سارسەنبى, 4 تامىز 2021
جاڭالىقتار 2927 0 پىكىر 30 قاڭتار, 2014 ساعات 04:33

امانگەلدى كەڭشىلىكۇلى. تاعدىرىم، ساعان نە ىستەيىن...

1-سۋرەت: اقىن كەڭشىلىك مىرزابەكوۆ

2-سۋرەت اقىننىڭ ۇلى، ادەبيەت سىنشىسى امانگەلدى كەڭشىلىكۇلى

ەرتە كوكتەمدە تۋلاپ اعاتىن كەلتە وزەندەر بولادى. قارا جەردىڭ بەتىنە تەبىندەپ كوك شىعا باستاعاندا، تەبىرەنىپ تاسىعان وزەننىڭ اساۋ تولقىندارى جەتكەن جەرىنىڭ ءبارىن دە سۋعا مالادى.

مىنە، وسى كەزدەن باستاپ دۇنيە جاسارىپ، تابيعات-انا جاڭا جۋىلعان كىلەمدەي قۇلپىرىپ، تىرشىلىككە جان بىتەدى.

ناعىز اقىنداردىڭ ءومىرى دە وسى وزەندەردىڭ مىنەزىن ەسكە تۇسىرەدى. قۇدىرەتى كۇشتى اللا-تاعالا ولاردىڭ ءومىرىن قىسقا قىلىپ جاراتسا دا، پەشەنەسىنە بۇيىرعان ازعانتاي عانا عۇمىرىنىڭ ىشىندە ول اقىندار پوەزيا كوشىن وگىزدەي ورگە سۇيرەپ، قىرۋار جۇمىس تىندىرادى، ءار ىزگى جاننىڭ كوكىرەگىنە جارىق ساۋلەسىنىڭ ءىزىن قالدىرادى.

پوەزيا – يماندىلىقتىڭ نۇرىنا شومىلعان اللانىڭ مەيىرىمى. سوندىقتان پوەزيانىڭ جۇمباق سىرىن سوزبەن ءتۇسىندىرىپ بەرۋ مۇمكىن ەمەس. مونتەننىڭ سوزىمەن ايتساق: «پوەزيا – ادامنىڭ ساناسىنان دا بيىك قۇدىرەت». اقىندى دا اللا ءوزىنىڭ بار ەكەنىن سەزدىرتۋ ءۇشىن جاراتقان.

وسىدان جيىرما بەس جىل بۇرىن ومىردەن وتكەن قازاقتىڭ اسا كورنەكتى اقىنى، اكەم كەڭشىلىك مىرزابەكوۆتىڭ جاۋھار جىرلارىن قايتا ءبىر وقىپ شىققانىمدا وسىنداي ءبىر ويدىڭ مۇنارىنا باتتىم.  

1-سۋرەت: اقىن كەڭشىلىك مىرزابەكوۆ

2-سۋرەت اقىننىڭ ۇلى، ادەبيەت سىنشىسى امانگەلدى كەڭشىلىكۇلى

ەرتە كوكتەمدە تۋلاپ اعاتىن كەلتە وزەندەر بولادى. قارا جەردىڭ بەتىنە تەبىندەپ كوك شىعا باستاعاندا، تەبىرەنىپ تاسىعان وزەننىڭ اساۋ تولقىندارى جەتكەن جەرىنىڭ ءبارىن دە سۋعا مالادى.

مىنە، وسى كەزدەن باستاپ دۇنيە جاسارىپ، تابيعات-انا جاڭا جۋىلعان كىلەمدەي قۇلپىرىپ، تىرشىلىككە جان بىتەدى.

ناعىز اقىنداردىڭ ءومىرى دە وسى وزەندەردىڭ مىنەزىن ەسكە تۇسىرەدى. قۇدىرەتى كۇشتى اللا-تاعالا ولاردىڭ ءومىرىن قىسقا قىلىپ جاراتسا دا، پەشەنەسىنە بۇيىرعان ازعانتاي عانا عۇمىرىنىڭ ىشىندە ول اقىندار پوەزيا كوشىن وگىزدەي ورگە سۇيرەپ، قىرۋار جۇمىس تىندىرادى، ءار ىزگى جاننىڭ كوكىرەگىنە جارىق ساۋلەسىنىڭ ءىزىن قالدىرادى.

