Jwma, 25 Qırküyek 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 107590. Jazılğandar — 102323. Qaytıs bolğandar — 1699
Bilik 3951 0 pikir 30 Qaraşa, 2016 sağat 11:51

Älemge, Ğarışqa, Bolaşaqqa jol aşqan Twñğış!

«Wlı Dala wlağattarın» oqığannan keyin osı bir twjırımğa kelgen edik

El Täuelsizdigine – 25 jıl! Alayda, jer tösiniñ kindiginen köterilgen zımırannıñ äp-sätte, tipti közdi aşıp, jwmğanşa ğarış keñistigine şığatın bügingi şapşañ zamanı üşin bwl jiırma bes jıl da sol qas-qağımdıq sät. Alayda tarihtıñ osı bir asa qısqa merziminde Qazaqstannıñ halıqaralıq arenadağı ornı, bedeli men abıroyı dünie qwrılığındağı talayğı bir ejelden qalıptasıp, erteden quattı memleket bolıp ornıqqan elderden kem tüsip otırğan joq.

Elbası Täuelsizdigimizdiñ 25 jılında Qazaq elin bir ğasırdıñ enşisine de sıya qoymastay tarihi joldan alıp ötti. Qazaq eli dünieniñ tört bwrışına eñ äueli Nazarbaev esimimen, Nazarbaev kelbe­ti­men tanıldı. Nazarbaev qazaq eli üşin Älem­ge, Ğarışqa, Bolaşaqqa jol aşıp berdi!

«Egemen Qazaqstan» gazetinde jariya­lanğan Elbasınıñ «Wlı Dala wlağattarı» tolğauın qazaqtıñ Täuelsizdigin alıp ber­gen, sol Täuelsizdiktiñ wlı jügi el mwra­tın tarihtıñ asa bir kürdeli kezeñi­niñ qaynap jatqan twrlausız sayasatınıñ salqınına wrındırıp almay, dauılı men dauına tütetpey, oğına aldırmay, qasın dos etip, jauın janınan tapqızıp, wltın wlıqtap, eñsesin köterip, esik­te qalğan basın törge süyrep, ölgenin tiril­tip, öşkenin jağıp, söngen sananı jañ­ğırtıp, tületip Älemge, Ğarışqa, Bola­şaqqa jol aşıp bergen jäne de öz halqınıñ bağına bitken Nwrswltan Nazarbaev sındı adamzattıñ asıp tuğan bir perzentiniñ sayasatker retindegi ğana emes, adami parasattılığınıñ wlağatı dep tanıdıq ta, sol tüygen oyımızdıñ bir parasın qağaz betine tüsirdik.

 

«Uaqıttıñ betine wyalmay tura qaray alamız!»

 Biraq eñ ülken küş qaru emes – tatulıq. Tatulıqtı swrap ta, satıp ta ala almaysıñ. Onı sayasi köre­gen­dik­pen ğana qalıptastıruğa boladı. Täuel­sizdigin endi ğana alıp, öşkeni janıp, ölgeni tirilip otırğan alageuim şaq­ta el işindegi tınıştıqtı biz osı­lay qalıptastırdıq. Demek, biz ta­tulıq, birlik attı biregey jasam­pazdıqqa süyengen elmiz.

Nwrswltan Nazarbaev,

«Wlı Dala wlağattarı»  oy tolğauınan.

(«Egemen Qazaqstan»,

2 qaraşa, 2016 jıl)

Elbası el Täuelsizdiginiñ 25 jı­lın­da köpetnostı memleket qalıptas­tırıp, qazaqstandıqtar bir maqsat, bir müdde üşin birlik pen ıntımaqtı jağdayda ömir sürip, eñbek etudi üyrenip, älemge ülgi körsetip otırğan elmiz!

