Seysenbi, 17 Qırküyek 2019
Bilik 2308 4 pikir 2 Qırküyek, 2019 sağat 13:43

Memleket basşısı Qasım-Jomart Toqaevtıñ Qazaqstan halqına Joldauı

SINDARLI QOĞAMDIQ DIALOG – QAZAQSTANNIÑ TWRAQTILIĞI MEN ÖRKENDEUİNİÑ NEGİZİ

 

Qwrmetti otandastar!

Qwrmetti deputattar, ükimet müşeleri!

 

Barşañızdı jaña parlamenttik mausımnıñ bastaluımen qwttıqtaymın!

Biz elimizdiñ jaña tarihındağı mañızdı beleske jaqındap kelemiz.

Otız jılğa juıq uaqıt bwrın halqımız öziniñ Täuelsizdigin jariyalap, babalarımızdıñ ğasırlar boyı añsağan armanın orındadı.

Osı uaqıt işinde Qazaqstannıñ Twñğış Prezidenti – Elbası Nwrswltan Äbişwlı Nazarbaevtıñ basşılığımen elimiz älemdegi bedeldİ äri ornıqtı memleketke aynaldı.

Bayandı birligimizdiñ arqasında täuelsizdigimizdi nığaytıp, halqımızdıñ jağdayın jaqsartuğa jol aştıq.

Bwl jasampazdıq pen ilgerileu, beybitşilik pen kelisim kezeñi boldı.

Elimizdiñ damu jolın bükil älem moyındap, qazaqstandıq, yağni  Nazarbaev modeli dep atadı.

Qazir bizge Täuelsizdiktiñ jetistikterin eselep, elimizdi damudıñ jaña sapalı kezeñine şığaru mümkindigi berilip otır.

Biz bwğan Elbası sayasatınıñ sabaqtastığın saqtap, jüyeli reformalar jürgizu arqılı qol jetkize alamız.

Özderiñizge belgili, osınıñ bäri meniñ saylau aldındağı bağdarlamamnıñ negizi boldı.

Qazir memlekettik organdar onı jüzege asıru üşin tiisti jwmıstar jürgizude.

Men halıqqa bergen uädelerimdi mindetti türde orındaymın.

V naşey rabote sleduet ishodit' iz neobhodimosti polnoy realizacii Pyati institucional'nıh reform i Plana Nacii, razrabotannıh Elbası. Sleduet vozobnovit' rabotu sozdannoy im Nacional'noy komissii po modernizacii.

Dalee hotel bı vıskazat' svoi soobrajeniya po realizacii naşih obşih zadaç, v çastnosti, moey predvıbornoy platformı.

 

İ. SOVREMENNOE EFFEKTIVNOE GOSUDARSTVO.

Obeşannaya mnoy politiçeskaya transformaciya budet postepenno i neuklonno osuşestvlyat'sya s uçetom interesov naşego gosudarstva i naroda.

Mirovoy opıt svidetel'stvuet o tom, çto vzrıvnaya, bessistemnaya politiçeskaya liberalizaciya privodit k destabilizacii vnutripolitiçeskoy situacii i daje k potere gosudarstvennosti.

Poetomu mı budem osuşestvlyat' politiçeskie reformı bez «zabeganiya vpered», no posledovatel'no, nastoyçivo i produmanno. Naş fundamental'nıy princip: uspeşnıe ekonomiçeskie reformı ujenevozmojnı bez modernizacii obşestvenno-politiçeskoy jizni stranı.

«Sil'nıy Prezident – vliyatel'nıy Parlament – podotçetnoe Pravitel'stvo». Eto eşe ne sverşivşiysya fakt, a cel', k kotoroy mı doljnı dvigat'sya uskorennımi tempami.

Eta formula politiçeskoy sistemı yavlyaetsya osnovoy stabil'nosti gosudarstva.

Naşa obşaya zadaça – voplotit' v jizn' koncepciyu «Slışaşego gosudarstva», kotoroe operativno i effektivno reagiruet na vse konstruktivnıe zaprosı grajdan. Tol'ko putem postoyannogo dialogavlasti i obşestva mojno postroit' garmoniçnoe gosudarstvo, vstroennoe v kontekst sovremennoy geopolitiki.

Poetomu neobhodimo podderjivat' i ukreplyat' grajdanskoe obşestvo, vovlekat' ego v obsujdenie naibolee aktual'nıh obşegosudarstvennıh zadaç s cel'yu ih reşeniya.

Imenno dlya etogo sozdan predstavitel'nıy po svoemu sostavu Nacional'nıy Sovet obşestvennogo doveriyakotorıy budet rabotat' po rotacionnomu principu.

V blijayşee vremya vsem nam predstoit osuşestvit' sleduyuşie merı.

Pervoe. Prodoljit' process partiynogo stroitel'stva.

Partiya «Nur Otan», blagodarya naşemu Lideru i ee Predsedatelyu Nursultanu Abişeviçu Nazarbaevu, posledovatel'no vıpolnyaet nelegkuyu i otvetstvennuyu missiyu veduşey politiçeskoy silı stranı.

Mı doljnı sotrudniçat' i s drugimi politiçeskimi partiyami i dvijeniyami, provodyaşimi konstruktivnuyu politiku na blago obşestva.

Osnovnıe problemı, volnuyuşie naşe obşestvo, doljnı obsujdat'sya i nahodit' svoe reşenie imenno v Parlamente i v ramkah grajdanskogo dialoga, no ne na ulicah.

Deputatı mogut i doljnı pol'zovat'sya svoimi zakonnımi pravami, v tom çisle napravlyaya zaprosı v Pravitel'stvo po zlobodnevnım problemam i trebuya ot nego prinyatiya konkretnıh mer.

V to je vremya otnoşeniya mejdu zakonodatel'noy i ispolnitel'noy vlastyami doljnı bıt' vzaimouvajitel'nımi, delovımi, bez iskusstvennoy konfrontacii.

Kak Glava gosudarstva, viju svoyu zadaçu v tom, çtobı sodeystvovat' razvitiyu mnogopartiynosti,politiçeskoy konkurencii i plyuralizma mneniy v strane.

Eto vajno dlya stabil'nosti politiçeskoy sistemı v dolgosroçnoy perspektive.

Predstoyaşie vıborı v Majilis Parlamenta i maslihatı doljnı sposobstvovat' dal'neyşemu razvitiyu mnogopartiynoy sistemı v strane.

Vtoroe. Effektivnaya obratnaya svyaz' s naseleniem.

Obşestvennıy dialog, otkrıtost', operativnoe reagirovanie na nujdı lyudey yavlyayutsya glavnımi prioritetami v deyatel'nosti gosudarstvennıh organov.

V Administracii Prezidenta sozdan otdel, kotorıy budet sledit' za kaçestvom rassmotreniya gosorganami obraşeniy grajdan, prinimat' po nim operativnıe merı.

Zaçastuyu lyudi vınujdenı obraşat'sya k Prezidentu vsledstvie «gluhotı» i zakrıtosti çinovnikov v centre i na mestah.

Neodnokratnıe jalobı na nespravedlivost' reşeniy v kakoy-to sfere oznaçayut sistemnıe problemı v konkretnom gosorgane ili regione. Teper' k etomu sleduet otnosit'sya imenno tak, i prinimat' sootvetstvuyuşie reşeniya.

S cel'yu povışeniya effektivnosti rabotı gosslujaşih nujno privleç' v ih ryadı podgotovlennıe molodıe kadrı.

V to je vremya, naçinaya s 2020 goda mı pristupim k postepennomu sokraşeniyu çislennosti gosudarstvennıh slujaşih, a vısvobodivşiesya sredstva napravim na material'noe stimulirovanie naibolee poleznıh rabotnikov.

K 2024 godu koliçestvo gosslujaşih i rabotnikov nackompaniy sleduet sokratit' na 25 procentov.

Tret'e. Soverşenstvovanie zakonodatel'stva o mitingah.

Soglasno Konstitucii naşi grajdane obladayut pravom svobodnogo voleiz'yavleniya.

Esli mirnıe akcii ne presleduyut cel' naruşeniya zakona i pokoya grajdan, to nujno idti navstreçu i v ustanovlennom zakonom poryadke davat' razreşeniya na ih provedenie, vıdelyat' dlya etogo special'nıe mesta. Priçem, ne na okrainah gorodov.

No lyubıe prizıvı k nekonstitucionnım deystviyam, huliganskie akcii budut presekat'sya v ramkah zakona.

