Seysenbi, 22 Qırküyek 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 107374. Jazılğandar — 102064. Qaytıs bolğandar — 1699
Jañalıqtar 2013 0 pikir 1 Jeltoqsan, 2018 sağat 14:54

Mügedekterge memleket tarapı qanday jağday jasap otır?

Qazirgi tañda Qazaqstanda 674 mıñnan astam mügedek twradı. Mügedekter men olarğa kütim jasaytındarğa respublikalıq byudjetten järdemaqı qarastırılğan. Qazaqstanda jarımjan jandarğa memleket tarapınan tölenetin järdemaqınıñ mölşeri men olarğa qanday jağday jasalıp jatqanın jazamız, bügin.  

Qazaqstanda qanşa mügedek bar?

Qazirgi tañda Qazaqstanda 674,2 mıñ mügedek twradı. Onıñ 417,7 mıñı nemese 62%-i – eñbekke qabiletti jasta, 171,3 mıñı nemese 25,4%-i – zeynet jasında, 85,1 mıñı nemese 12,6%-i — 18 jasqa deyingi balalar.

Soñğı bes jılda mügedektigi bar adamdardıñ sanı 7,5%-ke köbeygen.

Eresekter arasında mügedektiktiñ keñ tarauınıñ negizgi sebepteri:

*qan aynalım jüyesi auruları;

*onkologiyalıq aurular;

*jaraqat.

Soñğı jıldarı Qazaqstanda balalar mügedektigi örşip baradı.

Negizgi sebepteri:

*tua bitken anomaliya;

*jüyke jüyesi auruları;

*psihikalıq auıtqular.

Mügedekter men olarğa kütim jasaytındarğa tölenetin järdemaqı

Balağa beriletin järdemaqı: kimge, qalay jäne qanşa tölenedi?

Qazaqstanda mügedekter men olarğa kütim jasaytındarğa respublikalıq byudjetten järdemaqı qarastırılğan.

Mügedektigi boyınşa memlekettik äleumettik järdemaqınıñ mölşeri mügedektik tobına, auru sebebine jäne eñ tömengi künköris deñgeyiniñ şamasına baylanıstı belgilenedi. Eñ tömengi künköris şeginiñ ösuine qaray järdemaqı mölşeri de jıl sayın wlğayıp otıradı.

Osı jıldıñ 1 qazanındağı mälimet boyınşa, qazir 508 700 adam memlekettik äleumettik järdemaqı aladı.

Mügedektigi boyınşa beriletin memlekettik äleumettik järdemaqınıñ mölşeri eñ tömengi künköris şegin tiisti koefficientke köbeytu arqılı esepteledi. Qazir elimizde eñ tömengi künköris deñgeyi – 28 284 teñge.

Jalpı jäne käsibi aurulardan, eñbekte mertiguden mügedek bolğandarğa:

*I top – 54 306 teñge (1,92 koef)

*II top – 43 275 teñge (1,53)

*III top – 29 416 teñge (1,04)

On altı jasqa deyingi mügedek balalarğa – 39 598 teñge (1,4)

Bala kezinen beri mügedek jandarğa:

*I top – 54 306 teñge (1,92)

*II top – 44 972 teñge (1,59)

*III top – 33 941 teñge (1,20)

Biıl 1 şildeden bastap memleket basşısınıñ tapsırmasımen kämeletke tolğan, bala kezinen birinşi toptağı mügedekterdi bağıp otırğan ata-analarğa nemese olardıñ qamqorşılarına qosımşa memlekettik järdemaqı tölenedi. Bügingi küni atalğan järdemaqı 10 mıñ otbasığa tağayındaldı, onıñ mölşeri – 29 699  teñge.

Jalpı, biıl mügedektigi bar adamdardı äleumettik qamsızdandıru men olarğa kömek körsetuge 302,8 milliard teñge qarastırılğan.

Mügedekterge qanday jağday jasalıp jatır?

