Beysenbi, 19 Qırküyek 2019
Talqı 2148 48 pikir 12 Tamız, 2019 sağat 13:29

Älem ğalımdarı şeşe almağan jwmbaq...

Kolumbiya jerinen tabılğan Adam sengisiz artefaktı

Kolumbiyanıñ arheologiya komiteti bwl diskini älemdik mañızı bar qwndı dünie dep tanudan bas tartqan. Ol eldiñ ğalımdarı bwl jädigerdiñ ne aytıp twrğanına eşqanday tüsinik bere almağan».

(Liditten jasalğan artefaktı» https://www.youtube.com/watch?v=QDGG-hKIBng). 11 iyun. 2015 g. - Tak nazıvaemıy genetiçeskiy disk – odin iz samıh neveroyatnıh artefaktov, naydennıh na territorii Kolumbii. Disk diametrom ...

Sol genetikalıq diskimen birge jaña tuğan näresteniñ kindigin kesetin otaşınıñ pışağı tabılğan. Bwl pışaqtıñ sabınıñ joğarğı jağında ananıñ, tömengi jağında näresteniñ jäne pışaqtıñ jüzinde osı pışaqtı jasağan avtordıñ atı, yağni rulıq tañbası beynelengen. («Zagadki arheologii: genetiçeskiy disk - Masterok.jj.rf» https://masterok.livejournal.com/2390126.html).

Bwl jädigerge bükil älem elderiniñ birde-bir ğalımı twşımdı tüsinik bere almağan. Biraq, mına jağdaydı kesip aytadı. «Qazirgi ğılım men tehnologiyanıñ jetistigi mwnday dünieni jasauğa mümkindik bermeydi.  Artefaktınıñ osıdan 6000 jıldan äride jasalğanı anıq», - deydi.

Bwl artefaktiniñ «avtorı» Adam ata men Haua ananıñ qaraşañırağı qazaq bolıp tabıladı. Al, bwl derekterdiñ Aday şejiresinde saqtalıp qaluı Qazaqtıñtıñ da  qaraşañırağı «Til tañbalı Adaylar» ekenin körsetedi. Biz onı Mañğıstau men Üstirttegi mıñdağan ejelgi qorımdar basına qaptata salınğan Adaydıñ älemge äygili «Jebe» tañbasınan ayqın köremiz. Joğarıdağı artefaktide de osı tañbanı körip otırmız.

Adamzattıñ analıq (matriarhat) tekpen emes, atalıq (patriarhat) tekpen taraytınınıñ belgisi retinde Adam atanıñ qolına SADAQ pen JEBE wstatılğan. Sadaq pen Jebe küni büginde de Adaydıñ rulıq tañbası. Adaydıñ - Adam atanıñ qaraşañırağınıñ iesi delinetininiñ sırı osı. Adaylardıñ Jebe (strela) tañbasınıñ adamdarğa bağıt (jol) körsetip älemniñ kez-kelgen tüpkirinde twratınınıñ da sırı osı.

Mañğıstaudıñ oyı men qırında, tauı men tasında jäne ejelgi qorımdarındağı mıñdağan, milliondağan qwlpıtastarında osı tañba twr. Tipti Qırdıñ üstinde tek qana wşaqtan köruge bolatın wzındığı jüz kilometrge jetetin alıp "JEBE" tañbalarda bar.  (Qara: Sadaqtıñ «avtorı» kim? - https://abai.kz/post/60136).

Adam (Atam) menen Adaydıñ (Ataydıñ) Ada (Ata) degen bir tübirden, yağni bir Atadan bolıp, Adaydı - Adam atanıñ qaraşañırağı delinetini osıdan. Olardıñ eñ birinşi tili şığıp söylegenine baylanıstı «Til tañbalı Adaylar» dep atalatını da osıdan. Mañğıstau tübegi swğına ornalasqan teñizdiñ Qas bi (Kaspiy) dep atalatını da osıdan.

