Jeksenbi, 22 Qırküyek 2019
«Soqır» Femida 2377 7 pikir 25 Mausım, 2019 sağat 14:03

Arıstağı apattıñ aldın aluğa bolmas pa edi?

Arısta tağı da apat boldı! Bwl törtinşi apat! Bwrın alğaşqısı 2009 jılı 18 naurızda bolıp edi.

Bwl jolğı apattıñ beti alapat! Arıs – mina qoymasınıñ üstine ornalasqan qala bolıp şıqtı… Snaryadtar jauıp jatır…

Apattıñ auqımı qanşalıqtı alapat ekenin Türkistan oblısı äkimi Ömirzaq Şükeevtiñ: «Qazir oqiğanıñ auqımına bağa bere otırıp, qalanı tolığımen evakuaciyalau kerektigin wqtıq. Sondıqtan, barlıq bağıt boyınşa kölikter legi ötedi. Kölikter adamdardı tiep alıp, arnayı lager'lerge ornalastıratın boladı. Barlıq audan äkimderi lager'lerdi wyımdastırudı qolğa alıp, kelgenderdiñ tizimin jasauı kerek. Ärbir äkimge tapsırma: kelgenderdiñ bärin üyge nemese qonaqüyge ornalastıru kerek. Ärbir lager'di audan äkimderi basqaradı. Qazir evakuciya mäselesi bar. Biz sonımen aynalısıp jatırmız», – degen resmi mälimdemesinen-aq bayqauğa boladı.

Qorğanıs ministrligi «Eşkim zardap şekken joq» dep edi, keyin 1 adam qaza tapqanı, 2 adam auır jaralanğanı, 32 adam auruhanada jatqanı habarlandı. Iä, tarap jatqan videoda toqtausız jarılıp jatqan snaryadtar! Bosıp jürgen jwrt. Şulağan el… Otbasın tastap, bosıp ketudiñ qiındığın Bosniya men Siriyadan köretin edik…

Alla saqtap, Alaş jwrtı aman bolsın dep tileyik.

Birinşi eldiñ esine keletin eñ ülken ökiniş – Bizde ötkennen sabaq aluğa boladı ma? Bir ret emes bwğan deyin üş ret apat boldı ğoy!.. Aydıñ -künniñ amanında – beybit ömir zamanında?!. Joq, osılay bükil bir qalanı köşirudi kütip jürdik pe? Arıs qalasında 45 mıñday twrğın bar. Aynalasımen qosqanda 65 mıñ twrğındı köşirudiñ qasında Keñes imperiyasınıñ qiraytın kezindegi qara daq bolğan Çernobıl' oqiğası da dalada qalmay ma?.. Al biz keregesiniñ keteui ketken Keñes imperiyası emes, 50 eldiñ qatarına kirgen, eleuli el, astı tolğan qazına memleket emespiz be? Tizgin özgelerdiñ qolında bolğan Keñes imperiyası kezinde qaru-jaraq qoyması qala irgesine  ornalasqan eken. Odan beri Täuelsizdigimizdiñ 28 jılında Arısta bwğan deyin 3 ret jarılıs bolğanın ayttıq – 2009 jılı, 2011 jılı jäne 2014 jılı boldı. Sodan beri bwl qauipti qoymanı özge qauipsiz jerge köşiruge jağdayımız jetpedi me, joq el aldındağı jauapkerşiligimiz jetpedi me?

Ekinşi ökiniş – Qorğanıs ministrligi, tiisti organdar, nege birden esterin jinap, dwrıs resmi aqparat bermeydi? Qazir bizdegi äleumettik jeliler Feysbukten bastap, aqparat älemindegi öz biligin jasap jatır. Ärine, ol dwrıs, eger şın aqparat bolsa ğoy, bäri de… Mısalı, Arıstağı Qorğanıs ministrliginiñ qaru-jaraq qoymasınıñ jarılısına Bögen su qoyması men şalğaydağı Şardara su qoymasınıñ ne qatısı bar? Olar «bwzıla qalğandağı» tasqın su tipti şığandağı Şımkent qalasına qalay jetedi? Bwlar qarapayım mektep balasına da tüsinikti jäyttar emes pe? Al uatsapta Otırar audanı men Kentau, Sarıağaş, Şardara audandarınan, tipti Şımkent qalasında «Tasqın su basayın dep jatır, qaşıñdar!»-degenge senuge bola ma? Ol audandardıñ geografiyalıq ornalasu aymağın biletinder üşin bwl qiın emes qoy! Mısalı, jelilerde bes balanıñ joğalıp ketkeni turalı olardıñ sureti men Şımkenttegi qırıq şaqtı balanıñ tizimi tarauda. Al altı jasar balanıñ joğalıp ketkeni de, artınşa tabılğanı da jazıldı feysbukte. Al ol onıñ sureti jelide äli tarauda?!!

