Düysenbi, 10 Tamız 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 99442. Jazılğandar — 72523. Qaytıs bolğandar — 1058
Ädebiet 3443 6 pikir 8 Şilde, 2018 sağat 22:42

Arşın Nwrbaqıt. Tobılğı tüsti torı äuen

Sandıraqtau

Men seni küttim!
dürmegi mol baqşanıñ
eleusizdeu bwrışında twrıp -
Tañ atıp kele jatqanda.
Halıqtıñ nazarın audaramın,
Anda-sanda barabanımdı wrıp.
Tüsiniksiz qaraymın,
Aynalamdağı baqtarğa.

Bal arası wşıp jür,
Gülden-gülge qalıqtap.
Sen keler twsqa
qaraymın anıqtap.
Qwyqıljıta bwlbwl sayraydı.
Barabanımdı qattıraq wrğılaymın,
şabıttana şalıqtap.
Qayda älgi...

Aqwlpa bwlt mañıp,
jañbır sebelep.
Barabanıma qonıp-wşıp,
oynaydı köbelek.
Japıraqtardan
şaşılıp säuleler
jäynaydı töñirek.
...Äp-sätte mına kün qwbıldı,
Baradı jel üdep.
Qaydasıñ?

Swr twman twmşalap,
Qar jaua bastadı.
Ğayıp boldı lezde
köktemniñ aspanı.
Tabannan sız ötip,
qaltırap baramın.
Qaydasıñ qarağım?

...Japıraq jauıp,
Barabanımda qarlıqtı.
Jasıl qanat köbelek,
Jürek twsıma kep qalğıptı.
Sanduğaş sayrağan baqqa
qarğalar sañğıptı.
Gülderin üsik şalğan
gül satuşı
qarşaday qız aljıptı.

Men seni küttim!
Sonda da tapjılmay,
swrlanıp öñim.
Qaydasıñ begim?!
Kelmeytin boldıñ ba?
...Kelem dep
uäde bermegeniñdi,
Qalayşa wmıtqam?
...Qoy endi qaytayın.
Kün batıp baradı,
Jımiıp miıqtan.

Tobılğı tüstes torı äuen

Jamalıñ netken nwrlı edi! -
Eleusiz ğana
betkeyde ösken tobılğı.
Öñmeñdey kelip it mwrın,
Şırmap aptı-au jolıñdı.
Törkinine qarasaq,
Onıki de orındı.

Eleusiz ğana
betkeyde ösken tobılğı.
Qop-qoñır japırağıñ
öziñe qanday qonımdı.
Jürek twsıma basayın,
Äkelşi mağan qolıñdı.
Üstiñe jauıp qoyayın,
Şeşip alıp tonımdı.
Añsarıñmen jwparlı,
Alastayın jolımdı!

Qarağay-qayıñ dep jürip,
Bayqamaptım öziñdi.
Gülge arnaptım sezimdi,
Keşir albırt kezimdi.

Meni qayda salmadı -
Jiren sözdi qara öleñ,
Japıraq tüstes sarı äuen.
Öziñdi äreñ taptım-au -
Tobılğı tüstes torı äuen.
Bilik bolsa qolımda,
mına älemniñ betine,
Torı boyau jağar em!

Torı küy tıñdap,
Terbetip äri torı mwñ.
Torı qız bergen şäydi işip,
Tüs köriptim top-torı:
Eleusiz ösken tobılğı,
Orman boptı orınıñ.
Tobılğı tüstes tolğanıp,
Jaqsılıqqa jorıdım.

...Bwl endi jäy tüs qana!

 

Belgisiz külki

Tapıraqtap şauıp kele jatqanda,
Qoytorımmen şañdatıp.
Bayqausızda jalmanımnan tüstim,
Beymälim külki şalma atıp.

Bwrın qalay añğarmağam mülde
kirlegen jürekti.
Ornımnan jäylap twrıp kele jattım,
Qars ayırıp tünekti.

Belgisiz külki, qay jaqtan şıqtı?
Bağdarı jwmbaq.
Şaqırdı meni özine qaray
aqırın ımdap.

Köbelektiñ külkisi me eken?
Mümkin älde jılqınıñ!
Qarauılım bol, qalğıtpa mäñgi,
Ayqasa berse kirpigim.