Adağa (Atağa) jalğanğan «M» dıbısı täueldilik jalğau, yağni basın Meniñ atam (Atam meniñ) yağni bäri meniki degen mağına beredi. Qazaqta «M» dıbıs-tañbası jalğanbaytın birde bir söz joq. Anam, ağam, kökem, inim, bauırım, qarındasım, elim, jwrtım, dalam, qalam, basım, auzım, qwlağım, mwrnım, közim, elim, jwrtım t.t. bolıp kete beredi.

Al «I», «Y» dıbıstıq tañbası söz soñına jalğansa, Aday - Adam atanıñ wrpağı (wlı, balası, qızı), yağni  atamızdıñ qaraşañırağınıñ iesi degen mağına beredi. Mısalı, Jarı Aday, Jajir Aday, Qoja Ahmet Yassaui, qajı Qwsayın Şirazi (Iassaui kesenesin saluşı şeber), Ahmet Jugineki (ädebiet tarihında «Şındıq sıyı» dastanımen mälim),  Äbu Näsir Äl (Al) Farabi, Hakim Tarazi, Mahmud Qaşqari, Äl Buhari, Äbu Rayhan Äl Biruni, Hakim ata Süleymen Baqırğani, Älişer Nauayi, Firdausi (Şahnama), Äbdirahman Jämi (parsı-täjik ädebietiniñ klassigi), Mwhammed Şaybani (Joşı hannıñ wrpağı), Sayfi Sarayi, Haydar Razi, Qadırğali Jalayri, Fazlallah ibn Ruzbihan Isfahani, Mwhammed Haydar Dulati, Qaşqar hanı Äbubäkir Dulati, Muin Ad Din Natanzi t.t. bolıp kete beredi.

Bwl qağida da qazaqta küni büginde  qoldanısta bar. Mısalı, Mwstafa Şoqay, Änes Saray, Halip Altay, Islam Jemeney, Sabır Aday, Ordalı Qosay, Aqılbek Jemeney, Twñğışbay Al Tarazi, Qayrat Mami... Ada-m degen sözimizdegi «m» äribiniñ täueldilik mağına beretini siyaqtı Ada-y degen sözimizdegi «y», «i» äripteri de täueldilik mağına beredi. Mısalı, Adami, qazaqi, tabiği, dini, islami, ruhani, ğılımi, zamanaui, käsibi, tarihi, mädeni, sayasi  t. t. bolıp jalğasıp kete beredi. Bwl qağidanı da bükil älem elderi qoldanadı. Bastauı Man atamızdıñ wrpaqtarınıñ, yağni olardıñ qaraşañırağınıñ ieleriniñ mäñgilik qıstauı Mañqıstauda otırğan Adam ata wrpağı Ada-y degen sözden alınğan.

Abay: «Fizuli, Şämsi, Säyhali

Nauai, Sağdi, Ferdausi,

Qoja Hafiz – bu hämması

Medet ber şağiri ferdiyad,» degen de, özderiñiz körip otırğanday attarı atalğan altı aqınnıñ esimderiniñ soñı «i» dıbısımen ayaqtaladı da, soñğı Qoja Hafizde atasınıñ esimi birinşi, ekinşi bolıp öz atı aytıladı.

Meniñ bwl keltirgen twjırımıma Qıtay qazaqtarınıñ «balapan», «bala», «perzent», auıspalı mağınaları «ayaulı», «ardaqtı» degen sözderdiñ ornına Aday sözin qoldanatındarı tolıqtay dälel bola aladı.

«Aday (QHR) 1.balapan, Auıspası, bala, perzent. 2. Ayaulı, ardaqtı» («Dialektologiyalıq sözdik» Arıs baspası. Almatı. 2007, 23 bet).

Ejelgi Haqas tilinde Aday – Qasqır (Böri).

Ejelgi Türik tilinde Aday – a. Balapan, b. Bala.

«Balapan, qazaqtıñ eñ süyikti sözi, bala (öz balası) – balapan (qwstıñ balası). Eske sala keteyin: ben, pen, ban, pan ejelgi oğız tilinde, esimdik men degendi bildiredi. Oğız, Aday, Qıpşaq – bäri bir adamnıñ atı.

...Dahtar (Daylar), massagetter, kaspiler, alandar men adaylar bäri Saq konfederaciyasına kiretin bir taypanıñ ärtürli atauları» (T.S.Dosanov «Runika qwpiyası». Almatı-2009).

