Jeksenbi, 20 Qazan 2019
Jañalıqtar 2780 0 pikir 30 Qazan, 2012 sağat 09:32

Hamit Esaman. Halıqpız bärin keş wğar...

Fäni

Mekeni qırıq türli qwlşılıqtıñ,

Iesi tübiri joq tirşiliktiñ.

Qabılına öltirtken Abıldarın,

Fänidiñ didarınan türşigippin.

 

Ol kelgen kün bärin de küyretedi,

Tua bitken bişidey biletedi.

Tärk etedi börilik bolmısıñdı,

Ikemdelseñ ittikke üyretedi.

 

Talqandaydı täjiñ men tağıñdı da,

Tügel örtep jiberer bağıñdı da.

Qwlanday qwyrıq-jalsız kün keş meyli,

Tappaysıñ jeritwğın qağıñdı da.

 

Tatı ketpey tamwqtıñ tañdayıñnan,

Bes batpandıq beynetiñ baldayıñnan.

Aydan appaq köñiliñ kirbiñ tartar,

Täñir tanıp süymese mañdayıñnan.

 

Fäni-ajal, solğan gül, semgen tamır,

Jerdiñ betin ölşeusiz kömgen qabir.

Bir qwtqarsa qwdiret qwtqaradı,

Ol da äuelde bir öziñ sengen Täñir.

 

Bozşağala

Dariğa-ay qu men qudı qağıstırğan,

Añ men añ, qws pen qwstı jarıstırğan.

Tañğı jwldız tuğanda süt säuleli,

Seniñ dausıñ estildi alıs qırdan.

 

Aqşağala tektesim bozşağala,

Qosılarmız Täñirim jazsa ğana.

Seni eşkimge teñemen, teñiñ de joq,

Ötirik aytıp atanban tazşa bala.

 

Keşegi şayırlardıñ közindeymin,

Dualı auzındağı sözindeymin.

Fäni

Mekeni qırıq türli qwlşılıqtıñ,

Iesi tübiri joq tirşiliktiñ.

Qabılına öltirtken Abıldarın,

Fänidiñ didarınan türşigippin.

 

Ol kelgen kün bärin de küyretedi,

Tua bitken bişidey biletedi.

Tärk etedi börilik bolmısıñdı,

Ikemdelseñ ittikke üyretedi.

 

Talqandaydı täjiñ men tağıñdı da,

Tügel örtep jiberer bağıñdı da.

Qwlanday qwyrıq-jalsız kün keş meyli,

Tappaysıñ jeritwğın qağıñdı da.

 

Tatı ketpey tamwqtıñ tañdayıñnan,

Bes batpandıq beynetiñ baldayıñnan.

Aydan appaq köñiliñ kirbiñ tartar,

Täñir tanıp süymese mañdayıñnan.

 

Fäni-ajal, solğan gül, semgen tamır,

Jerdiñ betin ölşeusiz kömgen qabir.

Bir qwtqarsa qwdiret qwtqaradı,

Ol da äuelde bir öziñ sengen Täñir.

 

Bozşağala

Dariğa-ay qu men qudı qağıstırğan,

Añ men añ, qws pen qwstı jarıstırğan.

Tañğı jwldız tuğanda süt säuleli,

Seniñ dausıñ estildi alıs qırdan.

 

Aqşağala tektesim bozşağala,

Qosılarmız Täñirim jazsa ğana.

Seni eşkimge teñemen, teñiñ de joq,

Ötirik aytıp atanban tazşa bala.

 

Keşegi şayırlardıñ közindeymin,

Dualı auzındağı sözindeymin.

Keşki namaz äuenin ant qılayın,

Anadan alğaş tuğan sezimdeymin.

 

Qara közder jürgende elemesten,

Bolğanday boldı şölge terek ösken.

Janarıñnıñ işinde jwldız qaynap,

Swlu suret bop wşqan sen emes pe eñ...

 

Şäk qılar kim perişte päktigiñe,

Zämzäm suı siyaqtı tätti üniñe.

Täñirdiñ tañ nwrınday aqtığıñ bar,

Des bermes gülzarlardıñ aq güline.

 

Baqıtıma baq qosar bozşağala,

Öleñimdi öziñe naz sanama.

Saparlasım bolarsıñ sağı sınbas,

Al qalğanı tağdırım jazsa ğana...

