Jeksenbi, 8 Jeltoqsan 2019
«Soqır» Femida 4019 16 pikir 12 Mausım, 2019 sağat 12:59

Cäläfizm ağımındağı küyeuim aliment tölemey jür

Surette Qaraşaş Bekkulieva Jambıl oblısı, Jambıl audanı, Asa auılında jaldamalı päter jaldap twradı

Bügingi qoğamda erli-zayıptılardıñ arasındağı janjaldar jiilep, ajırasu jayttarı qoğamımızda köp orın aluda. Otbasılardıñ şañıraqtarınıñ şayqaluına ärtürli jağdaylardıñ sebepteri bar. Keybir jandarğa teris piğıldağı dini ağımdardıñ ıqpaldarı da äser etip jatır. Säläfizm ideologiyasınıñ kesiri Jambıl oblısındağı bir otbasınıñ şañırağın şayqalttı. Bügin biz säläfizm ağımınıñ kesirinen şañırağı şayqalğan Qaraşaş Bekkulievamen bolğan swhbattı oqırman nazarına wsınamız.

– Qaraşaş, bwrınğı küyeuiñizben qay jılı otau qwrdıñızdar? Ajırasularıñızğa naqtı ne sebep boldı?

– Biz 2008 jılı şildeniñ 15 küni şañıraq kötergenbiz. Jambıl oblısı, Jambıl audanı, Asa auılında tanıstıq. Küyeuim basında temirjol salasında jwmıs istedi. Keyinnen äskeri kelisimşartpen qızmet atqarğan bolatın. Bir jıldan soñ jwmıstan aqısız demalıs aldı. Körşimizben birge Aqtau qalasına barıp keldi. Jiırma kündey sonda boldı. Mağan habarlasıp, namaz oqıp üyrengenin ayttı. "Balam jaqsı jolğa tüsti" dep qayın enem de (küyeuiniñ anası) quandı. Kelgen soñ, müldem basqa adam bolıp oraldı. Saqal qoyğan, aralasatın adamdarı da basqa. Sözderi müldem bölek. Osı ağımğa kirgen soñ, eki-üş aydıñ işinde mağan tınıştıq bermedi.

– Säläfizm ağımına bwrınğı küyeuiñiz Aqtauda jürgende kirgen be? Namazdı qay jıldarı oqi bastağan?

– 2016 jıldardan bastap namaz oqıdı. Osı ağımda jürgenine tört jılğa juıq uaqıt bolıp qaldı. Aqtauda jürgende osı säläfizm ağımına kirgen. Eki jıl äskeri kelisimşartpen jwmıs jasap edi. Jwmısın tastap ketti. Bastığı da izdep kelip, jwmısqa qaytadan şaqırdı. Biraq, ol jwmıstı «haram» dep, bwdan bılay ol jwmıstı istemeytinin ayttı. Dinge qarama-qayşı dep jwmıstan şığıp, kelisimşarttı bwzğanı üşin 24 mıñ teñge ayıppwl salındı. Ol ayıppwldı wzaq jıldan keyin, bıltır ğana enem zeynetaqısınan töledi.

– Aqtaudan kelisimen sizge öziniñ jolına tüsuge bwyıra bastadı ma?

– Iä! Kelisimen mağan şarttarın qoydı. Eşkimmen aralaspaysıñ dep, tuğan äke-şeşeme de jibermey qoydı. Tuıstarım izdep kelse olarğa «şaytansıñdar» deuşi edi. Osınıñ bärine könip, eki jılday otırdım. Qayın enem de şıda, äli-aq özgeredi deumen boldı.

– Sizben birge twrğanda uağızdar tıñdap, jasırın jiındarğa baratın ba edi?

– Aptasına bir ret dostarımen jinalıp twratın. Mağan da "birge baramız" deytin. Men barğım kelmeytindikten "öziñ bara ber" deytinmin. Osılay jürgende meni wrdı. Tipti auruhanağa jatıp şıqtım. Eki-üş aydan keyin qaytadan tayaq jedim. Meniñ äkemniñ ömirden ötkenine on jıl bolğanda da, meni jibermeuge tırıstı. Biraq, men bardım. Aqşa berip, äkeme bata tüsirgen bolatınmın. Sol kezde meni balağattap, "bwl haram" degen edi. Küyeuimniñ üş tuğan äpkesi bar. Otbasında jalğız wl bolatın. Qazir äpkelerimen de aralaspaydı. Biraq, äkesi wlına erip säläfizm ağımına erip ketti. Anası äli boy bermey jür. Men eki-üş ret tayaq jedim. Tipti qolımdı sındırdı. Qısqa balaq kiedi. Bazardan şalbar satıp alsaq, balağın qırqıp tastaymız. Söytip, sol şalbardı eki ayda bir ret ğana juamız. «Darın Mubarovtıñ» uağızdarın tıñdaydı. Tamaqtı dastarhan basında wrıs-kerissiz işpeymiz. Üylengende toy-tomalaq jasağanbız. Ol kezde täp-täuir jigit edi. Üyde teledidar körmeymiz. Ol joqta balalarım «Balapan» köredi. Üyge kelgen soñ, teledidardı öşirip qoyamız.