Oqıtarı men toqıtarı da bar, sonımen birge, ökinteri de bar köne tarihtıñ eski qolamtasın qayıra ürleudiñ endi qajeti de bola qoymas. Ötkenge salauat aytıp, keler künderimizdiñ qayırı men jaqsılığın tileyik te, wlı isterge wmtı­layıq. Qaşan bolsın öziniñ jeke ömirinde de, memlekettik sayasatta da «ön­bes daudı öspes wrpaq qana quar» degen qazaqı dana­lıqtı janına serik etip kele jatqan Elbasınıñ «Wlı Dala wla­ğat­tarındağı» jan men ar taza­lı­ğınıñ arqauın jalğap twrğan danalı­ğı­nıñ bir para äñgimesin oyğa saldıq, eledik, ek­şe­dik, sabaq bolar köp jaydı köñilge de tüydik.

Daralap aytar bolsaq, Twñğış Prezidentimiz «sayasattıñ eñ bastı wsta­nımı – birlik» bola alatındığın zerdeli zeyinimen kökeyine toqi bildi de, Qazaqstannıñ işki sayasatın ıntımaqqa ıñğaylandırdı. «Birligi jetken el ozadı, birligi ketken el tozadı» degen sözdiñ sorabın döp basıp aytqan halqımız. Birlik – bizdiñ barlıq jeñisterimizdiñ qaynar közi. Birlik bar jerde – tirlik bar. Osını ärdayım jadımızda wstauımız kerek. Ata tarihımızdıñ twjırımdarın este wstap, şejire bolıp aytılar wlttıq wlağattı, tarihi aqiqattı jas wrpaqtıñ jadına mıqtap siñiruimiz qajet. Jas wrpaq jüregine sonda jol tabamız, sonda ğana bolaşağına bağdar bere alamız», – degen Nwrswltan Nazarbaevtıñ («Wlı Dala wlağattarı («Egemen Qazaqstan», 2 qaraşa, 2016 jıl) bwl payımında bizdiñ eldiñ bolaşağınıñ tağdırı wştasıp jatır der edik.

«Meniñ bar tilegim de, zar tilegim de eldiñ birligi men tınıştığı» dep Täuelsiz memleket qwrudıñ alğaşqı küninen bastap birlik attı adami wğımdı barlıq qazaqstandıqtardıñ sanasına siñire bilgen Elbası sol birlikti alın bas qamal dep tanıdı. Solayı solay boldı. Bizdi bügingi biigimizge de, bügingi abıroyımızğa da Elbasınıñ osı birlik attı wstanımı jetkizdi.

1992-şi jılı Täuelsizdigimizdiñ bir jıldığına arnalıp ötkizilgen Qazaqstan halqı forumında Elbası Qazaqstan halqı Assambleyasın qwru mäselesin ayta kelip, ayağın endi-endi basa bastağan azat­tı­ğımızdıñ tağdırşeşti bir qadamın jasağan da bolatın. Mine, sol Assam­bleya Nwrswltan Nazarbaevtıñ 1995-şi jıl­ğı 1 naurızdağı Jarlığımen Prezi­dent janındağı keñes qwrılıp, ol aqıl­dasuşı bir jüyege aynaldı. Bwl qazirgi ua­qıtta köpetnostı memleket qwrudıñ älem­dik täjiribesine aynalıp otır jäne de As­sambleya qabıldağan «Qazaqstannıñ el bir­ligi» Doktrinasınıñ tarihi mäni özi­niñ qwndılığın eşqaşan joymaq ta emes.