Törtinşi. Qoğamdıq kelisimdi nığaytu.

Äleumettik jäne etnikalıq toptar arasındağı kelisim – bükil qoğamnıñ birlesken eñbeginiñ nätijesi.

Osığan oray, sayasi ürdisterdi saralap, birligimizdi nığayta tüsu üşin naqtı şaralar qabıldau kerek.

Qazaq halqınıñ memleket qwrauşı wlt retindegi rölin bekemdep, etnosaralıq tatulıq pen dinaralıq tüsinistikti qalıptastıra beruimiz qajet.

Bizdiñ wstanımımız: El birligi – onıñ äraluandığında!

Edinstvo nacii v ee mnogoobrazii!

Elimizdegi etnikalıq toptardıñ tili men mädenietin damıtuğa jağday jasay beremiz.

Qazaq tiliniñ memlekettik til retindegi röli küşeyip, wltaralıq qatınas tiline aynalatın kezeñikeledi dep esepteymin.

Biraq mwnday därejege jetu üşin bärimiz dañğaza jasamay, jwmıla jwmıs jürgizuimiz kerek.

Sonday-aq, til ülken sayasattıñ qwralı ekenin de wmıtpağan jön.

Belsendi azamattıq qoğam qwru üşin ükimettik emes wyımdardıñ bedelin arttıru qajet dep sanaymın.

Sondıqtan, jaqın arada Azamattıq qoğamdı damıtudıñ 2025 jılğa deyingi twjırımdamasınäzirlep, qabıldauımız kerek.

Keler jılı atalıp ötetin  mañızdı mereytoylar men eleuli oqiğalarğa dayındıq jwmıstarı bastaldı.

Endigi jılı bärimiz äl-Farabidiñ 1150 jıldıq, Abay Qwnanbaywlınıñ 175 jıldıqmereytoyların atap ötemiz.

Mereytoy barısında ısırapşıldıqqa jol bermey, ğwlama twlğalarımızdıñ eñbekterin halıq arasında däripteuimiz kerek.

Sonday-aq, eñ mañızdı merekege – Täuelsizdiktiñ otız jıldığına baylanıstı tiisti is-şaralardı iske asıruımız qajet.

El ömirindegi osınday eleuli oqiğalar jas wrpaqtı nağız otanşıldıqqa tärbieleuge jol aşadı dep senemin.

 

II. OBESPEÇENIE PRAV I BEZOPASNOST' GRAJDAN.

Klyuçevım faktorom usileniya zaşitı prav grajdan i ih bezopasnosti yavlyayutsya glubokie reformı sudebnoy i pravoohranitel'noy sistem.

Neobhodimo osuşestvit' ryad ser'eznıh mer po uluçşeniyu kaçestva sudebnıh reşeniy.

Pravo sud'i na vınesenie reşeniya, ishodya iz zakona i vnutrennih ubejdeniy, ostaetsya nezıblemım. Odnako sleduet provesti tşatel'nıy analiz sudebnıh reşeniy, obespeçit' edinoobrazie sudebnoy praktiki.

V publiçno-pravovıh sporah pri objalovanii reşeniy i deystviy organov vlasti grajdane zaçastuyu nahodyatsya v neravnıh usloviyah. Ih vozmojnosti nesoizmerimı s resursami gosapparata.

Poetomu neobhodimo vnedrenie administrativnoy yusticii, kak osobogo mehanizma razreşeniya sporov, niveliruyuşego etu raznicu.

Vpred' pri razreşenii sporov sud budet vprave iniciirovat' sbor dopolnitel'nıh dokazatel'stv, otvetstvennost' za sbor kotorıh, lyajet na gosudarstvennıy organ, a ne na grajdanina ili biznes.

Vse protivoreçiya i neyasnosti zakonodatel'stva doljnı traktovat'sya v pol'zu grajdan.

Hotel bı takje ostanovit'sya na sleduyuşem vajnom voprose.

Mı otoşli ot çrezmernıh repressivnıh mer i jestkoy karatel'noy praktiki pravosudiya. Vmeste s tem v strane vse eşe imeyut mesto mnogoçislennıe tyajkie prestupleniya.

Mı uvleklis' gumanizaciey zakonodatel'stva, pri etom upustiv iz vidu osnovopolagayuşie prava grajdan.

Nujno v sroçnom poryadke ujestoçit' nakazanie za seksual'noe nasilie, pedofiliyu, rasprostranenie narkotikov, torgovlyu lyud'mi, bıtovoe nasilie protiv jenşin i drugie tyajkie prestupleniya protiv liçnosti, osobenno protiv detey. Eto moe poruçenie Parlamentu i Pravitel'stvu.

Nedavnie tragiçeskie sobıtiya vskrıli i problemu brakon'erstva, kak opasneyşey formı organizovannoy prestupnosti.

Brakon'erı ekipirovanı, voorujenı, çuvstvuyut svoyu beznakazannost'. Tol'ko v etom godu ot ih ruk pogibli dva inspektora po ohrane jivotnogo mira.

Nedavno bıla preseçena prestupnaya deyatel'nost' bandı brakon'erov na ozere Markakol' v Vostoçno-Kazahstanskoy oblasti.

Eto tol'ko ediniçnıe sluçai, no brakon'erstvo pustilo glubokie korni, v tom çisle pri popustitel'stve pravoohranitel'nıh organov. Brakon'erı bezjalostno uniçtojayut prirodu – naşe nacional'noe bogatstvo.

Poruçayu Pravitel'stvu v teçenie dvuh mesyacev prinyat' bezotlagatel'nıe merı po ujestoçeniyu sootvetstvuyuşego zakonodatel'stva.

S povestki dnya ne shodit vopros sistemnoy bor'bı s korrupciey.

Neobhodimo vosstanovit' antikorrupcionnuyu ekspertizu proektov normativnıh pravovıh aktov central'nıh i mestnıh organov s uçastiem ekspertov i obşestvennosti.

Sleduet zakonodatel'no i normativno reglamentirovat' otvetstvennost' pervogo rukovoditelya vedomstva, v kotorom proizoşlo korrupcionnoe prestuplenie.

Nado takje predusmotret' stroguyu otvetstvennost' sotrudnikov samih antikorrupcionnıh organov za nezakonnıe metodı rabotı i provokacionnıe deystviya. Im ne doljno bıt' mesta v sledstvennoy praktike.

Princip prezumpcii nevinovnosti doljen soblyudat'sya v polnom ob'eme.

Odnoy iz samıh aktual'nıh zadaç ostaetsya polnocennaya reforma pravoohranitel'noy sistemı.

Obraz policii, kak silovogo instrumenta gosudarstva budet postepenno uhodit' v proşloe, ona stanet organom po okazaniyu uslug grajdanam dlya obespeçeniya ih bezopasnosti.

Na pervom etape neobhodimo do konca 2020 goda reorganizovat' rabotu Komiteta administrativnoy policii. Eto nujno sdelat' kaçestvenno i bez kampaneyşinı.

Effektivnost' rabotı policeyskih zavisit ot prestija samoy policeyskoy slujbı.

Na reformu MVD budet napravleno 173 mlrd. tenge v teçenie treh sleduyuşih let.

Eti sredstva poydut na povışenie zarabotnoy platı, arendu jil'ya, sozdanie sovremennıh front-ofisov policii po principu CONov.

Osoboe vnimanie budet obraşeno na voprosı zaşitı grajdan ot prirodnıh yavleniy i tehnogennıh avariy, kotorıe, k sojaleniyu, stali çastım yavleniem ne tol'ko v naşey strane, no i vo vsem mire.

V etoy sfere doljnı rabotat' professional'nıe kadrı.

Poruçayu Pravitel'stvu povısit' okladı sotrudnikov grajdanskoy zaşitı v ramkah sredstv, vıdelyaemıh na reformu MVD, i napravit' na eti celi poryadka 40 mlrd. tenge.

Pered nami stoit zadaça formirovaniya boesposobnoy armii na osnove novoy koncepcii.

Sobıtiya v Arısi pokazali, çto v Voorujennıh Silah nakopilis' ser'eznıe problemı.

Nujno, nakonec, uporyadoçit' vse voennıe rashodı, ukrepit' finansovuyu i obşuyu disciplinu v armii. V to je vremya sleduet povışat' prestij voennoy slujbı, material'noe osnaşenie voorujennıh sil.

