Senbi, 4 Säuir 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 525. Jazılğandar — 36. Qaytıs bolğandar — 5
Qwyılsın köşiñ 4806 12 pikir 27 Mausım, 2017 sağat 09:32

Zauıtbek Twrısbekov. «Men köp söylemeymin, istiñ adamımın»

Bir kezderi törtkül düniege tarıday şaşılıp ketken milliondağan qazaq ata jwrtı täuelsizdik alıp, kök bayrağın jelbiretkende jüregi jarılarday quanıp edi. Endi qaytsın, bir kezderi kindik qanı tamıp, qasietti topırağına aynalğan jerge oralatınına qwlay sengende bwrınğı quğın-sürgindi bir künde wmıtıp, wlı köşti qasietti qara şañıraqqa qaray bwrğan. Ras, alğaşqı kezde beri qaray bet bwrğan qandastarımızdı qwşaq jaya qarsı alıp, bauırlarğa degen iltipat tanıtıp, qazaqtıñ keñ jaylauına ornalastırğan.

Tek bir ättegenayı, endi ğana bastalıp, soñı jaqın arada tausıla  qoymas degen bekem senimge selkeu tüsti. Armanın arqalap, senimin serik etken atalastarımızdıñ köşi osıdan jeti jıl bwrın nege ekeni belgisiz birjolata toqtap qaldı. Özimizdiñ ata jwrtımızda nebir näubättiñ kesirinen özge jwrttan azşılıqqa wşırap, ärkimge bir jaltaqtap jürgen beyşara küymizden bir qwtqarsa ana jaqtağı qalıñ qazağım kelip köñilimizdi ornıqtırıp, eñsemizdi köteremiz be degen ükidey ümitimiz birjolata jelge wştı. Bwğan neşe türli adam aytsa sengisiz düdamal sıltaular qaptap ketti. Eñ alğaşqı auır soqqı  «Oralman» märtebeli ağayınğa Qazaqstan Respublikası azamattığı 5 jılğa deyin berilmeytin qatañ şeşim qabıldanğanı boldı. Endi mwnı az deseñiz, şetten keletin ağayındardan onıñ sottı bolğan, bolmağandığı turalı anıqtama äkelu turalı eşbir negizsiz talap köşimizdiñ birjola sarqıp tastaytının boljau qiın emes. Öytkeni şetelder, äsirese Qıtay jwrtı mwnday anıqtamanı beruge onşa qwlıqtı bolmay şıqtı. Qısqası, ol jaqta bizdiñ köşke birjolata tosqauıl qoyıldı.

Osıdan keyn aşıq aytılmasa da endi oralmandardıñ mwñın şağıp, olardıñ qiın jağdayın jazıp körsetu de kürt  tiıldı. Birdi-ekili gazetter bolmasa, qalğandarı bwl taqırıpqa auız da aşqan joq. Al sol twsta Qıtayda twratın qandastarımızdıñ elimizge keluge neşe türli şekteu qoyılğanı, olardıñ tölqwjattarın tartıp alğandığı, odan qaldı elimizge kelgen qandastarımızğa berilgen ıqtiyarhattıñ da alınıp qoyğandığı, mine osılayşa körşimiz tarapınan qandastarımızğa sayasi qısım jasalıp jatqandığı, obalı ne, talay BAQ-tarda az jazılğan joq. Tek bir ökiniştisi, Abay ğwlama aytpaqşı «bayağı jartas, bir jartas» küyinde qala berdi.

