Jeksenbi, 5 Şilde 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 41065. Jazılğandar — 13614. Qaytıs bolğandar — 188
46 - söz 1176 8 pikir 30 Mamır, 2020 sağat 15:19

Alaştan büginge jalğasqan igilikti isterdiñ basında biz twrmız!

????????????????????????????????????

Tarih degenimiz - qarap otırsaq, «tar jol tayğaq keşulerden» keyin jazıladı eken. Äytpese ol tarih bola ma? Tarih jäne barlıq uaqıttıñ, zamannıñ, däuirdiñ bası, biraq soñı emes. Arağa köp jıldar salıp halıq öziniñ şın tarihın oquğa, öziniñ ötkeninen sabaq aluğa qayta oralıp jatadı. Solayı solay bolsa, Alaş ardagerleriniñ kürespen ötken tağdırı biz üşin kitap betinen oqıp, jaybaraqat jaba salatın tarih nemese tarihi bir kezeñ ğana emes, twtas wlt bolıp tüleudiñ, jañğırudıñ mümkindigi, yağni äuel bastağı wlttıq ideyağa oralıp, azat halıq bolıp ömir sürudiñ sätti jalğası. Bwnday mümkindikti endi qoldan jiberip alsaq, keler wrpaqtıñ aldında keşui joq künähar bolamız.

Bügingi Qazaqstan jwrtı 1920-şı jıldardıñ basında Alaş ardagerleri belgilegen memlekettik şekara auqımında ömir sürip otırmız. Bwl aqiqattı eşkim joqqa şığara almaydı. Bwğan qosıp aytuğa tiis tağı bir aqiqatımız: Qazaqstannıñ körşi memlekettermen şekara bölisi 1991 men 2000 jıldardıñ aralığında ayaqtalıp, BWW deñgeyinde räsimdelip, moyındaldı. Bwl da aqiqat, bwl aqiqattı da joqqa şığaruğa bolmaydı. Keyde biz äleumettik köñil-küydiñ auanımen özimiz ömir sürip otırğan däuirdiñ kelbetine şirkeu sala beremiz, barımızdı bağalaudıñ ornına bärin manswqtay beremiz. Iä, Täuelsizdigimizdi alğannan bergi bel-belesterimiz bir adamnıñ esimimen - Nwrswltan Äbişwlı Nazarbaevtıñ esimimen tığız baylanıstı. Rasında solay. Siz ben biz qalayıq-qalamayıq, alaşordaşılar armandağan qazaq eliniñ bostan ömiri men bostan, azat eldiñ memlekettik, wlttıq talap-tilekteri Nazarbaev däuirinde birtindep jüzege asa bastadı. Wlt kösemi Älihan Bökeyhanov: «Men öz otanımnıñ işki isterimen ömir süremin, men üşin onıñ tağdırı bärinen artıq… Eger ol qanday jağdayda ekenin bilmesem, wyıqtay almaymın» dep jazğan eken elden alısta, orıstıñ äydik qalası Peterborda jürgen kezinde.

1929 jılı qañtarda Mirjaqıp Dulatov Butır türmesinde bolğanda, tarihqa äygili «Wrpaqqa hatında» Alaş ziyalılarınıñ bastı maqsattarı jaylı jaza kelip, «Azattıq tañı atadı, ol tañdı bizdiñ wrpaqtarımız köredi», — dep sayasi boljam jasadı. Al Nwrswltan Nazarbaev «Halıq tarih tolqınında» attı eñbeginde alaşordaşılardıñ mwrat-maqsatı Täuelsiz Qazaqstannıñ kün tärtibinde erekşe bolıp twrğanın ekpin tüsire aytadı. Elbası el twtastığı men türki birligin qamtamasız etu ideyasın da alaşordaşılardan alatının jasırmaydı. 1990-şı jıldardıñ basında Prezident Nwrswltan Nazarbaev ortaaziyalıq odaq qwru ideyasın wsına otırıp, ortaaziyalıq memleketterdiñ birlik ideyasın twñğış ret Mwstafa Şoqay wsınğanın atap ötti. Söytip türki tildes halıqtardıñ Keñesi, Türki akademiyası qwrıldı. Kördiñiz be, bügingi türki birligi men bütindigi deytin ideyanıñ bastauında da Alaş twr, al, Alaştan büginge jalğasqan igilikti isterdiñ basında biz twrmız.

Amal kem, HH ğasırdıñ basında bir halıqtıñ ğana emes, twtas adamzatqa ortaq izgilikti oylar men jasampazdıq isterdiñ jalındı küreskerleri bolğan sol ğaziz ağalar quğın-sürginge wşırap, el üşin qwrban boldı. Olar bizge alqaraq aspandağı Temirqazıq jwldızınday mäñgi bağıt-bağdar berip, jol siltep jarqırap twra bermek. Osını tereñ tüsinetin bügingi prezidentimiz Qasım-Jomart Kemelwlı Toqaev bügingi maqalasında: «Tarihi ädildikti qalpına keltiru jwmıstarın ayaqtap, sayasi quğın-sürgin qwrbandarın aqtau üşin arnayı memlekettik komissiya qwrudı tapsırdım.

Biz jazıqsız jazalanğandardıñ ärqaysısın este saqtau arqılı ğana kemel keleşekke jol aşamız. Bolaşaqtıñ berik negizi Täuelsizdikten bastau aladı.

Ötken ğasırdağı eñ qilı kezeñniñ birinde jazıqsız japa şekkenderdiñ ruhına tağzım etu – barşamızdıñ perzenttik borışımız», - depti. Mıñ tağzım senderge, ayaulı Alaş aradaqtıları.

Däuren Quat

Abai.kz

8 pikir