Jwma, 15 Qaraşa 2019
Kübirtke 3723 21 pikir 23 Qazan, 2019 sağat 15:11

Biz qazaqşa söyleymiz, qazaqşa oqimız! Al Aydos Ükibaylar şe?

Aydos Ükibay. Bwrınğı jurnalist. Sonıñ oquın oqığan. Wzaq jıl «Habar» agenttiginde jwmıs jasağan. 2016 jılı Prezidenttiñ baspasözin basqaruğa barıp, biılğı auıs-tüyisten soñ eks-prezidentke ere ketken. Qazir sol kisiniñ (Elbasınıñ) qasında. Baspasöz hatşısı.

Baspasöz hatşısı dedik qoy. Ayekeñ, özgelerden qalsın ba, onıñ da äleumettik jelide paraqşası bar. Öziniñ «Tvitterinde» eks-prezident Nwrswltan Nazarbaevtıñ ne istep, ne qoyğanı turalı aqparattardı bölisip, jañalıq taratıp otıradı.

Resmi paraqşası - @Aidos_Ukibay. 2019 jıldıñ säuirinde tirkelipti. 1273 oqırmanı bar eken. 167 jazba jariyalaptı. Özi 31 adamdı oqidı eken, tağı. Jäne 4 adam onıñ paraqşasına bas barmaqpen bağa beripti (layk basıptı).

Iä, resmi türde öz erkimen otstavkağa ketip, «bärimiz prezidentke qızmet etemiz» dese de äli künge bastı sayasi rakursten tüspey, kerisinşe, älgi daulı 184 Jarlıq arqılı qwzıret-qwdıretin küşeytken adamnıñ baspasözin basqaratın bwl kisiniñ paraqşası bizge de qızıq. Şolıp şıqtıq.

Ärisin aytpağanda, qazaq ayı äli ayağına şıqqan joq. YAğni ay tolıq emes. Sondıqtan, soñğı eki aydı qarayıq... Qırküyek, qazan aylarında Ayekeñ ne jazdı?

QAZAN AYI

Qazan ayında Aydos mırza Ükibay wzın-ırğası - 26 jazba (jañalıq, post t.b.) jariyalaptı. Sol 26 jazbanıñ tek bireui ğana memlekettik tilde, yağni qazaq tilinde jazılıptı. Senesiz be? 26 jazba. 25 jazba orısşa, 1 jazba qazaqşa.

23 qazan:

«A vot i sam dokument o prisvoenii zvaniya Poçetnogo doktora» (qazaqşa nwsqası joq),

«Nursultanu Nazarbaevu prisvoeno zvanie Poçetnogo doktora Universiteta Cukuba» (Qazaqşası joq),

22 qazan:

«Nursultan Nazarbaev vstretilsya s Prezidentom Ukrainı Vladimirom Zelenskim...» (qazaqşası joq),

«Aydos Ukibay: «Pervıy Prezident Kazahstana prinyal uçastie v oficial'noy ceremonii intronizacii Imperatora YAponii Naruhito. YAponskaya storona ustanovila sootvetstvuyuşiy dress-kod dlya etogo meropriyatiya. Vse uçastniki… https://www.instagram.com/p/B36MTgxH81k/?igshid=j5ii7zrhpil3 …» (qazaqşası joq),

«Pervıy Prezident Kazahstana prinimaet uçastie v oficial'noy ceremonii intronizacii Imperatora YAponii Naruhito» (qazaqşası joq),

21 qazan:

«Elbası po priglaşeniyu Pravitel'stva YAponii pribıl v g.Tokio dlya uçastiya v oficial'noy ceremonii intronizacii Imperatora Naruhito. Oficial'naya ceremoniya intronizacii sostoitsya 22 oktyabrya v Imperatorskom dvorce. V ramkah vizita Elbası takje provedet ryad dvustoronnih vstreç» (qazaqşası joq),

18 qazan:

«Na soveşanii pod predsedatel'stvom Nursultana Nazarbaeva obsujdaetsya hod realizacii Predvıbornoy programmı partii «Kazahstan – 2021: Edinstvo. Stabil'nost'. Sozidanie» i Plana nacii «100 konkretnıh şagov»» (qazaqşası joq),

«Segodnya sostoitsya soveşanie pod predsedatel'stvom Elbası s uçastiem çlenov Pravitel'stva, partii «Nur Otan» i ee frakcii v Majilise Parlamenta» (qazaqşası joq),

16 qazan:

«Zdorovıy obraz jizni dlya Nursultana Nazarbaeva vsegda bıl prioritetom. Nesmotrya na nasışennıy grafik, vo vremya vizita v Azerbaydjanskuyu Respubliku Elbası soverşil peşuyu progulku, proydya çetıre s polovinoy kilometra vdol' Kaspiyskogo poberej'ya» (qazaqşası joq),

15 qazan:

«V hode zasedaniya SSTG Elbası bıl nagrajden Vısşim Ordenom Tyurkskogo mira» (qazaqşası joq),

«Rovno çerez ças naçnetsya VII zasedanie SSTG» (qazaqşası joq),

14 qazan:

«Nursultan Nazarbaev pribıl v gorod Baku. V hode vizita Elbası vstretitsya s Prezidentom Il'hamom Alievım, provedet peregovorı s Prezidentom Sooronbaem Jeenbekovım i Prezidentom Redjepom Erdoganom, a takje primet uçastie v VII Sammite SSTG» (qazaqşası joq),

11 qazan:

«Dlya teh, kto ne uspel posmotret' interv'yu Elbası v efire TV

» (qazaqşası joq),

«Hoçu podelit'sya horoşey novost'yu) Naş akkaunt v Instagram oficial'no verificirovan» (qazaqşası joq),

10 qazan:

«Otrıvok iz segodnyaşnego interv'yu Elbası. Polnaya versiya vıydet zavtra v 21:30 v efire telekanala "Habar"» (qazaqşası joq),

«Elbası dal interv'yu telekanalu «Habar». V hode besedı Nursultan Nazarbaev prokommentiroval sluh o tak nazıvaemom «dvoevlastii», a takje rasskazal o priçinah slojeniya im polnomoçiy Prezidenta stranı» (qazaqşası joq),

9 qazan:

«Elbası vstretilsya s predsedatelem Agentstva po protivodeystviyu korrupcii Alikom Şpekbaevım Podrobnee: https://elbasy.kz/ru/news/2019-10/elbasy-vstretilsya-s-predsedatelem-agentstva-po-protivodeystviyu-korrupcii-alikom …» (qazaqşası joq),

«Nursultan Nazarbaev prinyal ministra vnutrennih del Erlana Turgumbaeva Podrobnee: https://elbasy.kz/ru/news/2019-10/nursultan-nazarbaev-prinyal-ministra-vnutrennikh-del-erlana-turgumbaeva …» (qazaqşası joq),

8 qazan:

«Prikazom Rukovoditelya Kancelyarii Pervogo Prezidenta Respubliki Kazahstan – Elbası ot 8 oktyabrya 2019 goda Tomaşov Eldar Serikoviç osvobojden ot doljnosti zaveduyuşego Sekretariatom Pomoşnika Pervogo Prezidenta Respubliki Kazahstan – Elbası v svyazi s perehodom na druguyu rabotu» (qazaqşası joq),

«Prikazom Rukovoditelya Kancelyarii Pervogo Prezidenta Respubliki Kazahstan – Elbası ot 8 oktyabrya 2019 goda Utenov Aydar Esenoviç naznaçen zaveduyuşim Sekretariatom Pomoşnika Pervogo Prezidenta Respubliki Kazahstan – Elbası» (qazaqşası joq),

«Segodnya Elbası vstretilsya s prezidentom NAN RK Muratom Jurinovım i General'nım sekretarem SSTG Bagdadom Amreevım. Podrobnee ob etih vstreçah çitayte na sayte http://Elbasy.kz» (qazaqşası joq),

6 qazan:

«Les, posajennıy vokrug stolicı Pervım Prezidentom - eto eşe odin centr prityajeniya gorojan. Nahodyas' v rejime gorodskoy suetı ne vsem udaetsya nasladitsya yarkim osennim peyzajem. Komfortnaya atmosfera dlya semeynogo aktivnogo otdıha. Rekomenduyu!» (qazaqşası joq),

«Elbası Gennadiy Golovkindi IBF jäne IBO twjırımdarı boyınşa bokstan älem çempionı atağı üşin ötken jekpe-jekte jeñiske jetuimen qwttıqtadı» (qazaqşa jazğan kün),

2 qazan:

«Otvet ot Elbası uje v Stories» (qazaqşası joq),

«https://www.instagram.com/stories/elbasy_nazarbayev/2145001060175850561/?utm_source=ig_story_item_share&igshid=1jyczosgnobo1 …», (silteme),

«Kazalos' bı, çto o Pervom Prezidente Kazahstana izvestno vse: gde rodilsya, gde uçilsya, kem rabotal. Odnako, est' i maloizvestnıe faktı o Elbası. Mı zapustili otdel'nuyu rubriku v Instagram Stories, posvyaşennuyu faktam iz jizni Nursultana Nazarbaeva, neizvestnım şirokoy auditorii» (qazaqşası joq).