Basqaşa bolar şäytani külki,
Säbidikinen de özgeşe.
Aytıp beruge tilim jetpeydi -
Jürekpen onı sezbese.

...Äne, alaswra şapqan bir top attı
omaqasıp qwlauda.
...Dauıssız, tüssiz beymälim külki,
Wlaspasa eken jılauğa!

 

... solay

It mwjığan jılqınıñ twyağı -
Bağzı bir bayan.
Bwldağı eskileu suret,
Täñirlik ayan.
Irıldasqan itterge qarap,
Jımiıp qoyam.

Sayın dalanı dürkiretip,
Jelmen jarısqan.
Erlerdiñ de qanatı boldıñ,
Ölgen namıstan.
...Däureniñ qayda pırağım?!
Twyağıñnan şañ wşqan.
Auızıñmen qws tistep,
Auızdıqpen alısqan.

Senbisiñ, Qambar ata näsili?
...sengisiz.
Basıñ qayda januarım?
...belgisiz.

Eh, it mwjığan jılqınıñ twyağı!
...bwl özi solay.
Oylauğa auır bolsa da,
Körermiz talay.
...twyaqtan bölinip tüsken
sınıq tağanı,
Aymalap jattı
tañğı bir aray.

 

Qaytu

Qarlı tau arasındağı köşten,
Adasıp qalğan töbet-
Öziniñ añğaldığına nalıp,
wlıdı kenet.

Aynala ımırt üyirilip,
Wytqıidı aqtütek boran.
Jeke bir üyşigiñ bolmasa da,
Qayda älgi jıp-jılı qorañ.

Qoñtorğaylau iesi mwnı,
Qayırılıp izdegen de şığar.
Älde basqa it tauıp aldı ma?
Qasqır kelgende sınar.

Bay auılınıñ tazılarına
ilesip neñ bar edi.
Seni joldan qaldırğan -
Maylı jiliktiñ älegi.

Aldıñ twman, artıñ mwz,
Al, endi sen netpeksiñ?
Qay ieñdi panalap,
Qayda sapar şekpeksiñ?!

...Eski jwrtqa tartarsıñ,
Nar täuekel bekinip.
Basqa qılar qayran joq.
Wlığanmen ökinip.

Köşten adasıp ketkeniñ de
Negizi - dwrıs boldı.
Tauıp aldıñ mine -
Tuğan jerge aparatın joldı.

Äytse de, iesiz qalğan jwrttağı,
Qorqaular siğızar ma?
"Boptı. Jolay özim sındı
adasqandardı jiıp,
tartayın sol bar tauğa!"

 

Qauışu

Jauğan qar ma? qar emes, jasıl şalğın,
Keler meniñ baladay asır salğım.
Azınağan ayaz bwl - saumal samal,
Sezinedi däl mendey añğarsa däl.
Jauıp jatqan qar emes - aq köbelek,
Mwnşa swlu älemge baq ne kerek?!
Wşıp jürgen qarğa ma? jañılıstıñ -
Qarlığaştar şattığımdı alıp wşqın.
Köl betine mwz qattı deysiñ mağan,
Mwz emes ol - örnegi sağınıştıñ!
Balalar jasap jürgen qar adamı -
Babam sındı meyirli qarağanı.
...Osınşa mahabbatpen köz salıp em,
Jalañaş ay jalt berip bwğınadı.
Qızıl-jasıl güldi wstap toñğan qolım,
Tım ızğarlı qardı wstap jılınadı!

 

Anağa sıylıq

"Şalıñ" ketip baqiğa,
Tağdır arttı salmağın,
Äkem bergen saqina-
Sausağıñnan almadıñ.

Sodan keyin anajan,
Külgeniñdi az kördim.
Eseygende wl men qız,
Janarıñnan jaz kördim.

Almağayıp kün qaldı,
Artımızğa qarasaq.
Alıp şıqtı bärinen,
Sendegi wlı parasat.

Öziñe arnap men bügin,
Zäulim saray salmadım.
Mwsılmandar añsağan,
Qajığa da barmadıñ.

Wyattımın şınında-
Baylıq desek baqıttı.
Sağan bere almadım,
Altın, gauhar, jaqwttı.