Bwl artefaktide Allatağala Adam atanı topıraqtan jaratqalı bergi adam balasınıñ «bir tamşı sudan» bastau alıp, wrıqtıñ ana qwrsağındağı damu kezeñderi, olardıñ düniege kelip, ösip-önip köbeyip, bir rulı elge aynalğanı jäne olardıñ älemdik qağanat (memleket) qwrğandarı surettelgen:

Birinşi, «Wlı sözde wyat joq» degendey, oñ jaqta atalıq müşesin körsetip otırğan Aday (m) Ata. Sol jaqta Ay ana. Atalıq müşeniñ qasqayıp twrğanı jäne Ay (Aua) ananıñ Analıq müşesine qaray bara jatqan Atamızdıñ wrığı (qwrığı) beynelengen. Adam da, Aday da – eki buınnan twradı. Bwl eki buınnıñ ekeui de er jäne äyel adam degendi bildirip twr.

Wrıq – barlıq tirşilik ieleriniñ bastauı (spermatozoid). Beynelep aytqanda, bir tamşı su.

Atamız qazaqtıñ sözdik qorında osı wrıqtıñ tegin bildiretin «Qwrıq» degen söz bar. Qwrıq – Sol wrıqtıñ iesi Adaydıñ ülken wlı Qu Aday Äke degen mağına beredi. Balaması, basına ilmek baylanğan sırıq, yağni asau jılqını wstaytın qwral. Özderiñiz körip otırğanday, Er adamnıñ wrığı, qwrıqtan aumaytın - spermatozoid. Äyel adamdiki - jwmırtqa jasuşası dep ataladı. Qwrıqpen jılqını quıp jürip wstağanıñ siyaqtı, er adamnıñ wrığı da äyeldiñ jwmırtqa jasuşasın «jasırınıp jatqan jerine» quıp barıp wstaydı.

Demek, wrıqtıñ (spermotozoidtiñ) atası, yağni «avtorlıq qwqığı» Qu Aday Äkemizde jatır. Mwnı aqıl – esi dwrıs, birde – bir Qazaq balası joqqa şığara almaydı. Atamız Qazaqtıñ QWRIĞI osılay söyleydi. Jaraysıñdar! Atalarım! Söz jasasañ, osılay jasa. Tarih jazsañ, osılay jaz. Tarihtı bir auız sözben osılay jazu Qazaqtan basqa eş bir eldiñ qolınan kelip körmegen. Kele de almaydı.

Meniñ osı aytqandarımnıñ ayday ayğağınday bolıp, joğarıda aytqanımday Mañğıstau oblısı, Qaraqiya audanınıñ ortalığı küni büginde de QWRIQ dep ataladı.

Qwrıq kenti – Mañğıstau oblısı, Qaraqiya audanınıñ ortalığı. Aqtau men Jañaözen qalalarınıñ orta jerinde, Kaspiy teñiziniñ jağasında ornalasqan. Qazirgi tañda kentke jaqın jerde Qwrıq teñiz portı salınıp jatır.

Jer betiniñ eşbir jerinde Mañğıstaudağı Qwrıqtan basqa Qwrıq attı toponomikalıq atau joq. Bola da almaydı. Bwl jerde de «avtorlıq qwqıq» tolıqtay saqtalıp twr.

Er adamnıñ tastan jasalğan atalıq müşeleri 360 äulieli kieli Mañğıstaudıñ Şopan ata, Oğlandı, Uäli Ata, Eski Beyneu t.b. qorımdarında köptep kezdesedi. Özge öñirlerde, tipti älemniñ özge elderinde molağa mwnday tas belgi qoyılmaydı.

Ekinşi, sol jağında analıq müşesin körsetip otırğan Adam atanıñ qabırğasınan jaratılğan Aua anamızdıñ beynesi. Mañğıstaudıñ ejelgi qorımdarında mwnday tañbalar da barşılıq. Eñ köbi Sisem ata qorımında köptep kezdesedi.

