Senbi, 4 Şilde 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 41065. Jazılğandar — 13614. Qaytıs bolğandar — 188
Jañalıqtar 11807 2 pikir 29 Şilde, 2011 sağat 07:51

Ospanhan Äubäkirov. Kilt

Surette Ospanhan Äubäkirov jarı Nwrswlumen

Qazaq satirasınıñ sardarı Ospanhan Äubäkirovtiñ (1934-1985) mäñgilik saparğa attanğanına da şirek ğasırdan astam uaqıt ötipti. Biraq onıñ qaldırğan mwrası  äzil äñgimeleri, sıqaq öleñderi, intermediyaları, än mätinderi äli künge eldiñ esinde, oqırmannıñ oyında. Osağañnıñ «Siz turalı sluh bar», «Mwrın işindegi mwrt» jäne t.b. şığarmalar jinağı özi o dünielik bolğannan keyin de oqırman swrauımen qayta basılıp şığıp jatır.

Sıqaqşımen talay jıl qatar jürgen qalamdas äriptesi, jazuşı Ğabbas Qabışwlı: «Men Ospanhanday jaydarı, kişipeyil jandı sirek kezdestirdim. Prozasında da, poeziyasında da äzil-sıqaqtıñ teñdessiz ädemi körinisi: örimi kelisken oqiğa, qwnarı mol körkem til, taytalasıp twrğan ne türli teñeu  sonıñ nätijesinde tögilgen külki bar ondağan öleñ-äñgimeniñ, p'esanıñ avtorı, anau «Tamaşanıñ» kindik atası, anau «Süzegen sözdiñ» («Leninşil jas»  «Jas Alaştağı») äkesi de şeşesi, altı alaşqa mälim, ataqtı Osekeñ  jaña jazıp jürgen jastarday imenşek edi, keudemsoğı joq-tı»,  deydi.

Biz jaqın künderi portalımızda O.Äubäkirovtıñ birneşe üzdik äñgimelerin jariyalamaqpız. Bügin solardıñ alğaşqısı jarıq körip otır. Endeşe satira sardarın eske tüsirip, onıñ mol mwrasınan sarqıt ala otırıñızdar, «abai.kz» oqırmandarı!

«Abay-aqparat»

Ospanhan Äubäkirov. Kilt

Surette Ospanhan Äubäkirov jarı Nwrswlumen

Qazaq satirasınıñ sardarı Ospanhan Äubäkirovtiñ (1934-1985) mäñgilik saparğa attanğanına da şirek ğasırdan astam uaqıt ötipti. Biraq onıñ qaldırğan mwrası  äzil äñgimeleri, sıqaq öleñderi, intermediyaları, än mätinderi äli künge eldiñ esinde, oqırmannıñ oyında. Osağañnıñ «Siz turalı sluh bar», «Mwrın işindegi mwrt» jäne t.b. şığarmalar jinağı özi o dünielik bolğannan keyin de oqırman swrauımen qayta basılıp şığıp jatır.

Sıqaqşımen talay jıl qatar jürgen qalamdas äriptesi, jazuşı Ğabbas Qabışwlı: «Men Ospanhanday jaydarı, kişipeyil jandı sirek kezdestirdim. Prozasında da, poeziyasında da äzil-sıqaqtıñ teñdessiz ädemi körinisi: örimi kelisken oqiğa, qwnarı mol körkem til, taytalasıp twrğan ne türli teñeu  sonıñ nätijesinde tögilgen külki bar ondağan öleñ-äñgimeniñ, p'esanıñ avtorı, anau «Tamaşanıñ» kindik atası, anau «Süzegen sözdiñ» («Leninşil jas»  «Jas Alaştağı») äkesi de şeşesi, altı alaşqa mälim, ataqtı Osekeñ  jaña jazıp jürgen jastarday imenşek edi, keudemsoğı joq-tı»,  deydi.

Biz jaqın künderi portalımızda O.Äubäkirovtıñ birneşe üzdik äñgimelerin jariyalamaqpız. Bügin solardıñ alğaşqısı jarıq körip otır. Endeşe satira sardarın eske tüsirip, onıñ mol mwrasınan sarqıt ala otırıñızdar, «abai.kz» oqırmandarı!

«Abay-aqparat»

Ospanhan Äubäkirov. Kilt

(äzil äñgime)

Gaz degen - jalqau jwrtqa taptırmaytın tamaşa otın boldı. Qara siriñkeni qarnınan tartıp jiberip, taqay qoysañ bolğanı, spirtşe janadı. Sosın qazanıñ pışaq qayrağanday qaynaydı. Köbigin qalqıp kel de, jata ber.

Eñbektep jürgen balanıñ bwtına anda-sanda bir üñilip qoymasa, äzilqoy iis şığarıp qoyatını sekildi, gaz peşke de mwrın aytaqtap jürmese, bögde iis şığarıp qoyadı eken.

Bizdiñ qazaqı mwrın sorpanıñ iisin sonadaydan sezedi ğoy. Bizdiñ üydegi bala-şağa bir küni sorpağa qosa qaptaldasıp jürgen bir iisti wstaptı. Biraq neniñ iisi ekenin eşqaysısı bilmeydi. Kömekke meniñ mwrnımdı şaqırdı. Men de jügirip kelip, mwrnımdı ilgeri-keyin pısıldatıp körip edim, şınında bögde iis jür. Biraq bwl ittiñ iisi me, älde idiñ iisi me, bizdiñ üydiñ mwrını ajırata almadı.

