Beysenbi, 6 Tamız 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 94882. Jazılğandar — 67031. Qaytıs bolğandar — 1058
Söyle, suret 4337 5 pikir 18 Qañtar, 2018 sağat 11:08

Qazaqtıñ foto-tarihı

FOTOOB'EKTIVTE: ÖLKENİÑ ÖTKENİ...

Fotoöneri – fotografiyanıñ körermenge äser etetin barlıq mümkinşilikterin paydalanu negizine qwrılğan körkem şığarmaşılıqtıñ bir türi. Fotoöneri tarihında fotografiyanı oylap tabuşılar men negizin saluşılar qatarına J.N.N'eps, L.J.M.Dager (Franciya) jäne U.G.F.Tolbot (Angliya) sındı önertapqıştar esimderi aytıladı.

Qazaqstanda fotoöneri HİH ğasırdıñ 2-şi jartısınan dami bastadı. Biraq bwğan deyin işinara fotoğa alğaş tüsuşiler qatarınan Jäñgir han men onıñ zayıbı Fatimanıñ (1840), Ş.Uälihanovtıñ (1847), Qwnanbay men onıñ kişi äyeliniñ (1853) esimderi belgili. Bwl fotolar kezinde ärtürli tarihi basılım betterinde jariyalanğanı belgili. Fotoöneri Qazaqstanğa arnayı saparmen kelgen  Resey jäne şet el fotograftarınıñ küşimen jergilikti twrğındardıñ ömiri men twrmısın beyneledi, jeke adamdar men otbasılıq portretter türinde öris aldı. Sol kezeñde Orınbor, Ombı, Semey siyaqtı qalalarda jekemenşik fotosalondar men fotopavil'ondar jwmıs istedi.

Qazaqstanda jwmıs istegen fotograftardıñ tuındılarında sol kezdegi qala alañdarı men köşeleri, üyleri men köpir qwrılıstarı, bazarları men ashanaları, auıl men qalanıñ qaynağan ömir-twrmısı öz körinisin tabuımen qwndı. Bügingi künderi mwnday tarihi fotosuretter elimizdiñ ölketanu muzeyleri qorlarında saqtaulı. Olardıñ ob'ektilerine HH ğasırdıñ basında eñbek adamdarı men olardıñ şaruaşılıq, käsiptik, mädeni, oqu-ağartu  isi men daladağı ömiri ilindi. Reseylik fotograftar halqımızdıñ qoğamdıq, sayasi-äleumettik, ömir-twrmısı turalı köptegen tanımdıq tuındılar qaldırdı.

Tuğan ölkemizge qatıstı sonday foto-suretter Resey memlekettik tarih arhivi (Sankt-Peterburg) qorında saqtalğan. Atalğan arhivte jwmıs jasağan kezimizde tapqan ölkemizge qatıstı fotosuretterdi nazarlarıñızğa berudi jön kördik.  Sonımen  fotoob'ektivtegi ölkeniñ ötken tarihına köz jibersek...

Köringen sonadaydan Gur'evim

Bastauın HVİİ ğasırdıñ 40-jıldarınan alatın Gur'ev qalası patşa ükimetiniñ ölkemizdiñ mol baylığın ielenuine, Resey imperiyasınıñ ekonomikasın jaqsartuına igi ıqpalın tigizdi. Sol kezeñde-aq Gur'ev qalası sauda ortalığına aynaldı. Qalanıñ geografiyalıq ıñğaylı jağdayı Kaspiy teñizi men Jayıq özeni arqılı sumen sauda qatınasın jasau tiimdi boldı. Gur'ev arqılı Astrahanğa balıq, uıldırıq, mal önimderi t.b. tauarlar tasılğan. Qalada HH ğasırdıñ basında bir-eki qabatı ağaş jäne kirpişten üyler salındı. Atırau qazaqtarı qala bazarına tört tülik maldarın satqan.

 Jaylauda

 

Qalağa jaqın Plotovin kemejayı

 

Gur'ev. Jayıq özeni

 

Gur'ev. Teñizde jüzu uçilişesi

 

Plotovin aylağındağı üyler

 

Gur'ev. Uıldırıq dayındaytın jağalau

 

Gur'ev. Şirkeu

 

Gur'ev. Türme üyi

 

Gur'ev. Jayıq jağalauı

 

Plotovin aylağı

 

(jalğası bar)

Aqqali Ahmet, H.Dosmwhamedov atındağı Atırau memlekettik universitetiniñ professorı, tarih ğılımdarınıñ doktorı

Abai.kz

5 pikir