Jwma, 10 Säuir 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 802. Jazılğandar — 61. Qaytıs bolğandar — 9
Jağımdı jañalıq 2692 0 pikir 29 Qazan, 2015 sağat 03:00

NESIE JÄNE JAYLI TWRMIS

 Astanada ötken döñgelek üstel otırısında «Qazaqstannıñ twrğın üy qwrılıs jinaq banki» AQ (QTQJB) basqarma törağasınıñ orınbasarı Erbol Qaraşükeev Mäjilis deputatı – halıqtıq kommunist Twrsınbek Ömirzaqovqa banktiñ twrğın üy bağdarlamalarınıñ artıqşılığın el aldında tüsindirip berdi. Ayta ketu kerek, QTQJB –tabısınıñ azdığına-moldığına qaramastan, barşa klientke bağıttalğan elimizdegi birden-bir memlekettik kredittik mekeme. Deputat onıñ qarjılıq qwraldarınıñ tiimdiligine küdik-kümän keltirgen bolatın.

Esteriñizge sala ketsek, soñğı aylarda Twrğın üy qwrılıs jinaq banki deputat Twrsınbek Ömirzaqov tarapınan «sın tezine»jii salındı. Parlament minberinen: «QTQJB-nıñ kredit beru talaptarınıñ basqa ekinşi deñgeyli banktermen salıstırğandağı ayırmaşılığı şamalı ğana», — dep mälimdedi. Deputat öziniñ esep-qisabın jwrtqa jariyalap, dabıra köterdi. Oğan süyensek, memlekettik bankten alınğan ipotekanıñ artıq tölemi kommerciyalıq bankpen salıstırğanda bolmaşı ğana eken. Mısal retinde «halıq qalaulısı» «Bastau» bağdarlaması boyınşa «Jeñil» aralıq zaemınıñ talaptarın alıptı.
Ötken aptada döñgelek üstel basında mäseleniñ män-jayı anıqtalıp, küdik-kümän birjolata seyildi. «Qazaqstannıñ twrğın üy qwrılıs jinaq banki» AQ (QTQJB) basqarma törağasınıñ orınbasarı Erbol Qaraşükeev söz alıp, deputattıñ qateleskenin, onıñ esep-qisabı şındıqqa janaspaytının naqtı däleldermen tüsindirip berdi. Keltirgen däyekteri de twşımdı.
— Siz bizdiñ eñ qımbat önimimizdi alıp qarastırıp otırsız, — dedi Qaraşükeev. – tipti, bizdiñ aralıq kreditterimizdiñ özi kommerciyalıq bankterdegi ipotekadan kem degende 2 ese arzan. Halıq mwnı jaqsı biledi. Soñğı 8 aydıñ nätijesi boyınşa elimizde berilgen ipotekalıq kreditterdiñ 70%-ı QTQJB enşisine tiip otır.
Bwl sözderdi mınaday qarapayım mısalmen negizdey keteyik. Aytalıq, satıp alınatın jıljımaytın mülik 18 600 mıñ teñge twradı dep alayıq. Al satıp aluşınıñ qolındağı qarajat osı twrğın üydiñ qwnınıñ 50%-ına teñ bolsın. Sonda, jaña qonıs iesi Twrğın üy qwrılıs jinaq bankine kelip, jinaq şotına 9 300 mıñ teñge salıp, 10 jılğa jıldıq 8,5%-ben 18 600 mıñ teñge aladı. Al EDB-niñ kömegine jüginse, ol jıljımaytın mülikti satuşığa bastapqı jarna (50%)tölep, jıldıq 13-15%-ben 9 300 mıñ teñge köleminde ipotekalıq zaem räsimdeydi. 3 jıl ötkennen soñ, QTQJB-da salımşı twrğın üy zaemına ötedi. Jinaqtau şotındağı qarajat zaemdı öteuge audarıladı. Al sıyaqı mölşerlemesi jıldıq 4,5%-ğa deyin azayadı. Mwnı az deseñiz, ay sayınğı tölem 2 esege deyin tömendeydi. Nätijesinde, kredit berudiñ barlıq kezeñinde, yağni 13 jılda EDB-de tölengen sıyaqı kölemi 10 mln teñgeden asıp jığıladı. Al QTQJB-da 6,8 mln. teñge boladı.
Twrğın üy qwrılıs jinaq bankinde tabısı ortaşa adamnıñ da baspanağa qol jetkizuge mümkindigi bar. Erbol Qaraşükeevtiñ mälimeti boyınşa, büginde memlekettik banktiñ jartı millionnan asa klientteriniñ tek 20%-ı ğana ipoteka alğan, al salımşılardıñ 70%-ınan astamı klassikalıq ipoteka aluğa qaltası kötermeytinderge arnalğan twrğın üy bağdarlamalarına qatısqan. Eger jıljımaytın mülik narığına ob'ektivti türde qaraytın bolsaq, QTQJB – büginde orta twrmıstı qazaqstandıqtardıñ baspanalı boluına birden-bir mümkindik. Kommerciyalıq bankter bolsa, mwnday klientterdi qwşaq jayıp qarsı ala bermeydi.
Beynelep aytqanda, QTQJB – özara kömek kassası. Keñestik kezeñde zauıttarda jäne mekemelerde jwmıs isteytin adamdardıñ ay sayın jalaqısınıñ bir böligin ortaq jinaq sandıqşasına salıp, işikke, toñazıtqışqa, teledidarğa aqşa jinaytını esteriñizde bolar. Memlekettik bankte de 12 jıldan beri wjımdıq qarajat jinaudıñ jäne aqşanı böludiñ osı taqilettes ıñğaylı jüyesi jwmıs istep keledi.
