Särsenbi, 23 Qırküyek 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 107450. Jazılğandar — 102219. Qaytıs bolğandar — 1699
Talqı 3221 29 pikir 29 Naurız, 2018 sağat 14:01

Ministr: Halıqtıñ 83,1 payızı qazaq tilin erkin meñgergen

Qazaqstan halqınıñ 83,1 payızı qazaq tilin erkin meñgergen. Bwl 2017 jıldıñ qorıtındısı boyınşa şığarılğan mälimet. Mwnı Mädeniet jäne sport ministri Arıstanbek Mwhamediwlı Ükimet otırısında Ükimetbasına esep berip jatıp ayttı.

«2017 jıldıñ qorıtındısı boyınşa, memlekettik tildi meñgergen azamattar sanı 83,1 payızdı qwradı. Al üş til meñgergen eresek azamattar sanı 22,3 payız boldı», - dedi Ministr.

Biliktegilerdiñ işinde bıltırğa deyin bılq etpey jatqandarı bar edi. Mine, solardıñ ortalıq atqaru organdarında jwmıs isteytin 610-ı meşin jılında memlekettik til kurstarına barıp, arnayı sabaq oqıptı. Elimizdiñ barlıq öñirin eseptegende 89 til üyretu ortalığı bar eken. Sol aymaqtarda 58 mıñı däris tıñdağan.

Oğan qosa, bıltır 22 mıñ memqızmetker qazaq tilinen test tapsırıp, memlekettik tilge jüyriktigin däleldepti.

«2017 jıldıñ qorıtındısı boyınşa, is-qağazdardı memlekettik tilde jürgizu – 92 payızdı qwradı. QR Aqparat jäne kommunikaciyalar ministrliginiñ mälimetinşe, qazaq tildi BAQ kontenti 72 payızğa jetti», - dedi Arıstanbek Mwhamediwlı.

Bwl naqtı aqpar. Bwltartpas fakt. Qazaq tilin bilmeytin, bilgisi de kelmeytin kertartpalar, orısiyanıñ ormanına qarap oqıra tigen ögizdey möñireytin ölermender ötteri jarılıp ketse de şındığı osı. Bitti.

Biıl 26 aqpanda Prezident pärmen berdi. Aqparat jäne kommunikaciyalar ministri Däuren Abaevtı qabıldap, Ükimet te, Parlament te jwmıstı qazaq tilinde jürgizsin degen naqtı tapsırma berdi. Kördik. Esim-soyı elge belgisiz Aqorda jaqtağı köp şendi bir tünniñ işinde tilderin bwrap, söylem-sözderin qazaqşalap şıqtı. 27 jıl şeginde qazaq tiline qabaq şıtıp kelgen kelimsektildi älgiler äyay qızmetten ädire qalamız dep qorıqtı ma, äyteuir til sındırıp, ädemi jarasıp-aq, qalıp edi. Däu üydegi Dariğa qız «orısşağa eşkim şekteu qoyğan joq» dep joq jerden aydı aspanğa bir-aq şığardı. Dariğanıñ däridayı destik biz.

Prezident ayttı. Esterinen şığıp ketse dep eskerttik biz. Prezidenttiñ är jıldarda qazaq tili jaylı aytqandarın soqırğa tayaq wstatqanday qılıp tizip körsettik. (http://abai.kz/post/66843 ) Statistika mine tağı. Endi ne kerek?!

Tüyin. Statistika qazaq tilinde oqıp, söylep, jaza alatındar 83 payız deydi. Biz Qazaqstanda 5 payız bolsaq ta, negizgi wltpız. Bizdiñ tilimiz - memleket tili. Qazaqstanda twratın basqa wlt ökilderiniñ barlığı derlik osı tildi bilui kerek. Söyleui - mindet.  Söylemeydi degen söz – qazaq tilin memlekettik til dep moyındamaydı degenmen para-par. Bwl qılmıs.

Ökiniştisi sol, elimizde basım wlt bolsaq ta, sanımız artsa da biz özimizdiñ maqsat-mwratımızdı jüzege asıra almay kele jatırmız. Ärine, bizdi basqaruşılardıñ oylau jüyesi, sanası bwrınğı totolitarlıq rejimde  tärbielengen. Sol ideologiyağa qızmet etken sana. Ömir boyı körgen-bilgeni, täjirbiesi sol totolitarlı tärbie. Sol täsil.  Kommunistik partiyanıñ raykom, obkomınan şıqqandar bilik basında twrğanda bälendey özgeris bolıp ketui ekitalay. Ol üşin jaña wrpaq bilik basına kelui kerek.

Bizdiñşe qazaq tiline qırın qaraytındar - mariginaldanğan biznes-elita men sayasi elita. Öytkeni olar üşin qazaq tiliniñ dominant til bolğanı qauipti.

Joğarıdağı statistikadan kördik: halıq qazaqılandı. Bilim salası qazaq tiline üstemdik berdi. Aqparat qazaqşa söyledi. Prezident te jıl sayın qazaqşa söyleñder dep pärmen berip keledi. Söylemey otırğan, söylegisi kelmey otırğan kim sonda?.. Biliktegi az top qana.

Nwrgeldi Äbdiğaniwlı

Abai.kz

29 pikir