Ukomplektovannaya professional'no podgotovlennımi, predannımi Rodine oficerskimi kadrami i voennoslujaşimi, naşa armiya doljna bıt' gotova k otrajeniyu ugroz bezopasnosti stranı v novıh geopolitiçeskih realiyah.

 

IIIQARQINDI DAMIĞAN JÄNE INKLYUZIVTİ EKONOMIKA.

Qazaqstan ekonomikası jahandıq sipattağı qiındıqtarğa qaramastan alğa ilgerilep keledi.

Jıl basınan beri onıñ ösimi ortaşa älemdik körsetkişten joğarı boldı.

Eger qajetti qwrılımdıq özgeristerdi jüzege asırsaq, 2025 jılğa qaray işki jalpı önimniñ jıl sayınğı twraqtı ösimin 5 payızğa jäne odan da joğarı deñgeyge jetkizuge boladı.

Ekonomikanıñ damuına tıñ serpin beru üşin Ükimet pen Prezident Äkimşiligi otandıq jäne şeteldik sarapşılardıñ barlıq jwmıstarın mwqiyat saralauı qajet.

Elbası wsınğan 2050 jılğa deyingi wzaq merzimdi damu strategiyasına jäne Wlt Josparına säykes birqatar qwrılımdıq mindetterdi iske asıruımız kerek.

Birinşi. Şikizatqa baylanğan mentalitetten bas tartıp, ekonomikanı ärtaraptandıru.

«Bilim ekonomikası», eñbek önimdiligin arttıru, innovaciyanı damıtu, jasandı intellekti jahandıq damudıñ negizgi faktorlarına aynaldı.

Industriyalandırudıñ üşinşi besjıldığın jürgizu barısında bwrın jiberilgen qatelikter men olqılıqtardı eskeruimiz kerek.

Bwl mäseleler boyınşa meniñ barlıq tapsırmalarımdı, eskertpelerimdi Ükimet tolıq orındauğamindetti.

Eñbek önimdiliginiñ naqtı ösimin kem degende 1,7 esege arttıruımız kerek.

Elimizdi öñirdegi köşbasşı retinde tanıtıp, Ortalıq Aziyadağı bedelimizdi arttıru – strategiyalıq mindet.

Bwl – Elbası ayqındağan sayasi bağıt-bağdarımız.

Vtoroe. Povışenie otdaçi ot kvazigosudarstvennogo sektora.

Naşi gosudarstvennıe kompanii prevratilis' v gromozdkie konglomeratı, mejdunarodnaya konkurentosposobnost' kotorıh vızıvaet somneniya.

V celyah sokraşeniya neopravdannogo prisutstviya gosudarstva v ekonomike mnoyu bılo prinyato reşenie o vvedenii moratoriya na sozdanie kvazigoskompaniy.

Nam nujno ponyat', kakov real'nıy vklad Fonda nacional'nogo blagosostoyaniya v rost blagosostoyaniya naroda za proşedşie 14 let s momenta sozdaniya Fonda.

Pravitel'stvo vmeste so Sçetnım komitetom v trehmesyaçnıy srok doljnı provesti analiz effektivnosti gosudarstvennıh holdingov i nackompaniy.

Kvazigosudarstvennıe kompanii zaçastuyu konkuriruyut mejdu soboy na odnom pole. V sfere jilişnoy politiki, naprimer, odnovremenno rabotayut 7 gosudarstvennıh operatorov, i eto tol'ko na central'nom urovne!

Koliçestvo gosudarstvennıh kompaniy mojno i nujno sokratit'.

Pri etom sleduet akkuratno podhodit' k deyatel'nosti goskompaniy, rabotayuşih v strategiçeskihsektorah.

Kontrol' gosudarstva nad nimi doljen sohranit'sya. V protivnom sluçae, vmesto gosudarstvennıh monopolistov mı poluçim çastnıh monopolistov so vsemi vıtekayuşimi otsyuda posledstviyami.

Pravitel'stvu neobhodimo sistemno i predmetno zanimat'sya voprosami cenoobrazovaniya i tarifov. Eto kasaetsya i tovarov i uslug estestvennıh monopolistovNe sekret, çto cenı v naşey strane vısokie – ot produktov pitaniya i odejdı do stoimosti razliçnıh uslug.

Naprimer, vızıvaet voprosı, poçemu aviabiletı osnovnogo aviaperevozçika po naibolee vostrebovannım marşrutam gorazdo doroje, poroy do 30%, çem v Evrope?! Çem obosnovana sravnitel'no vısokaya stoimost' uslug naşih aeroportov?

Poçemu stoimost' aviatopliva dlya inostrannıh perevozçikov v kazahstanskih aeroportah vışe, çem dlya oteçestvennıh?

V rezul'tate aviacionnaya otrasl' Kazahstana teryaet svoyu mejdunarodnuyu konkurentosposobnost', snijaetsya tranzitnıy potencial stranı.

Pri popustitel'stve profil'nogo ministerstva, vedomstv sozdan iskusstvennıy deficit biletov v jeleznodorojnıh passajirskih perevozkah.

Neobhodimo sroçno navesti poryadok v etih sferah.

Naşa cel' – obespeçit' polnocennoe razvitie rınoçnıh institutov i mehanizmov pri stabiliziruyuşey roli gosudarstva.

Pri etom nel'zya zabıvat' i ob «ekonomike prostıh veşey». Eto prioritetnoe napravlenie naşey rabotı.

Üşinşi. Tiimdi şağın jäne orta biznes – qala men auıldı damıtudıñ berik negizi.

Şağın, äsirese, mikrobiznes elimizdiñ äleumettik-ekonomikalıq jäne sayasi ömirinde mañızdı röl atqaradı.

Atap aytqanda, eñ aldımen auıl twrğındarına twraqtı jwmıs beredi, jwmıssızdıqtı azaytadı. Sonımen qatar, salıq bazasın qwrap, jergilikti byudjetti nığaytadı.

Sonday-aq, jappay käsipkerlikti damıtu sanağa siñgen paternalistik piğıl men masıldıqtanarıluğa mümkindik beredi.

Sondıqtan memleket aldağı uaqıtta da bizneske qoldau körsete beredi.

Bwl maqsatqa Wlttıq qordan 100 milliard teñgege juıq qarjı bölindi.

Biraq sarapşılardıñ pikirinşe, qarjılay qoldaudıñ igiligin jergilikti bilikpen baylanısı barşaruaşılıqtar ğana körip otır.

Şın mänisinde, jaña jobalar boyınşa kompaniyalar qwrılıp, jwmıs orındarı aşıluı kerek edi.

Bwl «qarapayım zattardıñ ekonomikasına» tikeley baylanıstı.

Biraq, jergilikti äkimder wyımdastıru jwmıstarın talapqa say orındamağan.

Sonıñ saldarınan salıq jäne zeynetaqı tölemderin arttırıp, jergilikti byudjetti nığaytuğa jağday jasalıp otırğan joq.

Osığan oray, Esep komitetine jäne Qarjı ministrligine qarajattıñ jwmsaluın qatañ baqılauğa aludı tapsıramın.

Elimizde käsipkerlikti damıtudıñ ülgi bolarlıq mısaldarı jetkilikti. Biz şağın käsipkerlikti bükil qoğam bolıp qoldauımız kerek.

Poruçayu Pravitel'stvu razrabotat' zakonodatel'nuyu osnovu osvobojdeniya kompaniy mikro- i malogo biznesa ot uplatı naloga na dohod srokom na tri goda.

Sootvetstvuyuşie popravki v zakonodatel'stvo doljnı vstupit' v silu s 2020 goda.

S yanvarya 2020 goda vstupit v silu moe reşenie o trehletnem zaprete na proverki sub'ektov mikro- i malogo biznesa.

Mı verim v dobroporyadoçnost' i zakonoposluşnost' naşego biznesa, kotorıy doljen nesti otvetstvennost' pered potrebitelyami i grajdanami. V period deystviya moratoriya neobhodimo aktivizirovat' instrumentı samoregulirovaniyaobşestvennogo kontrolya.

V sluçayah naruşeniya sub'ektami biznesa predpisannıh norm i pravil, osobenno, v sanitarno-epidemiologiçeskoy sfere, takie kompanii budut zakrıvat'sya, ih vladel'cı – privlekat'sya k otvetstvennosti.

Takim obrazom, mı snijaem nagruzku na biznes.

V to je vremya on po-prejnemu natalkivaetsya na mnogoçislennıe problemı, svyazannıe s deystviyami pravoohranitel'nıh i kontroliruyuşih organov.

