Särsenbi, 23 Qırküyek 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 107450. Jazılğandar — 102064. Qaytıs bolğandar — 1699
Jañalıqtar 3184 0 pikir 30 Mamır, 2009 sağat 11:01

Naşaqorlar 20 mıñğa jaqındadı

Qazaqstandağı eñ jas naşaqor bar-joğı jeti-aq jasta eken. Besikten beli şıqpay jatıp, aydahardıñ auzına tüsip twrğanı küyinişti, ärine. Düniejüzi densaulıq saqtau wyımınıñ mälimetine süyensek, älemde 500 millionğa juıq adam esirtki qoldanadı eken. Al elimizdegi esirtkige täueldi adamdar sanı — 250 mıñ, Oñtüstik Qazaqstan oblısında 15 mıñnan asatın körinedi.
Negizinen bwl dertke şaldıqqandardıñ üşten eki böliginiñ jas şaması 30 jastağılar. Eñ qauiptisi bwl dert jetkinşekter men jasöspirimder, sonday-aq, äyelderdiñ arasında da tamırın tereñge jayuı ürey tudıruda. Täuelsizdik alğan jıldardan beri QR Densaulıq saqtau mekemelerinde tirkelgen naşaqorlar büginge deyin 8 esege ösken. Olardıñ işinde 1,7 payızı asa qauipti topqa kiredi. Jıl sayın esirtkiniñ saldarınan respublika boyınşa 300 adam qaytıs boladı. Resmi mälimetterge qarağanda, oblıs boyınşa narkologiyalıq tirkeu tiziminde 2007 jılı 17261 adam bolsa, aradan bir jıl ötkende bwl körsetkiş 20 mıñğa juıqtağan. Onıñ işinde maskünemder — 16229, naşaqorlar — 3244, äyelder — 1655, jasöspirimder 335 adamdı qwraydı. Naşaqorlıqtıñ twtqınına tüsip, alğaş ret tirkelgender sanı 5093 adam bolsa, onıñ işinde äyelderdiñ 4,4 payızı, jasöspirimderdiñ 0,9 payızı, balalardıñ 1,2 payızı esirtkige beyim topqa kiretini anıqtalğan.

Qazaqstandağı eñ jas naşaqor bar-joğı jeti-aq jasta eken. Besikten beli şıqpay jatıp, aydahardıñ auzına tüsip twrğanı küyinişti, ärine. Düniejüzi densaulıq saqtau wyımınıñ mälimetine süyensek, älemde 500 millionğa juıq adam esirtki qoldanadı eken. Al elimizdegi esirtkige täueldi adamdar sanı — 250 mıñ, Oñtüstik Qazaqstan oblısında 15 mıñnan asatın körinedi.
Negizinen bwl dertke şaldıqqandardıñ üşten eki böliginiñ jas şaması 30 jastağılar. Eñ qauiptisi bwl dert jetkinşekter men jasöspirimder, sonday-aq, äyelderdiñ arasında da tamırın tereñge jayuı ürey tudıruda. Täuelsizdik alğan jıldardan beri QR Densaulıq saqtau mekemelerinde tirkelgen naşaqorlar büginge deyin 8 esege ösken. Olardıñ işinde 1,7 payızı asa qauipti topqa kiredi. Jıl sayın esirtkiniñ saldarınan respublika boyınşa 300 adam qaytıs boladı. Resmi mälimetterge qarağanda, oblıs boyınşa narkologiyalıq tirkeu tiziminde 2007 jılı 17261 adam bolsa, aradan bir jıl ötkende bwl körsetkiş 20 mıñğa juıqtağan. Onıñ işinde maskünemder — 16229, naşaqorlar — 3244, äyelder — 1655, jasöspirimder 335 adamdı qwraydı. Naşaqorlıqtıñ twtqınına tüsip, alğaş ret tirkelgender sanı 5093 adam bolsa, onıñ işinde äyelderdiñ 4,4 payızı, jasöspirimderdiñ 0,9 payızı, balalardıñ 1,2 payızı esirtkige beyim topqa kiretini anıqtalğan.
Oblıstıq narkologiyalıq ortalıqtıñ bas därigeri Nwrğali Imanberdievtiñ aytuınşa, bwl cifrlardı däl dep aytuğa kelmeydi eken. Sebebi közge körinbey, esepke alınbay jürgenderi qanşama. Sonday-aq olardıñ biri tizimnen şığarılsa, esesine basqası keledi. Jaman kesel tez tarap, ana süti auzınan ketpegen balalarğa deyin jetip otır. Naşaqorlıq esirtki, psihotroptıq nemese olarğa wqsas zattarğa täueldilikten tuındaytın, atı jaman auru ağzanıñ öte auır psihikalıq özgeruine, keyde ölimge äkelip soqtıratının jasıra almaymız. Jalpı, bwl ortalıqtıñ maqsatı — naşaqorlardı anıqtau, tirkeuge alıp, der kezinde emdeu. Ortalıqtıñ emhanalıq böligi 210 tösekten twradı. Mwnda psihoterapiya, äleumettik oñaltu, terapiya, zerthana, ğılımi-aqparattıq bölimder bar. Emdeludiñ tolıq kursı wzağımen 60 kün. Ortalıqta joğarı därejeli narkolog-därigerler, psihologtar, psihoterapevter, äleumettik qızmetkerler nauqastarğa tiisti medicinalıq kömek körsetude.
Al jasırın emdeluşilerge arnayı bölmeler qarastırılğan. Atalğan ortalıqta emdeu täsili «detoksikaciya», «reabilitaciya», «äleumettik reabilitaciya» dep üş topqa bölinedi. Detoksikaciya bölimşesi maskünemder men naşaqorlardıñ ağzasındağı ulı zattarmen küresse, «reabilitaciya» bölimşesi wzaq uaqıt esirtki qabıldağan nauqastıñ betin beri qaratuğa küş saladı. Al üşinşi bölim äleumettik ortadan şettetilgen nauqastı qayta tärbieleydi. Ortalıqta tärtip qatal. Ärbir emdeluşimen kelisim jasalıp, yağni işkilikten, esirtkiden, temekiden bas tartqanda ğana em-dom jasalatını eskertiledi. Oblıs boyınşa 19 narkologiyalıq kabinet, 3 senim punkti bar...

 

Güldana AYHODJAEVA
«Oñtüstik Qazaqstan» gazeti 27 mamır 2009 jıl

0 pikir