Esesine men sağan,
"Ğajap" körpe sıyladım.
Osı boldı qazirşe,
Azdı-köpti jiğanım.

"Karta" salıp körpeñe,
Tarttırdı ğoy japasın.
Üş nemereñ janıñda,
"Jwparlanıp" jatasıñ.
Tätti wyqığa batasıñ!

 

Oralu

Şulı tınıştıq pen nwrlı ünsizdiktiñ arasın bölip oraldım.

Kitaptıñ kiesi menen sözdiñ nalasın körip oraldım.

Jalğan wran men uayımşıl jürektiñ jarasın kömip oraldım.

Baq pen sordıñ da bayansızın sezip oraldım.

Özegimdi tauıp, özimnen bezip oraldım.

Köktemniñ keşikkenine özimdi jazğırıp oraldım.

Jınımdı qağıp, periştemdi de azğırıp oraldım.

Mölit etken bir tamşı jasqa da özimdi ayptap oraldım.

Batırday batıl, säbidey şalıqtap oraldım.

Tas müsinder men täñirdi ajıratıp oraldım.

Özim men özim jamırasıp oraldım.

Qayğığa sabırdı, baqıtqa arımdı biletip oraldım.

Jazımdı qarlı etip, qısımdı güldetip oraldım.

Jalğızdıqtıñ da daralıq ekenin tüsinip oraldım.

Jalqı jürekti janıma wsınıp oraldım.

Jılañqı qwsımdı keudemnen wşırıp oraldım.

Köleñkemniñ köbelekke saya bola almaytınına kürsinip oraldım.

Iä, men mına düniege türşigip oraldım, häm qwlşınıp oraldım!

 

Metafizika

Şalqaysañ börkiñ wşar bwl tauğa
qaray-qaray qanşama janar taldı.
Bel taldı. Köñil qaldı.
Osılay qasiretpen öte beruge tiisti emes qoy ömir mäñgi!

Kün mınau jerdiñ apşısın quırğan,
Keudeden jandı suırğan.
Üp etken jel joq, jañbırda jaumaytın siyaqtı juıqta.
Qaşanğı twra bermekpiz süyenip uıqqa.

Taudıñ etegindegi bizdiñ bayırğı mekenge,
jañbır jetpeydi taudağı elden.
Bwrında solay, qazirde, keleşekte de...
Äu basta jazmış solay bölgen.

Olardıñ quanışı men mwñın biz bilmeymiz,
olarğa de qızıq emes hal bizdiñ.
Osılay otıra bermekpiz be? köz jastı köldetip,
Ärine, sen de - jalqısıñ, men de - jalğızbın.

Tau basına telmirip qarağannan payda joq,
Bäribir ondağı altın saraylar köziñdi qarıqtıradı.
Aralıq jaqın bolsa da, körgenmen estimeydi olar.
Osınau därmensiz küyge eşkim de emes kinäli.

Bizdiñ de samal jelge keudemizdi aşıp,
aq nöserge şomılğımız keledi.
Sayasına alsa deymiz jasıl ormannıñ jelegi.
Qazirşe odan belgi joq.

Iä, äyteuir bir ötkinşi jañbır jauar.
Biraq, ol bizdiñ şöldi baspaydı.
Mına qapırıq pen jerdiñ şañın baspaydı.
Şemen bop qatqan köñilimizdi aşpaydı.

Qaraşı köbelekke, qonıp jür qurağan gülge,
osınıñ ölmey jürgenine tañım bar.
Bwlbwlşa qarğalar sayraydı.
Şölden qatalağan bizdiñ alıpsoq
taudağı arıstan tas müsinderge tisin qayraydı.

Qoy! endi, köz jastan jañbır jasayıq,
özgeşe tağdır jasayıq.
Auır bolsa da qanımızdı gülge qwyayıq.
Saludı üyreneyik, bwlbwldıñ dauısın, twlpardıñ şabısın - ekpininen jel soqtırayıq.
Osı bizge layıq.
Bwl mümkin bolmasa, tau bolıp üyilgen süyektiñ üstine,
eñ soñğı bireumiz şığıp, köbelekti tau basındağı mwnarağa qondırayıq!

Abai.kz

6 pikir