Düysenbi, 3 Tamız 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 92662. Jazılğandar — 62511. Qaytıs bolğandar — 793
Bilik 3815 0 pikir 28 Qazan, 2015 sağat 03:00

OQO: "DİN - BİRLİKKE BAĞITTAYDI" ATTI SEMINAR ÖTTİ

Oblıstıq işki sayasat jäne din isteri basqarması «Din – birlikke bağıttaydı» taqırıbında seminar wyımdastırdı. Qamtu ayası oblıstıq dep körsetilgenimen, jiınğa jergilikti din ökilderimen qatar Qazaqstan mwsılmandarı dini basqarmasınıñ törağası, Bas müfti Erjan qajı Malğajıwlı men onıñ orınbasarı, nayb müfti Serikbay qajı Satıbaldıwlı da qatıstı, - dep jazadı "Oñtüstik Rabat" gazetiniñ tilşisi.

«Qazir oblıs aumağında 11 konfessiyağa enetin 60 dini birlestik pen 789 filialı bar. Onıñ 786-sı islamdıq, üşeui hristiandıq bağıttağı filialdar» dep seminardı aşqan Almasbek Keñesbekwlı elimizde tek qana beybitsüygiş dinder ğana qoldau tabatının tilge tiek etti. Sonday-aq dini alauızdıqqa jol berilmeytini, negizgi wstanımımız – wltaralıq, dinaralıq qaqtığıstardı boldırmau ekenin atap ötti.

Al QMDB törağası, Bas müfti Erjan qajı Malğajıwlı jinalğan qauımdı Mwharram ayınıñ bastaluımen qwttıqtadı.

Erjan qajı Malğajıwlı, Bas müfti:

– QMDB-da Allah degen sözge qatıstı pätua şıqqan. «Allah» dep aytuğa bolmaydı, «Alla» dep aytu kerek. Büginnen bastap, barlıq auıldıq, audandıq imamdarğa jetkizilsin: uağızdarında «Allah» sözin aytularına bolmaydı. Şäkärim de, Abay da «Alla» dep aytıp ketken. Eşqaysısı Allah dep aytpağan. Mıqtı 30 teologımız bar. Olar jer-jerlerdi aralap, uağız aytıp, jwmıs jasaydı. Elimizdegi barlıq türmelerde bizdiñ imamdarımız jwmıs isteydi. Oñtüstikte basqa oblıstarmen salıstırğanda dini twraqtılıq saqtalğan. Mına batıs öñirlerde bir oblısta 30-40 meşitten ğana bar. Ol jaqtağı dini twraqtılıq jağdayı qiındau.

«Ejelden Äbu-Hanifa mazhabın berik wstanıp, Imam Matrudi jolın ardaqtağan ata-babamızdıñ jolı biz üşin qaşan da qasterli. Endi ata-babalarımızdan qalğan asıl jauharlardı jarıqqa şığarudıñ qajettiligin uaqıttıñ özi de däleldep otır, degen Bas müfti: juırda «Dästürli islam jauharları» attı ğılımi-tanımdıq, tarihi kitap äzirlenip, baspağa joldanğanın habarladı.
Deni aq säldeli, aq şapandı imamdar men din qwrağınıñ jiegin jağalağan seminarğa qatısuşılardıñ arasında Halıqaralıq «Alaş» sıylığınıñ laureatı, jazuşı Marhabat Bayğwt ta boldı. Jazuşı äñgimeni Elbasınıñ birlikti ärdayım alğa qoyıp kele jatqanınan bastadı. 1993 jılı Ordabası tauındağı 150 mıñ adam jinalğan wlan-asır toyda QR Prezidenti Nwrswltan Nazarbaevtıñ «Bereke bası birlik» attı bayandama jasağanın aytqan ol: Birlik pen ıntımaq – qazaq üşin, Qazaqstan halqı üşin mäñgilik strategiya bolıp tabıladı, – dedi. Söziniñ soñında: imamdarımız körkem ädebietti oqısa, degen tilegin bildirdi.

«Şımkent» universitetiniñ docenti, tarih ğılımdarınıñ kandidatı Düysenbek Tapalov bolsa bayandamasında dinaralıq tatulıq taqırıbın söz etti.
«Qazaqstannıñ bügingi jetistigin köre almaytın şeteldik sayasi astırtın küşterdiñ qarap otırmaytını aydan anıq. Olardıñ qarjılandırıluı öte joğarı. Mısalı, soñğı 10 jıldıñ köleminde Saud Arabiyası jıl sayın tek qana özderinen şığatın türli ağımdardı dünie jüzine taratu üşin 1 mlrd dollardan astam qarjı jwmsaydı eken» dep, demin basqan ğalım dini basqarma basşısına birneşe wsınısın jetkizdi.