QIRKÜYEK AYI

Qırküyekte Aydos mırza bas-ayağı 22 jazba jariyalağan eken. Onıñ 16-sı orıs tilinde, 6-auı qazaq tilinde jazılğan.

28 qırküyek:

«Elbası v svoih vıstupleniyah ne raz ostanavlivalsya na voprosah razvitiya i vnedreniya II. Eto mirovaya tendenciya. Podrobnıy rasklad vokrug etogo voprosa mojno nayti v novoy knige K.Masimova "Sleduyuşiy vlastelin mira. Iskusstvennıy intellekt"» (qazaqşası joq),

«Çat-bottar, avtopilot, adamnıñ jüzin tanu funkciyaları üyrenşikti jağdayğa aynaldı. Jasandı intellekt barlıq jerde. Onıñ tarihı men büginin zerdelep, bolaşağın boljauğa tırısqan Kärim Qajımqanwlı «Keleşektiñ ämirşisi» atı jaña kitabın jarıqqa şığardı» (qazaqşa),

26 qırküyek:

«Nursultan Nazarbaev s glubokoy skorb'yu vosprinyal izvestiya o konçine Jaka Şiraka» (qazaqşası joq),

24 qırküyek:

«Nursultan Nazarbaev provel vstreçu so Spikerom Medjlisa aş-Şura Omana Halidom Al'-Mauali» (qazaqşası joq),

«Elbası vstretilsya so Spikerom Nacional'noy Assamblei Respubliki Koreya Mun Hi Sanom i Spikerom Medjlisa aş-Şura Korolevstva Saudovskaya Araviya Abdulloy Al'-Şeyhom. Podrobnee na sayte http://Elbasy.kz» (qazaqşası joq),

19 qırküyek:

«19 sentyabrya 1994 g. bıl zaregistrirovan nacional'nıy domen ".KZ". S teh por etot den' sçitaetsya Dnem rojdeniya Kazneta. Internet zanimaet ogromnuyu rol' v jizni kazahstancev. Eto i obrazovanie, i razvleçenie, i sposob kommunikaciy. Blagodarya Internetu dostupnı vse biblioteki mira» (qazaqşası joq),

18 qırküyek:

«Elbası: "YA oçen' blagodaren Assamblee i vsemu narodu Kazahstana za to, çto vse eti godı podderjivali provodimoyu mnoyu politiku i ukreplyali naşu stranu"» (qazaqşası joq),

17 qırküyek:

Silteme (qazaqşa),

«Ä.Isekeşev: «Elbası bastağan reformalardıñ arqasında biz mañızdı nätijelerge qol jetkizdik. Jalpı işki önim 11 milliard dollardan 170 milliard dollarğa deyin östi. Elge 300 milliard dollar tikeley şeteldik investiciya tartıldı. Eldegi ömir süru wzaqtığı 72,5 jasqa jetti»» (qazaqşa),

15 qırküyek:

«Iz-za plotnogo grafika i komandirovok ne vsegda poluçaetsya vıdelit' vremya na trenirovku. No v vıhodnıe - sport po raspisaniyu» (qazaqşası joq),

13 qırküyek:

«Qazaqstannıñ Twñğış Prezidenti «Astana» Halıqaralıq qarjı ortalığında boldı» (qazaqşa),

11 qırküyek:

«Nursultan Nazarbaev prinyal Pervogo zamestitelya Predsedatelya partii «Nur Otan»» (qazaqşası joq),

10 qırküyek:

«Sleva – nacional'nıy pavil'on «Kazahstan» na VDNH v Moskve posle restavracii. Sprava – pavil'on «Kazahskaya SSR», 1954 god» (qazaqşası joq),

«Pervıy Prezident Kazahstana vstretilsya s Predsedatelem Majilisa Parlamenta @NigmatulinKZ» (qazaqşası joq),

7 qırküyek:

«V hode vstreçi v Kremle Nursultan Nazarbaev i Vladimir Putin obsudili klyuçevıe aspektı vzaimodeystviya dvuh stran» (qazaqşası joq),

«Nursultan Nazarbaev i Vladimir Putin posetili pavil'on "Kazahstan" na VDNH. V hode poseşeniya Elbası podaril svoemu drugu pamyatnıy suvenir» (qazaqşası joq),