*2010 jıldan bastap birinşi, ekinşi toptağı, özdiginen qozğala almaytın, arbağa tañılğan mügedekterge kömek retinde "Invataksi" qızmeti engizildi. Qazirgi tañda invataksi qızmeti parkinde mügedekterdi tasu üşin arnayı jabdıqtalğan 280-nen astam kölik bar. "Invataksi" mügedekterdi jwmıs nemese oqu ornına, medicinalıq mekemelerge, äleumettik sala nısandarına, äuejaylar men temirjol, avtovokzaldarğa jäne tağı basqa orındarğa jetkizedi;

* Jwmıs beruşilerdi mügedekterdi jwmısqa aluğa ıntalandıru üşin biıldan bastap jwmıs beruşilerdiñ mügedektigi bar adamdar üşin arnayı jwmıs orındarın jabdıqtauğa jwmsağan şığındarı subsidiyalanadı;

*Jergilikti atqaruşı organdar (äkimdikter) auır, ziyandı, qauipti eñbek jağdayları bar jwmıs orındarın esepke almay, mügedekter üşin jwmıs orındarı sanınıñ 2-4 procenti mölşerinde jwmıs orındarınıñ kvotasın belgileydi;

* Jeke käsipkerlikti, şağın jäne orta biznesti damıtu arqılı mügedekter üşin qosımşa jwmıs orındarı, äleumettik jwmıs orındarı qwrıluda;

*26 öñirlik telearnada jañalıqtar surdo-audarmamen qamtamasız etilgen;

*Mügedekterdi mindetti gigienalıq qwraldarmen qamtamasız etu norması eki ese (360-tan 730 danağa deyin) wlğaytıldı;

*Estu qabileti naşar 4 mıñ adam üşin ımdau tili mamanınıñ qızmet körsetu uaqıtı eki esege (30 sağattan 60 sağatqa) östi;

*Mügedektigi bar 55,2 mıñnan astam adamdı qazirgi zamanğı gadjettermen qamtamasız etu üşin oñaltudıñ tehnikalıq qwraldarınıñ tizbesi 32-den 55-ke deyin keñeytildi;

*Äleumettik qızmetter portalın engizu jwmısı bastaldı. Portal mügedekterge oñaltu qızmeti men qwraldarın jetkizuşilerdi öz betinşe tañdau mümkindigin wsınadı; *Mügedekter kez kelgen medicinalıq wyımda ambulatorlıq jäne stacionarlıq kömek aluğa qwqılı;

Bilim salasındağı mügedek balalarğa jasalatın jeñildikter

Qazaqstanda mügedek balalar basqa balalarmen birdey bilim aluğa qwqılı.

Qazirgi tañda balabaqşalarda erekşe bilim beruge qajettiligi  bar 27 mıñğa juıq büldirşin tärbie aluda. Onıñ 1000-nan astamı – inklyuzivti balalar.

Mektepterde erekşe bilim beruge qajettiligi bar 63 mıñnan astam bala oqıp jür. Olardıñ 27 mıñı inklyuzivti formatta oqidı.

Tehnikalıq jäne käsiptik bilim beru salasında 2500-den astam bala bilim aluda.

*Bilim jäne ğılım ministrligi mügedek balalar üşin 68 mamandıq boyınşa arnayı bağdarlamalar äzirlemekşi. Biıl 20 mamandıq boyınşa jwmıstar bastalıp ketti.

*Mektepter men kolledjderge jan basına qarjılandıru ädistemesine erekşe bilim beruge qajettiligi bar balalar üşin eki ese tölenetin koefficient qarastırılğan.

*Elimizdiñ 17 joğarı oqu ornında defektologiya mamandığı boyınşa bakalavriatqa grant sanı 250-den 400-ge deyin köbeydi. Alğaş ret magistraturağa 110, doktoranturağa 30 orın bölinip otır.

*Barlıq pedagogikalıq mamandıqtar boyınşa inklyuzivti bilim beru päni – mindetti.

*Alğaş ret pedagogikalıq kolledjderde korrekciyalıq dene şınıqtıru mwğalimi men mektepke deyingi logoped kvalifikaciyaları engizilip, osı jılı oqıtu bastaldı. Qazaqstanda bwğan deyin onday mamandar bolmağan.

*Tehnikalıq, käsiptik jäne joğarı bilim beru wyımdarında I, II toptağı jäne bala kezinen mügedek balalarğa bir payızdıq qabıldau kvotası arqılı granttar qarastırılğan.

*Köru, estu qabileti bwzılğan balalar joğarğı memlekettik şäkirtaqı aluğa qwqılı.

Abai.kz

 

0 pikir