Üşinşi köñilge medeu bolatın jäyt – oblıs twrğındarınıñ bäri bir kisidey jwmılıp, Arıs pen qala mañındağı twrğındardı qabıldap alıp jatır. Bwğan biz öz audanımızğa habarlasıp ta, bilip otırmız. Audandıq, auıldıq toptarda Şardarağa, Şäuildirge, Türkistan qalasına, Jetisayğa t.b. audan ortalıqtarına uaqıtşa ornalasuğa mekenjayların jazıp şaqırğan habarlandırulardı oqıp otırmız.

Bwl aqparattardı Şardara audanı äkimi orınbasarı Bauırjan Şompiev te resmi rastadı. Sonımen qatar balalardı Şımkenttegi «Aqmeşitke», t.b. meşitterge, 54 mektepte 24 bala, 55 mektepte 19 bala,87 mektep men «Altın twmar» bala baqşasına 11 bala jatır, t.b. mektep- internattarğa, Ordabası, Qazığwrttağı, Sarıağaştağı mektep-internattarğa aparıp jatqanı jazıluda. Türkistan oblısı äkimi Ömirzaq Şükeevtıñ aytuı boyınşa jalpı bükil oblıs audandarı bwl tötenşe jağdayğa jwmıldırılğan.Är audan äkimi sol audandağı lager' basşısı bolıp bekitilgen. Özge öñirlerden de kömek bergisi keletinder köbeyude. Bwl bar qazaqtıñ – bir qazaq ekenine kuä bolatın oqiğa.

«Aq jol» partiyası törağası, Mäjilis deputatı Azat Peruaşevtıñ tapsıruı boyınşa oblıstıq filialdar qoldarınan kelgen kömekterin körsetude. «Aq jol» partiyası Şımkent qalası filialı törağası, käsipker Älimhan Äbjannıñ özimen de söylestim. Älekeñ: «Azekeñ qayta-qayta telefon soqqasın, «Arıs qalasındağı 50 payız el meniñ tuıstarım, al 50 payız el qayın jwrtım – Qazıbek Isanıñ tuıstarı. Sondıqtan uayımdamañız, kömek swrağan eldi Jetisayğa deyin jetkizdik» dep jauap berdim» -dedi. Sonımen qatar Älekeñ öziniñ kindik qanı tamğan jer «Dermene» auılına snaryadtar tüskenin qayğırıp mälimdedi. YAğni, bir adam qaza tapqanı, eki adam auır jaralanğanı, 32 adam auruhanada jatqanınıñ köbisi sol auılğa tiisti bolsa kerek.

Arıstağı belgili jurnalist, «Arıs aqiqatı» gazetiniñ bas redaktorı, «Aq jol» partiyasınıñ ökili Äbdimälik Ağıbayğa habarlasıp, baylanısa almadıq. Soğan qarağanda jağdayı oñay bolmasa kerek…

Al jalpı, äleumettik jelidegi äleumetti oylaytın äygili wlt ziyalılarınıñ alıstağı Arısqa janaşır köñilmen janayqayların jazıp jatqandarına riza boldıq.

Sonımen qatar kömek qolın sözıp jatqan azamattarğa rizamız.

El aman, jwrt tınış bolsın deytin qazaqpız.

Törtinşi apat tört qwbılamızdı qinaltıp ketti.

Qazaq üşin öziniñ qasietti şañırağınan, kindik qanı tamğan tuğan jerinen artıq jer joq!

Alaştıñ atağı alısqa tarağan Arıs qalası qauipsiz jağdayda boluı kerek!

Qazaqstan  Prezidenti Qasım-Jomart Toqaev tiisti organdarğa Arıstağı äskeri bölimdegi oq-däri qoymasında bolğan jarılıstıñ zardaptarın joyu turalı tapsırma berdi:

«Qorğanıs, İşki ister ministrlerine jäne Türkistan oblısınıñ äkimine Arıs qalası äskeri bölimdegi oq-däri qoymasında bolğan jarılıstıñ zardaptarın joyu jöninde şwğıl şaralar qabıldaudı tapsırdım. Twrğındardıñ qauipsizdigin qamtamasız etip, jarılıstıñ sebepterin anıqtau qajet» – dedi memleket basşısı. Sonımen qatar sol küni Qazaqstan Prezidenti Arısqa kelip, jağdaydı öz közimen kördi. Joyqın jarılıstan zardap şekken qala twrğındarımen kezdesti: «Qala qalpına keltiriledi, bäri dwrıs boladı. Bwl tötenşe jağday, apat. Qaytemiz, keybir uaqıtta solay boladı. Ükimet aqşa, qarajat beredi, kömektesedi, alañdamañızdar!. Bäri jaqsı boladı. Jöndeu jwmıstarın jasap beremiz. Ükimet qanşa qarajat kerek ekenin sanaydı. Sodan keyin qarajat bölemiz. Bärin tüsinip otırmın, bäri jaqsı boladı. Ädeyi kelip otırmın», – dedi Qasım-Jomart Toqaev arıstıqtarmen kezdesude.

Besinşi apattıñ bolmauına Qazaq Eliniñ su jaña prezidenti Toqaev tosqauıl qoyuı tiis!

Qazıbek Isa

Abai.kz

7 pikir