«Wlı Abaydıñ "Jelsiz tünde jarıq ay" attı äni. Elbası Mäskeu qalasınıñ künine arnalğan merekelik koncertke bardı» (qazaqşa),

«Nursultan Nazarbaev posetil Posol'stvo Respubliki Kazahstan v Rossiyskoy Federacii» (qazaqşası joq),

6 qırküyek:

«Nursultan Nazarbaev pribıl s raboçim vizitom v Rossiyskuyu Federaciyu», qazaqşası:

«Nwrswltan Nazarbaev jwmıs saparımen Resey Federaciyasına keldi»,

«6-7 sentyabrya t.g. Nursultan Nazarbaev soverşit raboçiy vizit v Rossiyskuyu Federaciyu. V hode vizita Elbası vstretitsya s Prezidentom V.Putinım, posetit nacional'nıy pavil'on "Kazahstan" na VDNH i primet uçastie v prazdniçnıh meropriyatiyah po sluçayu Dnya goroda Moskvı» (qazaqşası joq),

3 qırküyek:

«Predsedatel' Soveta Bezopasnosti prinyal Ministra oboronı Nurlana Ermekbaeva» (qazaqşası joq).


Tüyin. Biz eks-prezidenttiñ baspasözin basqaratın Aydos Ükibay mırzanıñ «Tvitter» jelisindegi paraqşasın, onda da soñğı eki ayın şolıp şıqtıq. Osı eki ayda Nwrswltan Nazarbaevtıñ şeteldik saparları men ötkizgen kezdesuleri turalı egjey-tegjeyli aqparat taratqan Ayekeñ wzın-ırğası 50-ge juıq, däl aytsaq 48 jazba jariyalaptı. Sol 48 jazbanıñ 7-euin ğana memlekettik tilde, qazaq tilinde jazğan eken.

Ras, äleumettik jelidegi paraqşa ärkimniñ jekeligi. Ol resmi sayt nemese qwzırlı organ emes. Dese de, eks-prezident (Elbası Nwrswltan Nazarbaev) elişilik häm sırtqı sayasi mäselelerge ıqpal ete alatın qwqığı bar adam. Äsirese, älgi äydik bolğan 184 Jarlıq Nwrswltan Nazarbaevtıñ qwzıretin odan sayın keñeytti. Ol boyınşa endi Nazarbaev Qazaqstannıñ Zañdı saylanğan (legitimdi) prezidenti Qasım-Jomart Toqaevtıñ memlekettik kadrlardı tağayındau isine aralasadı. Resmi aqparat aytpaqşı, aqıl-maqwlın aytadı.

Osınday lauazımdı twlğanıñ baspasözin wrşıqşa iirip otırğan Ayekeñniñ, şalıs basıp, şet tilde şüldirlegenin wqpay, biz dalmız.

Orıs tili – Reseydiñ memlekettik tili. Ras, Qazaqstanda da orıs tildi auditoriya bar. Biraq, ol etnostiñ tili, diasporanıñ tili. Bwl fakt!

Al Qazaqstanda memlekettik til – qazaq tili. Memleketti qwruşı wlt – qazaqtar. Qazir Qazaqstan halqınıñ 75 payızı qazaqşa söylep-jaza alatın jağdayda.

Birer jıl bwrın ministr bolğan Arıstanbek Mwhamediwlı Ükimettegi kezekti bayandamalarınıñ birinde eldegi qazaq tilin meñgergenderdiñ sanı 83 payızğa jete-qabıl dep edi. Ükimet mwnı resmi moyındamauı mümkin, biraq, bwl da fakt! Iä, qazaq dominanttı wltqa, qazaq tili dominattı tilge aynalğan!

Biz qazaqşa söyleymiz, qazaqşa oqimız! Al Aydos Ükibaylar şe? Körşiniñ tiline nege kiriptar bolıp jür? Olay dep topşılauımızğa – joğarıdağı eki aydıñ jazbası sebep tudırıp otır. Älde mwnı memlekettik tildi mensinbeuşilik, kerek deseñiz qazaq tilin kerek etpeuşilik, qazaq tildi auditoriyanı alalauşılıq dep qabıldau kerek pe? Bälkim, Elbasınıñ baspasöz hatşısı qazaq tilin bilmeytin şığar, älgi ministrler sekildi bwl kisi de qazaq tilin, ana tilin wmıtıp qalğan şığar?  Äytpese, bildey prezidenttiñ özi keñesine mwqtaj adamnıñ baspasözi böten memlekettiñ tilinde söylemes edi ğoy...

Nwrgeldi Äbdiğaniwlı

Abai.kz

21 pikir