 

Wlı arman

 

Ğalamnıñ tüysigin qozğağan,

Düniede eş aqın jazbağan-

Wlı jır bastağım keledi,

Baurına basatın boz dalam.

 

Fänige alğaşqı äm soñğı ret kelgesin,

Elemey öleñnen öñgesin,

Tört şumaq wlı jır jazsam-au,

Jwbatıp jalğannıñ pendesin.

 

Wlı jır tek tartsa jwrtımnan,

Artılsa mıñjıldıq wrqımnan.

Barlığın bilgen kün, tıyılar-

Aybatın şekkender sırtımnan.

 

Öleñge qayğımdı qosqanda,

Añsarım auadı aspanğa.

Qws jolın betke alıp ketkenmen,

Aynalsam mıñjıldıq dastanğa.

 

Fänige aqın bop kelgesin,

Elemey öleñnen öñgesin

Wlı jır jazarmın, Täñirim-

Wmıtıp ketpese pendesin.

 

Qanatın qıranşa qomdağan,

Qıranşa zau kökke samğağan.

Tarihta sanaulı-aq aqın bar,

Wrqına wlı jır jalğağan.

 

* * *

 

Nekesiz-aq basıma baq qondırğan,

Jüregimdi ünsiz oyğa şomdırğan.

İzgi nwrdan jaralğanday didarıñ,

Perişteniñ özin esten tandırğan.

 

Däm tatqızar jwmaqtağı jemisten,

Artıq emes senen sirä perişteñ.

Wmıttırdıñ qırıq jılğı qayğımdı,

Qırıq örim şaştı qızben senisken.

 

Qırıq qızdı süygen ekem wnamdı,

Qırıq qızğa ayttım jırmen dwğamdı.

Aynalayın sonıñ bärin bilseñ sen,

Eşqaşanda keşpes ediñ künämdi.

 

Kinälimin,

Qaytem jürek könbese,

Tätti dämnen tatqısı kep şöldese.

Köziñe endi şöp salmauğa söz berem,

Qırıq kündik toy jasayıq endeşe.

 

Janım seni aqın mäñgi süysinşi,

Qırıq şırağıña jürek küysinşi.

Qajeti joq pendelerdiñ bizderge,

Nekemizdi perişteler qisınşı.

 

 

Qızıl öleñ

 

Mağan qaray aydaydı jel küz bwltın,

Japıraqtar tarttı sodan qızğıltım.

Altın tüymeli bir aru añsatıp,

Qızıl iñir bop bastaldı bizdiñ tün.

 

Qır astında qızıl kirpik küzim twr,

Bwl dünie jılıtpadı jüzin bir.

Bwrımdınıñ bwrımına qosa örer,

Qırlarğa endi qaptamaydı qızıl gül.

 

Zildey bolıp mwñ basqanda eñseni,

Jiileydi köñiliñniñ kemseñi.

Arzu aytsañ aqqularğa aqqanat,

Sol boladı dünieniñ ölşemi.

 

Süygeniñdi süydirmeydi-au bwl jalğan,

Sausağında saqinası bür jarğan.

Qızıl iñirden basqanı körmegen,

Men bolarmın mwñğa jükti mwndar jan.

 

Bwl düniede qızıl tüsti Biz ğana,

Bizdi wğatın aymañday qız Siz ğana.

Qızıl gülder sıylay almay qamıqtım,

Jar qızığın körsetetin qızğa da.

 

Közden ğayıp qızıl dünie tübinde,

Eş mazmwn joq tasıñ tügil güliñde.

Endi arğısı Allağa ayan tek qana,

Eski mwñım esik qaqtı bügin de...

 

 

* * *

 

Bir iiskep şaşıñnan,

Ğazal örip ketermin.

Jazığımdı jasırğan,

Qarızıñdı ötermin.

 

Gülden örgen täjiñdi,

Esime alsam egilem.

Ayta jürip nazıñdı,

Qoştasıpsıñ menimen.

 

Añsap şeksiz zeñgirdi,

Özimdi-özim aldappın.

Sen süyetin zer güldi,

Men qwrmettey almappın.

 

Jigin şağıp janımnıñ,

Jılap aqtı jılğalar.

Täspisindey Täñirdiñ,

Tizbekteldi tırnalar.