پوەزيا – يماندىلىقتىڭ نۇرىنا شومىلعان اللانىڭ مەيىرىمى. سوندىقتان پوەزيانىڭ جۇمباق سىرىن سوزبەن ءتۇسىندىرىپ بەرۋ مۇمكىن ەمەس. مونتەننىڭ سوزىمەن ايتساق: «پوەزيا – ادامنىڭ ساناسىنان دا بيىك قۇدىرەت». اقىندى دا اللا ءوزىنىڭ بار ەكەنىن سەزدىرتۋ ءۇشىن جاراتقان.

وسىدان جيىرما بەس جىل بۇرىن ومىردەن وتكەن قازاقتىڭ اسا كورنەكتى اقىنى، اكەم كەڭشىلىك مىرزابەكوۆتىڭ جاۋھار جىرلارىن قايتا ءبىر وقىپ شىققانىمدا وسىنداي ءبىر ويدىڭ مۇنارىنا باتتىم.  

اكەم دۇنيەدەن وتكەننەن كەيىن ءباسپاسوز بەتىندە جورا-جولداستارى، قالامداستارى مەن ساپارلاستارى «اقىننىڭ ءومىرى تىم قىسقا بولدى» دەگەن سىڭايداعى اڭگىمەنى ءجيى ايتۋمەن كەلەدى. ارينە، بۇل سوزدەردىڭ ءبارىنىڭ دە اقىندى اجالعا قيماعاندىقتان جۇرەكتى جۇباتۋ ءۇشىن ايتىلىپ جاتقان اڭگىمەلەر ەكەنىن جاقسى تۇسىنەمىن. بىراق، مەنىڭ ويىمشا، كەز كەلگەن ادام ءوزىنىڭ اقىندىق تابيعاتىنا ءتان ولشەمنەن ارتىق ءومىر سۇرە المايتىن سياقتى. كەزىندە ورىستىڭ ۇلى اقىنى سەرگەي ەسەنين «ناعىز اقىنعا ۇزاق ءومىر ءسۇرۋ جاراسپايدى» دەگەن ەكەن. اقىندىق شابىتپەن، بالكىم ءبىر ەركەلىكپەن  ايتىلسا دا، وسى سوزدەردىڭ استارىندا ءبىر ۇلكەن شىندىق بار. ۇلى ونەر ءۇشىن ءوزىنىڭ جانىن اياماي، وتقا دا، سۋعا دا سالىپ، تابانىمەن تالاي شوق باسىپ:

ءولىمنىڭ ءبارى بىردەي مە،
جو، جو، جوق، وعان قارسىمىن.
مەن ولسەم ەرتەڭ گۇلدەيدى
تامىرىم مەن مەنىڭ تالشىعىم، - دەپ ءولىمنىڭ وزىمەن تاجىكەلەسىپ، تاعدىردىڭ نوقتاسىن باسىنا سالعىسى كەلمەي سۇيرەگەن اقىننىڭ ۇزاق ءومىر ءسۇرۋى مۇمكىن بە؟

اسىلى، دۇنيەدەن ەرتە كەتكەن اقىنداردىڭ ولەڭدەرىندە ورىندالماي كەتكەن ارمان اڭسارى، ماحابباتىمەن بىرگە:
ءتاۋباڭا مەنى تۇسىرسەڭشى، ءومىر،
تاۋپيىق ماعان بەرسەڭشى!
تازالىعىمدى تۇسىنسەڭشى، ءومىر،
سەنبەسە دە ەشكىم، سەن سەنشى!

دەگەن ماعىناداعى ءسابيدىڭ كىرشىكسىز جۇرەگىندەي تازالىعى جاتادى.

