دۇيسەنبى, 27 مامىر 2024
بيلىك 4052 0 پىكىر 6 قازان, 2015 ساعات 02:00

وبلىس اكىمى «قۇرعاق پورت» ايلاعىنداعى اۋقىمدى ىسپەن تانىستى

وبلىس اكىمى اماندىق باتالوۆ ءوزىنىڭ جاركەنت وڭىرىنە كەلگەن ءىسساپارىن وتكەن دۇيسەنبىدە تاڭەرتەڭ «ال­تىنكول» تەمىرجول بەكەتىنەن باستادى، - دەپ جازادى وبلىستىق "جەتىسۋ" گازەتى.

وبلىس اكىمى بەكەت جانىندا سالىنا باس­تاعان «قۇرعاق پورت»، لوگيستيكالىق جانە يندۋستريالىق ورتالىقتار قۇرىلىسىمەن تانىستى. ساپار بارىسىندا وبلىس اكىمىمەن «قا­زاقستان تەمىرجولى» اق پرەزيدەنتى اسقار مامين، پان­في­لوۆ اۋدانىنىڭ اكىمى بەرداۋلەت ابدۋلداەۆ، تەمىرجول مەن قۇ­رىلىس كومپانيالارىنىڭ جاۋاپتى ماماندارى بىرگە بولدى.

وسىدان ەكى جىل بۇرىن پاي­دالانۋعا بەرىلگەن حالىق­ارا­لىق «التىنكول» تەمىرجول بەكەتى مەن تەمىرجولشىلارعا ار­نا­لىپ سا­لىنعان نۇركەنت قا­لا­شى­عى­نىڭ ورتاسىنداعى مىڭ گەك­تار­دان اس­تام جەرگە ورىن تەپ­كەن «قور­عاس – شىعىس قاق­پا­­سى» ەركىن ەكو­نو­ميكالىق اي­ماق قۇ­را­مىنا تە­مىر­جول قۇرعاق اي­لا­عى، لوگيس­تي­كا­لىق جانە ين­دۋست­ريالدىق ورتا­لىق­تار قام­تىل­عان. بۇدان تىس مۇندا بولا­شاق­تا تۇرعىن ۇيلەر كەشەنى سالىن­باق­­شى. «قورعاس – شى­عىس قاق­پا­سى» ارنايى ەكونو­مي­كالىق اي­ما­عى مەملەكەتتىك باع­دارلاما نەگىزىندە، ەلىمىزدىڭ ين­دۋست­ريال­دى-يننوۆاتسيالىق دا­مۋىن جە­دەل­دەتۋ ءۇشىن قازاقستان پرە­­زي­دەنتىنىڭ 2011 جىلعى 29 قا­را­­شاداعى جارلىعىمەن قۇرىل­دى.

مۇنداعى149 گەكتاراۋ­ماق­قا سالىناتىن «قۇرعاق پورت» اي­لا­عىنىڭ ەلىمىزدىڭ ەكو­نو­مي­كا­لىق دامۋى مەن حالىقارالىق تران­زيتتىك الەۋەتىنىڭ ارتۋىنا بەرەر بەرەكەسى ەرەكشە بولماق. قۇرعاق ايلاققا قىتاي مەم­لەكەتى تارا­پىنان تار تاناپتى 3, قازاقستان تاراپىنان كەڭ جو­لاقتى وسىنشا تەمىرجول جە­لىسى تارتىلىپ، ۇس­تىمىز­دەگى جىل­دىڭ شىلدە ايىندا كورشى ەكى ەل ءبىر-بىرىمەن جۇك ال­ماسا باس­تادى. سول سياقتى بۇل اي­ماقتا قۇر­عاق ايلاقپەن جاپ­سار­لاس­تى­رىپ189 گەكتاراۋماققا لو­­گيس­تي­كا­لىق ورتالىق جاسالىپ، ونداعى قوي­مالاردا مىڭداعان توننا جۇك ساقتالىپ، سان تاراپقا جو­نەل­تىلەدى. سونىمەن قاتار 230 گەك­تار جەرگە يندۋستريالدىق اي­ماق جاساۋعا قازىر ورىن دا­يىن­­دالۋدا. ياعني، بۇل ەركىن ەكو­نوميكالىق ايماق قۋاتتى ءوندى­رىس ورىندارىنىڭ وركەندەۋىنە دە جول اشپاق. قۇرىلىس جۇ­مىس­­تارىنا باستاپقىدا جالپى 227 ميلليارد تەڭگە جۇمسالاتىن بول­سا، ونىڭ 150 ميللياردى جە­كە ين­ۆەس­تورلار ەسەبىنەن قاراس­تىرىلادى. وسى الىپ قۇرى­لىس­تىڭ ءبارى اينا­لاسى ەكى-ءۇش جىل­دا تولىق قۋاتىندا ىسكە قو­سى­لىپ، مۇندا قازىرگى بول­جام بو­يىن­شا مىڭداعان ادامعا جا­ڭا جۇ­مىس ورنى اشىلماقشى. «ب­ا­­­زيس» قۇرىلىس كومپا­نيا­سى­نىڭ جيىنجايىندا «نۇركەنت بو­لا­شاق­تىڭ قالاسى» دەگەن ماز­مۇن­دا وتكەن كەڭەستە «قازاقستان تە­مىرجولى» اق پرەزيدەنتى اس­قار مامين «قور­عاس – شىعىس قاق­پاسى» ەركىن ەكونو­ميكالىق اي­ماعىندا 10 مىڭعا جۋىق ادام ەڭ­بەك ەتىپ، 2020 جىلعا دەيىن 50 مىڭ ادام جاڭا قالاعا قونىس­تا­ناتىنىن ايتىپ ءوتتى. 2035 جىلعا دەيىن نۇركەنتتە 100 مىڭ ادام تۇراتىن زاماننىڭ ەڭ وزىق ۇل­گى­سىندە سالىنعان جاس قالا بوي كوتەرمەك.