 

Men de jatam qamığıp,

Eske tüsip jayrañ kez.

Küreñ küzge zarığıp,

Kürsinbeşi aynamköz.

 

Endi bölek güldeysiñ,

Emes biraq baqta bwl.

Armanımdı bilmeysiñ,

Aqquım-ay aqköñil!!!

 

* * *

 

Şaharda bizdiñ swlu bar edi,

Adam bitkendi şayır qılatın.

Janarındağı jılu da ädemi,

Meyirim sıylar qayırlığa tım.

 

Swñqar boyınan kie bilindi,

Pir twttı-au sirä Wmay Ananı.

Däl mendey ol da süyedi mwñdı,

Däl mendey ol da jılay aladı.

 

Läylidey edi,

Boldım da Mäjnün,

Ğazaldar jazdım küyge enip tekti.

Jürip ol swlu köz aldımda az kün,

Säl keyinirek üy bolıp ketti.

 

Ömirden jürdim jerip neşe men,

Küreñ tartqasın bildey armanım.

Sol bir swludı körip köşeden,

Täkapparlıqtan ündey almadım.

 

Esime tüsti endi taba almaytınım,

Qalıp edi ol kezigip qaydan.

Sınğan keseniñ jamalmaytının,

Men odan bwrın sezinip qoyğam.

 

Aspan jılap twr,

Swrağan mwñım,

Ekeu bolıptı eñiste şınar.

Perişte emes şığar ol bügin,

Bälkim qatelestim perişte şığar.

 

* * *

Köktemgi qwstar saladı bir än,

Qwstar-ay meni jılattıñ nege?!.

Qağadı Aydıñ jamalı bwlañ,

Ayday arudı wnattım nege...

 

Öleñ arnası tarıldı, gülim,

Swlu sezimniñ käusarındağı.

Qaq ortasınan jarıldı bügin,

Gauhar jüzigiñ sausağıñdağı.

 

Öziñdi ğana öleñ etkende,

Aybozım tuğan sezim edim ğoy.

Eger men erteñ öle ketkende,

Soñımda qalar közim ediñ ğoy.

 

Köktemgi qwstar saladı bir än,

Qwstar-ay meni jwbattım deme.

Qaqqanda Aydıñ jamalı bwlañ,

Qalqam-ay meni jılattıñ nege...

 

Köz salman endi şuaqtı aydınğa,

Biiktiñ bäri sekildi alasa.

Jarım jüregimdi jwbatpaymın da,

Jılasınşı bir jetim balaşa.

 

Aytqanmen sağan zarpımdı aşına,

Bäribir mäñgi oyda qalasıñ...

Oramal baylap altın basıña,

Altınım meniñ qayda barasıñ?!.

 

Dwğa

 

Kelmestiñ kemesine minip baram,

Qaraydı dünie bärin bilip mağan.

Bizdi joqtan bar etken qwdiretti,

Allanıñ Haq ekenin wmıtpağam.

 

Bardan qayta joq qıldı ämirimen,

Qoş aytıstım jalğannıñ jarığımen.

Aqırettiñ ayanın kütip jatam,

Külli adamzat twrğanşa qabirinen.

 

Bügingi tün-eken ğoy tünim soñğı,

Jüregime tögilgen künim söndi.

Qayıñdardıñ bwrımı tarqatılmay,

Altındı jaz bäyşeşek gülim soldı.

 

Taular şögip ketkendey asqaralı,

Qırattardıñ qatulı qas-qabağı.

Bwlaq qwrğap qalğanday, baular qañsıp,

Jwldızdardıñ közinen jas tamadı.

 

Ua, Alla, qwdiretiñe qwldıq wrdım,

Şegine de jettim-au bwl ğwmırdıñ.

Özekke ört bop tüsken öleñ berdiñ,

Endi uaqıt qılmasınşı jırdı qwrdım.

 

Bwl fänide twrmaydı eşkim mäñgi,

Ketip qalğan baqiğa köştiñ aldı.

Ömir deytin Wlı Köş...

Wlı Köşte-

YA Rabbım jasağan keş künämdi!..

 

Eski suret

 

Qobızımnıñ bwraymın qwlağın köp,

Sökpe Tağdır ötkendi swradıñ dep;

Eske tüsip beyuaqta balalığım,

Jılağım kep twrğanı-ay, jılağım kep.