Mañğıstaulıq Adaylardıñ birneşe tañbası bar. Olardıñ negizgileri «Kün (döñgelek)», "Til" (Ejelgi şejirelerdiñ bärinde "Til tañbalı Adaylar" delinedi), "Şañıraq" (işine kres salınğan döñgelek, bwl tañba Mañğıstauda birneşe jerde bar), «Bosağa» (Bwl tañba Qosay tañba dep te ataladı), "Sadaq", "Jebe" jäne  "Sadaq tartıp twrğan salt attı". Bwlay bolatını, olar osı wğımdardıñ bäriniñ "avtorı" degen söz.

«Adaylardıñ onnan asa tañbası bar. Solardıñ işinde beyit basındağı qwlpıtastarda eñ köp kezdesetinderi mına üş tañba:  ( ). Bwlar tek qana Aday tañba emes, Oğız tañba dep te ataladı. Aldıñğı ekeuiniñ wş jağı är jaqqa qaratılıp qoyıla beredi» (T.S.Dosanov «Runika qwpiyası» Almatı-2009. 72 bet).

Soñğı, üşinşi jebege wqsas bolıp twrğan, özgermeytin tañba da äyel adamnıñ analıq müşesi tañbalanğan.

Tüsinikteme: Rulıq tañbalar sol tañba atın iemdengen rulardıñ tegi, yağni bügingişe aytqanda familiyası bolıp tabıladı. Ejelgi qazaqta, rulardıñ öz tañbaların astarına minip jüretin attarına salatın dästür bolğan. Jolay kezdesken kisiler olardıñ qay atadan ekenin, sol tañbalarğa qarap swramay-aq biletin bolğan.

Üşinşi, ekeuiniñ üstinde Atamızdıñ qwrığına ilingen Analıq wrıqtıñ Ana jatırında qosılıp, damu kezeñiniñ soñğı satısı beynelengen.

Törtinşi, diskiniñ sırtı men qaq ortasında eki döñgelek jäne olardıñ ortasında jartı döñgelekte Kün men Ay jäne Jer beynelengen. Kün - Qu jäne Ün (Wn, Wñ). Bwl Adaydıñ ülken wlı, yağni birinşi buın wrpağı Qu Aday äke (Qwdayke) men onınşı buın wrpağı Mwñal (Monğol) degen söz. Mwñaldıñ söz tübiri, yağni öz tübi, öz atası "Wñ" bolatını osıdan. Monğoldıñ söz tübiri «On» bolatını da osıdan. Bwl Adam Atanıñ şejire tarihı eşqayda bwrılmastan "Wñğınıñ" işimen tikeley kelip Aday Atadan «Mwñal oşaqqa»  kelip tireledi degen söz. Tütik zattıñ işiniñ bärin wñğı deytinimiz de osıdan. Mısalı, mıltıqtıñ wñğısı. Al, Ay - Adaydıñ ekinşi buınında twr. Äyel - Ana degen mağına beredi.

Al, Jerge kelsek, bwl Je jäne er degen eki buınnan twradı, tolıq mağınası tuıstığı bwzılmaytın, qız alısıp, qız berisip qwda boluğa bolmaytın Jetinşi buınğa deyingi Er-azamat degen söz. Şejirelik atauı Adaydıñ jetinşi buın wrpağı Jemeney (Bwzau). Je, Jem, Jemeney, Jeti men Jerdiñ «Je» degen bir tübirden, yağni bir atadan (bir rudan) bolatını osıdan.

Besinşi, Adam ata men Aua ananıñ jäne Adaydıñ üstindegi eki qatardıñ birinşisinde Kün men Aydı jäne Jebeni qorşap altı beyne salınğan.

Birinşi mağınası, Atalıq wrıq pen Analıq jasuşanıñ qosılğanınan bastalatın, altı damu kezeñderi beynelengen. Biz onı törtinşi bolıp twrğan beyneniñ jınıstıq müşesi ayqındalmağanınan jäne besinşi bolıp qız, altınşı bolıp er bala twrğanınan köremiz.