جالپى، ءبىزدىڭ ادەبيەتىمىزدە «ناعىز اقىن ءومىردى جىرلاۋى كەرەك» دەگەن سيپاتتاعى عانا بىرجاقتى ۇعىم قالىپتاسقان. شىن مانىسىندەگى اقىن ءومىر ەمەس، ءولىم تۋرالى كوبىرەك تولعانادى. ءولىمدى ەسكە ءتۇسىرۋ ارقىلى، ءومىردىڭ كوزىنەن جاس سورعالاتادى. پوەزيا پايعامبارى ابايدىڭ ءوزى: «ولسەم – ورنىم قارا جەر، سىز بولماي ما» دەپ تەبىرەندى ەمەس پە؟ ال ۇلى ماعجان:
مەن دە تەزىرەك ولەيىن،
ءالى جاسپىن دەمەيىن.
كەلشى ءولىم، تەزىرەك!
جان ۇشۋدان توقتادى،
جىندانىپ قايتا سوقپادى، - دەپ، نەگە الاسۇردى.

نەمەسە ۇلى بايرون:

و، داريعا،
و، پەيىشتىڭ ىشىندە
جانىڭ ولمەي،
قالسا ءسۇيۋ كەشىندە،
راس بولسا، قاۋىشارسىڭ ەسەن-ساۋ
تىرلىكتەگى جۇرەك ىنتىق كىسىڭە، -
دەپ ومىردەن گورى ولىمگە نەگە ىنتىقتى؟

سەبەبى، اقىن قۇدايدىڭ  كىشكەنتاي كورىنىسى بولعاندىقتان، ءولىمدى جىرلاۋ ارقىلى ءتاڭىردىڭ ەلەسىن ەسكە تۇسىرەدى. ۇلى تولستوي ايتپاقشى: ء«ومىر دەگەنىمىز - ءولىم». ءومىر دەگەنىمىز – پەندەشىلىك تاعدىرىڭا مويىنۇسىنۋ نەمەسە ءوزىڭنىڭ السىزدىگىڭدى سەزىنۋ عانا.

ال اقىن ءومىردىڭ مۇنداي زاڭدىلىعىنا باعىنعىسى كەلمەيدى. سوندىقتان ونىڭ نوقتاعا باسى ماتالىپ، الاسۇرعان جانىن تەك ءولىم عانا جۇباتىپ، تەك ءولىم عانا تىنىشتاندىرا الادى. اقىن ءۇشىن ءولىم – قۇدايدىڭ رۋحاني ديدارى. ۇلى اقىندداردىڭ ەڭ اتاقتى ولەڭدەرىنىڭ بارىندە دە قۇدايعا داگەن ساعىنىش جاتادى.  

اكەمنىڭ وسىنداي ايگىلى ولەڭدەرىنىڭ ءبىرى – «جۇقارعان مەنىڭ جۇيكەلەرىم-اي» اتتى ليريكالىق شىعارماسى.

جۇقارعان مەنىڭ جۇيكەلەرىم-اي،
ۇيكەلەدىم-اي سەندەردى.
سۇيكەنبەس جەرگە سۇيكەگەنىم-اي
كوتەرىپ كوككە كەۋدەمدى.

سۇيەمەس جەرگە سۇيەپ دەنەمدى،
سۇلدەرىم سۇيرەپ قۇتىلدىم.
سايتاندى سەزىم يەكتەگەندە
سانادان نوقتا سىپىردىم.

سانادان نوقتا سىپىردىم-داعى،
ساناتتان كەيدە سىتىلدىم.
ورەكپىپ، ءورشىپ قۇتىردىم-داعى،
ءومىر – ەسەپتەن ۇتىلدىم.

ءبىر وقىعان كەزدە وسى ولەڭ جولدارى اقىننىڭ ومىردەن جەگەن وپىق، وكىنىشى مەن نالا-مۇڭىن ەسكە سالادى. بىراق اقيقاتىندا عۇمىرىنىڭ ۇزىلەر، ءدام-تۇزىنىڭ تاۋسىلار ساتىندە اكەمنىڭ جازعان بۇل ولەڭى ومىرمەن سوڭعى رەت باقۇلداسار الدىنداعى اقىننىڭ – جالعان دۇنيەمەن قوشتاسقان رەكۆيەمى.