ايماق قۇرىلىسىنا قازىردىڭ وزىندە قازاقستاندىق 20-دان اس­تام قۇرىلىس كومپانيالارى تار­تى­لىپ وتىر. ال ۇستىمىزدەگى جىل­دىڭ 19 قازانىنان باستاپ «He­wiett Pa­card»، «Toyota»، «DHL»، تا­عى باسقا دا الەمگە تانىمال كوپ­تەگەن كوم­پانيالار ءوز تاۋار­لا­رىن وسى جەر­دەن ورتا ازيا مەن باتىس ەۋرو­پاعا تاراتپاقشى. بۇ­لار نەگىزىنەن الەم ەلدەرىنە وزىق ۇلگىدەگى جەڭىل، اۋىر اۆتو­كو­لىكتەر، باسقا دا قۇ­رىل­عىلار سا­تاتىنىن وتانداستا­رىمىز جاق­سى بىلەدى. ال اقش، جا­پونيا سياق­تى شەتەلدىكتەر ءۇشىن مۇ­حيت، تە­ڭىزبەن جونەلتكەن جۇگى باتىس ەۋ­روپا مەن ورتا ازيا مەم­لە­كەت­تەرىنە ءبىر اي مەرزىمدە ءجۇزىپ جەتسە، باتىس قىتاي – باتىس ەۋ­روپا تران­زيتتىك تەمىرجولمەن جۇك بار-جوعى 9 كۇندە دىتتەگەن جە­رىنە اپا­رى­لادى.

جاڭا باستالعان قۇرىلىستا قازىر «BI - Group»، «بازيس» ، «Kaz SMU -1997» سياقتى ءىرى قۇرىلىس ۇيىمدارى جۇمىس اتقارادى. ايماق­تاعى جالپى قۇرىلىس جۇ­مىستارىن جۇرگىزۋدى (باس مەر­دى­گەر) اعىلشىن كاسىپكەرلەرى قولعا العان. قۇرىلىستىڭ باس مەردىگىرى «DP WQRLD» كومپانياسى.

سوڭعى جىلدارى قورعاس پەن پەنجىم اۋىلدارىنىڭ اراسىندا پايدا بولعان «قورعاس» شەكارا ماڭى حالىقارالىق ىنتى­ماق­تاس­تىق ورتالىعى»، «التىنكول» حا­لى­قارا­لىق تەمىرجول بەكەتى، نۇر­كەنت قا­لا­شىعى، مەملەكەتتىك «جۇ­مىسپەن قامتۋ – 2020» باعدار­لا­ماسى بويىنشا سالىنعان تۇر­عىن­ ۇيلەر، بۇرىن ەلسىز جاتقان قۇم­­دى شولەيت ايماققا جان ءبىتى­رىپ، كورگەننىڭ كوزىن قىزىق­تى­رۋ­شى ەدى. مىنە، ولار­دىڭ قاتارىنا بوس جاتقان جەر­لەرگە «قورعاس – شى­عىس قاق­پاسى» ەركىن ەكونو­مي­كا­لىق ايماق قۇرىلىسى سىنالاپ ەنگىزىل­دى. وسى­نىڭ ءبارى ەلىمىزدىڭ ەكو­نو­ميكالىق الەۋەتىن ەسەلەپ ارت­تى­رۋ­مەن قاتار، جەر­گىلىكتى حالىق­تىڭ الەۋمەتتىك جاع­دايىن جاق­سار­­تۋعا ۇلكەن دەمەۋ بولماقشى.

