دۇيسەنبى, 23 مامىر 2022
جاڭالىقتار 3308 0 پىكىر 3 مامىر, 2012 ساعات 10:38

«قازاقتەلەكوم» باسشىسىنىڭ ايلىعى قانشا؟

وتكەن جولى جانارماي باعاسى جوعارىلاپ، ونىڭ سالقىنى بىرتىندەپ نارىقتاعى باسقا باعانى قوزعاپ تاستاعان ەدى. كەزەك «قازاقتەلەكومعا» دا جەتىپتى. ءسويتىپ، مامىردىڭ 1-ىندەگى مامىراجاي مەرەكەدەن ورالعان دەپۋتاتتاردىڭ الدىنان باعا ماسەلەسى تاعى دا «دۇڭك» ەتە ءتۇستى. ءماجىلىستىڭ جالپى وتىرىسىندا قاراپايىم حالىقتىڭ قالتاسىنا تۇسەتىن اۋىرتپالىققا اشىنعان دەپۋتات مۇحتار تىنىكەەۆ باعامەن قوسا، ونى كوتەرىپ ۇلگەرگەن باسشىنىڭ جالاقىسىنا دا جارماستى.

وتكەن جولى جانارماي باعاسى جوعارىلاپ، ونىڭ سالقىنى بىرتىندەپ نارىقتاعى باسقا باعانى قوزعاپ تاستاعان ەدى. كەزەك «قازاقتەلەكومعا» دا جەتىپتى. ءسويتىپ، مامىردىڭ 1-ىندەگى مامىراجاي مەرەكەدەن ورالعان دەپۋتاتتاردىڭ الدىنان باعا ماسەلەسى تاعى دا «دۇڭك» ەتە ءتۇستى. ءماجىلىستىڭ جالپى وتىرىسىندا قاراپايىم حالىقتىڭ قالتاسىنا تۇسەتىن اۋىرتپالىققا اشىنعان دەپۋتات مۇحتار تىنىكەەۆ باعامەن قوسا، ونى كوتەرىپ ۇلگەرگەن باسشىنىڭ جالاقىسىنا دا جارماستى.

مۇحتار باكىرۇلىنىڭ «قازاقتەلەكوم» باسشىسىنىڭ جالاقىسىن تىلگە تيەك ەتكەنى دە بەكەر ەمەس بولاتىن. ويتكەنى وسىدان اتتاي التى جىل بۇرىن-اق سول كەزدەگى كومپانيا جەتەكشىسىنىڭ سول كەزدەگى ايلىق جالاقىسى جۇرتتىڭ جاعاسىن ۇستاتقانى ەستە. پرەزيدەنتتىڭ ءوزى سىنعا العان «قازاقتەلەكومنىڭ» جەتەكشىسى الىپ جۇرگەن ايلىق، جاڭىلماساق، 360 مىڭ دوللاردى (!) قۇراعان. سو­دان بەرى تالاي جىل ءوتتى. ايلىق ماسەلەسى ءبىرتالاي جىر بولدى. سونى­مەن قوسا، بايلانىس باعاسىنا قاتىستى ماسەلە ۇدايى بولماسا دا اراگىدىك كوتەرىلىپ كەلگەن-تۇعىن. ونىڭ ىشىندە دە جاقىن شەتەلدىڭ تۇگەلىن سارا­لا­عان­دار قازاق­ستاننىڭ حالقى تەلەفون بايلانىسى ءۇشىن ەڭ كوپ شىعىن­دا­ناتىنىن ايتىپ جۇرگەندەر بولدى. الاي­دا «ايلىقتىڭ اڭگى­مەسى» ۇمىتىلا باستاعان ەدى. مۇح­تار باكىرۇلىنىڭ ال­دىمەن بايلانىس باعاسىن ايت­قا­نىمەن، ارتىنان جالاقىنىڭ «جىرىن» ەسكە سالعانى دا سوندىقتان بولسا كەرەك. «قازاقتەلەكوم» اكتسيونەرلىك قوعامى 1 مامىردان باستاپ جەكە تۇلعالارعا ابونەنتتىك تولەمدەر باعاسىن وسىرمەك. ونىڭ ىشىندە تاريفتەر وزگە­رىسى جەرگىلىكتى تەلە­فون بايلانىسى جەلىلەرىنىڭ ۋاقىت بويىنشا تولەنەتىن جۇيەگە اۋىسقاندارىن دا، اۋىس­پا­عان­دارىن دا قامتى­ماق­شى. ءسويتىپ، ەندىگارى قالالىق جانە اۋىلدىق جەر­لەردە تۇراتىن جەكە تۇلعالار ابو­نەنت­تەرى ءۇشىن تولەماقى مولشەرى 20 پايىزعا ارتاتىن بولادى»، - دەيدى مۇحتار باكىر­ۇلى. ونىڭ ايتۋىنا قارا­عاندا، ۋاقىت بويىنشا تولەماقى جۇيەسىنە اۋىس­تىرىلعان بايلانىس ءۇشىن ايلىق تولەم 624 تەڭگەدەن 748,80 تەڭگەگە دەيىن وسەدى. ال ۋاقىتى بويىنشا تولەم­اقى جۇيەسىنە اۋىسقان ابو­نەنت­تەردىڭ اي سايىنعى تولەمى 309,40 تەڭگەدەن 371,28 تەڭگەگە دەيىن ارتادى. «سوندا الگى ۋاقىتتىق تولەم جۇيە­سىن نە ءۇشىن ەنگىزدىك؟»، - دەگەن ماجىلىسمەن «قازاق­تە­لە­كوم­نىڭ» باعاعا قاتىستى ءۋاجىن دە تۋ-تالاقاي ەتتى.