Almatı – Elbasınıñ mäñgilik jürek äni! Almatı – Elbasınıñ ärdayım janın jılıtıp, köñilin terbep twrar tal besigi! Öziñniñ tuğan eliñ men tuğan jeriñdi süyudiñ tamaşa ğibratınday bolıp estiler «Biz Alataudıñ bauırındağı Almatığa sıya almay emes, Almatını qiya almay ketip baramız» degen Elbasınıñ(«Euraziya jüreginde», 19-bet.) osı bir auız sözinde el Täuelsizdiktiñ tal besigine aynalğan Almatını ardaq­tau­men birge, san ğasırlar boyı arman bolğan Täuelsizdigimizdiñ bügingi jäne bolaşaqtağı tağdırı üşin astananı Sarıarqanıñ sayın dalasındağı Esildiñ boyına äkelu kerek edi. Täuelsizdiktiñ tağdırı halqımızdıñ tağdırı! Alayda, qirap ta küyrep qalğan ekonomikası bar sol kezdegi Qazaqstannıñ jağdayında el astanasın köşirudiñ özi aqılğa da sıymağanı anıq. Elbası köñil tüysigine saldı. Oylandı, tolğandı. Aqırı talas­tı san aluan pikirlerge de qaramastan batıl qadam jasadı. «Boranı wlığan, ayazı qaqağan Arqağa barsın, özi de keyin qaytıp keler» degen säuegeylerdiñ aytqanı kelmedi. Nazarbaevtıñ aytqanı ayna-qatesiz boldı da, bügingi Astana ornıqtı, törtkül dünie süysinip otırğan bügingi jaña qala Astana salındı.

«Elordanı Otanımızdıñ ortalıq böligine köşirudiñ asa mañızdı strate­giya­lıq, sayasi-äleumettik, qoğam­dıq-ruha­niyattıq mañızı dau tuğızbay­tın şındıq edi» jäne de «Al astananı köşiru – qalıptasqan tarihtı zaman talabına say jañaşa jazıp, bwrınğı wstanımğa basqaşa tıñ paraqtar qosu degen söz» («Wlı Dala wlağattarı. («Egemen Qazaqstan», 2 qaraşa, 2016 jıl) Elbasınıñ osı bir payımdı pikirleri oylağan janğa endi aytu jeñilirek şığar. Al, astananı köşiru men jañadan salu bastalğan sonau 1997 men 1998 jıldar el tağdırı qıl üstinde twrdı deytindey öte bir qiın da auır kezeñ bolğandığı wmıtıla da qoymas.

Elbası köregen de batıl, erik pen jigeri mol, qaytpas qaysarlığımen Qazaqstannıñ şınayı qolbasşısı bola bildi. Tarihtıñ san audarılıp tüsken şañınıñ astına kömilip, ğasırlar boyı üni şıqpay kele jatqan qazaqtı älemdik tarih sahnasına alıp şıqtı. Astananı qwr salıp qana qoymay, Nwrswltan Nazarbaev täuelsiz Qazaqstannıñ Astanasın HHİ ğasırdıñ älemdik tarihın jasauşı Astanağa aynaldırdı! Oğan kuä – 2010-şı jıl! Europadağı qauipsizdik jäne ıntımaqtastıq wyımınıñ (EQIW) Astana Sammiti älemniñ 56 damığan deytin memleketteriniñ basın qossa, bwl Täuelsiz Qazaqstannıñ abıroyın aspandatıp asqaqtattı. Ärine, älemde Cammit ötkizuge äbden jarap ta twrğan nebir äydik astanalar köp te, nebir astanalar da bar! Biraq älemde Nazarbaev bireu ğana! Ol – qazaqtıñ mañdayına jazğan, bağına bitken bizde ğana bar Nazarbaev! Iä, älemde özge de prezidentter bar! Alayda, Wlı Dalanıñ bir wlı perzenti Nwrswltan Nazarbaev adamzattıñ jaña däuiriniñ sayasi düniesi men kelbetiniñ tübirinen özgeruine öz ülesin qosa kelgen jäne de Nwrswltan Nazarbaev bir wlttıñ, bir memlekettiñ müddeleri ayasında ğana şektelip qalmay, jalpı adamzattıñ müddesin oylay kelgen öziniñ adal nietti danalığımen daralana kelgen planetarlıq Twlğa bolatın!

Bir ğana qazaq dalasına qırıq jıl boyı qırğın salğan, bükil adamzattı ürey men qauiptiñ uısında wstap kelgen Semey yadrolıq atom poligonın jabuı jäne de Nazarbaevtıñ yadrolıq qarusız älem qwrudağı batıl äri adami bastaması qazir «Älem. XXI ğasır» manifesine wlasıp, ol Birikken Wlttar Wyımınıñ Qauipsizdik Keñesiniñ bas qwjatı retinde basşılıqqa alınsa, Elbasınıñ «Uaqıttıñ betine wyalmay tura qaray alamız!» deui äbden orındı!