Uçastilis' sluçai reyderstva v otnoşenii MSB.

Moya poziciya po etomu voprosu izvestna: lyubıe popıtki vosprepyatstvovat' razvitiyu biznesa, osobenno malogo i srednego, doljnı rassmatrivat'sya kak prestupleniya protiv gosudarstva.

V etoy svyazi nujnı dopolnitel'nıe merı zakonodatel'nogo haraktera. Parlament i Pravitel'stvo doljnı predlojit' reşenie dannoy problemı.

V to je vremya neobhodimo usilit' protivodeystvie tenevoy ekonomike, ujestoçit' bor'bu s vıvodom kapitalov, uhodom ot uplatı nalogov.

Dalee. Sistemu gosudarstvennoy finansovoy podderjki MSB nujno «perezagruzit'», otdavaya prioritet novım proektam.

Poruçayu Pravitel'stvu v ramkah novoy «Dorojnoy kartı biznesa» vıdelit' na eti celi dopolnitel'no 250 mlrd. tenge v sleduyuşie tri goda.

Nujno aktivno vnedryat' novıe formı podderjki biznesa s uporom na social'nıe aspektı – sozdanie semeynıh biznesov, v pervuyu oçered' dlya mnogodetnıh i maloobespeçennıh semey.

Sleduet obratit' osoboe vnimanie i na razvitie turizma, v osobennosti eko- i etnoturizma, kak na vajnuyu sferu ekonomiki.

750-letie Zolotoy Ordı nujno otmetit' s toçki zreniya privleçeniya vnimaniya turistov k naşey istorii, kul'ture, prirode.

Dlya razvitiya turizma vajno obespeçit' stroitel'stvo neobhodimoy infrastrukturı, v pervuyu oçered' dorog, a takje gotovit' kvalificirovannıh specialistov.

Çetvertoe. Podderjka nacional'nogo biznesa na mejdunarodnıh rınkah.

Predstoit reşitel'no povısit' effektivnost' gospodderjki kompaniy, rabotayuşih na eksport.

YA govoryu, prejde vsego, o srednem biznese.

Mejdu tem, u nas otsutstvuyut deystvennıe merı gosudarstvennoy podderjki imenno etogo segmentapredprinimateley. Prejde vsego, v oblasti sbıta produkcii. Nujno podderjat' naş MSB.

Poruçayu Pravitel'stvu v ramkah Gosprogrammı industrial'no-innovacionnogo razvitiya razrabotat' kompleks mer po podderjke vısokoproizvoditel'nogo srednego biznesa, vklyuçaya nalogovoe, finansovoe, administrativnoe stimulirovanie.

Neobhodimo ser'ezno aktivizirovat' rabotu po privleçeniyu pryamıh inostrannıh investiciy, bez kotorıh rezervı dal'neyşego rosta ekonomiki budut ograniçenı. Eto odna iz prioritetnıh zadaç ispolnitel'noy vlasti.

V ramkah Strategiçeskogo plana razvitiya Kazahstana do 2025 goda dlya kajdoy otrasli i regiona ustanovlenı sootvetstvuyuşie celevıe pokazateli.

Ih dostijenie – pryamaya otvetstvennost' rukovoditeley gosorganov, osobenno, akimov regionov.

Kazahstan vzyal kurs na razvitie cifrovoy ekonomiki.

Zdes' predstoit bol'şaya rabota. Naşa zadaça – usilit' liderstvo v regione po urovnyu razvitiya infokommunikacionnoy infrastrukturı.

Pravitel'stvu predstoit adaptirovat' zakonodatel'stvo pod novıe tehnologiçeskie yavleniya: 5G, «Umnıe goroda», bol'şie dannıe, blokçeyn, cifrovıe aktivı, novıe cifrovıe finansovıe instrumentı.

Kazahstan doljen stat' brendom v kaçestve otkrıtoy yurisdikcii dlya tehnologiçeskogo partnerstva, stroitel'stva i razmeşeniya data-centrov, razvitiya tranzita dannıh, uçastiya v global'nom rınke cifrovıh uslug.

Pravitel'stvu sleduet prodoljat' okazıvat' sodeystvie deyatel'nosti Mejdunarodnogo finansovogo centra, kotorıy, po-suti, priobrel Konstitucionnıy status. Mejdunarodnıy finansovıy centr «Astana» mog bı stat' platformoy dlya razvitiya noveyşih cifrovıh tehnologiy sovmestno s Nazarbaev Universitetom.

Pyatoe. Razvitıy agropromışlennıy kompleks.

Sel'skoe hozyaystvo – naş osnovnoy resurs, no on ispol'zuetsya daleko ne v polnoy mere.

Mı imeem znaçitel'nıy potencial dlya proizvodstva organiçeskoy i ekologiçeski çistoyprodukcii, vostrebovannoy ne tol'ko v strane, no i za rubejom.

Mı doljnı poetapno uveliçit' koliçestvo oroşaemıh zemel' do 3 mln. gektar k 2030 godu.

Eto pozvolit obespeçit' rost ob'ema sel'hozprodukcii v 4,5 raza.

Ministerstvam torgovli i integracii, sel'skogo hozyaystva sleduet reşitel'no podderjat' fermerov so sbıtom ih produkcii na vneşnih rınkah.

Sootvetstvuyuşee poruçenie Pravitel'stvo uje imeet. Eto prioritetnaya zadaça.

Dalee. Nujno othodit' ot sır'evoy napravlennosti eksporta sel'hozprodukcii, kotoraya dostigla 70%, v to vremya kak pererabatıvayuşie predpriyatiya zagrujenı vsego na 40%.

Aktual'noy zadaçey yavlyaetsya privleçenie v sel'skoe hozyaystvo inostrannıh investorov. Peregovorı uje vedutsya, Pravitel'stvu nujno dostiç' konkretnıh rezul'tatov.

Jwrtşılıqtı tolğandırıp jürgen jer mäselesine arnayı toqtalğım keledi.

Memleket basşısı retinde tağı da mälimdeymin: jerimiz şeteldikterge satılmaydı. Oğan jol berilmeydi.

Bwl mäsele boyınşa qaueset taratudı doğaru kerek. Biraq jerdi tiimdi paydalanudı qamtamasız etu – bizdiñ mindetimiz.

Vopros neeffektivnogo ispol'zovaniya zemel'nıh resursov stanovitsya vse bolee aktual'nım.

Polojenie usugublyaetsya nizkim urovnem pryamıh nalogov na zemlyu.

Mnogie iz teh, kto poluçil besplatno ot gosudarstva pravo arendı na zemlyu, derjat zemlyu vprok, ne rabotaya na ney. V strane slojilsya celıy sloy tak nazıvaemıh «latifundistov». Oni vedut sebya kak «sobaka na sene».

Pora pristupit' k iz'yatiyu neispol'zuemıh sel'hozzemel'.

Zemlya – naşe obşee bogatstvo i doljna prinadlejat' tem, kto na ney rabotaet.

Pravitel'stvu i Parlamentu sleduet predlojit' sootvetstvuyuşie mehanizmı.

Eto tem bolee vajno, çto bez reşeniya etogo voprosa uje nevozmojno kaçestvennoe razvitie oteçestvennogo APK.

Segodnya uveliçenie proizvodstva myasa upiraetsya ne stol'ko v problemu matoçnogo pogolov'ya, skol'ko v problemu nehvatki u fermerov zemli dlya vıraşivaniya kormovıh kul'tur. Obespeçennost' kormami sostavlyaet menee 60%.

Povışenie produktivnosti sel'skogo hozyaystva nevozmojno bez organizacii nadlejaşih usloviy dlya kaçestvennoy jizni na sele.

Mı prodoljim realizaciyu special'nogo proekta Elbası «Auıl – El Besigi».

Nam predstoit reşit' krayne neprostuyu problemu soderjaniya nebol'şih naselennıh punktov. Razrabotanı regional'nıe standartı, kotorıe teper' sleduet vnedrit' v bolee çem treh tısyaçah opornıh i sputnikovıh sel'skih naselennıh punktah.

Poruçayu Pravitel'stvu napravit' na realizaciyu «Auıl – El Besigi» 90 mlrd. tenge v sleduyuşie tri goda dopolnitel'no k 30 mlrd. tenge, vıdelennım v etom godu.

Eti sredstva poydut kak na reşenie infrastrukturnıh voprosov – transport, vodosnabjenie, gazifikaciya, tak i na remont i stroitel'stvo şkol, bol'nic, sportivnıh ploşadok.

