Beysenbi, 12 Jeltoqsan 2019
Jañalıqtar 2356 0 pikir 27 Aqpan, 2012 sağat 04:49

Şırınbek Qoylıbaev. Mırzatay Joldasbekov qızmetinen qalay ketti?

Mäjilis saylauınan keyingi kadrlıq sapırılıstardıñ salqını Qazaqstan Respublikası Prezidenttik mädeniet ortalığına da tidi.

2012 jılı qañtardıñ 24 küni Qazaqstan Respublikası Prezidenttik mädeniet ortalığınıñ direktorı «öz ötinişi boyınşa» qızmetinen bosadı. Öz ötinişi boyınşanı tırnaqşağa aluımızdıñ sebebi bar. Qañtardıñ 20 küni tüs aua, ekindide bwrınğı  Mädeniet ministri M. Qwl-Mwhammed Mırzatay ağanı öz kabinetine şaqıradı. Äñgimeni alıstan orağıtıp: Prezidenttik mädeniet ortalığı büginde ruhaniyatımızdıñ altın besigine aynalğanın, biıl Mırzekeñniñ mamır ayında 75 jasqa tolatının, onı atap ötuge özi atsalısatının, bwl sekildi auızı dualı, sözi uäli aqsaqaldardıñ qoğamımızda az ekeni aytıladı. Osılayşa jwmsaq söylep otırıp, jwmıstan öz erkimen ketu turalı ötinişti jazdırtıp aladı.

Sol ötiniştiñ soñı Qazaqstan Respublikası Prezidenttik mädeniet ortalığınıñ 354 qızmetkerin äri-säri küyge tüsirip otır.

Oylamağan jerden Ortalıq bazasında «Nazarbaev ortalığı» köpfunkcionaldı ğılımi taldau jäne gumanitarlıq ağartu mekemesin qwru jöninde Elbasınıñ jarlığı şıqtı.  24 qañtar küni Ortalıqqa basşı bolıp Saudabaev kele qaldı. Sonımen qısqası, Astananıñ törindegi Prezidenttik mädeniet ortalığınıñ 354 qızmetkeriniñ apam da añ tañ, men de añ tañ bolıp otırğan jağdayı bar.

Mäjilis saylauınan keyingi kadrlıq sapırılıstardıñ salqını Qazaqstan Respublikası Prezidenttik mädeniet ortalığına da tidi.

2012 jılı qañtardıñ 24 küni Qazaqstan Respublikası Prezidenttik mädeniet ortalığınıñ direktorı «öz ötinişi boyınşa» qızmetinen bosadı. Öz ötinişi boyınşanı tırnaqşağa aluımızdıñ sebebi bar. Qañtardıñ 20 küni tüs aua, ekindide bwrınğı  Mädeniet ministri M. Qwl-Mwhammed Mırzatay ağanı öz kabinetine şaqıradı. Äñgimeni alıstan orağıtıp: Prezidenttik mädeniet ortalığı büginde ruhaniyatımızdıñ altın besigine aynalğanın, biıl Mırzekeñniñ mamır ayında 75 jasqa tolatının, onı atap ötuge özi atsalısatının, bwl sekildi auızı dualı, sözi uäli aqsaqaldardıñ qoğamımızda az ekeni aytıladı. Osılayşa jwmsaq söylep otırıp, jwmıstan öz erkimen ketu turalı ötinişti jazdırtıp aladı.

Sol ötiniştiñ soñı Qazaqstan Respublikası Prezidenttik mädeniet ortalığınıñ 354 qızmetkerin äri-säri küyge tüsirip otır.

Oylamağan jerden Ortalıq bazasında «Nazarbaev ortalığı» köpfunkcionaldı ğılımi taldau jäne gumanitarlıq ağartu mekemesin qwru jöninde Elbasınıñ jarlığı şıqtı.  24 qañtar küni Ortalıqqa basşı bolıp Saudabaev kele qaldı. Sonımen qısqası, Astananıñ törindegi Prezidenttik mädeniet ortalığınıñ 354 qızmetkeriniñ apam da añ tañ, men de añ tañ bolıp otırğan jağdayı bar.