Onı aytasız, tipti keybir ğalımsımaqtar mwnday jağdaydı özderinşe aqtap ta jattı. Olardıñ özderinşe topşılauınşa Qıtaydan kelgen qazaqtar men wyğır ağayındar mwnday qajetti qwjatttar alğannan keyin Qıtaydıñ sayasatına qarsı «Şığıs Türkistan azattığı» degen wyımğa barıp qosılatın körinedi. Al keybir jastarımız Siriyadağı qırğınğa qatısuğa asığadı eken. Eşbir ayğaq ne bwltartpas däleli joq osınday «tise terekke, timese bwtaqqa» dep jobalap aytıla salğan söz keybireulerdiñ qoltığına su bürkip, wlı köşke degen qarsılığı üdete tüskeni sözsiz. Mwnday jağdayğa közimiz üyrenip ketkendigi sonşalıq, Düniejüzi qazaqtarı qauımdastığı törağasınıñ orınbasarı bolıp attay on üş jıl otırğan Talğat Mamaşev degen azamatımızdıñ öz söziniñ bir kezeginde «Oralmandardı wrğanım bar» dep aydı aspanğa bir-aq şığarğandığına da tañ qalmadıq. Al osı jaqında ğana Astanada Täuelsizdik sarayında ötip jatqan Düniejüzi qazaqtarınıñ V qwrıltayında Mamaşevten pikir bilmek bolğan tilşiler qauımına «basımdı auırtpañdar» dep kelte qayırdı da, jönine kete berdi.

Ol kisiniñ jönine ketkendigi sauap boldı. Mamaşevtiñ on üş jıl boyı mıñdağan, tipti milliondağan oralmandardıñ jan ayqayına qwlaq aspağandığın, söyte twra jılı ornınan ayırılğısı kelmegendigin tüsingen bolar Elbasımız, osı qauımdastıqtıñ törağası Nwrswltan Nazarbaev onı qızmetinen bosatıp, onıñ ornına el auzına igilikti isterimen ilikken Zauıtbek Twrısbekovtı tağayındadı. Atalmış qwrıltaydağı eldi eleñ etkizer şaralar qabıldanıp, köşi-qonnıñ kürdeli mäseleleri şeşiletindigi turalı aytılğanda quanbağan jan qalmağan bolar. Astanağa köz tikken jandardıñ barlığınıñ da töbesi kökke bir eli jetpey qalğanday edi. Bwğan sebep tolıp jatır. Mäselen, eñ aldımen mwnda Elbasınıñ tikeley qoldauımen «Otandastar» qorı qwrılıp, şettten kelgen ağayındardıñ qoltığınan demep jiberetindey jwmıstar atqarılıp, köpten beri qordalanıp qalğan qiın tüyinder şeşilmek. Mwnımen qatar bayağıdan beri oralmandardıñ ayağına kisen salıp, adımın aştırmay kelgen «sottalmağandığı» turalı anıqtama degen päle birjolata alınıp qalmaq. Bwl degenimiz şekaranıñ arğı betinde eline degen sağınıştan sarğayıp jürgen otandastarımızdıñ aldınan aqjoltay aşılmaq. Mıñdağan jandar mwndağı tuıstarımen quana qauışıp, tuğan jeriniñ topırağına täube etpek. Tağı bir eleñ etkizer jaqsı jañalıq, şettegi qandastardıñ balalarına beriletin 2 payızdıq oqu grantı endi eki esege köbeymek.

Sonımen «Toğız auız sözdiñ tobıtay tüyini» şeteldegi janı jaralı qandastarımızdıñ jağdayı anağwrlım jaqsarıp, qoldan jasalınğan talay kedergi alınıp qalmaq. Kidirip qalğan köş endi üdere kötirilmek. Alıstan sağınıp kelgen qazaq bauırın ğana emes, bauırmaldığın da tappaq.

Tağı bir jayttı aytpay kete almadıq. Qwrıltayda orınbasarlıqqa jañadan saylanğan Zauıtbek Twrısbekovtıñ qısqa da nwsqa sözi köpşilikti bey-jay qaldırmağan sekildi. «Ülken senimge köp rahmet. Bwl qızmet är qazaqqa bölek dünie. Men köp söylemeymin, istiñ adamımın. Erteñgi küni bärin ispen däleldeymin» degen sözi köpşliliktiñ köñiline nıq senim wyalatqanday.

Kezinde qanşama qandfı qırğınnan şeteldi panalağan otandastarımız eşbir ıñ-şıñsız eline oralıp, qwttı qonısın tauıp, sarğayğan sağınışın basıp, quanış qwşağına  bölenip jatsa, bwl bizge de baqıt, bizge de süyiniş.

Jaybergen Bolatov

Abai.kz

 

 

 

12 pikir