Särsenbi, 3 Mausım 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 11796. Jazılğandar — 5941. Qaytıs bolğandar — 44
Bilik 2818 0 pikir 29 Qazan, 2015 sağat 03:00

SOZAQTIQTAR QAZAQ HANDIĞINIÑ 550 JILDIĞIN TOYLADI

Bükilhalıq bolıp toylağan Qazaq handığınıñ 550 jıldıq torqalı toyın Sozaqtıqtar da erekşe atap ötti, - dep habarlaydı Sozaq audanı äkiminiñ baspasöz qızmeti.

Datalı mereytoy ayasında audan köleminde türli merekelik şaralar men sporttıq jarıstar ötkizildi. Şolaqqorğan auılındağı Kerey men Jänibek hannıñ eskertkişinen bastau alğan tanımdıq ekspediciya wyımdastırıldı. 26 qazan küni bastau alğan ekspediciya qwramında jergililikti aqın jazuşılar, jastar, türli sala ökilderi müşeleri qamtılıp, «Han mazarına», «Aqnazar» hannıñ eskertkişine, sonımen qatar, Aqbikeş mwnarasına sapar şegip, Tañbala tasqa deyin bardı. Ekspediyaciya müşeleriniñ saparı 28 qazan küni qortındılanıp, audan ortalığındağı mädeniet üyinde «Wla Dala eli» attı Qazaq handığınıñ 550 jıldıq mereytoyına arnalğan saltanattı jiınğa wlastı. 

Saltanattı jiında audan önerpazdarı Qazaq handarınıñ qilı tağdırı men eldiñ basınan ötken tarihi oqiğalardı jaylı sahnalıq körinis qoydı. Audan äkimi M. Isaev Qazaq handığınıñ 550 jıldığına arnap bayandama jasadı. «Bükilhalıq bolıp toylağan datalı jıldı, audan köleminde atap ötiu bizdiñ perzenttik parızımız. Ötken ğasırlardan sır şertetin Sozaq öñiriniñ tarihı, onı ayğaqtaytın derekter jeterlik» deydi aymaq basşısı. 

Jiın barısında audannıñ äleumettik ekonomikalıq damuına üles qosıp jürgen S. Teñizbaev, B. İzbalaev, M. Asqarov sekildi birqatar azamattarğa audan äkiminiñ alğıs hattarı ielense, köp balaları analarğa «Altın alqa» men «Kümis alqa» tösbelgileri saltanattı jağdayda tabıs etildi. Merekelik keştiñ audannıñ önerli azamattarı qamtılğan kocerttik bağdarlamağa wlastı.

Jalpı, Qazaq handığınıñ qwrıluında tarihi Sozaq qalasınıñ mañızı joğarı bolğanı belgili. Qazaq handığı – qazaq halqınıñ twñğış memlekettik qwrılımı (şamamen 1456 – 1847). Astanaları är türli kezeñderde Sarayşıq, Sığanaq, Türkistan, Sozaq, t.b. qalalar boldı. 15-ğasırdıñ 50 – 60-jıldarında Ortalıq jäne Oñtüstik Qazaqstandı mekendegen ru-taypalardıñ (Mwhammed Haydar Dulattıñ dereginde 200 mıñday adam) Batıs Jetisuğa qonıs audaruı qazaq handığınıñ qwrıluına tikeley wytqı boldı. Olardı Aq Ordanıñ bileuşisi Orıs hannıñ wrpaqtarı Jänibek pen Kerey swltandar bastap keldi. Olar Moğolstan hanı Esenbwğamen odaq qwrdı. Qazaq handarınıñ eşkimge täuelsiz bilik qwra bastağan kezeñin Mwhammed Haydar Dulat 1465 – 66 jıldar dep jazdı. 15-ğasırdıñ ayağı men 16-ğasırdıñ basında Bwrındıq han jäne Qasım han qazaq ru-taypaları mekendegen Sarısu, Sırdariya, Aral mañı, Qaratau eteginiñ edäuir böligine üstemdik ornattı. Qasım han twsında Qazaq handığınıñ sayasi, ekonomikalıq jağdayı nığaya tüsti. Handıqtıñ şekarası batısta Jayıqqa deyin jetti, oñtüstikte handıqqa Sırdariya boyındağı birsıpıra qalalar qosıldı. Soltüstikte Wlıtau, oñtüstik-şığısta Qasım hanğa qarağan halıq 1 mln. adamğa jetti. Söytip, 15-ğasırdıñ ayağında Qazaqstan aumağınıñ basım böliginde ömir süretin etnikalıq toptardıñ twñğış ret bir memleketke birigui bastaldı. 

Abai.kz


0 pikir