Bwl Alıp bi jüyesinde 1. A – Ata; 2. Ä – Äke; 3. B – Bala; 4. G – Gül (Qızğaldaq, yağni qız bala), qazirgi tilmen aytqanda - Apa. Biz bwl dıbıs-tañbanıñ Qız balağa qatıstı ekenin qazaqta «G» äribinen bastalatın Er bala esiminiñ qoyılmaytınınan bilemiz; 5. Ğ – Ağa (ğalım, ğılım);  6. D – Day (Aday) degen mağına beredi.

Al, jeke damudan ötip, bir rulı elge aynalıp, odan arı älemdik deñgeyge wlasqanda  ALAŞ, ALTI ALAŞ degen söz. Altı Alaştıñ bügingi qaraşañırağı ALŞIN. Alşınnıñ qaraşañırağı Aday. (Qara: «Ejelgi qazaq qağanatı, nemese 666-nıñ qwpiyası» https://m.facebook.com/permalink.php?story_fbid...id...).

Osı qatarda ayağınan tik twrğan er men äyel, yağni Adaydıñ äkesi El Aday (Eltay)  men Anayı anamız beynelengen. Qazaqta ol bizge Baba (Bap) degen esimmen belgili. Olardıñ qasında ekeuinen düniege kelgen balası, yağni Adam atamız ben qazaqtıñ nemeresi, yağni qaraşañırağı Aday ata beynelengen.

Atam zamandardan beri Qazaq halqınıñ dästürli dininiñ  negizin qalap, wstanıp, onı wrpaqtarına amanattap ketken Sopılıq ilimniñ körnekti twlğaları:

«Türkistan da tümen bap,

Sayram ba bar sansız bap,

Otırar da otız bap,

Baptardıñ babın swrasañ,

Eñ ülkeni Arıstan bap»,

Pirlerdiñ pirin swrasañ, Medinede Mwhambet, Türkistanda Qoja Ahmet, Mañğıstauda Pir Beket jäne basın Äz äulie bastağan Mañğıstaulıq 360 äulieler bolıp tabıladı.

Tüsinikteme: «Eñ ülkeni Arıstan bap» degenimizdegi «Arıstan» - Arıs jäne tañ degen eki birikken sözden twradı. Arıs – Qazaqtıñ üş balası: Ağarıs, Janarıs jäne Begarıs. Qazaq – Ata, al üş Arıs – qazaqtıñ üş balası, olar bizge Äke, yağni bizder sol «üş analı qazaq» pen üş äkeden tarağan wrpaq bolamız. Özderiñiz körip otırğanday, Qazaq bwl jerde Üş Arısqa äke, al bizge Ata (Qazaq atam) bolıp twr. Al, «tan» - «tañ», yağni künniñ şığuı, ömirdiñ bastauı degen söz. Etimologiyası «T» - Ata, «An» - Ana boladı, yağni Ata-Ana degen sözimizdiñ qısqartılğan nwsqası.

«Bap» - Qazaqtıñ «Ata-baba» degendegi «Babımız» osı. Bizşe «Äke», yağni «Ata-äke» boladı. Al, körşi orıs tilinde «baba» äyel degen mağına da qoldanıladı. Qazaqtıñ ejelgi äñgimelerde, ejelgi şejire-jır, batırlıq dastandardağı «Ata-baba» deytinderi osı.

Pir – üyretuşi wstaz degen söz. Sopılıq ilimdi tek qana wstaz arqılı meñgeruge boladı delinedi.

Altınşı, osı altı beyneniñ sırtında twrğan on eki rulıq tañba - ON EKİ ATA Baywlı jäne onıñ eñ kenjesi Aday degen söz. Biz onı soldan oñğa qaray sanağanda 12-şi bolıp twrğan süp-süykimdi etip beynelengen jas balanıñ beynesinen köremiz. Qazaqtıñ barlıq negizgi rularınıñ bäri ON EKİ ATADAN qwralatınınıñ sırı osı.

