtıñ izi anıqtalmağan, alayda saraptamada ol bar, bwlay boluı mümkin emes.

Osılayşa, orın alğan dälelderdi bwrmalau, sarapşınıñ 01.04.2019j. №671 qortındısı men tiri twlğanı qaraudıñ 14.03.2019j. hattamasın jaramız dep tanuğa äkeledi.

Qwrmetti sot!

2019 jıldıñ 20 qañtarındağı JTÄ-1 zañsız jürgizilgen.

Sotqa deyingi  tergep-tekseru barısında Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ qızmetkerleri  25.12.2018 jılı twlğanıñ jasırın audio jäne beyne-baqılauına, yağni JTÄ-1ge  sot tergeuiniñ sankciyasın alğan.

JTÄ-1-ge sankciya I.Äbişev, S.Tükiev jäne A.Mäkişevka qatıstı alınğan.

Bwl qaulınıñ zañdılığına qatıstı öz pikirimdi men joğarıda ayttım.

Orınnıñ audio jäne beyne-baqılauına sankciya alınbağan.

Äbişev, Tükiev jäne Şaymerdenovtıñ äñgimesin jasırın jazudıñ şınayı mälimetterine say, 20.01.2019j  «Cigara bar»-da twlğanıñ jasırın audio jäne beyne-baqılauı emes, şın mäninde orınnıñ audio jäne beyne-baqılauı jürgizilgen.

Beynejazba dayaşınıñ jasırın audio-beyne-baqılau jürgizu qwralın Äbişev, Tükiev jäne Şaymerdenov otırğan bar üsteline aparıp qoyuuınan bastaladı. Sirä, bwl qwral, seker men sulıq salatın ıdıspen jasırılğan bolsa kerek.

Artınan, belgili bir uaqıt ötken soñ, dayaşı bwl arnayı qwraldı Äbişev, Tükiev jäne Şaymerdenov jayğasqan üstelge aparıp qoyadı.

Keyin Şaymerdenov ketip qaladı, al I.Äbişevte – jwmıs boyınşa özge kezdesuler, odan keyin - jwbayı men kişi qızımen äñgime, Jampozovpen äñgime jüredi.

Bwl twlğalarğa qatıstı audio jäne beynebaqılau jürgizuge sotqa deyingi  tergep-tekseru barısında sankciya alınbağan jäne bwl äñgimeler sot tergeuiniñ bölek qaulısımen zañdastırılmağan.

Soğan qaramastan bwl äñgimeler tirkelgen, äñgimelerdiñ stenogrammaları jasalğan, bwl äñgimeler boyınşa saraptamalar jasalğan.

Osılayşa, olardıñ jeke äñgimeleriniñ qwpiyalığı boyınşa  konstituciyalıq qwqıqtarı bwzılğan.

QR QPK 242 babınıñ 1 bölimine say, adamdı jasırın audio- jäne (nemese) beynebaqılau – qajet bolğan kezde jasırın kiru jäne (nemese) zertteu arqılı beyne-, audiotehnikanı ne özge de arnayı ğılımi-tehnikalıq qwraldardı paydalanumen bir mezgilde olardıñ mazmwnın materialdıq jetkizgişte tirkep jürgiziletin, adamnıñ söylegen sözin jäne özge de aqparattı, sonday-aq onıñ is-äreketterin jasırın baqılau.

Sonday-aq, QR QPK 242 babınıñ 2 bölimine say, orındı jasırın audio- jäne (nemese) beynebaqılau – qajet bolğan kezde orınğa jasırın kiru jäne (nemese) orındı zertteu arqılı beyne-, audiotehnikanı ne özge de arnayı ğılımi-tehnikalıq qwraldardı paydalanumen bir mezgilde olardıñ mazmwnın materialdıq jetkizgişte tirkep jürgiziletin, naqtı belgili bir jerde bolıp jatqan söylesulerdi jäne basqa da dıbıstardı jäne (nemese) oqiğalardı jasırın baqılau.

JTÄ nätijesinde tek qana Äbişevtiñ sözin baqılau emes, onıñ Jampozovpen jäne özge de twlğalarmen äñgimesi tirkelip, keyin bwlar özine qarsı paydanılğanın eskerek, bwl jerde orınnıñ audio jäne (ne) beynebaqılauı jürgizilgen.

Bwl äreketter tergeu sotınıñ sankciyasınsız jürgizilgen, sondıqtan 20.01.2019 jılğı JTÄ-1 jaramsız dälelder dep tanıluı tiis..

Qwrmetti sot, sözimdi ayaqtay kele, mınanı aytqım keledi:

Sot tergeuimen anıqtalğan jayttarğa oray, birden bir zañdı da ädiletti sot aktisi – tek qana aqtaytın ükim!  !

Bwl qılmıstıq is, äuelden-aq, ümitsiz is edi!

Meniñ oyım boyınşa, memlekettik ayıptauşı, sotqa deyingi  tergep-tekseru satısında, jwmısı tım köptigine oray, qılmıstıq istiñ materialdarımen jete, mwqiyat tanıspay, istiñ jay-japsarlarına tiisti män bermey, Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ qızmetkerlerine senip qalıp, isti sotqa jiberse kerek, endi osı poziciyamen şırmalıp qalıp, ayıptaudan bas tarta almay otır.

Äbişev pen Tükievtiñ tağılğan ayıptar boyınşa kinäsizdigi aydan anıq.

Sondıqtan «bir jazıqsız jan qamalğanşa, mıñ kinäli bostandıqta jürsin» degen halıq danalığına say, ömirlik täjiribeñiz, işki senimiñiz jäne zañdı negizge ala otırıp, Sizden I.A,Äbişev pen S.A.Tükiev kinäsiz degen ükim şığarıp, olardı tügeldey aqtauıñızdı swraymın.

İstiñ nätijesi boyınşa Qazaqstan Respublikasınıñ Bas prokuraturasınıñ atına Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı qızmettiñ qızmetkerlerine qatıstı QR QK 417 babımen qarastırlğan qılmıstıñ  belgileri jäne QR QPK normalarınıñ özge de bwzuşılıqtarı boyınşa sotqa deyingi  tergep-tekseru äreketterin bastau turalı jeke qaulı qabıldauıñızdı swraymın.

Mäkiş Esqaraev, advokat.         

Qosımşa: Bwl advokat Mäkiş Esqaraevtıñ sottağı jarıssözde söylegen sözderi...

Abai.kz

0 pikir