«Twrğın üy qwrılıs jinaqtarı turalı» Zañ boyınşa jalaqısı 100 mıñ teñgeden az bolsa da, bizdiñ kez kelgen azamatımız payşılardıñ qatarına qosıla aladı. Ol twrğın üy bağdarlamasına qatısıp, bankte şot aşıp, basqa qatısuşılardan göri wzağıraq aqşa jinaytın boladı. 3 jıldıñ nemese 15 jıldıñ işinde twrğın üy qwnınıñ 50%-ın jinaqtap, QTQJB-dan jeñildigi bar payızben kredit aladı. Halıqqa kredit berumen aynalısatın basqa birde-bir qarjı institutı tabısı az azamattarğa qonıs toyın toylauğa mwnday mümkindik bermeydi. Elimizdegi 500 mıñ adamnıñ osı bank arqılı üyli boluı –bwğan naqtı mısal. Eger QTQJB-nıñ är salımşısınıñ artında üş adamnıñ, yağni otbası müşeleriniñ twrğanın eskersek, bwl sandar edäuir semiz şıqpaq.
Şıntuaytında, QTQJB-nıñ barlıq salımşığa qoyar bir talabı bar. Klientterdiñ bäri şotında kem degende üş jıl qarajat jinaqtauı tiis. Bwl osı jüyeniñ qarjı piramidasına aynalıp ketpesi jäne twraqtılığın saqtauı üşin qajet. Öytkeni, özderiñizge mälim, Twrğın üy qwrılıs jinaq bankinde bolaşaq qonıs toy ieleri özine de jinaq qarajattan kredit aladı, özge klientterge sodan kredit beredi. Döñgelek üstelden keyin Erbol Qaraşükeev aytqanday, QTQJB öz qızmeti barısında salımşılarğa 400 mlrd.-tan asa nesie bergen. Sonıñ 100 mlrd.-tan säl asatın teñgesi – memleket bölgen qarajat. Al qalğanı – «halıqtıq investorlardıñ» jinağı. Jwmıla qarajat jinap, bir-birine qarajat beruge mwğalimder, därigerler, JOO wstazdarı, satuşılar, salıq inspekciyasınıñ qızmetkerleri, jas otbasılar jäne tağısın tağılar bir jeñnen qol, bir jağadan bas şığarıp otır.
– Klientterimizdiñ negizgi böligi jıldar boyı qarajat jinaqtaydı.Ay sayın 20-40 mıñ teñgeden şotına salım saladı. Soñında, päter qwnınıñ 50 payızın jinaqtap, jıldıq 3-5%-ben kredit räsimdeydi, – dep tüsindirdi top-menedjer. – Bireuler aqşa jinap jatqanda, ekinşileri qarjığa qol jetkizedi. Osılayşa, jüye teñgermeli boladı.
Qazir twrğın üy qwrılıs jinaq ülgisi türli formatta Europa elderiniñ basım böliginde, Qıtayda jaqsı jwmıs istep twr. Postkeñestik keñistikte tek Twrğın üy qwrılıs jinaq banki ğana ayağınan tik twrğızdı.
Döñgelek üsteldiñ qorıtındısına oralsaq, jıljımaytın mülik salasınıñ sarapşıları bir auızdan «büginde QTQJB-niñ kömegimen qonıs toyın toylau qazaqstandıqtarğa arzanğa tüsedi» dep baylam jasadı. Twrğın üy qwrılıs jinaq jüyesi –bölip töleu arqılı päter satıp aludıñ eñ qoljetimdi täsili. Deputat Twrsınbek Ömirzaqov ta QTQJB-niñ tiimdi jwmıs istep jatqanın moyındadı. Onıñ sözine qarağanda, memlekettik bankten kredit aluğa 1 mln.-ğa juıq adam kezekte twr. «Bwl Twrğın üy qwrılıs jinaq bankiniñ tabıstı ekenin körsetedi», – dep oy tüydi ol. Osıdan keyin özge halıqtıq kommunister de rayınan qayta bastadı.
Tanımal jurnalist äri QTQJB janındağı Qoğamdıq keñestiñ müşesi Sergey Ponomarevtiñ sözi nanımdı şıqtı.
— Bizdiñ keñesimiz eki jıldan beri jwmıs istep keledi. Osı uaqıt işinde köp qalalardı aralıp şıqtıq. QTQJB jelisimen Almatı, Astana, Kökşetau jäne Pavlodar qalalarında salınıp jatqan nısandardı közimizben kördik. Memlekettik banktiñ twrğın üy bağdarlamalarına qatısuşılarmen äñgimelestim. Olar – därigerler, medbikeler, mwğalimder, jükşiler. Eñ qarapayım adamdar. Olardıñ arasında «QTQJB-niñ mölşerlemesi joğarı» dep şağımdanğan birde-bir adam kezdesken emes. Qımbattı deputat-kommunister, twrğın üy qwrılıs jinaq jüyesin sayasi oyın alañına aynaldırudıñ qajeti joq. Salımşılar baspanağa qol jetkizemin dep Twrğın üy qwrılıs jinaq bankine ümit artıp otır. Sizderdiñ joğarı minberden jasağan mälimdemeleriñiz jıldar boyı qarajat jinap jatqan, osı jüyege senetin adamdardı adastıruı mümkin. Arzan wpay jinaytın jer bwl emes, — dep eskertti Sergey Ponomarev.

Abai.kz

0 pikir