زادى، اقىندىق جاراتىلىستىڭ ءتاڭىرى تەكتەس قۇبىلىس ەكەنىن اركىم بىلەدى. ولاردىڭ ءوي-ءورىسى، ءتۇيسىنۋ سەزىمى تاڭىرلىك ساناعا جەتە الماعانىمەن، ەرەكشە جاراتىلعان. مىنە، سوندىقتان تالانتتى اقىنداردىڭ ءبارى عۇمىرىنىڭ اياقتالار ءساتىن جان-تانىمەن تۇسىنەدى. اقىندىق جۇرەككە جاراتقان-يەسى اجالدىڭ تىقىرى تايانعانىن ەرەكشە سەزدىرتەدى، وسى ساتتە اقىن ءۇشىن ءوز عۇمىرىن سوزۋدىڭ ءبىر-اق جولى بار. ول – ومىرمەن قوشتاسىپ، سوڭعى رەت باقۇلداسىپ قالۋ. اقىننىڭ سوڭعى تىلەگىنە جاراتقان-يەسى قىسىمشىلىق جاساي الماسى انىق.

ءومىر – ەسەپتەن ۇتىلدىم-داعى
«وپاسىز – ول»  - دەپ، وپىندىم.
ءتاتتىسىن سەزىپ جۇتىندىم-داعى
كوبىرەك تاتتىم قاتۋ-مۇڭ.

ءتاتىسى نەگە ءتىل ۇيىرەدى،
اششىسى نەگە اشۋتاس.
كۇندەرىم بولدى ءتىرى مەن ءولى،
ارا جىگى، اتتەڭ اشىلماس.
 

بايقادىڭىز با، اقىننىڭ ولەڭى وتكەن شاق فورماسىندا جازىلعان. باسقاشا سوزبەن ايتقاندا، اقىن بۇل ليريكالىق شىعارماسىندا دۇنيەدەن وتكەن ادام كەيپىندە سويلەپ تۇر. ەدۋارد گارتماننىڭ ەرىكتەن تىس فيلوسوفياسىنىڭ («فيلوسوفيا بەسسوزناتەلنوگو») زاڭدىلىعىنا سۇيەنسەك، بۇل جەردەگى ليريكالىق كەيىپكەر اجالىنىڭ كەلگەنىن جان-تانىمەن سەزىندى. ارينە، بۇرىن-سوڭدى جازىلعان شىعارمالارىندا دا اقىننىڭ ولىممەن ىشتەي مونولوگقا تۇسكەن ساتتەرى از ەمەس. بىراق ول شىعارمالارىندا ليريكالىق كەيىپكەر اجالدىڭ بار ەكەنىن عانا مويىندايدى، ونىڭ كەلىپ تۇرعانىن مويىندامايدى. ءسوزىسىز دالەلسىز بولىپ شىقپاس ءۇشىن مىسال كەلتىرە كەتەيىك:

پەندەمىز عوي ءبىز، پەندەلىكتى ەگەر ءسوز قىلساق،
سەنى دە كەيدە ۇركىتكەن كەزدەر بولىپ ءجۇر.
ەلەمە ونى، قاسيەتتى قۇسىم، كوز جۇمساق،
قابىرىمىزگە قۇرعاتپاي كەلىپ قونىپ ءجۇر.

اقىننىڭ ءالى سۇيەگى قاتىپ، بۇعاناسى بەكىپ ۇلگەرمەگەن قارشاداي كەزىندە، بار-جوعى ون التى-اق جاسىندا جازعان «قارلىعاش قۇس-اۋ، كەلدىڭ بە ءتىرى كەلدىڭ بە» اتتى وسى ليريكالىق ششىعارماسىنان اجالدىڭ بار ەكەنىن سەزىنۋ ءساتىن عانا ۇشىراتامىز. اقىن ءۇشىن ءومىر ءالى اشىلماعان كىتاپ نەمەسە جازىلماعان پاراقتاي. اقىنعا اجال الىستان عانا قول بۇلعاپ قالدى. سوندىقتان:

قاراعىم دەيمىن، قايدا الگى باقىت، قايدا ارمان،
باسىمىزعا ءبىزدىڭ بالا جىلداردا اينالعان.
بۇلدىراپ ۇشىپ، بۋالدىر كەشتە كەتتى مە،
قولعا ىلىكپەيتىن سۋىرتپاق ساۋلە سايلاردان، - دەپ، اقىننىڭ جانى باقىت ىزدەپ، شارق ۇرادى.