وبلىس اكىمى تەمىر­جول­شى­لار­عا ارنالىپ سالىنعان نۇركەنت قا­لاشىعىنىڭ ءوسۋ باعىتىمەن تا­نىستى. قالاشىق ىرگەسىنەن500 گەكتارجەر ءبولىنىپ، «قورعاس – شى­عىس قاقپاسى» ەركىن ەكونو­مي­كالىق ايماققا قونىس­تا­نۋ­شى­لارعا تۇر­عىن ۇيلەر سالىنباقشى. جيىندا وسى تۇرعىن ءۇي كەشەنىنىڭ باس جو­باسى تانىستىرىلدى. كەڭەستە «Khor­gos Gateway» جشس باس دي­رەكتورى كارل گەيسەن ءسوز سوي­لەپ، تەمىرجول ارقىلى حا­لىق­ارا­لىق جۇك تا­سى­مالى سوڭعى سەگىز اي­دا ءۇش ەسە وس­كەنىن، «قۇرعاق پورت» جۇمىسى بۇ­دان ءارى جان­دا­نىپ، جۇك تاسى­مالى قار­قىن­داي بەرەتىنىن جەتكىزدى. سونىمەن قا­تار ول بيىل 100 ادام جۇ­مىس­قا قابىلداپ، ولاردى ين­ديادا وقى­تىپ، الەمنىڭ بارلىق «قۇر­عاق پورتتارىنىڭ» جۇمى­سىمەن تا­نىستىرعانىن، الدا­عى جى­لى تا­عى 200-دەن استام جەرگىلىكتى جاس­تار جۇمىسقا الى­نىپ، شەتەل­دەر­دە وقىتىلاتىنىن بايانداپ ءوتتى.

وبلىس اكىمى اماندىق باتالوۆ «قورعاس – شىعىس قاق­پا­سى» ەركىن ەكونوميكالىق ايما­عى­نىڭ قۇرىلىس باسىنداعى ساپارىن اياق­تاعان سوڭ، اۋدان حالقىنىڭ باس­قا دا تىرشىلىك تىنىسىمەن تانىس­تى. وبلىس باسشىسى وتكەن جى­لى جەر­­گىلىكتى ديقاندارعا بەرگەن ۋا­دەسى بويىنشا پەنجىم اۋى­لىن­دا­عى №6 جانە №1 قىرماننىڭ كۇر­­دەلى جون­دەۋدەن وتكىزىلىپ، اس­فالت­تالعانىن كوردى. قىرماندا جۇگەرى وسىرەتىن قوجالىقتاردىڭ جە­تەك­شىلەرىمەن اڭگىمەلەستى. جۇ­گە­رىشىلەر وزدەرىن تولعاندىرىپ جۇرگەن ءبىراز ماسەلەلەردى وبلىس اكى­مىنە جەت­كىز­دى. بۇرىن ۇزاق جىل­دار بويى شار­ۋاشىلىقتىڭ باس اگرونومى قىز­مەتىن اتقارعان، بىلگىر جۇگەرىشى، ەڭبەك ارداگەرى اقزام ماريپوۆ وسى اۋىلداعى ەكى قىرماندى كۇردەلى جون­دەۋ­دەن وت­كىزۋگە كومەكتەسكەنى ءۇشىن وبل­ىس اكىمىنە اۋىلداس­تارى­نىڭ ال­عى­سىن جەتكىزدى. سونىمەن قاتار جۇز­دە­سۋدە جۇگەرى ءوسىرۋشى ديقان­دار­دىڭ وندىرىستىك باستى پروب­لە­ما­لارى ەگىستىك سۋاراتىن سۋ جول­دا­رىن قايتا جوندەۋ، جۇگەرى ءدانىن كەپ­تىرەتىن زاۋىتتار سالۋ، جەڭىل­دىكپەن بەرىلەتىن تىڭايت­قىش­تار­دىڭ كو­لە­مىن ۇلعايتۋ سياقتى ما­ڭىز­دى ما­سە­لەلەردى جەتكىزدى.

