Senbi, 14 Jeltoqsan 2019
Mäyekti 5438 0 pikir 27 Säuir, 2016 sağat 14:17

MÜFTIYAT NEGE ÜNSİZ OTIR?

Qazaqstan mwsılmandarı dini basqarması elimizdegi külli mwsılmannıñ basın bir şañıraqtıñ astına biriktirip otırğan öte iri häm irgeli wyım. Sol irgeli wyımğa elimizde bolıp jatqan är oqiğa, är reforma janama türde bolsın äser etetinin eşkim joqqa şığara almaydı. Sebebi, biz qanşa zayırlılıqtıñ qalıbına salıp, «din memleket isimen aynalıspaydı» degenimizben, halıqtı sabırğa, ıntımaqqa, birlikke şaqıratın dini basqarma ekenin wmıtpauımız qajet.

Atırau halqı dürkirep alañğa şığıp, alañ köñilin bildirdi. Sol halıqtıñ jüz payızı qazaq häm dini islam ekeni belgili jayt. Alla-Tağalanıñ aq jolındağı sol köpşiliktiñ «jer jalğa berilmesin» degen talabınıñ astarında ne jatqanın besiktegi bala da biledi.

Mäselen, birinşiden jer qıtaylıqtarğa 25 jılğa jalğa berilse, ol qıtaylıqtar jer igeruge mıñdap qandasın jetelep kelse, olar jappay qazaq qızdarın äyeldikke alsa, közi qısıq, dini basqa jiender köbeyse, bwl erteñ dini basqarmanıñ bas auruına aynalmay ma? Dini men türi basqa azamattardıñ köbeyuine eli sengen haziretti müftiimiz Erjan Malğajıwlı qalay qaraydı?

Ekinşiden, qazir halıq ülken tolqınıs üstinde. Jer jerde, qazaq jeriniñ mäselesi söz bolıp, ülken minberlerden wlt pen memleketşildiktiñ äñgimesi qızu talqılanuda. Mwnday sätte elimizdegi radikaldı toptar atqa minbesine kim kepil? Olar tarapınan arandatu isteri jürgizilmeydi dep aytudıñ özi qiın. Osıdan birneşe jıl bwrın Atırauda bolğan lankestik äreketterdi äli wmıta qoyğan joqpız. Mwnday sätte dini basqarmanıñ ün qosuı, eldiñ, bwqaranıñ jağında boluı asa mañızdı dep bilemiz.

Üşinşiden, Qwday saqtasın, äldebir arandatu bola qalıp, qan tögilgen jağdayda dini basqarma qanday poziciyada boladı? Elimizdegi mwsılmandardı nege ügittep, nege ündeydi?.

Törtinşiden, Otanımızdıñ wltaraqtay jerin jalğa beruge din ğılımı, şariğat qanday pätua şığaradı? Bwl isimiz dwrıs pa, bwrıs pa?

Besinşiden, osınday almağayıp zamanda, eldiñ küyi alañdatarlıq bolıp twrğan kezeñde atalmış basqarma nendey jwmıstar jasap jatır?

Qoş! Müfti bwl mäselege ne üşin ün qosu kerektigi osı mısaldardan-aq belgili boldı dep oylaymız. Sondıqtan sözdi soza bermey, aytarımızdıñ toq eterine bir-aq toqtalsaq. Elimiz ben jerimiz bolmasa, täuelsizdik almasaq, biz bügingindey öşkenimiz janıp, ölgenimiz tirilip, ata dinimizben qauışa almas edik. Sol ata dinimen qauışqan el men jerdiñ tağdırı qıl üstinde twrğanda (negizi qoğamdağı til mäselesiniñ dümpuine de müftidiñ közqarası mañızdı ekenin eskerte ketken jön sekildi) Erjan Malğajıwlı resmi türde mälimdeme jasap, öz oyın ortağa salu qajet dep bilemiz.

Äytpese, külli qazaq müftidiñ bwl ünsizdigi ne ünsizdik ekenin tüsine almay otır.

Şäriphan Qaysar

Abai.kz

0 pikir