نەمەسە:

ماحاببات ءبىر دەرت ەمەس پە ەدى، قاراعىم،
ءورتى ەمەس پە ەدى نازىرقاۋ مەنەن نالانىڭ – دەپ الەمگە ىنتىزار جۇرەگىمەن ومىردەن شىن ءلاززات، شىن راحات، ماحاببات   دامەتەدى.

تەك اناسىنا جازعان ءبىر حاتىندا عانا:

جۇرەگىمدى جىلۋى جىبىتكەندە،
ۋايىمنان دا جانامىن، ۇمىتتەن دە.
جانىپ ءجۇرىپ ءبىر كۇنى ءوشىپ قالسام،
كۇلىم ۇشىپ كەتەر دەپ كۇدىكتەنبە! - دەپ، اجالعا تاكاپپارلانا قارايدى. الايدا، ون سەگىزدە ءبىر گۇلى اشىلماعان، ەشتەڭە تىندىرىپ ۇلگىرمەگەن جاس جىگىتتىڭ بۇل مىنەزىن ءتۇسىندىرۋ قيىن. اسىلى، اقىن وسى تۇستا اجالعا ءبىر تابان جاقىنداپ  قالعانىن ءوزى دە سەزدى. اجال اقىننىڭ باسىنان سيپاپ، ەركەلەتىپ قويدى.

سونى تۇسىنگەن اقىن وسىدان كەيىنگى جازعان ءبىر ولەڭىندە:

جۇرگەم جولدا، وردە دە، ىلديدا دا،
كۇندەر بولدى مالتىققان، قۇلديلاعان.
جالعىز اۋىز جىر بولىپ قالار ما ەكەن،
بۇكىل دۇنيەم مەن تالاي جىل جيناعان، - دەپ سەكەم الىپ تا قالادى.

اكەمنىڭ وتىز جاسىندا جازعان ليريكالىق شىعارمالارىنان وسى تەكتەس قۇبىلىستى بايقايسىز، بىراق سونىمەن قاتار اقىننىڭ اجالعا تىم جاقىنداپ بارعانىن دا اڭعاراسىز.

قاراعىم، ءبىزدىڭ باستا دا،
قارلىعاش داۋرەن كوپ تۇرماس.
قۇلاساق جەر عوي – باسپانا،
جەر ءبىزدى كوككە لاقتىرماس.

نەمەسە:

مەرتىگە جازداپ، مەرت بولا جازداپ كەنەتتەن،
قالامىن امان قالتىلداپ قۇيتتاي سەبەپتەن.
سوققاندا داۋىل سولقىلداپ باسىن جەرگە ۇرىپ،
ايرىلماي قالعان ايىر بۇتاقتاي تەرەكتەن.

بىراق قالاي جازسا دا، وسى جىر شۋماقتارىندا اقىن مەن اجالدىڭ اراسىندا ۇلكەن قاشىقتىق بار. ال ءومىرىنىڭ سوڭىندا جازعان ليريكالىق شىعارماسىندا ارانى ءبولىپ تۇرعان مۇنداي قاشىقتىق بايقالمايدى. ول ولەڭدە اجالدىڭ بار ەكەنىن مويىنداۋدان گورى، سەزىنۋ باسىمىراق. مۇندا اقىن اجالمەن قۇرداسىنداي قالجىڭداسىپ نەمەسە قارسىلاسپايدى دا. مۇندا اقىن تەك اعىنان اقتارىلىپ بار شىنىن ايتادى. ويتكەنى اجال – مىنە ءدال قاسىنا كەلىپ تۇر. تۋرا كەلگەن اجال ەشتەڭەگە قارامايدى. وعان كەرەك ءبىر-اق نارسە بار. ول –اقىننىڭ جانى. سونى سەزگەن شايىردىڭ جالعان دۇنيەمەن قوش ايتىسار الدىنداعى جازعان ليريكالىق شىعارماسى ەرەكشە ءبىر قاسىرەتتى مۇڭعا بويالعان.

