Düysenbi, 25 Mamır 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 8322. Jazılğandar — 4352. Qaytıs bolğandar — 35
Jañalıqtar 1632 0 pikir 5 Naurız, 2014 sağat 04:40

Saylau Birtaywlı. Patriotsımaq

1-suret: Jaqsılıq Jeksenbaev

2-suret: Beysenğazı Säduwlı

 

Ädil qazılıq etu kez – kelgen sud'yanıñ parızı. Ol qara qıldı qaq jarğan ädil bolsa, daugerler töreliktiñ dwrıstığına kümän keltirmeydi.

N.Ä.Nazarbaev

 

1-suret: Jaqsılıq Jeksenbaev

2-suret: Beysenğazı Säduwlı

 

Ädil qazılıq etu kez – kelgen sud'yanıñ parızı. Ol qara qıldı qaq jarğan ädil bolsa, daugerler töreliktiñ dwrıstığına kümän keltirmeydi.

N.Ä.Nazarbaev

 

Arsızdıq pen ayarlıq adam balasın eşuaqıtta  pwşpaqqa jetkizip abıroy äpermegen. Degenmen, jaratılısınan jamandıq pen zwlımdıq jasauğa janı qwmar, bar bitireri - bireuge or qazıp, eteginen tartıp sürindirse rahattanıp, läzzät tabar käzzäptarğa ar-wyat, namıs attı adami biik wğımnıñ qwnı kök tiın. Osınday päleqwmar arzan oylı, alasa toptıñ, qazaqtıñ namısın  tu etip kötergen, wlttıñ müddesin qorğauşı «patriotsımaq» bop  köringisi keletinderdiñ, ekijüzdiligi qanıñdı qaraytıp, janıñdı jabırqatadı. Köz aldıña eriksizden qoy terisin jamılğan qorqaular elesteydi. Oqırman qauımğa tüsiniktileu bolsın-säl şeginis jasap, aytar bolsaq, bügingi äñgime taqırıbı:  sonau 1986-jılğı jeltoqsanda qılışınan qanı tamğan, qızıl imperiyanıñ tizesin dirildetken, qazaq halqınıñ namısın taptatıp tiri jürgenşe, ar jolında arpalısıp ajal qwşqandı artıq sanağan, biik ruhtı, ör minezdi qaysar jastar wltımızdı orıs otarşılarınıñ odan ärmen oyına kelgenin  jasap, wltımızdı  tabanğa taptauına  jol bermedi, ayılın jiğızdı. Keyinnen osı qandı kürestiñ nätijesinde qazaq halqı bodandıq bwğauınan bosap, bostandıq  tuın jelbiretip, Täuelsizdikke  qol jetkizdi. Bügingi bilik pen memleket  tarapınan bağalanıp, aytarlıqtay ayrıqşa qwrmet körsetilmese de, qarapayım halıqtıñ qabıldauında,  jeltoqsanşılar «qazaqtıñ er jürek batırları» degen qağida qalıptasqan. «Bir qwmalaq, bir qarın maydı şiritedi»,  el basına eki talay kün tuıp, er sınalıp, ar-namıs, azamattıq tarazığa tüsken wrımtal şaqta, wltı üşin  tepsinip, tektilik tanıtıp alañğa şığıp, mwzday qarulanğan janalğış jasaqtardıñ sesinen seskenip, qaharınan qaymıqpağan   sol kezdegi ör minezdi, qaysar wl-qızdarımızdıñ, büginde aqıl toqtatıp, ata saqaldı jasqa jetkende,  birimen-biri aytısıp, sottasıp, alaköz bolıp jatqanı körgen köz, estigen qwlaqqa ersi qılıq. Al bügingi biliktiñ işindegi, bir barmağın işine bükkender üşin, qazaqtıñ el bolıp, birigip, wlt bolıp wyısqanınan  göri, birimen –biri itşe ırıldasıp, aytısıp-tartısıp jatqanı tiimdi. Sözge ergiş, aytqanğa köngiş, bas şwlğuğa beyim, biliktiñ qolında qolbala boluğa qwştar, azın-aulaq, tiın-teben, sölkebay wstatsa boldı solığı basılıp, artınan sümeñdeytinderdi bişikeşter alıstan tanidı, birden «bauırına» tartadı. Aydağanına jürgiş, aytaqtağanğa ürgişter üşin bwdan basqa «baqıttıñ» keregi de joq. Odan asqan rahattı