Ne de bolsa osı gazdıñ özinen kelgen päle bolar dep twspal jasadıq ta, ertesine osı gaz mekemesine telefon jügirttik.

- Älöu, gorgaz ba?

- Iä, gorgaz.

- Endeşe mäsele de - sol gaz...

- Iis şığa ma?

- Iä, iis şığadı.

- Neniñ iisine wqsaydı?

- Onı öziñiz kelip iiskep körmeseñiz, külimsi deuge bolmaydı, jılımşı deuge bolmaydı, äyteuir bir estimegen iis.

- Tüsinikti, adresiñizdi ayta qoyıñız.

Taqpaq aytqanday taqıldatıp aytıp saldım.

- Erteñ kisi jiberemiz, qañğıp ketpey üyde bireuleriñiz bolıñız.

- Apır-ay, bärimiz jwmıstağı jwrt edik...

- Endeşe kiltiñizdi kisisi bar körşileriñizdiñ birine qaldırıp ketiñiz. Kempir-şalı bar üy bar ma edi?

- Bar ğoy, biraq... Iis izdeymin dep kelgen kisiñiz iesiz üyde basqa birdeme izdep jürmey me?

-  Üyiñizde altın şaşılıp jatır ma edi?

- Apır-au, endi altın-kümis domalap jatpasa da, qaşıp-pwsıp jürip jinağan kör-jer bar ğoy.

- Sizdiñ kör-jeriñiz kimge kerek?

Bwlarğa keregi altın eken. Onday altın bizde joq. Al kör-jerge timese, kiltti qaldırayıq dep kelistik.

- Älöu, endeşe kiltti qarsımızda twratın qara şaldıñ moynına kigizip ketemiz.

- Qwp!

- Qwp bolsa, qwp!

Gorgazben qwptasıp bolğan soñ, balalardıñ basına bir oy keldi:

- Papa, televizor Moskvu lovit, a Almatu ne lovit. Davay, televizordıñ da kisisin şaqırayıq, - degen mwñ ayttı.

Oylap qarasaq, bwl da aqıl eken. Üydi aqırı iesiz qaldırğan soñ, bir adam şaqır, on adam şaqır - bäribir.

Üyde aqausız dünie joq. Anau su keletin kran tañ atqanşa mıñqıldap tamadı da twradı. Radioqabıldağıştıñ işinde bireu may şıjğırıp jatqanday, taza dıbıs joq, äkeñdi äñgirtip jiberedi. Osı «kökjötelderdiñ» bärine üşkirip dem sap ketsin dep tağı üş adam şaqırdıq. Bwlarğa da kilttiñ qara şaldıñ moynında ekenin eskerttik te, jön-jönimizge jöneldik.

Keşke qaray sürine jığılıp üyge kelsem, abır-dabır bolıp jatır.

Qaltañdap qarsı şıqqan bireu:

- Hozyayn joq, - deydi.

- Men hozyayn, - deymin.

- Ä, sälemetsiz be, joğarı şığıñız... Biz sizderdi kütip... kişkene...

- Kak eto kişkene? - dep men añ-tañmın.

Qızıl keñirdek bolıp aytısıp jatqan as üyge bwrılsam, älgindey qaltañdağan jigittiñ tağı talıstay üşeui otır. Jasa!

Tüpki üyde bireu söylep otırğanday bolğan soñ, köñilsiz bwrılıp solay barsam, köpten körmey ketken Läsker inişegim qızday bop özimizdiñ Almatıdan söylep otır. Jasa!!

Kabinetimde bireuler jürgen sekildi. Esigimdi aşıp qalsam, ömirbaqi may şıjğırıp jatatın «Jaydarman» degen radioqabıldağışım men bilmeytin bir eldiñ tilinde töpep jatır. Jasa!!!

Köñilim ornına tüsip, as üyge kelsem, älgi köp jasağır jaysañdarım abır-dabırdı doğarıp, soñğı qızıl şişasın teñ bölisip jatır eken.

- Keşiriñiz, mana ketip qalatın edik, kiltiñizdi osında qayda qoyğanımızdı bilmey, joğaltıp alıp, üyiñizdi iesiz tastap ketuge bolmadı. Sosın qarap otırğanşa dep mınaday... Eptegen gaz şığadı eken, sonı bitep... Mınalar da aqau-saqaudıñ bärin düzep... - dep şwbırtqan soñ, raqmetimdi ayttım da:

- Al endi, jigitter, «ötirik aytqan jerde köp jürme» degen, qazir äyel kelu kerek... - dep eskerttim.

Bwl eskertudi «jau keldi» dep tüsingendey tört jigit esikke bet aldı. Taudan tas domalatqanday törtinşi etajdan qwldilağan törteu bükil üydi dübirletip baradı.

Al «joğaltıp aldıq» dep jürgen kilti bauı salbırap esiktiñ sırtında twr. Jasa!

«Abay-aqparat»

2 pikir