Elimizdiñ de, onıñ bügingi de keler wrpaqtarınıñ da älem aldındağı jüzi aşıq ta jarqın bolğanğa ne jetsin?! Elbası älemge de, bolaşaqqa da barar jolımızdı sabırlı sayasatımen salıp berdi. Bizdiñ ärqaysımız sol uaqıttıñ betine wyalmay tura qaray alatındığımızben baqıttımız!

 

«Alla – adal niette, jüregiñdi taza wsta!»

Alla da, iman da – jürekte. Eñ aldımen, jastar jüregin taza wstauı qajet… Jastarımızğa aytarımız: öz diniñdi qadir twt, ögey dinge bas wrma. Ärine jas kezde elikteu basım boladı. Biraq jat dini ağımğa elikteu, eligu qauipti ekenin wmıtpağan jön!

 Nwrswltan Nazarbaev,

 «Wlı Dala wlağattarı»

(«Egemen Qazaqstan»,

 5 qaraşa, 2016 jıl)

 Elbası el Täuelsizdiginiñ 25 jılında Astana qalasında 2003-şi jıldan bastap bes ret adam balasınıñ özi de, onıñ dini de jaralğalı sol älemdik jäne dästürli dinder liderleriniñ forumın ötkizip, örkenietter toğısı kezinde jahandıq jaña qaterler boy kötere bastağan twsta türli dinderdiñ izgiligi men jasampazdığın, ğasırlar boyğı Qwday sözin bitimgerşilik pen kelisimniñ pärmendi de ıqpaldı qwralı retinde paydalanuğa jasağan sauaptı isi adamzat tarihınıñ wlı oqiğalarınıñ biri edi.

 Alasapırandı zamannıñ ökpek jeli bizdi de betimizden qaqpay qalıp twrğan joq. Älemniñ är tükpirin üreyde wstap otırğan türli radikaldı dini jat ağımdardıñ ıqpalı bizge de kelip jetkendey bolıp twr. Tipti, lañkestik äreketter jasauğa barıp ta qalğandar kezdesti. Mwnı dinnen emes, sol dindi bilmestikten köru kerek. Elbası bizge osını aytumen, osını wğındırumen keledi.

Dini nanım men senim bostandığı bizge Täuelsizdikpen keldi. Bwl oraydağı ärkimniñ erikti qwqı Konstituciyamızda körinis taptı. Keşegi kommunistik jüye Qwdayğa sıyınuğa tıyım salıp tastağan bolatın. Alayda, soğan qaramastan, özimiz körgen jarıqtıq atalarımız ben äjelerimiz jasırınıp jürip namazdarın oqıdı, orazaların wstadı, imandılıqtı jürekterinde saqtadı.

«Keñestik kezeñdegi qızıl terrordıñ halıqtardı quğın-sürginge wşıratudağı zorlıq-zombılığın öz ömirindegi twr­mıs­tıq tauqımettermen birge bölis­ken qazaq halqınıñ sol kezdegi jan düniesindegi ünsiz qarsılığı bolatın. Qazaqtardıñ bosıp kelgen halıqtardı panalatuı men adamgerşilik qolın sozuı sol näubetke iştey qarsılığı bolğan şığar? Qara küşke qarsı qarapayım aqıl-parasattı qoldanu wlı küres, imani maydan. Demek, bizdiñ halqımız – zayırlı jihadtıñ üzdik ülgisin körsetken jwrt. Bwl bizdiñ bügingi wrpaq üşin mäñgilik maqtan, ömirlik önege bolsa kerek», – degen Elbasınıñ bwl aytqandarında («Wlı Dala wlağattarı», «Egemen Qazaqstan», 5 qaraşa, 2016 jıl) adam balasına jaqsılıq jasau jihadtıñ imandısı degen wğımdı alğa tartadı.