Rashodovanie dannıh sredstv doljno bıt' na strogom kontrole vseh gosorganov.

Şestoe. Spravedlivoe nalogooblojenie i razumnoe finansovoe regulirovanie.

Nesmotrya na rost VVP i dohodov naseleniya, imuşestvennoe rassloenie vnutri kazahstanskogo obşestva sohranyaetsya i daje usilivaetsya.

Eto trevojnıy faktor, trebuyuşiy k sebe osobogo vnimaniya.

Sçitayu, çto neobhodimo modernizirovat' nalogovuyu sistemu s fokusom na bolee spravedlivoe raspredelenie nacional'nogo dohoda.

Pravitel'stvo doljno obratit' vnimanie i na rastuşiy ob'em social'nıh otçisleniy.

S odnoy storonı, eti sborı obespeçivayut stabil'nost' social'noy i pensionnoy sistem.

Odnako est' riski, çto rabotodateli utratyat stimulı k sozdaniyu raboçih mest i povışeniyu zarabotnoy platı. Biznes budet uhodit' v ten'.

Poetomu poruçayu Pravitel'stvu otlojit' vvedenie dopolnitel'nıh pensionnıh otçisleniy v razmere 5% do 2023 goda. Zatem vernemsya k etomu voprosu.

Za eto vremya Pravitel'stvo, predstaviteli biznesa i ekspertı doljnı prosçitat' variantı i priyti k soglasovannomu reşeniyu s uçetom interesov kak buduşih pensionerov, tak i rabotodateley.

Pravitel'stvo doljno nalojit' zapret na vse vıplatı, sborı, ne predusmotrennıe Nalogovım Kodeksom. Eto, po suti, dopolnitel'nıe nalogi.

Otdel'naya problema – povışenie kaçestva tekuşey nalogovoy sistemı.

Ona doljna stimulirovat' kompanii investirovat' v çeloveçeskiy kapital, v povışenie proizvoditel'nosti truda, tehniçeskoe perevoorujenie, eksport.

Sleduet povsemestno vvodit' beznaliçnıe plateji, ustraniv sderjivayuşiy faktor – vısokuyu komissiyu bankov. Dlya etogo neobhodimo aktivno razvivat' nebankovskie platejnıe sistemı s sootvetstvuyuşimi pravilami regulirovaniya. Pri oçevidnoy prostote i privlekatel'nosti dannogo segmenta on ne doljen prevratit'sya v kanal po otmıvaniyu deneg i vıvoda kapitala iz stranı. Nacional'nomu banku sleduet naladit' deystvennıy kontrol' v etoy sfere.

Sleduyuşiy vopros. Dlya podderjki eksporta nesır'evoy produkcii predstoit rassmotret' vopros primeneniya bolee prostıh i bıstrıh procedur vozvrata NDS.

Odin iz samıh problemnıh voprosov naşey ekonomiki – nedostatoçnıy ob'em ee kreditovaniya. Za poslednie pyat' let obşiy ob'em kreditovaniya yuridiçeskih lic, a takje malogo i srednego biznesasokratilsya bolee çem na 13%.

Banki vtorogo urovnya ssılayutsya na deficit horoşih zaemşikov i zakladıvayut çrezmernıe riski v stoimost' kreditnıh sredstv.

Problema kaçestvennıh zaemşikov, koneçno, est'. No nel'zya zanimat'sya perekladıvaniem otvetstvennosti, idti tol'ko po legkomu puti.

YA ojidayu slajennoy i effektivnoy rabotı Pravitel'stva i Nacbanka po etomu voprosu.

Drugaya problema – zakreditovannost', osobenno social'no uyazvimıh sloev naseleniya, povlekla za soboy neobhodimost' prinyatiya ekstrennıh mer. Vı ob etom znaete.

Eta problema priobrela social'nuyu i politiçeskuyu ostrotu.

Poetomu poruçayu Pravitel'stvu, Nacbanku v teçenie dvuh mesyacev podgotovit' k vnedreniyu mehanizmı, kotorıe garantirovanno ne dopustyat povtorenie takogo polojeniya.

Nedostatoçnaya effektivnost' denejno-kreditnoy politiki stanovitsya odnim iz tormozovekonomiçeskogo razvitiya stranı.

Sleduet obespeçit' kreditovanie biznesa bankami vtorogo urovnya na priemlemıh usloviyah i na dlitel'nıy srok. Nacbanku do konca goda neobhodimo zaverşit' nezavisimuyu ocenku kaçestva aktivov bankov vtorogo urovnya.

Jetinşi. Wlttıq qordı tiimdi paydalanu mäselesi.

Wlttıq qor qarajatınıñ ağımdağı mäselelerdi şeşuge jwmsaluın qısqartu qajet.

Bwl – keleşek wrpaqtıñ qarjısı.

Wlttıq qordıñ transfertteri bäsekege qabiletti ekonomikanı qalıptastıruğa bağıttalğan bağdarlamalardı jäne jobalardı jüzege asıru üşin ğana bölinui kerek.

Kepildendirilgen transfert kölemi eki mıñ jiırma ekinşi (2022) jıldan bastap birte-birte 2 trillion teñgege deyin azayuı tiis.

Qor qarjısın paydalanudıñ anağwrlım tiimdi investiciyalıq sayasatın jürgizgen jön.

Ükimetke Wlttıq Bankpen birlesip, jıl soñına deyin Wlttıq qordıñ qarjısına ielik etudi jetildiru üşin naqtı wsınıstar äzirleudi tapsıramın.

Segizinşi. Eñbekaqı töleu deñgeyin arttıru.

Ken öndiru salasındağı iri käsiporındardıñ tabısı artqanmen azamattarımızdıñ jalaqısıaytarlıqtay öspegenin körip otırmız.

Halıqtıñ äleumettik jağdayı turalı aytılıp otırğandıqtan, Ükimet bwl mäselege qatıstı tabandılıq tanıtuı kerek.

Ükimetke eñbekaqı töleu qorın arttıru üşin jwmıs beruşilerdi ıntalandıru mäselesin pısıqtaudı tapsıramın.

 

İV. ÄLEUMETTİK JAÑĞIRUDIÑ JAÑA KEZEÑİ.

Elimizdiñ byudjeti eki negizgi maqsatqa bağıttaluı tiis – ekonomikanı damıtu jäne äleumettik mäselelerdi şeşu.

Äleumettik salada mınaday bağıttarğa basa män beru kerek.

Birinşi. Bilim beru sapasın jaqsartu.

Bizdiñ elimizde eñbek resurstarınıñ balansın  esepke aludıñ tiimdi ädistemesi äli künge deyin äzirlengen joq.

Şın mäninde, mamandar dayarlaudıñ otandıq jüyesi naqtı eñbek narığınan tıs qalğan.

Jıl sayın 21 mıñğa juıq mektep tülegi käsibi jäne joğarı oqu orındarına tüse almay qaladı.

Jastardıñ bwl tobı jwmıssızdar men marginaldardıñ negizin qwraydı. Olar amalınıñ joqtığınan qılmıstıq jäne ekstremistik ağımdardıñ ıqpalına tüsude.

Biz oquşılardıñ qabiletin ayqındap,  käsibi bağıt-bağdar beru sayasatına köşuimiz qajet.

Bwl sayasat orta bilim berudiñ wlttıq standartınıñ negizi boluı tiis.

Ekonomikamızda tehnika salasınıñ mamandarına swranıs öte joğarı, biraq mümkindikter az. Käsiporındar tiisti mamandardı şetelden şaqıruğa mäjbür. Osınday keleñsiz jağdaydı jedel tüzetuimiz kerek.

Qala men auıl mektepteri arasındağı orta bilimniñ sapası alşaqtap baradı.

Negizgi mäsele – auıldıq jerlerdegi bilikti pedagog kadrlardıñ tapşılığı.

Sondıqtan «Diplommen – auılğa» bağdarlamasınıñ ayasın keñeytip, jwmıstı jaña deñgeyde jalğastıruımız qajet. Ükimetke kelesi jıldan bastap osı bağdarlamanı qarjılandırudı 20 mlrd.teñgege jetkizudi tapsıramın.

Darındı auıl jastarın iriktep, otandıq jäne şeteldik joğarı oqu orındarına dayındau kerek.

Az qamtılğan jäne köp balalı otbasılardı qoldau üşin Ükimetke Darındı balanıñ qabiletin damıtudıñ jol kartasın äzirleudi tapsıramın.