«Nazarbaev ortalığı» köpfunkcionaldı ğılımi taldau jäne gumanitarlıq ağartu mekemesin qwru arqılı ruhaniyattıñ altın besigine aynalğan mekemeni taratu qanday qajettilikten tuındadı? Bizdiñşe, bwl - Aqordanıñ Saudabaevtan qwtılu üşin arnayı aşqan mekemesi me dep oylaymız. Qanat Bekmırzawlınıñ aytuınşa, bwl mekemeniñ maqsatı - Elbası sayasatın şet memleketterge nasihattau bolatın sekildi. Birinşiden, Qazaqstan Respublikasınıñ jäne Elbası N.Nazarbaevtıñ el birligin tu etken sayasatın nasihattaytın älemniñ 75 elinde elşilikter men ökilettilikter aşılğan. Ekinşiden, mwnday ğılımi jwmıstı şeteldik mamandarmen tığız jwmıs jasap jatqan Nazarbaev universitetiniñ bazasında jürgizuge de bolatın edi.

Bizdiñşe, «Nazarbaev universitetimen» qosa «Nazarbaev ortalığın» qwru dağdarıstı tosıp otırğan qazirgi jağdayda, äri Jañaözendegi jağdaydan keyin Elbasın halıqqa jekkörinişti körsetpey me? Aqordadağı aqılşılar osını nege oylamadı?

Qıstıñ közi qırauda jwmıssız qalğalı otırğan Prezidenttik mädeniet ortalığınıñ 354 qızmetkeriniñ tağdırı öz aldına bölek äñgime... Ortalıqtıñ jaña basşısı Q.B. Saudabaev kelgen küni 354 qızmetkerge «uvedomleniya» taratıp, qol qoydırıp alğannan basqa mekemeniñ bolaşağı turalı wjımmen söylesken emes. Kün aralatıp kabinetine kelip ketkeni bolmasa, mwnda qanday qwndı mwralar bar dep Ortalıq muzeyin aralap ta körgen joq.

Sonau Keñes Odağınıñ aytqanı bolıp, atqanı tiip twrğan zamanda professor Beysenbay Kenjebaevtıñ jetekşiligimen 1967 jılı Bayırğı türk eskertkişteri taqırıbında kandidattıq dissertaciya qorğap, qazaq ädebietiniñ tarihın 12 ğasırğa tereñdetken tanımal türkolog ğalım, Elbası N.Nazarbaevtıñ senimdi serikteriniñ biri retinde täuelsiz Qazaqstan memleketin ornatuğa «kündiz otırmay, tünde wyıqtamay» eñbek etken memleketşil qayratker Mırzatay Joldasbekov ağamız eş negizsiz qızmetinen alıp tastay salatın twlğa ma edi? Basalqalı söz aytatın, auızı dualı, sözi uäli qariyalardı paydalanılğan qalbırday laqtırıp tastay bersek, bizdiñ eldigimiz qayda, ağa sıylağan, aqsaqalın ardaqtağan kisiligimiz qayda?

Osılayşa 1986 jılı Dinmwhammed aqsaqal byuroda 18 minutta ornınan alınsa, Mırzatay ağamız 24 qañtar küni 12 minutta qızmetimen qoştasıp, «kitap jazu üşin»  zeynetkerlike şığıp kete bardı.

Barğan jerin jandırıp, jandandırıp jiberetin Mırzatay ağamız 2003 jılı Euraziya wlttıq universitetiniñ rektorlığınan da «naşa satıldı» degen jalamen negizsiz şettetilgen bolatın.

At jalın tartıp el isine aralasqalı elimizdiñ ruhaniyat salasınıñ damuına ter tögip kele jatqan Mırzatay ağamızdıñ basşılığımen Prezidenttik mädeniet ortalığında  qanday igilikti şaralar jüzege astı. Qısqaşa toqtalıp ötelik.

Mırzatay Joldasbekwlı Prezidenttik mädeniet ortalığın 2006 jıldıñ aqpan ayınan beri altı jılday basqardı. Bwl Ortalıqtıñ altı jılda alğan asuların alğa tartsaq, eñ bastısı - halıq wğımında muzey dep ğana atalatın mekeme ruhaniyattıñ ordasına, altın besigine aynaldı. Bwrın bar-joğı bilinbeytin, «aydalada aq otau, auzı mwrnı joq otau» sekildi Ortalıq Elorda ziyalıları men jwrtşılığınıñ izdep keletin, jii bas qosatın mädeni oşağına aynaldı.

Muzey, kitaphana, ğılımi zerthana, koncert zal qızmeti men «Wlttıq dästürler teatrı», «Mädeni mwra» jurnalı sekildi bes saladan twratın Ortalıq jwmısı jan-jaqtı jandandı.

