Jeksenbi, 9 Tamız 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 98701. Jazılğandar — 72273. Qaytıs bolğandar — 1058
46 - söz 3260 0 pikir 9 Mausım, 2014 sağat 11:54

Şetelge barıp demalu maqtanış pa?

Jaz şığıp, jıl on eki ay jwmıs istegen kez kelgen adamnıñ kökeyinde  «Jazğı demalıstı qayda ötkizsem ?» degen saual tuatını belgili. Alayda sol eñbek demalısında oydağıday demalıp jürmiz be? Olay dep aytuğa köptiñ batılı barmaytını anıq. Bügingi bağa şarıqtağan qımbatşılıq zamanında kez kelgen adam demalısın şetelde ötkize bermeytini ras. Alayda otandıq Burabay men Sarıağaştıñ bağası Europa kurorttarınan kem tüspegendikten, elimizdegi demalıs orındarında da demaluşılar  az.

Sarapşılardıñ aytuınşa, otandasta­rımızdıñ jartısına juığı demalısın üyde ötkizedi eken. Tipti azamattardıñ demalısın jwmıs beruşiniñ käsipodaqtar arqılı wyımdastıruı da azayıp baradı. Mine, osıdan ortaşa jalaqı alatın jandar «jabayı» demalıstı tañdaytın körinedi. Al demalısın oydağıday ötkizip jatqandar otandıq demalıs orındarınan göri şekara asıp, teñiz jağalauında demalğandı jön sanaydı eken. Bwğan dälel retinde küni keşe ğana Almatıda ötken «Turizm jäne sayahat» halıqaralıq körmesinde ötkizilgen saualnama barısında otandastarımızdıñ basım böligi şeteldik kurorttardı tañdağanın aytuğa boladı. Qandastarımız şetelde demaludı maqtan köre me dep te tañğalasıñ. Osılayşa el azamattarınıñ qarjısı şekara asıp, şeteldik aqşa aynalımına ketude. Şındığında, bwndağı bastı sebep elimizdegi demalıs orındarındağı qızmet körsetu sapası men bağanıñ säykes kelmeuine tireledi. Sözimizdiñ däleli retinde bwl turalı jaqında Mäjilis deputatı N.Jazılbekovtıñ Ükimet basşısı K.Mäsimovke joldağan deputattıq saualın aytuğa boladı. Onda ol «Burabay» kurortındağı tek tañğı asıñız ğana kiretin on kündik demalıs 350 mıñ teñge ekenin, al Türkiyadağı wşaq biletimen qosa tüski, keşki as ta kiretin bwnday demalıs qwnı 225 mıñ 396 teñge bolatının aytadı.
«Qazaqstan turizmnen jılına 10 milliard dollar payda tabadı» dep juıqta bekitilgen turizmdi damıtudıñ 2020 jılğa deyingi twjırımdamasında aytılğan edi. QR Prem'er-ministriniñ orınbasarı – Industriya jäne jaña tehnologiyalar ministri Äset Isekeşevtiñ pikirinşe, turistik salanı tiimdi äri jedel damıtu üşin turizmdi äleumettik saladan şığarıp, ekonomikanıñ basımdıqqa ie sektorına aynaldıru qajet eken. Ol üşin bes aumaqtıq klasterler – Astana, Almatı, Şığıs Qazaqstan, Batıs Qazaqstan jäne Oñtüstik Qazaqstandı damıtu wsınılğan. Atap aytqanda, Astana men Almatını iskerlik turizmniñ, Şığıs Qazaqstandı – ekologiyalıq turizmniñ, Oñtüstik Qazaqstandı – mädeni turizmniñ, Batıs Qazaqstandı – jağajay turizminiñ ortalığı retinde örkendetu közdelgen. Sala mamandarınıñ aytuınşa, atalğan jobalar tolığımen iske asırılğan jağdayda elimizge keletin turisterdiñ ağını jılına 8 mln-nan astam adamdı qwrap, 200 mıñnan astam jaña jwmıs orındarı aşıladı. Bwğan bek quansaq ta, bwl maqsattıñ iske asuı­na küdikpen qarauğa boladı. Sebebi elimizge şetelderden turisterdi tartu üşin eñ äueli el azamattarı otandıq demalıs orındarın tañdau kerek emes pe?! Al ol üşin olardıñ qarapayım halıqqa qoljetimdiligi eskerilu kerek siyaqtı. Birinşiden, bağa men sapa üylesui qajet. Rasında, kez kelgen demaluşı qızmet körsetu sapası joğarı jerde ğana emin-erkin demaladı ğoy. Käsipkerler bağanı belgilegende, qanday talaptarğa süyenedi eken dep tañğalasıñ. Bwdan keyin infraqwrılım mäselesi aldımızdan şığadı.

Mäselen, Alaköl ne Marqaköl sındı inju-marjandarımızğa jetkenşe, demalısıñızdıñ berekesi qaşadı. Sebebi joldıñ alıs boluı öz aldına, bwğan qosa onıñ sapası sın kötermeydi. Qalay desek te, köztartar tabiğatımen eldi tamsandırıp jürgen jerlerimizdi tanıtu üşin jeke käsipkerler Ükimet tarapınan qoldauğa mwqtaj. Aytalıq, memleket keybir alıs aymaqtardağı demalıs orındarına jaz ayları kezinde şağın wşaqtar wyımdastırsa, bwl da keluşilerdiñ sanın köbeytetini anıq. Ekinşiden, qazaqstandıq turizmdi damıtudıñ bastı qozğauşı küşi retinde jarnama mäselesin ayta ketken jön. Eşqanday qazba baylığı joq, tek turizm arqılı baylıqqa belşesinen batıp otırğan elder jarnama mäselesine nemqwraylı qaramaytını bayqaladı. Älemniñ altı qwrlığındağı jerlerdi bile twra, elimizde inju-marjan sanalatın jerlerdi köpşilik bile bermeytini ras. Sebebi teledidardı bolsın, radionı bolsın qossañız da, qay basılımdı aşsañız da şeteldik kurorttardıñ jarnaması közdiñ jauın aladı. Sondıqtan jarnamalau mäselesi nazardan tıs qalmauı tiis. 

Elge keletin turister Qazaq­stannıñ tabiğatı men jädigerler tabılğan tarihi orındarğa qızı­ğatını anıq. Sondıqtan äli de aşılmağan tarihi jädigerlerimizdi arheologiyalıq izdestiru jwmıstarına da köñil bölu qajet. Al tabılğan ejelgi tarihi orındar men jädigerlerdiñ tizimi naqtılanıp, olar memlekettiñ qorğauına alınsa bwl öz kezeginde turizmdi damıtuğa ülesin tigizedi. Körnekti jerlerdi iri turistik öñirge aynaldırsaq, turizm salasında bäsekelestik payda bolıp, sapalıq körsetkişter de arta tüsedi. Osınıñ nätijesinde otandıq turizm salası şeteldik turisterdi tarta alarlıqtay qabiletke ie bolar edi. Bwnı aytıp otırğanımız, işki turizm damımay, sırttan turisterdi de elge tarta almaymız.

Aqbota ISLÄMBEK

"Ana tili" gazeti

0 pikir