سولاردىڭ جىگىن اشپاعان سەندەر،
سورلاعان جۇگىن ارقالاپ.
تيگەندە تالاي تاسقا مەسەلدەر،
قايتقاندا تاۋىم شالقالاپ.

كەلىسۋ، كەلىسپەۋ شارت ەمەس. ءبىرىنشى جاقتان جازىلعانىمەن، بۇل ولەڭدە ليريكالىق «مەن» اتىمەن جوق. بۇل ولەڭدە اجالمەن كەلىسىمگە كەلگەن و دۇنيەلىك كەيىپكەردىڭ جانى عانا بار.

شىن مانىندە اقىن سول و دۇنيەلىك كەيىپكەردىڭ ءسوزىن جەتكىزۋشى عانا. توماس ەلليوت پوەزياداعى مۇنداي قۇبىلىستى «اقىننىڭ ءۇشىنشى داۋىسى» دەپ اتاپتى.

اكەمنىڭ وسى ليريكالىق تۋىندىسى ورىستىڭ ۇلى اقىنى سەرگەي ەسەنيننىڭ «قوش بول دوستىم، قوش دوستىم اياۋلىم» اتتى ولەڭىمەن ۇندەس. دەگەنمەن ەسەنين اجالدىڭ الدىنا سانالى تۇردە ءوزى بارىپ تۇر. ەسەنين ءۇشىن مىنا جالعان تىرشىلىكتە قيمايتىن ەشتەڭە دە قالعان جوق. قايتا ول اجالدىڭ كەلۋىن اسىعا كۇتەدى. سوندىقتان دا سەرگەي:

ۆ ەتوي جيزني ۋميرات نە نوۆو،
نو ي جيت كونەچنو نە نوۆەي،- دەپ، ءومىرىنىڭ ءوتىپ كەتكەنىنە تۇك تە وكىنبەيدى.

اكەمنىڭ ولەڭىندە كەرىسىنشە ومىرگە دەگەن قۇشتارلىق باسىم. اقىن مىنا جارىق دۇنيەنى تاستاپ كەتكىسى كەلمەيدى. اجالدى تەك ماجبۇرسىزدىكتەن عانا مويىندايدى. ەسەنين اجالدىڭ قۇشاعىنا ەنۋگە اسىقسا، ال اكەمنىڭ ليريكالىق كەيىپكەرى قاس-قاعىم ساتتىك تىرشىلىكتى دە قيمايدى.

سەندەردىڭ ءاربىر تالشىقتارىڭدى
شاشىمدى، جۇلدىم جۇلعانداي،
جەگىدەي جەدىم، جانشىپ جانىمدى،
جىندانا جازداپ، جىندانباي.

جىندانا جازداپ، جىندانباي قالدىم،
مۇڭ-نالا قوزداپ جۇرەكتەن.
جۇرەگىم قىزىل تۋداي، بايراعىم
ءلۇپ ەتە قالعان، ءدىر ەتكەن…

جيىرما التى-اق جاسىندا دۇنيەدەن وتكەن ورىستىڭ ۇلى اقىنى لەرمونتوۆتىڭ «ايىپتاما مەنى، ءتاڭىرىم» اتتى ليريكالىق شىعارماسى بار. اكەمنىڭ جالعان تىرشىلىكپەن قوشتاسار الدىنداعى جازعان سوڭعى ولەڭىندە  لەرمونتوۆتىڭ وسى ليريكالىق تۋىندىسىمەن رۋحتاستىق بار سەنبەسەڭىز سالىستىرىپ كورەلىك.

م. لەرمونتوۆ:
نە وبۆينياي مەنيا، ۆسەسيلنىي،
ي نە كاراي مەنيا، موليۋ،
زا تو، چتو مراك زەملي موگيلنىي
س ەە ستراستيامي يا ليۋبليۋ;
زا تو، چتو رەدكو ۆ دۋشۋ ۆحوديت
جيۆىح رەچەي تۆويح سترۋيا،
زا تو، چتو ۆ زابلۋجدەنە بروديت
موي ۋم دالەكو وت تەبيا;
زا تو، چتو لاۆا ۆدوحنوۆەنيا
كلوكوچەت نا گرۋدي موەي;
زا تو، چتو ديكيە ۆولنەنيا
مراچات ستەكلو مويح وچەي;
زا تو، چتو مير زەمنوي منە تەسەن،
ك تەبە ج پرونيكنۋت يا بويۋس،
ي چاستو زۆۋكوم گرەشنىح پەسەن
يا، بوجە، نە تەبە موليۋس.