Ükimet pen äkimder osınday balalardıñ üyirmeler men ortalıqtarğa, jazğı lager'lerge baruı üşin mümkindik jasauı kerek.

Endi joğarı bilimniñ sapasına jeke toqtalğım keledi.

Öz tülekterin jwmıspen qamtu jağınan elimizdegi joğarı oqu orındarınıñ jartısı ğana 60 payızdıq deñgeyge qol jetkizip otır.

Sondıqtan olardıñ sanın qısqartu mäselesin qarau kerek.

Tereñ bilim berudiñ ornına diplom satumen aynalısqan universitetterimiz bar ekeni de jasırın emes.

Birinşi kezekte solarğa tıyım salu arqılı biz oqu orındarındağı bilim beru sapasın arttıruğa küş salamız.

Bilim salasına qatıstı tağı bir mäsele – qarjılandırudıñ birkelki bolmauı jäne öñirlik basqarudıñ qazirgi jüyesiniñ tiimsizdigi.

Bilim bölimderin basqaru jäne byudjet qarjısın äkimşilendiru funkciyaların audandıq deñgeyden oblıstıq deñgeyge beru kerek.

Bilim berudiñ barlıq deñgeyinde derbes qarjılandıru tärtibin engizu qajet.

Tağı bir özekti mäsele. Bwl – oqulıq sapasınıñ tömendigi.

Oquşılardı sapalı oqulıqtarmen qamtamasız etu – tiisti ministrliktiñ tikeley mindeti.

Mwğalimder men oqıtuşılardıñ äleumettik jağdayın jaqsartpasaq, bwl şaralar jüzege asa qoymaydı.

Sondıqtan men Tamız konferenciyasında aldağı tört jıl işinde mwğalimderdiñ eñbek aqısın eki ese arttırudı tapsırdım. Bwl – kelesi jıldan bastap wstazdardıñ jalaqısı 25 payızğa ösedi degen söz.

Osobogo vnimaniya trebuet situaciya v nauke. Bez nee mı ne smojem obespeçit' progress nacii. Drugoe delo, naskol'ko kaçestvenna i effektivna naşa nauka?

Pravitel'stvu sleduet rassmotret' dannuyu problemu pod uglom zreniya povışeniya urovnya nauçnıh issledovaniy i ih primeneniya na praktike.

Vtoroe. Podderjka instituta sem'i i detstva, sozdanie inklyuzivnogo obşestva.

Voprosı zaşitı prav rebenka i protivodeystviya bıtovomu nasiliyu doljnı bıt' naşim prioritetom.

Sleduet celenapravlenno zanyat'sya problemoy vısokoy suicidal'nosti sredi podrostkov.

Nam predstoit sozdat' celostnuyu programmu po zaşite detey, postradavşih ot nasiliya, a takje ih semey.

Osoboe vnimanie doljno udelyat'sya sem'yam, u kotorıh na popeçenii nahodyatsya deti s ograniçennımi vozmojnostyami. Tol'ko po oficial'noy statistike na uçete po invalidnosti sostoit bolee 80 tısyaç detey.

Pravitel'stvu sleduet razrabotat' merı po uluçşeniyu medicinskogo i social'nogo soprovojdeniyadetey s diagnozom DCP.

Neobhodimo rasşirit' set' malıh i srednih centrov reabilitacii dlya detey v «şagovoy dostupnosti».

Mı obyazanı sozdavat' ravnıe vozmojnosti dlya lyudey s osobımi potrebnostyami.

YA govoril ob etom v ramkah svoey predvıbornoy platformı. Teper' poruçayu Pravitel'stvu vıdelit' na dannıe celi ne menee 58 mlrd. tenge v teçenie treh let.

Osobogo vnimaniya trebuyut voprosı ukrepleniya zdorov'ya nacii. Vajno razvivat' massovıy sportsredi vseh vozrastnıh grupp naseleniya.

Nujno obespeçit' maksimal'nuyu dostupnost' sportivnoy infrastrukturı dlya detey.

Razvitie massovoy fiziçeskoy kul'turı doljno stat' piramidoy, na verşine kotoroy budut novıe çempionı, a u ee osnovaniya mı poluçim zdorovuyu, aktivnuyu molodej' i, v koneçnom sçete, sil'nuyu naciyu.

Neobhodimo zakonodatel'noe obespeçenie etogo kursa, a takje prinyatie Kompleksnogo plana po razvitiyu massovogo sporta.

2020 god ob'yavlen «Godom volontera». Aktual'naya zadaça – rasşirit' uçastie grajdan, osobenno molodeji, studentov i uçaşihsya v dobrovol'çeskoy deyatel'nosti, privit' im navıki aktivnoy jiznennoy pozicii. Eto vajnaya sostavlyayuşaya çast' naşey rabotı po ukrepleniyu grajdanskogo obşestva.

Tret'e. Obespeçenie kaçestva i dostupnosti medicinskih uslug.

Zdes' dayut o sebe znat' regional'nıe disbalansı v pokazatelyah zdorov'ya naseleniya, osobenno po materinskoy i mladençeskoy smertnosti.

Da, etot pokazatel' snijaetsya, no vse eşe vısok i znaçitel'no prevışaet uroven' razvitıh stran.

Pravitel'stvu predstoit sozdat' pereçen' prioritetov dlya kajdogo regiona po konkretnım nozologiyam v medicine i vnedrit' byudjetnoe finansirovanie na ego osnove.

S 1 yanvarya 2020 goda v Kazahstane zapuskaetsya sistema obyazatel'nogo social'nogo medicinskogo strahovaniya.

Hoçu donesti do kajdogo: gosudarstvo sohranyaet garantirovannıy ob'em besplatnoy medicinskoy pomoşi.  Na ego finansirovanie budet napravleno bolee 2,8 trln. tenge v teçenie sleduyuşih treh let.

V svoyu oçered', realizaciya OSMS prizvana uluçşit' kaçestvo i dostupnost' medicinskih uslug.

V ramkah trehletnego byudjeta budet napravleno dopolnitel'no bolee 2,3 trln. tenge na razvitie sistemı zdravoohraneniya.

Pravitel'stvu nujno predel'no otvetstvenno podoyti k voprosu realizacii social'nogo medstrahovaniya vo izbejanie ego oçerednoy diskreditacii.

Prava na oşibku u nas uje net.

TörtinşiMädeniet qızmetkerlerin qoldau.

Biz mädeniet salasında jwmıs isteytin azamattarğa jetkilikti türde köñil bölmey otırmız.

Bwl – eñ aldımen, kitaphana, muzey, teatr qızmetkerlerine qatıstı mäsele.

Olardıñ eñbekaqısı soñğı jıldarı mülde köbeygen joq.

Sonıñ saldarınan mädeniet qızmetkerleri, äsirese jas mamandar jeñildigi bar twrğın üy bağdarlamalarına qatısa almaydı.

Mwnday ahual osı käsiptiñ bedelin tüsirip, layıqtı kadrlardıñ tapşılığı ayqın sezilude.

Kelesi jıldan bastap Ükimet mädeniet qızmetkerleriniñ eñbekaqısın köbeytui tiis.

Sonday-aq, bilim beru jäne densaulıq saqtau salalarındağı mindetti äleumettik jeñildikter mädeniet salasınıñ ökilderine de berilui kerek.

Pyatoe. Dal'neyşee razvitie sistemı social'noy podderjki.

Gosudarstvom predprinimayutsya vse merı dlya podderjki nujdayuşihsya grajdan.

No ryad prinyatıh reşeniy bıli ne sovsem vıverenı.

V rezul'tate mı poluçili ser'eznıy rost paternalistskih nastroeniy. Za 5 let çislennost' poluçateley adresnoy social'noy pomoşi v Kazahstane vırosla s 77 tıs. çelovek do bolee çem 1,4 mln.

Ob'em vıdelyaemıh iz byudjeta sredstv na social'nuyu podderjku s 2017 goda uveliçilsya v 17 raz i bolee.

Drugimi slovami, vse bol'şe lyudey predpoçitayut ne rabotat' libo, çto eşe huje, utaivayut svoi dohodı dlya poluçeniya social'noy pomoşi. Faktı poluçeniya social'noy pomoşi sostoyatel'nımi sem'yami osveşalis' v sredstvah massovoy informacii.

Eşe raz otmeçu. Naşe gosudarstvo po Konstitucii yavlyaetsya social'nım i poetomu doljno vıpolnyat' svoi obyazatel'stva pered grajdanami.