Dindi bilmestikten adasıp jatqan­daymız. Bwl üşin keşegi qwdaysız qoğamnan şıqqandardı jazğıra beruge de bolmas. Täuelsizdik alğannan ke­yin meşitter aşılıp, jañadan salına da bastadı. Jastarımız da, tipti mektep oquşılarına deyin meşitterge bara bastadı, namazğa jığıldı. Qwran sürelerin jattay bastadı. Quandıq! «Ana köşeniñ bwrış-bwrışında qaptap twrğan sırahanalarğa barmasa boldı», – dep maskünemdikten ığır bola bastağandıqtan, «balalarımız meşitke barıp jürse, äyteuir araq işpes» dep oyladıq. Dinniñ de jat piğıldısı bolatının bilmedik. Onıñ üstine şet elderden islam dinin uağızdauşılar kelip, şariğatqa susap qalğan halqımız olardıñ aytqandarına imanday sendi, wyıdı, ilandı. Olar ğasırlar boyğı halıqtıq keybir saltımız ben qalpımızdan şariğatqa qarsı jaylardı tauıp, solardı ayta bastadı. Tipti dombıra tartıp, än aytuğa da bolmaydı eken! Dünieden ötken ata-babalarımızdıñ aruağına arnap qwran da oquğa bolmaydı eken! Söytip, eñ äueli dinbwzarlar köbeyip ketti de, mwnıñ soñı basbwzarlıqqa äkele bastadı.

Elbasınıñ «Wlı Dala wlağattarı» oy-tolğauınıñ «Din men dästür» dep atalatın bir parasındağı aytılatın pikrler men ösietterdi bizdiñ Qazaqstan mwsılmandarınıñ dini basqarması öz uağızdarına engizuleri kerek bolar. Memleket basşısınıñ din men dästür sabaqtastığına qatıstı oyları, äsirese, jastar arasında keñinen nasihattaluı qajet. Öytkeni, Prezidentimiz aytıp otırğan bizdiñ qoğamnıñ «dini sauattıñ azdığı, dini orındardıñ taza dindi jalğan dinnen ajıratu bağıtındağı därmensiz jwmıstarına» jetekşi äri kömekşi qwral bola aları dausız mäsele.

– Aruaqtı qwrmetteu, beyit basına barıp dwğa bağıştaudıñ, Naurızdı quana qarsı alıp, jaña tuğan aymen amandasudıñ din aldında eşqanday da ayıbı joq, – dep otırğan Elbası Nwrswltan Nazarbaevtıñ osı bir atalı sözine toqtağanımız jön ğoy dep oylaymız. Elbasınıñ osı atalıq pikirin ata-babamızdıñ san ğasırlıq saltı men dästürin, ädeti men ğwrpın manswq etip jürgenderge sabırmen jetkizip, sanasına siñiru mindet bolsa kerek.

Islam dininiñ qasieti men izgiligin qorğauğa kelgende Nazarbaevtay belsene kirisip, Nazarbaevtay kesimdi oyı men pikirin aytıp jürgen älem memleketteriniñ de, tipti Arab elderi basşılarınıñ arasınan da eşkim şığa qoyğan joq. 2011-şi jıldıñ 11-şi qırküyegindegi Amerikadağı sauda üyi men Pentagonğa jasalğan şabuıldan keyingi islam fundamentalizmi düniege qater töndire bastadı dep daurığular bastalğan kezde Nwrswltan Nazarbaevtıñ «Islam älemge emes, älem islam älemine qauip töndirip twr», – deui jäne de Elbasınıñ 2006 jıldıñ qırküyek ayınıñ 12-13-teri aralığında Astanada ötken Älemdik jäne dästürli dinder liderleriniñ II s'ezinde: «Qwdaydı izdeu» perdesin jamılıp barşa wlı wstazdar ayıptaytın şın mänindegi üreyli äreketter jasaluda. Ekinşi jağınan, belgili bir dindi agressiyaşıl dep ayıptaudıñ birjaqtı ädeti ayqın älpetke köşti», – dey kelip, osı zamanğı sayasi jäne ekonomikalıq müddeler dini qağidattardan joğarı qoyılıp otırğandığına alañdauşılıq bildirgeni de esimizde.