Muzey qorı wlttıq qwndı mwralarmen molığa tüsti. Bıltır üş jüz jıldıq mereytoyı atausız qalğan Abılay hannıñ altın zerli qamqa tonı, qaz dauıstı Qazıbek bidiñ şapanı, Baluan Şolaqtıñ beldigi, älemde analogı joq Saq zamanı men Türk däuirine tän eskertkişter ortalıq muzeyge tegin alınıp, körermenderdiñ közayımına aynaldı. Elimizge kelgen şeteldik qonaqtar tamaşalaytın memlekettik mazmwnı tereñ tarihi muzey tolıq jüyelenip, «Jaña zamannıñ - jaña tarihı», «Saq zamanı», «Qasiet», «Qazaq älemi» körme zaldarı qayta jañğırtılıp, jwrtşılıq nazarına wsınıldı.

Şığıs Qazaqstandağı Berel qorğanınan tabılğan, osıdan 2500 jıl bwrın saltanat qwrğan saq patşasınıñ asıl bwyımdarı, Batıs türk qağanatınıñ ğajap eskertkişteri - bäri de büginde osı Ortalıqtıñ muzeyin bayıtıp äri ajarlandırıp twr.

2008 jılı Aqtöbede prezidentter N.Nazarbaev pen D.Medvedev barıp aşqan «Nwr Ğasır» meşitiniñ maketi muzey qorına tegin alındı. Sol sekildi Qazaq SSR-niñ eñbek siñirgen öner qayratkeri, suretşı Toqbolat Toğısbaevtıñ qazaqtıñ kemeñger bileri - Töle-Qazıbek-Äyteke portretteriniñ triptihı jäne qazaq handığı däuirine qatıstı asa qwndı mwra - ital'yan suretşisi Djuzeppe Kastil'onidiñ «Qazaqtardıñ Cin Imperatorına säygülik sıylauı» kartinası negizinde salınğan öner tuındısı Ortalıqtıñ muzey qorına sıyğa alınıp, halqımızdıñ ruhani  qazınasına qosılğan qımbat jädigerler bolıp otır.

2005 jılı qazaq qazaq bolğalı öz tarihında twñğış ret Aq Orda aşılğanda Elbasınıñ arnayı şaqırtuımen Mırzatay Joldasbekov, Äbiş Kekilbaev, Aqseleu Seydimbek sekildi ruhaniyat qayratkerleri Aq Ordanı aşıp, Elbasına bata bergeni köpşilikke ayan. Sol tarihi oqiğanıñ kuäsi retindegi Elbası sıylağan üş tarihi şapandı da Ortalıq muzeyinen tamaşalauğa boladı.  Onıñ üstine Mırzatay ağamız öziniñ ömir boyı jiğan baylığı - bay kitaphanasın da, şet el basşıları sıyğa tartqan asıl, qwndı mülikterdi de el, wrpaq paydalansın dep 2008 jılı osı Ortalıqqa tegin tapsırğan bolatın.

2007 jıldan beri muzey qorın qwndı eksponattarmen tolıqtıruğa byudjetten eşqanday qarajat bölinbegenin eskersek, bwl igilikti istiñ bäri tek Mırzatay ağamızdıñ bedel-abıroyınıñ arqasında jüzege asqanın añğaru qiın emes.

Sonımen birge, Ortalıqtıñ körme zaldarı 2009 jılı qayta jöndeuden ötip, ataqtı qılqalam şeberleri: Gul'fayrus Ismailova, Ayşa Ğalımbaeva, Kamil Mullaşev, Erbolat Tölepbay, Bätima Zauırbekova, Azat Äkimbektiñ körmeleri tabıspen ötkizildi. Ortalıq muzeyi osı salada şeteldik äriptestermen de tığız baylanısta jwmıs istep keledi. Ortalıqta Mäskeudegi «Kreml'» jäne Sankt-Peterburgtegi «Ermitaj» memlekettik muzeyleriniñ köşpeli körmeleriniñ tabıstı ötui osınıñ ayğağı. Bügingi tañdı bwl körme zalı öziniñ saltanatı jağınan älemdik talaptarğa jauap beretin Astanadağı birden-bir körme zalı bolıp otır.

Prezidenttik mädeniet ortalığı soñğı üş jılda ğılımi jwmıspen de tabıstı aynalısıp keledi. Ortalıqta 2007 jılı qazaq memlekettiliginiñ tarihı jäne täuelsiz Qazaqstan memleketiniñ qwrılu jäne qalıptasu täjiribesin saralau maqsatında ğılımi zerthana qwrılğan bolatın.