«ماسەلەن، «قازاقتەلەكوم» اق تەلەفون بايلانىسىنا ابونەنتتىك تولەم كوتەرىلگەنىمەن، كەڭجولاقتى ينتەرنەتكە قولجەتىمدىلىك قىزمەتىنىڭ اي سايىنعى تولەمدەرى تومەندەگەنىن العا تارتادى. ەگەر ينتەرنەت تەك ءىرى قالالاردا بولىپ، شالعايداعى اۋىل ءۇشىن ونىڭ قولجەتىمدىلىگى قامتىلماسا، سوسىن عالامتوردى كوبىنەسە كىل جاستارىمىز عانا پاي­دالانىپ جۇرگەنىن ەسكەرسەك، وندا قاي­داعى قولجەتىمدىلىك؟ قايداعى ينتەر­نەتتىڭ اي سايىنعى باعاسىنىڭ تومەندەگەنى تۋرالى اڭگىمە بولىپ وتىرعانى تۇسىنىكسىز. بۇل - بۇل ما، ساپاسى دا سىن كوتەرمەيدى»، - دەپ كەسىپ ايتتى مۇحتار باكىرۇلى. سوسىن ءما­جىلىسمەننىڭ سوزىنە سەنسەك، كومپانيانىڭ جىل­دىق (52 اپتا بويىنشا) اكتسياسى 54 پا­يىزعا ارتقان. مۇنى ماجىلىسمەن اك­تسيا­سىن 64 پايىزعا كوتەرىپ ۇلگەرگەن Apple سە­كىل­دى الپاۋىتپەن سالىستىرادى. «با­قۋات­تى كوم­پانيالار نە ءۇشىن تاريف كوتەرۋگە اۋەس ەكەن وسى؟ ماسەلەن، وسى بىلتىردىڭ اق­پا­نىن­دا عانا «قازاقتەلەكوم» قالا­لىق­تار ءۇشىن ءتاريفتى - 18%، اۋىلدىق جەر­لەر­گە 30 پا­يىزعا كوتەرىپ الدى ەمەس پە؟» - دەيدى مۇح­تار تىنىكەەۆ. وسىعان وراي، دەپۋتات «قا­زاق­تەلەكومنىڭ» تە­لە­فون اقىسى ءۇشىن ابو­نەنتتىك تولەم كوتەرۋ نە­گىزدەمەسىن ءتۇ­سىن­گىسى كەلەتىنىن جەتكىزدى. بۇل عانا ەمەس! «قو­سىمشا سۇرايتىنىم، «قا­زاقتەلەكوم» اق باسشىلارىنان باستاپ ءبولىم باسشى­لا­رىنا دەيىنگى قىزمەت­كەرلەردىڭ جالاقى ءمول­شەرىن، سونداي-اق ولاردىڭ سىياقى بو­نۋستارى تۋرالى دا بىلگىمىز كەلەدى. ايتپەسە تا­ريفتى كوتەرۋ ارقىلى مەملەكەتتىك كوم­پا­نيالاردىڭ شەنەۋنىكتەرى وزدەرىنىڭ جا­لاقىسى مەن بونۋستارىن ارتتىرىپ وتىرعان جوق پا دەگەن وي كەلەدى»، - دەپ اياقتادى ساۋالىن دەپۋتات مۇحتار تىنىكەەۆ. ءسويتىپ، ۇمىت بولا باستاعان الپاۋىت كومپانيا باسشىلا­رىنىڭ جالاقىسى تۋرالى قايتا ءسوز بولدى. التى جىل بۇرىن پرەزيدەنتتىڭ پارمەندى سىنىنان كەيىن ۇلتتىق كومپانيا باسشىلا­رى دا كەزەكپەن ايلىعىن جاريا­لاپ شىققان. بۇل جولى قالاي بولار ەكەن؟