Mine, Elbasınıñ islam jäne özge de dästürli barlıq wlı dinderdiñ «ruhsızdıq pen qanağatsızdıqtıñ aldına qoyılğan eñ berik qamaldardıñ biri» dep twjırım jasauı jäne de qasietti qazaq topırağında, Astana qalasında 2003 jıldan bastap, är üş jıl sayın, 2006, 2009, 2012, 2015 jıldarı bes ret ötkizilgen şaranı «dinder arasındağı diplomatiyanıñ tili izgilik pen imandılıq ekenin tüsindiruge barınşa äreket jasadıq» dep baylamdı oy aytuı adam balasınıñ nietin tüzeu men jüregin izgilendiruge jasalğan sauaptı bir qadam bolatın.

– Qazaqstan öziniñ Ata Zañında aşıq jazılğanınday, zayırlı memleket. Din men memleket bir-birinen täuelsiz. Biraq qanday din bolmasın, ol sol aymaqtağı memlekettiñ damuına öziniñ teris äserin tigizetin bolsa, biz bwğan jol bere almaymız. Biz üşin memlekettiñ twraqtılığı, tınıştığı, bereke-birligi eñ bastı qwndılıq», – dedi Elbası osı «Wlı Dala wlağattarında».

Memlekettik müddeni, täuelsizdi­gimiz­diñ tağdırın bärinen joğarı qoyıp otır. El tağdırı men täuelsizdik tağdırı jolında birlik pen ıntımaq bärinen de joğarı, bärinen de qasietti boluı kerek degen Nwrswltan Nazarbaevtıñ wstanımı qazaqstandıqtardıñ bastı wstanımı bolsa etti dep oylaymız. Jäne de aqıl men parasatqa jügineyik. Tirşiligimizdegi sauaptı isimiz köp bolsın, sol tirşilikke qiyanat jasap, obalğa qalıp jürmeyik. Elbasınıñ bizge aytar ğibratı da osı! Jüregiñdi taza wsta!..

 

«Öz Otanına öz balası renji me eken?!.»

 El tirligi, köpwlttı Qazaqstannıñ birligi men tınıştığı jatsam-twrsam kökeyimnen ketpeytin mağan jalğasıp jatqan qazaq köşiniñ tağdırı tipti de oñay sezilip twrmağanın aytqım keledi. Jıraqtağı jwrtıñ tuğan jerge jautañdap qarap otırsa, kisiniñ janı qalay jay tabadı?!

 Nwrswltan Nazarbaev,

 «Wlı Dala wlağattarı»

oy tolğauınan

 («Egemen Qazaqstan»,

8 qaraşa,  2016 jıl.)

Elbası el Täuelsizdiginiñ 25 jılında tağdırdıñ qilı-qilı kezeñderinde közderinen qandı jastarın sığa otırıp, öz tuğan jerlerinen aua köşip, qiır jaylap, tarıday şaşılıp, ketken öz bauırlarımızdı öz atajwrtımızğa qonıstandırıp, qazaqtıñ qayırlı wlı köşin bastadı!

Bwl Elbası Nwrswltan Nazarbaevtıñ qwdayı bir sauaptı isi bolatın! Olay deuimizdiñ negizgi bir sebebi, wlı köştiñ alğaşqı legimen kelgen aq saqaldı ağalarımızdıñ äuejaydan tüse salıp, közderine parlağan jastarın tıya almay, qazaq jeriniñ topırağına mañday­ların tigizip, sol qasietti topıraq­tı süygen­derin de, tabandarınıñ öz atajwrtına tigendikteri üşin bir Allağa şükirşilik aytıp, Elbası Nwrswltan Nazarbaevqa jan jürekterinen şıqqan aq alğıstarın aytıp, aq bataların bergen adam janın tolğanısqa salar jaydı da közimiz körgen bolatın.