– Sizge jwmıs jasauğa rwqsatın berip pe edi??

–  Men janarmay beketinde jwmıs isteuşi edim. Ol meni jwmıstan eriksiz şığarıp aldı. Üyde otırasıñ dep. Özi de jwmıs istemedi. Osılayşa, äke-şeşesiniñ zeynetaqısına künimizdi körip jürdik. Keyin qaytadan jwmısqa şıqtım. Sebebi, balalarımızğa şwlıq ta ala almay qaldıq.

– Büginde balalarına qaraylasadı ma?

– Müldem qaraylaspaydı. Ülken wlım qıstıq ayaq kiimi bolmağan soñ, sabaqqa da baramadı. Balamızdı toqpaqtap, özimen birge namaz oqıtatın. Mektep mwğalimderi wlıma ayaq kiim satıp alıp berdi. Ajıraspay twrğanımızda dostarımen birge, bir äyeldi balasımen alıp keldi. Päter jaldap twratınbız. Qasımızdağı päterge äyeldi ornalastırdı. Bir küni sol äyel meniñ balalarıma sebepsizden-sebepsiz wrısa bastadı. "Küyeuim sol äyeldi almaqşı eken" dep estidim. Bwl äyel Şımkent qalasınan kelipti. Osı ağımğa kirgennen soñ otbasımen aralaspay ketken. Küyeuim balalarımızğa "osı senderdiñ anaların, osığan bağınıñdar" depti. Qayın enem "äyel alsa, ala bersin erteñ sağan qaytıp keledi" deydi. Aqırı, ne kerek! Menimen ajırasıp, birden eki äyel aldı. Olardıñ bireuimen artınşa ajırasıp ketti.

– Ajırasqandarıñızğa qanşa uaqıt boldı?

– Ajırasqanımzğa bir jıl boldı. Balalarımızğa bir tiın aqşa tölemeydi. Päter jaldap twramız. Ayına tabatın tabısım otız üş mıñ teñge. Qısta päter aqı qırıq mıñ teñge deyin köterildi. Jılu men jarıqqa jiırma bes mıñ töleymiz. Qısta odan da köp şığadı. Anam zeynetaqısın berip, kömektesti. Arasında nesie aldım. Keyde zattarımdı ötkizdim. 2009 jılı ajırasıp, qayta qosılğan edik. Qazir ülken wlım onğa keldi. Kişisi bes jasta. Ekinşi ret qosılğanda ekinşi wlımdı düniege äkeldim. Küni-tüni mağan tınıştıq bermey añdıp ta jürdi. Biz, ajırasqanbız ğoy! Tınıştıq bergenin qalaymın. Alimentti tölettiruge sot orındauşılardıñ da şaması kelmey jatır. Ülken balam äkesin körse, aydaladan qaşadı. Meniñ qattı küyinetinim aliment tölemeydi. Bir wlıma bir million segiz jüz mıñ, ekinişisine segiz jüz mıñday qarızı bar. Büginde janarmay beketinde operator-kassir bolıp jwmıs isteymin. Arasında kafede jwmıs boladı. Balalardı bağu üşin ol jaqqa da barıp, jwmıs jasap jürmin.

– Swhbattasqanıñızğa raqmet!

Qaraşaş swhbat berudegi "bastı maqsatım alimentti tölese boldı..." degendi aytadı. Dalada qalğan kelinşektiñ bwrınğı küyeuinen bar qalaytını osı.

Al, biz säläfizm ideologiyası ayranday wyıp otırğan qanşama otbasın oyrandap, memleketimizdiñ twtastığına qauip töndirip otırğanın biliktiñ qaperine salğımız keledi. Sonımen qatar, qoğamımızdı jik-jikke bölip otırğan mwnday jat piğıldı ağımdardan jaqındarımızdı saqtau – bärimizdiñ mindetimiz.

Qadiräli Sarıpbek

Abai.kz

 

16 pikir