مەملەكەت مونوپوليادان كەتە باستايدى

ايتقانداي، كەشەگى جيىندا ءماجىلىس ەكى بىردەي زاڭ جوباسىن ەكىنشى وقىلىمدا ما­­قۇلدادى. ونىڭ ءبىرى ءدال وسى باعا بەل­­گى­لەۋ ماسەلەسىن قامتىپ، ەلىمىزدىڭ ەكو­­نو­مي­كا­سىنا مەملەكەتتىڭ ارالاسۋىن ازايتۋدى قا­راستىرادى. ناقتىلاپ ايت­قاندا، ءماجىلىس ما­قۇلداعان «قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە مەملەكەتتىك مونوپوليا ماسە­لە­لەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىق­تى­رۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جو­با­سى مەملە­كەتتىڭ مونوپولياسىن بىرتىندەپ شەك­تەۋدى كوز­دەيدى. مەملەكەت تەك قانا ۇلت­تىق قا­ۋىپ­سىزدىكتى، مەملەكەتتىڭ قورعانىس قا­بى­لەت­تىلىگىن، قوعامدىق ءتارتىپتى، حالىق دەن­ساۋ­لىعىن قورعاۋ ماقساتىنداعى كا­­­­سىپ­­كەر­لىك قىزمەتتەرگە قاتىسا الادى. ياع­­ني مەم­لەكەتتىك مونوپوليانى ەرەكشە جاع­دايلاردا ەنگىزۋ كوزدەلەدى. بۇدان ءبو­لەك، زاڭ جوباسىمەن مەملەكەتتىك مو­نو­­پو­لياعا جات­قىزىلعان سالالاردى، مەم­لە­كەتتىك مونوپوليا دەپ جاريالانباعان ەرەكشە قۇ­قىق­تاردى ازايتۋ جانە باسە­كە­لەستىك نا­رىق­تا قىزمەت تۇرلەرىن كورسەتۋ ءمۇم­­كىن­دىك­تە­رىن زاڭنامالىق دەڭگەيدە بە­كىتۋ شا­رالارى قامتىلادى. ەڭ باستىسى، باعا بەل­گىلەۋدىڭ اشىق بولۋىن قامتا­ما­سىز ەتۋ  ءجا­نە مەملەكەتتىك مونوپوليا سۋبەك­تىسىنىڭ جوعارى تاريفتەرىن بەلگى­لەۋگە جول بەرمەۋ ءۇشىن باعانى ۇكىمەتتىڭ بەكىتەتىنى  دە كوزدەلىپ وتىر.

توقتالا كەتەتىن ەكىنشى زاڭ جوباسى، قا­زاق­ستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋ­تسيا­سى­نىڭ 78-بابىن ىسكە اسىرۋ ماسەلەلەرىن قامتىعان ەدى. مىسالى، ءىس جۇرگىزۋ زاڭدارىندا قر كون­س­تيتۋتسيالىق كەڭەسىنىڭ زاڭدى نەمەسە نور­ماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىنى كونست­ي­تۋ­تسيا­لىق ەمەس دەپ تانۋىنىڭ قۇقىقتىق سال­دا­رىنان تۋىندايتىن ماسەلە رەتتەلمەگەن. ءسوي­تىپ، ەگەر قر كونستيتۋتسيالىق كەڭەس قان­داي دا ءبىر ءىستى قاراۋ بارىسىندا بەلگىلى ءبىر زاڭدى نەمەسە وزگە دە نورماتيۆتىك قۇ­قىق­تىق اكتىنى كونستيتۋتسيالىق ەمەس دەپ تا­نىسا، قىلمىستىق ءىستى توقتاتۋ شاراسى شە­شىل­مەي كەلگەن بولاتىن. ءماجىلىس ما­قۇلداعان زاڭ جوباسى وسىنداي ولقى­لىقتى بول­دىرمايدى. «ەگەر سوت كونستيتۋتسيالىق كەڭەسكە ادامنىڭ جانە ازاماتتىڭ باياندى ەتىلگەن كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىنا نۇقسان كەلتىرەتىن زاڭدى نەمەسە نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىنى كون­cتي­­تۋتسيالىق ەمەس دەپ تانۋ تۋرالى ۇسى­نىسپەن جۇگىنسە، سوتتىڭ قىلمىستىق ءىس بويىنشا ءىس جۇرگىزۋدى توقتاتا تۇرۋ مىندەتى بەلگىلەندى. زاڭنىڭ كونستيتۋتسيالىعىن تەك­سە­رۋ باسقا سوتتىڭ باستاماسى بويىنشا ءجۇر­گىزىلگەن جاعدايدا دا سوتتىڭ وسىنداي ءمىن­دەتى تۋىندايدى»، - دەيدى ءماجىلىس دەپۋتاتى وڭالسىن جۇمابەكوۆ.

قانات قازى، استانا

"الاش ايناسى" گازەتى

0 پىكىر