«Elge el qosılsa – qwt» dep bilgen halqımızdıñ qasietti qağidasın jäne qazaqtıñ qasietti topırağın basqızbay qoyğan zwlım sayasattıñ qwrbanı bolıp, işqwsa bolıp jürgen qazaqtardıñ şeri men mwñın wğa bilgen Elbası tipti Täuelsizdigimizdiñ eleñ-alañ sätiniñ özinde, yağni 1991 jıldıñ 31 jel­toq­sanı küni Qazaq radiosı arqılı şet elderdegi qandastarımızğa ün qatıp, söz söyledi. «Ol söz jan jüregimnen qaynap şıqqan edi» degen Elbasınıñ tuğan halqına degen taza da meyirimdi jüreginiñ aynası bolatın. Sonan soñ ile 1992 jılı Dünie jüzi qazaqtarınıñ birinşi qwrıltayı ötkizilip, sol Wlı jiında Nwrswltan Nazarbaev tağı da tebirenisti söz söylep:

– Täuelsiz Qazaqstan däuletine säuleti say quattı memleketke aynalar. Qazaq halqı älemdik örkenietke qazirgiden göri qomaqtı üles qosar. Dalamızda da, qalamızda da şadıman twrmıs, şat tirlik ornar. Bwyırtsa, bügingi qwrıltayğa qatısqan qadirmendi qonaqtarımızdıñ özi tuğan Qazaqstanımızdıñ ösip-örkendegenine tayau jıldarda-aq kuä boladı dep kämil senemin!, – degendi aytıp edi.

Elbasınıñ dualı auzınan şıqqan osı bir auız sözdiñ tarihi aqiqatqa aynalğandığın endi köz körip, köñil ilana bildi. Täuelsizdiktiñ 25 jılında Qazaqstanğa 1 millionğa juıq bauırlarımız oraldı. El işinde «özimiz jarımay otırğanda bauırsınıp, solardı şaqırıp nemiz bar edi?» degen qañqu söz de aytılmay qalmadı. Alayda, Elbası qandastarımızdı öz atajwrttarına ornalastırudı memlekettik sayasat deñgeyine köterip, şınayı qamqorlıq pen janaşırlıq jasadı äli de jasap keledi. «Ärine, jañadan jersinu, beytanıs ortağa birden beyimdelu oñay bolmas. Keyde qiırdan kelgen qandastarımızdı jaylı ornalastıruda jekelegen jauaptı adamdardıñ tarapınan bolıp jatatın boyküyezdik pen toğışarlıq, janıaşımastıq pen jağdaydı bağalay almauşılıq kezdesip qalatının jasıruğa bolmaydı. Mwndağı tüytkilder –memlekettiñ qatesi emes, keybir şeneunikterdiñ töreşildigine baylanıstı jağdaylar. Biz bwlardıñ bärine sın közben qarap, tüzetip, köñilge tüsken qayaudı joyuğa küş salatın bolamız», – degen Elbasınıñ («Wlı Dala wlağattarı», «Egemen Qazaqstan», 8 qaraşa, 2016 jıl.) osı aytqandarın zerdeli köñilmen saralay bileyik.

«Köñilge tüsken qayaudı», – deydi Elbası! Mwnı kim ayta alar?! Mwnı kim jäne de ne üşin aytıp otır?! Atası men dini basqalardı bauırımızğa basıp jılıta bilsek te, özimizdiñ qandastarımızğa kelgende tarılıp, tasbüyrek bola qalğanımız da kezdespey qalğan joq. Kezdesti, boldı. Sonda da alıstan arıp-aşıp, ata­jwrtım dep kelgenderdiñ köñili­ne qayau tüsirdik-au degendi oyladıq pa?! Elbası sol biz tüsirgen qayaudı bilip, soğan janı auırıp otır. «Köñilge tüsken qayau­dı joyuğa küş salatın bolamız», – deydi tağı da! Osınday öz eliñnen, osını ayt­qan öz Elbasıñnan aynalsañ bolmay ma?! «Adaldıq – jan tazalığı! Bizdiñ Prezi­den­timizdiñ tuğan halqı men qazaq jerin me­kendep otırğan barşa wlttar men wlıs­tarğa degen jan tazalığı, adal söy­leytin peyili men adal köñili – eldiñ bağı», – de­gen bwdan biraz jıl bwrın aytqan bir pikiri­mizdiñ qayıradan bir oyğa oralğanı boldı.