ۇستىمىزدەگى جىلى جاركەنتتىك ديقاندار جالپى 25412 گەكتار­دان استام القاپقا جۇگەرىنىڭ ءارتۇرلى سۇرىپتارىن ءوسىردى. قا­تار­داعى تا­ۋار­لى جۇگەرىمەن بىر­گە ەلىمىزدىڭ سولتۇستىك، شىعىس اي­ماق­تارىن تۇ­قىمىمەن قامتا­ما­سىز ەتەتىن وڭىردە «دالا ارۋى­نىڭ» ەليتالىق تۇ­قىم­دىق تۇر­لە­رى دە مول ەگىلگەن بولا­تىن. سون­داي قۋاتتى قوجا­لىق­تار­دىڭ ءبىرى، وسى پەنجىم اۋىل­دىق وكرۋگىن­دەگى «قوجامبەرديەۆ. ا.» جشق. وب­لىس باسشىسى اتالعان قوجالىق كوم­بايندارى وراق سالعان القاپقا كە­لىپ، ەگىن جيناۋ ناۋ­قانىنىڭ با­رىسىمەن تانىستى. بۇل قوجا­لىق بيىل 500 گەكتاردان استام جەرگە قاتارداعى جۇگەرى سۇرىپ­تارىن ءوسى­رىپتى. وراق تۇسكەن القاپ­تاعى جۇ­گە­رىنىڭ «تۇلپار» اتتى سور­­تىنىڭ گەك­تارىنان ورتا ەسەپ­پەن 10 تون­نادان سوبىقتى جۇگەرى جينال­عا­نىن قوجالىق اگرونومى الىم­جان گاشيموۆ وبلىس باس­شىسىنا ماق­تانىشپەن جەتكىزدى.

وبلىس باسشىسى كىشىشىعان اۋىلىنىڭ ىرگەسىندە ەگىن وراعى قى­زۋ قارقىن العان «ەرنار» جشق مەحانيزاتورلارىنا دا ات باسىن بۇردى. قوجالىق توراعاسى تاسقىن جا­پارقۇل بيىل ساتىپ الىپ، ناۋ­قانعا قوسقان رەسەيلىك «ۆەك­تور» كوم­باينىنىڭ ەرەك­شە­لىگىن بايان­دادى. بۇل تەحنيكا ال­قاپ­تان ورعان جۇگەرى سوبىعىنىڭ بىر­دەن ءدانىن ۋاتىپ جينايدى. ءپى­سىپ-جەتىلىپ، ۋاتىلىپ جينالعان ءدان القاپتان بىردەن «كراحمال - سىر­نە» زاۋىتىنا جونەلتىلەدى. ءسوي­تىپ قوجالىق ەڭبەككەرلەرىن قىر­­مانعا تاسىپ، سۇرىپتاپ، كەپ­تىرۋ سياقتى باسى ارتىق جۇ­مى­س­تان قۇتقارادى. ءدان «كراحمال - سىرنە» زاۋىتىنا 22 پايىز ىلعال­دىلىقپەن وتكى­زىلىپ، كەپتىرۋ تسە­حىن­­دا قۇرعا­تى­لادى.

ساپار سوڭىندا جاركەنت «كراح­­مال - سىرنە» زاۋىتىنىڭ بيىل پايدالانۋعا بەرىلگەن جۇ­گەرى ءدانىن كەپتىرۋ تسەحنىڭ جۇ­مى­سىمەن تانىسىپ، زاۋىت ەڭ­بەك­كەرلەرى قانشا جۇگەرى ءدانىن وڭ­دەپ ۇقساتاتىنىن كاسىپورىن باس­شىسى زاكير كۋزيەۆتەن سۇراپ ءبىلدى. جالپى 9,5 ميلليون ەۆرو اقشاسىنا سالىنعان جاڭا قۇ­رىل­عى زاۋىتتىڭ جۇگەرى ءدانىن قا­بىلداۋ اۋقىمىن ۇلعايتپاق. وتكەن جىلى بۇل زاۋىت جار­كەنت­تىك دي­قانداردان 30 مىڭ تون­نا «دالا ارۋىنىڭ» ءدانىن قا­بىل­داپ ۇقساتسا، بيىل بۇل كور­سەت­كىش ەكى ەسە وسپەك. ءسوي­­تىپ، بۇل كاسىپ­ورىن­­نىڭ ءونىم وڭ­دەۋ اۋ­قى­مى كە­ڭىپ، وعان قو­سىمشا جان-جاقتان مال مەن قۇسقا قۋاتتى جەم ىزدە­گەندەر قاتارى كوبەيىپ، «دا­لا ار­ۋىنىڭ» دانىنە سۇرا­نىس ار­تىپ كەلەدى.

پانفيلوۆ اۋدانى

Abai.kz

 

0 پىكىر

ۇزدىك ماتەريالدار

قۇيىلسىن كوشىڭ

باس گازەت ورالماندارعا نەگە شۇيلىكتى؟

ءالىمجان ءاشىمۇلى 2352
ادەبيەت

«سولاي ەمەس پە؟»

عابباس قابىشۇلى 2694
قوعام

دوس كوپ پە، دۇشپان كوپ پە؟

ءابدىراشيت باكىرۇلى 2978
ەل ءىشى...

ۇلتتىق بىرەگەيلەنۋ: قانداستاردىڭ ءرولى قانداي؟

ءومارالى ادىلبەكۇلى 1773