Qazirgi tañda Elbasınıñ qoldauımen jüzege asa bastağan mañızdı jobalardıñ biri - «Qazaqstan Respublikası. Täuelsizdik şejiresi» dereknamalıq köptomdıqtarınıñ 29 kitabı jarıq körip otır.

Ortalıq qazaq memlekettiligi tarihın bügingi zaman twrğısınan zerttep, zerdeleu maqsatında soñğı üş jılda üş ülken halıqaralıq konferenciya ötkizdi.

Qazaqstan Respublikası Prezidenttik mädeniet ortalığı kitaphanası da Astana qalasındağı kitap qorına bay kitaphanalardıñ biri bolıp sanaladı. Kitaphanadağı kitap qorınıñ jalpı sanı - 603 000 dananı qwraydı. Sirek kitaptar men qoljazbalar qorınıñ sanı 3000 danadan asadı. Ortalıq kitaphanası jıl sayın 8000 oqırmanğa qızmet körsetip keledi.

Ortalıqta 2008 jılı «Russkiy mir», 2010 jılı «Türk düniesi» kitaphanalıq aqparattıq-anıqtamalıq oqu zaldarı aşıldı. Bwl ortalıqtar Internetke qoljetimdi komp'yuterlik jabdıqtarmen, sputnik antennasımen, foto-audio-beyne apparaturalarımen jaraqtanğan. Kitap qorında slav'yan-orıs jäne türk ädebieti men mädenietinen mol mağlwmat beretin 2500 eñbek bar.

Prezident N.Nazarbaevtıñ Ortalıqta «Wlttıq dästürler teatrın» qwru jönindegi 2000 jılı bergen tapsırması da 2006 jılı jüzege astı. Teatr sahnasınan «Wlbike», «Alpamıs», «Abılay amanatı», «Bäyterek» spektaklderi men «Qazaq jırınıñ - Han täñiri», «Abaymen sırlasu», «Äset pen Däneş», «Bwlbwl edi, düldül edi Kenekeñ» sekildi jwrtşılıqtıñ jüregine jol tapqan şığarmaşılıq keşter ötkizildi. «Bäyterek» spektakliniñ prem'erasına Elbası N.Nazarbaev kelip qatıstı. Mwnıñ bärin qazaq baspasözi keñinen jazğan bolatın.

Sonımen birge Ortalıqtıñ koncert zalında Maylıqoja Swltanqojawlı, Kenen Äzirbaev, Äbdilda Täjibaev, Mirjaqıp Dulatov, Bauırjan Momışwlı, Şıñğıs Aytmatov, Ğarifolla Qwrmanğaliev, Zämzägül Şäripova, Oljas Süleymenov sekildi wlt qayratkerleriniñ ömiri men şığarmaşılığına arnalğan ädebi-muzıkalıq, tağılımdı keşter ötti.

Az ğana uaqıttıñ işinde atqarılğan osınday igilikti jwmıstardıñ arqasında Prezidenttik mädeniet ortalığı köpşilik kütkendey, Astanamızdıñ, Otanımızdıñ şın mänindegi ruhani Ordasına, resmi issaparmen kelgen şet el basşıları tamaşalaytın birden-bir qasietti şañıraqqa, tärbie universitetine aynalğan edi.

Bizdiñ Nazarbaev ortalığınıñ aşıluına eş qarsılığımız joq, Elbası N.Nazarbaevtıñ salihalı sayasatın nasihattau, halıqqa keñinen tüsindiru eşqaşan köptik etpeytini anıq. Alayda, bir adamnıñ lauazımı üşin Astananıñ törinde jwmısı jan-jaqtı jolğa qoyılğan «ruhaniyattıñ altın besiginiñ»  şañırağın ortasına tüsirip, 354 qızmetkerdiñ tağdırın tälkekke aynaldıru eş aqılğa sıymaydı.

2001 jılı Elbasınıñ öz qolımen sızılıp salınğan, Astananıñ qazaqılanuı men wlttıq qwndılıqtarımızdı däripteude on jıl boyı öziniñ missiyasın atqarıp kelgen bwl tarihi ğimarattı jaña kelgen basşılıq  jekeşelendirip aladı degen de söz şığuda. Mwnı şeneunikter qalasındağı onsız da şekesi qızıp twrmağan qazaq ruhaniyatına, mädenieti men önerine jasalğan soraqı soqqı dep bilemiz.

Şırınbek QOYLIBAEV,

Qazaqstan Respublikası

Prezidenttik mädeniet ortalığı

direktorınıñ ğılım jönindegi orınbasarı,

filologiya ğılımdarınıñ kandidatı

«Abay-aqparat»

0 pikir