 

Pende bolıp moynına künäni ilgen,

Qayta säbi bola almay jıladım men.

Qayran künder qızdarğa hat jazatın,

Artınşa söz estitin mwğalimnen.

 

Kim tüsinsin sondağı mwñdı bizdiñ,

Sezimimdi eñ alğaş jır ğıp üzdim.

Süygim kelip...amalsız qaytuşı edim,

Janarınan sır aulap qwrbı qızdıñ.

 

Qayda ketken barlığı qızığar kün,

Küreñ tartıp baradı jüzim är kün.

Kestelengen aq köylek kigen qızdıñ,

Beynesin de közimnen üzip aldım.

 

Bolatın ürzada älem ülesimde,

Men de säbi edim ğoy...Bilesiñ be?!

Ayaulı azap sıylağan alğaş ret,

Bala ğaşıq äli kün jür esimde.

 

Qwljaday sorabınan jañılısqan,

Köz aşpadım äyteuir jabığıstan.

Sağınışım-boydağı bastı dertim,

Öler bolsam ölermin sağınıştan.

 

Auılğa hat

 

Büginde boldıq qalalıq,

Özgerdi solay peşene.

Auılda qaldı balalıq,

Tentektik ketti köşede.

 

Qosıldım äyteu qatarğa,

Armanım äste ölmeydi.

Kün salqın biraq şaharda,

Jılıtu qoldan kelmeydi.

 

Äzirge şükir amanmın,

Köndiktim ömir sınına.

Kün tügil mına qoğamnıñ,

Üyrendik salqındığına.

 

Bağınbay tipti erkime,

Bayladı bir oy basımdı.

Sağınışımnıñ dertine,

Öleñniñ derti qosıldı.

 

Añsatıp sonau päk künder,

Qiyalım solay baratın.

Sırlasım boldı aq gülder,

Mwñdasım boldı qara tün.

 

Bilmeymin onıñ sebebin,

Täñirim şuaq şaşqan da.

Sol meniñ möldir öleñim,

Atımdı jazar aspanğa.

 

Qalaymın solay bolğanın,

Bolatın şığar jaqında.

Aytamın endi qalğanın,

Kelesi jazğan hatımda.

 

Meniñ Läylim

 

Şırın sorıp öskendey tätti gülden,

Qarğaday qız, bauradıñ aqtığıñmen.

Säuletti swlulıqtıñ düniesi,

Sır tartıp jattı sonau päk künimnen.

 

Seni süyip şoq şaynap, jalın keşkem,

Közdi arbağan beyneñdi lağıl deskem.

Jarşısı ma eñ ayaulı altın tañnıñ,

Şınar ma ediñ jwmaqtıñ bağında ösken.

 

Arman joq janıñda endi jazım ötse,

Jüregimdi tım näzik nazıñ öpse.

Ömirde mahabbattıñ zarın tartqan-

Adamdar öziñe kep täjim etse.

 

Şirkin sezim körsetpe azabıñdı,

Jüziñnen ayırmaspın nazarımdı.

Şalqıtıp sazğa qosqan küyşi sındı,

Sağan ğana tıñdatam ğazalımdı.

 

Tozañ ömir jüziñdi jasırmasın,

Men tiride sen mäñgi qasımdasıñ.

Sen degen sertke berik jüregime,

Qayğınıñ qara möri basılmasın.

 

Täñir mäñgi tınıştıq taptırğanşa,

Tänimdi jannan bölip laqtırğanaşa;

Läylim seni közimdey süye berem,

Mahabbat düniege sot qwrğanşa.

 

* * *

 

Perzentimin söz deytin swrapıldıñ,

Özegime ot tüsip bwratıldım.

Öleñ bop ölip ketsem ökinbeymin,

Tağdırın keşip barıp şın aqınnıñ.

 

Şayırdıñ tağdırın ber qwdiretim,

Jırıma qwşaq jaya jügiretin.

Swlu sezimderime sırımdı aşıp,

Sözben salsam köktemniñ sügiretin.

 

Sezim bar jüregimnen tamşılağan,

Ayaulı aq jañbırdan än swrağan.

Arda öleñ äli meniñ aytarım bar,

Ömirlik kie bolıp qonşı mağan.

 

Muza twrsa mañayın mamırlatıp,

Sol şaqtardan tabadı janım baqıt.