Bwl jerde säl şeginis jasasaq, üş altınıñ aldındağı, eki altını qossañız 6+6 = 12 şığadı. Altı sanı Alaştıñ, yağni atı aytıp twrğanday Altı Alaştıñ sandıq atauı bolsa, On eki qazaqtıñ sandıq atauı. On eki jılda qazaq balası müşel jasqa toladı. On eki sanı qazaqta kieli sanaladı. Qazaqtıñ qaraşañırağı da (kenjesi) 12 atadan qwraladı. Olar on eki ata Baywlı dep ataladı. Bir jıl 12 aydan twradı. Jıl qayıru, yağni jıldı sanau 12 jıldan twradı, yağni 12 jıl bir aynalım (cikl). 12 ay bir jıldı qwraydı. Sağat tili 12 sağatta bir aynaladı. Dombırada 2 işek, 12 perne boladı. Keybir elderdiñ 13 sanınan qorqatındarınıñ bir sırı osı bolsa kerek.

12 demekşi, Rimdegi alğaşqı zañdar b.z.d. V ğasırda on mıs taqtağa, keyinnen on eki mıs taqtağa jazıldı, sondıqtan onı «HII keste zañdarı» dep atadı. Keste jwrttıñ köz aldında twruı üşin Forumğa qoyıldı. Qalada twratın är adam 12 keste zañdarın biluge mindetti boldı. «On eki keste zañdarı», «On eki qala-memleket», «On eki taypa» Qazaqtıñ qaraşañırağı «On eki Ata Baywlı» qağidasına säykes jasalğan.

«Zodiak, zodiaktik döñgelek (grekşe zodiakos, zoon – januar) – Künniñ bir jıldıq körinerlik jolınıñ boyında (ekliptika boyımen) ornalasqan 12 şoqjwldız [Balıqtar, Toqtı, Torpaq, Egizder, Şayan, Arıstan, Bikeş, Mizam (Tarazı), Sarışayan, Mergen, Eşkimüyiz, Suqwyğış]. Kün jüyesindegi planetalar men Ay da Zodiak arqılı ötedi. “Zodiak” atauı şoqjwldızdardıñ ejelden-aq januarlardıñ atımen ataluınan şıqqan. Ejelgi Grekiyada Zodiak şoqjwldızdarı tañbamen belgilengen (qara Astronomiyalıq tañbalar). Kün men tünniñ köktemgi (Toqtıda) jäne küzgi (Mizamda ne Tarazıda) teñelu nükteleri men jazğı (Şayanda) jäne qısqı (Eşkimüyizde) kün toqırau nükteleri de Zodiak şoqjwldızdarına säykes keletin tañbalarmen belgilenedi. Precessiya saldarınan bwl nükteler 2 mıñ jıl işinde joğarıda atalğan şoqjwldızdardan ığısıp ketken, biraq tañbaları saqtalğan. Zodiak şoqjwldızdar Qazaqstan aumağınıñ barlıq jerinen körinedi. (Enciklopediya).

Toqtı (zodiak)   | Torpaq (zodiak)   | Egizder (zodiak)   | Şayan (zodiak)   | Arıstan (zodiak)   | Bikeş (zodiak)   | Mizam (Tarazı) (zodiak)   | Sarışayan (zodiak)   | Mergen (zodiak)   | Taueşki (zodiak)  | Suqwyğış (zodiak)   | Balıq (zodiak)  .

Bwl bügingi künge deyin saqtalıp otırğan soñğı nwsqası. Al, artefaktide ejelgi nwsqası. Ärine, osı zodiakterge at qoyğan sol ejelgi rular ekendigine kimniñ qanday dauı bar?

Tağı bir nwsqa da 12 jılğa 12 añdardıñ atı qoyılğan. «Qazaqşa müşeldik jıl sanau tışqan jılınan bastau aladı. Odan arı qaray kezekpen siır, barıs, qoyan, wlu, jılan, jılqı, qoy, meşin, tauıq, it, doñız kelip otıradı. Jıl attarı ne sebepti januarlardıñ atımen atalatını jäne jıl bası nege tışqannan bastalatını turalı halıq arasında añız-ertegi bar. 12 jıldıq qaytalama negizinde müşelmen jıl esebin jürgizudi qazaq halqı «jıl qayıru» dep ataydı» (Bwl enciklopediyalıq, yağni qazirgi ğılımnıñ tüsiniktemesi).