نو ۋگاسي سەي چۋدنىي پلامەن،
ۆسەسوجيگايۋششي كوستەر،
پرەوبراتي منە سەردتسە ۆ كامەن،
وستانوۆي گولودنىي ۆزور;
وت ستراشنوي جاجدى پەسنوپەنيا
پۋسكاي، تۆورەتس، وسۆوبوجۋس،
توگدا نا تەسنىي پۋت سپاسەنيا
ك تەبە يا سنوۆا وبراششۋس.

كوردىڭىز بە، لەرمونتوۆ جارىق دۇنيەنى بارلىق كۇناسىمەن ەمىرەنىپ سۇيەدى، ءتىپتى، كەيدە تاڭىرىنە سىيىنباي جۇرگەنىن دە جاسىرماي اعىنان اقتارىلادى. اكەمنىڭ ليريكالىق كەيىپكەرى دە اجالىنىڭ ەرتە كەلگەنى ءۇشىن ەشكىمدى جازعىرمايدى، تاعدىرىنا ەرىكسىز كوندىگەدى. تاڭىرىنەن جالبارىنىپ كەشىرىم سۇرايدى. سەبەبى، اجالدىڭ اقىنمەن ويناپ وتىرماعانىنا ونىڭ كوزى انىق جەتتى. جارىق دۇنيەگە دەگەن ماحابباتىنىڭ ادالدىعىنا سەندىرتۋ ءۇشىن اقىن مىنا ءومىردى تاستاپ كەتۋى ءتيىس. اجالدىڭ سۇراۋى وسى. سوندىقتان اقىننىڭ ليريكالىق كەيىپكەرى ولەڭنىڭ سوڭىندا جالعان دۇنيەگە ەرەكشە ءبىر ىنتىزارلىقپەن، ەرەكشە ءبىر قيماستىق سەزىممەن قارايدى. ونىڭ جانارىندا تىرشىلىكپەن قوشتاسقىسى كەلمەيتىن ايرىقشا مۇڭ مەن قاسىرەت بار.

… بىلەتىن مەن عوي، ءوزىم ەمەس پە؟
وزىمنەن شوشىپ ەس جيدىم.
اينالدى راحات كوزىم ەلەسكە
كەش قاپىلدىم، كەش كۇيدىم.

كۇيىگى بويدا، كۇيىنىشى ويدا
قيىن ءىس – ايلا تابا الماي.
تاۋباعا سەزىم قيىلىساردا
تاۋەكەل تۇعىر بولا الماي.

وزىمنەن ءوزىم الاڭ بولامىن،
زامانعا تاعى سۇيكەندىم.
جوعالدى جىلدار…
                                 جوعالماعانىم،
تونالعان، توزعان جۇيكەمەن.

جوعالدى جىلدار…
                                 جوعالماعانىم،
تونالعان، توزعان جۇيكەمەن.
جۇقارىپ جۇيكەم، ادام قوعامى،
سۇيەمىن سەنى، سۇيكەنەم…

ولەڭ اياقتالدى. اقىننىڭ جۇدەگەن جۇرەگى، باسىن تاۋعا دا، تاسقا دا ۇرىپ نە ىستەرىن بىلمەي الاسۇرعان تاعدىرى ولىمنەن بارىپ تىنىشتىق تاپتى. اقىن باقيلىق بولىپ كەتتى. بىراق وسى ولەڭى ارقىلى ول مىنا جەردىڭ بەتىندە ومىرگە دەگەن ادال ماحابباتىمەن ءفاني مەن باقيدىڭ اراسىن جالعاپ تۇرعان ماڭگى ساعىنىشىن قالدىردى.

Abai.kz

0 پىكىر