Qara öleñ jırlayınşı qasietimdi,

Bolmasa qasiretimdi qoñırlatıp...

 

Öleñnen bwyırsa eken äz nesibim,

Köremiz ğoy ömirdiñ özge sının.

Jüregimdey jasırğan jırdı süysem,

Özime bolmas talaq öz besigim.

 

Jan emespin oyı kem, esi böten,

Öleñime älemdi ğaşıq etem.

Közimnen ot aralas jas möldirep,

Şın aqınnıñ tağdırın keşip ötem.

 

* * *

 

Perişteden estigendey bir izgi ün,

Oñaşada jüregimnen jır üzdim.

Aynalğan soñ äuenime ädemi,

Seni añsaydı sezim deytin sıbızğım.

 

Közderimnen külip attı qwt tañı,

Sıñar boldıq jazılmaytın jwptarı.

Meni erekşe bir sezimge böleydi,

Eriniñde qalıp qoyğan süt dämi.

 

Sağan ümit wya saldı süysinip,

Aqtığıñdı äuel bastan tüysinip.

Didarınan än tögilgen perizat,

Kelbetiñe qalıptı äsem küy siñip.

 

Köñil edim öziñdi oylap kürsingen,

Öleñ edim tamırlasqan tılsımmen.

Samal öpken betiñnen bir süyeyin,

Şaştarıñnan iiskeyin kün siñgen.

 

Senşi qalqam mendegi bwl sezimge,

Basıma kep qonğan bağım kezinde.

Kökiregiñe tamıp tüsip öleñ bop,

Ömir boyı möldireyin köziñde.

 

* * *

Öner deytwğın ğajap-aq,

Atıñdı jayğan älemge.

...Janımdı jii mazalap,

Samsap twr jwldız töbemde.

 

Jwldızğa tolı aynalam,

Köz qarıqtırğan jarığı.

Men solar jaylı oylanam,

Oyşıldar qwsap känigi.

 

Tüspeydi jerge mäñgilik,

Aspan ğoy onıñ mekeni.

Talaydı jürgen tañ qılıp,

Jarığı bizge jetedi.

 

Qwsqa jetkizbes samğasa,

Qol jetpes qanday şınar eñ.

Eger jwldızdar bolmasa,

Öletin eken bwl älem.

 

Jer taba almaydı qonarğa,

Aspanda jürip seyilmen.

Tömende bolğan olar da,

Jwldız bop ketken keyinnen.

 

Tağdırdıñ körip talqısın,

Halıqpız bärin keş wğar.

Şalqısa solar şalqısın,

Sebebi jwldız...nesi bar?!

 

Sondıqtan jerdi süymeydi,

Süyekke bitken pañdığı.

Säride sosın sireydi,

Tömenge qwlap al biri...

 

Ökpe arta körme mağan sen,

Jäne de eşbir tañdanba.

Armandap kettim sodan soñ,

«...Şirkin-ay, jwldız bolğanda!»

 

Estelik

 

Qwlın künder özine tartadı äli,

Jüregimnen möldirep än tamadı.

Esiñde me erke qız elik müsin,

Eñ alğaşqı mahabbat partadağı.

 

Bilesiñ be sende edi bar añsarım,

Seni wnatıp ötkenin balañ şağım.

Ayaulı öleñ jazdırğan tün boyına,

Sıyğa bergen altınday qalamsabıñ.

 

Sağınamın sondağı şaqtı-ay kerim,

Dertti jürek onıñ da tappaydı emin.

Estelik bop közimde qalıp qoydı,

Etegi jelbiregen aq köylegiñ.

 

Şirkin, qayta säbi bop jaralğanda,

Äy, biraq jete almaspız ol armanğa.

Aq öleñ bop tögilip twram ılği,

Aq bantigiñ oyıma oralğanda.

 

Appaq arday sezimniñ wlı atımen,

Seni ğana jan qwrbım wnatıp em.

Sen soñğı ret adamşa şattandırıp,

Alğaş ret aqınşa jılatıp eñ.

 

Hatpen qosa sıylap em desteli gül,

Artta qaldı ädemi kesteli kün.

Men saqtaymın sol kündi jüregime,

Sen de saqta mäñgilik este, künim!..

«Abai.kz»

0 pikir