Pravitel'stvo v svoey rabote obyazano ishodit' iz etogo principa, a rezervı neobhodimo nahodit' za sçet svedeniya na net vseh neeffektivnıh rashodov i povışeniya dohodov.

Takie rezervı, bezuslovno, imeyutsya. Ministerstvo finansov provodit rabotu po uveliçeniyu dohodov. No nujnı dopolnitel'nıe usiliya. Naprimer, v otnoşenii tamojni.

Elbası na zasedanii politsoveta partii «Nur Otan» obratil osoboe vnimanie na uporyadoçenie processa gosudarstvennıh zakupok. Ministerstvo finansov pristupilo k optimizacii zakupok, no neobhodimı merı zakonodatel'nogo haraktera.

Goszakupki tayat v sebe ogromnıy rezerv (po nekotorım podsçetam do 400 mlrd.tenge v god), kotorıy mog bı poyti na reşenie ostrıh social'nıh voprosov.

V 2018 godu ob'em goszakupok sostavil 4,4 trln. tenge, iz kotorıh 3,3 trln. tenge ili 75% osuşestvlenı nekonkurentnım sposobom iz odnogo istoçnika.

Pora zakrıt' etu «kormuşku» dlya çinovnikov i raznogo roda «prilipal».

Vozvraşayas' k adresnoy social'noy pomoşi, Pravitel'stvu sleduet skorrektirovat' mehanizm ee vıdeleniya, çtobı ona stala prozraçnoy, spravedlivoy, motivirovala k trudu, a ne k prazdnomu obrazu jizni. Pomoş' v osnovnom doljnı poluçat' te, kto truditsya.

V to je vremya nujno pozabotit'sya o detyah iz maloobespeçennıh semey. Dlya nih neobhodimo vvesti garantirovannıy social'nıy paket – regulyarnuyu pomoş' detyam doşkol'nogo vozrasta, besplatnoe goryaçee pitanie dlya vseh şkol'nikov, obespeçenie ih uçebnımi prinadlejnostyami i formoy, oplatu medicinskoy, v tom çisle stomatologiçeskoy pomoşi, vozmeşenie zatrat na proezd v obşestvennom transporte.

Vse eti merı doljnı vstupit' v deystvie s 1 yanvarya 2020 goda.

Pravitel'stvu sovmestno s NPP «Atameken» predstoit sroçno, v teçenie mesyaca, razrabotat' special'nuyu programmu vovleçeniya mnogodetnıh materey v mikro i malıy biznes, v tom çisle na domu.

ŞestoeOtdel'no hoçu obratit' vnimanie na razvitie oteçestvennoy pensionnoy sistemı, v kotoroy nakopilis' ser'eznıe problemı.

Na tekuşiy moment problema nedostatoçnosti pensionnıh sberejeniy ne stol' oşutima. Odnako uje çerez 10 let situaciya mojet izmenit'sya. Koliçestvo rabotayuşih grajdan, proizvodyaşih pensionnıe nakopleniya, zametno umen'şitsya, v to vremya kak koliçestvo pensionerov vozrastet.

Pri etom uroven' nakopleniy i investicionnıh dohodov, poluçaemıh s pensionnıh aktivov, ostaetsyanizkim.

Poetomu Pravitel'stvu sovmestno s Nacional'nım bankom sleduet provesti ser'eznuyu rabotu popovışeniyu effektivnosti pensionnoy sistemı.

Seyças rabotayuşemu çeloveku pol'zovat'sya pensionnımi nakopleniyami mojno tol'ko posle vıhoda na pensiyu. No ponyatno jelanie lyudey ispol'zovat' eti sredstva eşe do vıhoda na pensiyu.

Poruçayu Pravitel'stvu do konca goda prorabotat' vopros celevogo ispol'zovaniya rabotayuşimi grajdanami çasti svoih pensionnıh nakopleniy, naprimer, dlya pokupki jil'ya ili poluçeniya obrazovaniya.

V celyah optimizacii zatrat i uluçşeniya kaçestva investicionnogo upravleniya aktivami poruçayu Pravitel'stvu izuçit' vopros konsolidacii vnebyudjetnoy sistemı social'nogo obespeçeniya putem sozdaniya edinogo social'nogo fonda i vvedeniya odnogo social'nogo plateja.

 

V. SIL'NIE REGIONI – SIL'NAYA STRANA.

V etom napravlenii nujno sosredotoçit'sya na sleduyuşih zadaçah.

Pervoe. Povışenie effektivnosti rabotı mestnıh organov vlasti.

U lyudey vsegda doljen bıt' dostup k mestnım vlastyam. Eto – aksioma, no ne real'nost'.

Sçitayu vozmojnım v kaçestve pilotnogo proekta vnedrit' sistemu ocenki naseleniemeffektivnosti rabotı mestnoy vlasti.

Naprimer, esli v rezul'tate oprosa ili onlayn-golosovaniya bolee 30% jiteley sçitayut, çto akim goroda ili sela neeffektiven – eto osnovanie dlya sozdaniya Administraciey Prezidenta special'noy komissii s cel'yu izuçeniya voznikşey problemı s vneseniem sootvetstvuyuşih rekomendaciy.

Vtoroe. Reforma sistemı mejbyudjetnıh otnoşeniy.

Oçevidno, çto tekuşaya sistema mejbyudjetnıh otnoşeniy ne stimuliruet akimatı vseh urovney k sozdaniyu sobstvennoy bazı razvitiya – malogo i srednego biznesa. Regionı slabo motivirovanı na poisk dopolnitel'nıh istoçnikov dohodov.

So sleduyuşego goda v rasporyajenie regionov peredayutsya dopolnitel'nıe nalogovıe postupleniya ot MSB.

No etogo nedostatoçno. NazrelA neobhodimost' peresmotra organizacii byudjetnogo processa na vseh urovnyah. Bol'şuyu rol' v etoy rabote doljno sıgrat' real'noe vovleçenie naseleniya v formirovanie mestnıh byudjetov.

Rayonnıy, gorodskoy i sel'skiy urovni vlasti doljnı stat' ekonomiçeski bolee samostoyatel'nımi v reşenii zadaç mestnogo znaçeniya. Ih prava, obyazannosti i otvetstvennost' sleduet çetko uregulirovat' v zakonodatel'nıh aktah.

Tret'e. Upravlyaemaya urbanizaciya i edinaya jilişnaya politika.

Prinyatıe ranee zakonı «O statuse stolicı» i «Ob osobom statuse goroda Almatı» sıgrali svoyu pozitivnuyu rol', no segodnya nujdayutsya v soverşenstvovanii.

Neobhodimo rasşirit' kompetencii akimatov treh samıh krupnıh gorodov, v tom çisle i v oblasti gradostroitel'noy politiki, transportnoy infrastrukturı, formirovaniya arhitekturnogo oblika.

Bol'şoe koliçestvo naseleniya gorodov respublikanskogo znaçeniya eto uje ne predmet gordosti, a osnovanie dlya obespokoennosti s toçki zreniya polnogo obespeçeniya social'no-ekonomiçeskih potrebnostey jiteley.

Mı nablyudaem perenaselennost' krupneyşih gorodov i v to je vremya nehvatku lyudskih i trudovıh resursov v takih gorodah kak, naprimer, Pavlodar i Petropavlovsk, gde sozdayutsya nadlejaşie usloviya dlya priema novıh jiteley.

Pravitel'stvo doljno prinyat' deystvennıe merı po upravleniyu migracionnımi processami.

V svoey predvıbornoy programme ya otmetil neobhodimost' razrabotki edinoy jilişnoy politiki.

Osnovnoy princip – povışenie dostupnosti jil'ya, osobenno dlya social'no-uyazvimıh sloev naseleniya.

Pravitel'stvu neobhodimo razrabotat' edinuyu model' jilişnogo razvitiya v strane, otoyti ot praktiki prinyatiya razroznennıh mejdu soboy programm.

Naprimer, v ramkah programmı «7-20-25», kotoraya iznaçal'no predpolagalas' kak social'naya, sredniy uroven' semeynogo dohoda zaemşika doljen sostavlyat' okolo 320 tıs. tenge v mesyac. Lyudyam s nebol'şim urovnem dohodov uçastie v ney okazalos' ne po karmanu.

Poetomu v etom godu po iniciative Elbası zapuşena novaya programma «Baqıttı Otbası» s l'gotnoy stavkoy v 2% i pervonaçal'nım vznosom 10%. Eto ves'ma vıgodnıe usloviya.