Aqiqatında, bwl derekte adam balasınıñ ösip-önip damu barısındağı eñ alğaşqı 12 añdı qanday retpen tanıp, bilui negizge alınğan. Adamdardıñ eñ alğaş astığın wrlap jegen tışqandı tanığanına, sondıqtan onıñ jıl bası bolıp atalğanına kimniñ qanday dauı bar? Qara («Jıl qayıru qalay payda boldı?» https://abai.kz/post/40537).

Meniñ qolımda qazaqtıñ qaraşañırağı 12 baywldarınıñ 13 türli nwsqası bar. Soñğı nwsqalarda keybir rular 12-niñ qatarınan şığarılıp ornına jaña rular kirgen. Sebebine keler bolsaq, Allatağalınıñ jaratuına säykes, Qaraşañıraq mindetti türde 12 rudan aspau kerek eken. Osı rular jäne basqaları ünemi jaqsılıqqa jarısu üstinde bolıp, säl älsizdikke boy aldırğandarı qatardan şığarılıp otırğan.

Jetinşi, Jebe (Aday) on eki atağa barıp tirelip sol on eki Atanıñ qaraşañırağın wstap otır. Qazaqtıñ rulıq şejiresindegi Adaydıñ eñ soñında twratınınıñ sırı osı.

Segizinşi, diskiniñ tömengi jağın tolıq alıp twrğan Adam atamen, soñğı jiektegi on ekinşi bolıp twrğan säbidiñ beynesi arasın on sızıq bölip twr. Bwl Adaydıñ 2 wlı men 8 nemeresi degen söz. Birinşi buındağı ülken wlı Qu Aday äke (Qwdayke) bolsa, kenjesi Mwñal (Monğol) onınşı buında twr.

Biz bwl jwmbaqtı şeşuge Atamız qazaqtıñ älemde teñdesi joq, bir adam emes, rulı el bolıp jazılatın  rulıq şejiresin, Ata saltı men sandıq jüyesin jäne sopılıq ilimniñ tarihat jolın basşılıqqa aldıq.

«Adam – Safi balası,

Bir terekten san bwtaq,

Düniege kelgen san bolıp

Buın-buın taqtalı». Bwl sopılıq ilimniñ körnekti twlğalarınıñ biri äygili Nwrım jırau atamızdıñ tolğauınan üzindi.

Endi osındağı suretterdi qazaqtıñ sandıq qağidasına salsaq:

Bir sanı – Adam (y) ata men onıñ eki wlı Qu Aday äke (Qwdayke) men Kelimberdi.

Eki sanı – Aday atanıñ ekinşi buın wrpağı, yağni birinşi nemeresi  Täzike men Qazaqtıñ sandıq atauı.

Üş sanı – Adaydıñ üşinşi buın wrpağı, yağni ekinşi nemeresi Qosay atamız. Sonımen qatar qazaqtıñ üş arısı (Ağarıs, Janarıs, Begarıs). Üş altını qossañız 6+6+6 = 18 mıñ ğalam şığadı.

Altı sanı – Alaş,  Altı Alaş, şejirelik atauı Adaydıñ altınşı buın wrpağı Balıqşı. Bäriniñ «al» degen bir tübirden, yağni bir atadan bolatını osıdan.

On sanı – Adaydıñ eki wlı men segiz nemeresi.

On eki sanı – Qazaqtıñ qaraşañırağı 12 ata Baywldarın qwraydı. Qazaq balasınıñ 12 jılda bir müşel toltıratını osıdan.

Bwl artefaktini jasağandar osı bizdiñ qazaqtıñ Ata-babaları. Negizgi maqsatı adamzat civilizaciyasınıñ qaydan, kimnen bastau alğanı jaylı şınayı derekterdi wrpaqqa jetkizu. Bwl artefaktige kim, qay eldiñ ökili tüsinik bere alsa, sol el eñ alğaşqı Adam atamızdıñ Qaraşañırağın wstap otırğan bolıp şığadı emes pe? Demek, bwl adamzat civilizaciyasınıñ bastauı tek qana qazaqqa tiesili degen söz.

Qojırbaywlı Mwhambetkärim

Abai.kz

48 pikir