Marhabat Bayğwt, jazuşı:

– Bizde türli deñgeydegi is-şaralardıñ barlığı keremet, joğarı deñgeydi ötedi. Bwğan äbden üyrengenbiz. Qattı dayındalamız. Jaqsı ötkizemiz. Eldiñ bäri riza boladı. Sol mañızdı is-şaralardı ötkizip alamız da, kelesisine qızu dayındalıp ketemiz. Sonıñ ara-arasında qara jwmıs qalıp qoyadı. Qara jwmıs, degen ne ol? Sonau alıs auıldardıñ, ne halıq öte köp twratın ülken kentterdiñ, köleñkeli köşeleri bar. Eş uaqıtta eşkim barmaytın, is-şara ötkizbeytin, is-şarağa şaqırılmaytın, özderiniñ bilgenderin istep jatatın, naşaqorlıqpen aynalısatın, dinniñ kereğar ağımdarına berilip ketken, teledidardan eşuaqıtta Prezidenttiñ sözi men imamdardıñ uağızdarın tıñdamaytın, tiisti arnalardı körmeytin, tek qana qantögis, banditizm, jezökşelik, jalañaş fil'mderdi ğana köretin, sonday jerler joq emes, bar. Sonday jerlerde qara jwmıs istelmeydi. Ol qara jwmıstardı kim isteu kerek? Auıl äkimdigi, auıldağı mektep, auıldağı meşit, ardagerler keñesiniñ bastauış wyımı, uçaskelik policiya isteu kerek.

Besinşi söz QMDB törağasınıñ orınbasarı, nayb müfti Serikbay qajı Satıbaldıwlına berildi.
«Allanıñ dini birlikke bağıttaydı. Al, Oñtüstik öñiriniñ islam dinin damuındağı ornı erekşe» degen nayb müfti: QMDB törağasınıñ bastamasımen aldağı uaqıtta «Mwsılmandıq» attı kitaptıñ şığarılatının mälimdedi. Aytuınşa, kitapta halıq ğwlamalarınıñ qazaq tarihındağı mwsılmandıqtıñ qalıptasuı men damuı turalı şığarmalarınıñ negizinde jinaqtaladı.
Bayandamaşılardıñ sözin oblıstıq işki sayasat jäne din isteri basqarmasınıñ «Äleumettik bastamalar ortalığı» MKM-niñ direktorı Nwrjan Twrsınbay tüyindedi. «Dini tüsindirme jwmıstarında jeke kezdesu men jalpı kezdesu degen närse bar. Qazir biz 3500 jeke kezdesu ötkizdik» degen Nwrjan Arıstanbekwlı birqatar esep keltirip, «900 den astam negativti sayttarğa saraptama jasap, tiisti organdarğa jiberdik» dep aytıp ötti.

Joğarıda aytılğan wsınıs-tilekterge qatıstı Bas müfti Erjan qajı Malğajıwlı: Almatıdağı Islam institutında aymaqtardan kelgen imamdarğa «Şeşendik öner» därisi oqıtılıp jatqanın, bwğan qosa aldağı uaqıtta Almatı, Qarağandı, Türkistan qalaları jäne Almatı oblısı aumağında QMDB-nıñ mektep-internatı aşılatının ayttı.

Serikbay qajı Satıbaldıwlı, QMDM törağasınıñ orınbasarı, nayb müfti:

– Täuelsizdiktiñ alğaşqı jıldarında bizde dini mektep bolğan joq. Biraz azamatımız Türkiyada, birazı Saud Arabiya-sında, basqaları Siriyada, bireuleri Mısırda oqıdı. Al, bizder qazir birizdilikke kelu maqsatında Orta Aziyadağı mwsılman mektebi bağıtında jwmıs istep jatırmız. Orta Aziyada qalıptasqan dini mektep degenimizdiñ özi ne? Bwl dini wstanımnıñ rölin arttıru. Bwl wstanım – dini-ruhani tazalıq, joğarı adamgerşilik pen imandılıq, özge wlt pen özge dindegilerge tüsinistikpen qaraytın tözimdilik mektebi. Öytkeni, eşqaysısınıñ däuirinde, ötken tarihında tolıqqandı islam memleketi bolğan emes. Din basşıları dini joralğılarımen aynalıstı. Sayasatqa aralaspadı. Biraq ekeui üylesim tauıp otırdı. Zayırlı qoğamdağı basqa dini senimdegi adamdarğa qwrmetpen qaraudı qalıptastırıp kele jatqan 800 jıldıq dini mektebimiz bar. Osı orayda 30 qazan küni Almatı qalasında twñğış ret «Orta Aziya ğwlamalarınıñ forumın» ötkizemiz. Oğan bes eldiñ bas müftileri qatısadı dep kütilip otır.

Eske salsaq, osı jıldıñ 19 aqpanında Astana qalasında twñğış ret imamdar forumı ötken bolatın. Sol forumda tarihi tört qwjat: «Qazaqstan mwsılmandarınıñ twğırnaması»; «Imam kelbeti»; «Mwsılmannıñ beynesi»; «Imamnıñ qızmettik etikası» qabıldanğan.

Jänibek Nwrış

Abai.kz

 

0 pikir