Jeksenbi, 9 Tamız 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 98701. Jazılğandar — 72273. Qaytıs bolğandar — 1058
Jañalıqtar 6635 23 pikir 27 Säuir, 2017 sağat 22:46

"Samwrıq-Qazınada" tauıqtıñ miınday mi joq eken

"Baydıñ asın bayqws qızğanıptınıñ" kerin keltirgeli otırğan joqpız. Memlekettik aktivterdi uısında wstap otırğan "Samwrıq-Qazına" äl-auqat qorı qazaqtıñ taban aqı, mañday termen tapqan qarjısın oñdı-soldı şaşuın toqtatpaptı. Bir ğana jıldıñ işinde "keldi-ketti" keñesşilerdiñ qaltasına şamamen 27 milliard teñgeni salıp berip, "endi mağan ne isteysiñ?" degendey kisimsip otırğan körinedi.

Bwl aqparat jariyalanğan soñğı künderde birtalay el şulap, narazılığın bildirip jatır. Olardı da tüsinuge boladı.

27 million bolsa, "ä boptı" der edi. 27 milliard degeniñiz basıñızdı aynaldırıp, jüregiñizdi lobıtatın soma ğoy. 27 milliardqa qanday keñes aluğa boladı? Onday altınmen aptalıp, kümispen qamtalğan keñesti bir tıñdau işerge as, kierge kiim taba almay otırğan qara halıqqa bwyırmas. Al, bwyırtqandardıñ sol aqıldı paydalanıp, "kündi batıstan şığarıp, şığıstan batırğanın" äl-äzir esti qoymadıq. Soğan qarağanda bir aqiqattıñ beti aşılğan siyaqtı.

"Samwrıq-qazınalıqtar" özderiniñ qay därejede aqımaq ekendikterin 27 milliard teñgeni şaşuımen tolıq däleldedi. Qazaq mwndayda "sende tauıqtıñ miınday da mi joq eken" dep jatadı.

Sondıqtan, "tauıq mi" "samwrıqtardı" ayau kerek... Biz bwğan deyin aqımaqtıqtıñ şegi bolar dep oylauşı edik. Bolmaydı eken.

Mäselen, jılda "memlekettiñ byudjetin ünemdeñder" dep şırıldaytın Elbasınıñ aqılı "Samrwq-Qazınağa" äser etpegeni me? Bügingindey dağdarıs alqımnan alğan twsta aqıldıñ ülkeni osı bir "memlekettiñ byudjetin ünemdeñder" degen bir auız sözdiñ işine sıyıp ketip otırğan joq pa? Mwnı bir deñiz.

Ekinşiden, zamannıñ zañğar twlğası Elbasıdan "samwrıqtıqtar" keñes swrasa, 27 milliardtı şığındamay-aq , tegin aqılğa qarıq bolar edi. Şetelden arnayı aldırğan aqılmandar Elbasıdan köp biledi deytinder bolsa, onı da aytsın!

Üşinşiden, Qazaqstannıñ kez-kelgen är saladağı bilikti mamanı 1 mln. teñgege bir jıl boyı keñes beruge dayın ekenin "samwrıqtıqtar" nege oylamağan? 27 milliardqa 27 milliard ret aqıl tıñdauğa boladı. Osını oylağan kezde kökeyimizge "Olar osınşama aqıldı bir jıldıñ işinde qalay tıñdap ülgergen?" degen swraq tığıldı.

Törtinşiden, 27 milliard degeniñiz elimizdegi 270 mıñ adamnıñ (ortaşa jalaqı 100 mıñ dep alsaq) bir aylıq tabısı. 270 mıñ otbasın aştan qaldırıp, aqıldı bolıp almaq bolğandardı qalay da jazalau kerek sekildi.

Besinşiden, bwl aqşağa üysiz jürgen 2700 otbasığa (bir baspananı 10 mln. teñge dep eseptep otırmız) baspana äperuge boladı. Demek, "Samwrıq-Qazınanıñ" basşıları men qızmetkerleri keñes alsın dep, 2700 otbası baspanasız qalıp otır.

Altınşıdan, qazir Qazaqstannıñ sırtqı qarızı 10,9 trln teñgeden asıp ketti. 110-nan asa memleketke bereşekpiz. Bwl aqşamen sol memleketterdiñ tım qwrığanda bireuiniñ qarızın jabar edik. Jappasa da, qarızdıñ bir böligi qaytar edi.

Jetinşiden, "samwrıqtıqtar" äli qanşa aqşanı jelge wşırarı bir Qwdayğa ayan. 2017-2019 jıldarı (memlekettik qarızdı azaytu maqsatında) Qazaqstanda byudjet tapşılığı bolatının sarapşılar aytıp jatır. Byudjet tapşılığı qısqan twsta "Samwrıq-Qazınanıñ" "aqımaqtana" qaluı neniñ belgisi?

Ärine, swraq köp. Jauap joq. Osı orayda biz 27 milliardtıñ jayın ğana aytıp otırğanımızdı eskertemiz. 2016 jılı "Samwrıq-Qazına" äkimşilik şığındar üşin 345 mlrd teñge jwmsağan (27 milliard osınıñ işinde). Mwnı joğarıdağıday esepke salsaq, wyqımız bwzılar. 

Bizdiñ ğana emes, külli qazaqtıñ wyqısın sansız nöldermen bwzğan korğa kim tejeu qoymaq?

Şäriphan Qaysar

Abai.kz

23 pikir