Jasıratını joq, işki jäne sırtqı keybir äserlerden köştiñ birazıraq toqtap qala jazdağan säti de boldı. Mwnı da jasırmaymız. Atajwrtqa oral­ğandarğa Qazaqstan azamattığın berudiñ de merzimin sozıp aldıq. Äyteuir bögesinniñ bola bergeni de anıq. Keyin Elbasınıñ aytuımen Parlament deputattarı bwl mäseleni zañdı türde rettedi. Qazir azamattıq aluda eş bögesin bolıp otırğan joq. Bir tüsken qayau tüzetildi, tigisi jatqızıldı.

Sonday bir kezeñderde, naqtılap aytar bolsaq 2014 jılı Kökşetauda Bayat Janatwlı degen asa qadirli jazuşı aq­saqalımız qaytıs bolıp, marqwmdı jer­leuge Monğoliyadağı ağayındarı men jekjattarı keldi. Qarsı aldıq, küttik. Alıstağı qandastarımızdıñ jağ­day­ların swrastırıp, äñgime-düken qwrdıq.

– Şettegi ağayındar Qazaqstan köşti toqtatıp tastadı dep renjip jatqan joq­sızdar ma? – dedi sol arada äldekim.

– Joq şırağım! Ol ne degeniñ? Öz Otanına öz balası renji me eken?! – de­gen saliqalı aqsaqaldıñ atalı sözine riza boldım. Keñinen tanısıp, nıs­pısın swrap, qoyın däpterime atı-jönin de, «öz Otanına öz balası renji me eken?» – degen sözin de jazıp qoy­ğan edim. Osı bir atalı sözdi aytqan adam – Moñğoliya azamatı, qazaq Qızmet Oñğışwlı!

«Ağayınğa arnap köp närseni aytqım-aq keledi. Alayda, işteginiñ bäri sırtqa şığa bermeydi ğoy», – degen Elbasınıñ osı bir jürek tükpirindegi jan sırın özimiz saralaytın, özimiz zerdeleytin, özimiz tüsine alatın jasqa jettik. El Täuelsizdiginiñ 25 jılında jaqsını da, jamandı da tanıdıq, közimiz aşıldı, köñilge köp jaydı tüydik. Ol eñ äueli el birligin saqtau! Jerdiñ twtastığın saqtau! Alauızdıqtı qoyıp, birauızdı bolıp Mäñgilik El boludı oylau! Wlımız namıssız, qızımız qılıqsız qalmasındı oylau! Tilimiz ben dinimizdi taza wstau! Erinbey eñbek etip, bilim men ğılımdı meñgeru jäne de Qazaqstandı älemniñ damığan otız memleketiniñ qatarına twrğızu! Bwl dünieniñ tört bwrışında jürgen är qazaq perzentiniñ oylaytını boluı kerek.

Älemdegi bar qazaq – bir qazaq! Elbası Nwrswltan Nazarbaev «Wlı Dala wlağattarında» aytqan osı bir auız sözi wlttıñ wranı, Mäñgilik El boludı mwrat etip otırğan halqımızdıñ bügingi de, keler wrpaqtarınıñ da sanalarında sayrap, jürekterinde jazılıp twruğa tiisti bolmaq kerek!

«Älemdegi bar qazaq – bir qazaq!..» Elbasınıñ bwl wlağatı döñgelengen dünieniñ jwmır jerin basıp jürgen är qazaq balasınıñ sanasında sayrap twrar sözi boluı kerek.

Jabal ERĞALIEV,

jazuşı, Qazaqstannıñ eñbek siñirgen qayratkeri, Parlament Senatınıñ deputatı

ASTANA

derekközi. "Egemen Qazaqstan"

Abai.kz

0 pikir