Do konca goda ne menee 6 tıs. semey priobretut jil'e v ramkah etoy programmı. V pervuyu oçered', mnogodetnıe sem'i i sem'i, vospitıvayuşie detey-invalidov. S 2020 goda 10 tısyaç takih semey ejegodno budut obespeçivat'sya jil'em.

Pravitel'stvu sleduet opredelit' çetkie kriterii dlya uçastiya v programme i obespeçit' ee jestkoe administrirovanie. Podderjka doljna predostavlyat'sya isklyuçitel'no tem, kto v ney deystvitel'no nujdaetsya.

Moe poruçenie Pravitel'stvu – v teçenie treh let reşit' vopros predostavleniya jil'ya maloobespeçennım mnogodetnım sem'yam, stoyaşim v oçeredi. Ih u nas okolo 30 tısyaç.

Grajdanam, kotorıe ne raspolagayut dohodami dlya priobreteniya jil'ya v sobstvennost', nado dat' vozmojnost' projivaniya na usloviyah social'noy arendı.

Na eti celi k 2022 godu gosudarstvom budet vıdeleno svışe 240 mlrd. tenge.

Sleduet razrabotat' novıe merı vovleçeniya çastnogo biznesa v etu rabotu, zadeystvovat' mehanizmı gosudarstvenno-çastnogo partnerstva.

Lyudi nedovol'nı neprozraçnım processom formirovaniya i prodvijeniya oçerednosti pri predostavlenii akimatami social'nıh kvartir.

Pravitel'stvu do konca goda sleduet sozdat' edinuyu nacional'nuyu sistemu uçeta oçerednikov na arendnoe jil'e, a takje na poluçenie l'gotnıh jilişnıh zaymov po programme «Baqıttı Otbası».

Nesmotrya na snijenie iznosa kommunal'nıh setey s 65% do 57%, dannıy pokazatel' ostaetsya vısokim.

Krome togo, iz 78 tısyaç mnogokvartirnıh domov bolee 18 tısyaç trebuyut remonta.

Neobhodimo vıdelit' regionam ne menee 30 mlrd.tenge za dva goda v vide byudjetnıh kreditov na modernizaciyu i remont jilogo fonda.

Poruçayu Pravitel'stvu predusmotret' dannıy mehanizm i jestko kontrolirovat' effektivnost' osvoeniya etih sredstv.

Byudjetı razvitiya regionov k 2022 godu prevısyat 800 mlrd. tenge.

Poruçayu akimam sovmestno s mestnımi maslihatami obespeçit' napravlenie polovinı etih sredstv na sofinansirovanie modernizacii JKH i reşenie aktual'nıh social'nıh problem jiteley regionov.

Çetvertoe. Razvitie infrastrukturı.

Oçevidno, çto jiteli razliçnıh regionov stranı imeyut raznıy uroven' dostupa k çistoy pit'evoy vode, prirodnomu gazu, transportnoy infrastrukture.

Neobhodimo aktivizirovat' rabotu po nivelirovaniyu etogo neravenstva.

Po poruçeniyu Elbası zakançivaetsya stroitel'stvo pervoy oçeredi magistral'noy seti gazoprovoda «Sarıarka».

So sleduyuşego goda budet naçata rabota po stroitel'stvu raspredelitel'nıh setey v gorode Nur-Sultan i Karagandinskoy, a v dal'neyşem v Akmolinskoy i Severo-Kazahstanskoy oblastyah.

Na eti celi gosudarstvo vıdelyaet 56 mlrd. tenge. V rezul'tate bolee 2,7 mln. çelovek poluçat dostup k prirodnomu gazu.

V teçenie sleduyuşih treh let budet vıdeleno poryadka 250 mlrd. tenge na obespeçenie naşih grajdan çistoy pit'evoy vodoy i uslugami vodootvedeniya.

V pole zreniya ispolnitel'noy vlasti doljna nahodit'sya polnaya i kaçestvennaya realizaciya programmı «Nurlı Jol».

Eto strategiçeskiy proekt, blagodarya kotoromu deystvennaya modernizaciya zatronet vsyu transportnuyu infrastrukturu.

Na eti celi do 2022 goda gosudarstvo vlojit bolee 1,2 trln. tenge investiciy.

Pravitel'stvo i ran'şe vıdelyalo ogromnıe sredstva, no oni v podavlyayuşem bol'şinstve uşli v pesok, a toçnee skazat' – v karmanı çinovnikov, odnako çistoy vodı, dorog i proçey infrastrukturı tak i ne hvataet.

 

Na etot raz Pravitel'stvo i Parlament, vmeste so Sçetnım komitetom doljnı obespeçit' absolyutnuyu effektivnost' ispol'zovaniya byudjetnıh sredstv.

Pravitel'stvu neobhodimo aktivizirovat' rabotu po uluçşeniyu ekologii, rasşireniyu ispol'zovaniya vozobnovlyaemıh istoçnikov energii, kul'tivirovaniyu berejnogo otnoşeniya k prirode. V etom otnoşenii odobreniya zaslujivaet kampaniya «Birge – Taza Qazaqstan!», kotoruyu nujno prodoljit'.

Parlamentu predstoit obsudit' i prinyat' novuyu redakciyu Ekologiçeskogo kodeksa.

V celom Pravitel'stvo v predstoyaşiy period doljno povısit' effektivnost' svoey deyatel'nosti. Kazahstancı jdut konkretnıh rezul'tatov.

 

Qwrmetti otandastar!

 

Biz elimizdi reformalaudıñ jaña kezeñine qadam bastıq. Osı mañızdı mindetterdi sapalı orındauımız kerek.

Elimizdiñ ärbir twrğını oñ özgeristi sezinui tiis.

Men memlekettik organdardan jwmıstı jedel atqarıp, naqtı nätijege qol jetkizudi talap etemin.

Reformanı tek reforma üşin jürgizuge jol berilmeydi.

Ärbir ministrde jäne äkimde nätijeli jwmıstıñ negizgi körsetkişteriniñ tizimi boluı tiis.

Sol arqılı olardıñ naqtı maqsatqa qol jetkizu deñgeyi anıqtaladı.

Ükimet müşelerine, memlekettik organdar men öñirlerdiñ, memlekettik kompaniyalardıñ jäne mekemelerdiñ basşılarına tiisti reformanıñ jüzege asırıluı üşin derbes jauapkerşilik jükteledi.

Osığan baylanıstı, jaqında tiisti Jarlıqqa qol qoydım. Bwl Jarlıqtıñ ayasında eldegi ahual, sonıñ işinde aymaqtardağı halıqtıñ jağdayı saualnama negizinde naqtı bağalanatın boladı.

Ükimettiñ äleumettik jäne ekonomikalıq sayasatqa jauaptı qwrılımdarı qoğamnıñ qajettilikterine säykes aldın-ala naqtı jwmıs jürgizui qajet. Bwl üşin baqılau, taldau jäne boljau jüyesin neğwrlım  küşeytu kerek.

Sondıqtan deputattarımızdıñ ötinişine oray Parlament janınan Zañnamanı zerdeleu jäne saraptau institutın qwru jöninde tapsırma beremin.

Atalğan qwrılım zañdarımızdıñ sapasın arttıruğa ıqpal etui tiis.

 

Qadirli qazaqstandıqtar!

 

Halqımızdı tolğandıratın barlıq mäseleler bizge belgili.

Osığan oray, ahualdı jaqsartu üşin is-qimıl josparı äzirlenip jatır.

Bizge zor jauapkerşilik jüktelip otır.

Men el tağdırına janı aşitın ärbir azamatqa zor senim artamın.

Qazaqstan – ortaq şañırağımız!

Men bäriñizdi mereyli mekenimizdi örkendetuge üles qosuğa şaqıramın!

Sındarlı qoğamdıq dialog – tatulıq pen twraqtılıq negizi.

Wlı Abay öziniñ altınşı qara sözinde «Birlik – aqılğa birlik» degenin bilesizder.

Elbasımızdıñ «El birligi – eñ asıl qasiet» degen qanattı sözi – bizdiñ aynımas qağidamız.

Bereke men birlik, aqıl men parasat halqımızdı ünemi alğa bastap keledi.

Bağıtımız – ayqın, jolımız – aşıq.

Bärimiz birge bolsaq, elimiz bwdan da zor tabısqa jetedi dep senemin!

Barşañızğa amandıq, tabıs tileymin.

Abai.kz

4 pikir