da qajetsinbeydi. Netken tayızdıq, netken biliksiz, beyşaralıq! Keyde ayaysıñ, osındaylardı. Wlı Abay atamız: «köp aytsa köndi, jwrt aytsa boldı, ädeti nadan adamnıñ» degeni eriksizden esiñe tüsedi. Eki jıldan astı, Patriottıq qozğalıs, «Jeltoqsan aqiqatı» Respublikalıq Qoğamdıq Birlestigi işinen jik şığarıp, dau-damay tuğızuşılardıñ ılañı bärimizdi «şarşattı». Bwnı bastağan älgi «jetekke jürgiş, aytaqqa ürgişter»  tobına jatatın  Jaqsılıq Jeksembaev attı alayaqtıñ arsızdıq ayğay- şuı.  Auız toltıra aytar azamattıq isi, iya bolmasa,  bätualı häm  berekeli sözi bwyırmasa da, qolınan kelmeske, qwr bekerge qwmar, tıraş bir pende. Soñına özi tektesterden şağın top qwrıp, osı wyımdı wjımdastırıp, basın biriktirip, adaldıq pen adamgerşilik jolınan auıtqıp körmegen, wlt jandı azamat - Nüken Beysenğazı Säduwlınıñ  jolına köldeneñ twzaq qwrıp, or qazumen keledi. Maqsatı belgili: «birlestiktiñ törağası bolıp, köpke törelik aytu»! Al ökinişke oray, biliktiñ işindegi, neken-sayaq bolsa da, kezdesetin, közimiz körip jürgen, iştarlarğa, arın saudağa salmaytın, bir betkey, nağız wlt jandı, qırği minez, patriot - .S.Nükennen göri, dümbilez, özindik oy-pikiri şala, jem körsetse, jemsauı bülkildep, alaqanğa qona ketetin –J.Jeksembaev sekildi «kögildir kögerşinder» tiimdirek! Ötirik jala jabuğa janı qwmar, künige bir jamandıq jasamasa, tüni boyı wyıqtay almay, döñbekşip şığatın bolsa kerek. J.Jeksembaevtıñ bar bitireri - qolınan keletin äreketi, arız jazıp, şağım tüsiru, ötirikti suday sapırıp, oydan qwrastırıp, naqaqtap, las-nas ispen şwğıldanu. Bireudiñ basqan izin añdıp, timiskilep, jipke  tizuden basqa bileri joq. Qazaqtıñ marqasqaların qoyşa kögendegen 1937 jılğı zwlmatta, NKVD-ğa däl osınday berilip qızmet körsetken jaramsaq, jaltaqoylar qajetke asqan körinedi. Eki jıldan beri birneşe ret sotqa negizsiz arız jazıp, dälelsiz türde tek äyteuir «öytti-büytti» dep ösek-ayañdı oñdı-soñdı boratsa da, japqan jalasınıñ  birde biri qisınğa qiıspağandıqtan, Almatı qalası Türksib audandıq sotı isti qarap talabın qanağattanğısız dep taptı. Oydan qwrastırıp, qalayda PQ «Jeltoqsan aqiqatı» RQB-niñ törağası B.S.Nükendi «qwrtamın,joyamın» degen las piğıl,   qara niet arsızdığı iske aspadı. Ädiletti sot jüyesinde de oy-örisi biik, öreli azamattar az emes qoy!  Aq-qarasın saraptap, negizsiz jazğan, jalğan - jala arızdarın qanağattandırğısız qaldırdı. Eşbir dälel- däyeksiz, tek maqsat-müddesi adal azamatqa qara küye jağıp, abıroy-bedeline nwqsan keltiru arqılı twqırtu aylası ekendigin tüsindi. Aldında otırğan eki azamattıñ nendey maqsattı közdep otırğanın tamırşıday tap basıp bilgen, Türksib audandıq sotınıñ sud'yası B.T.Küzembaev pen sot ädildigin qadağalauşı prokuror Ş.Bayatova    aqtı – aq, qaranı -qara dep tauıp ädil şeşimin şığardı! Bir ättegenayı J.Jeksembaev bastağan arızqoy, jalaqor, jalğanşı  toptıñ jırtısın jırtıp, sözin söylep, şaşbauın köteruge belsene at salısqan belgili jazuşı-publicist, jeltoqsanşılar  jöninde jazıp-sızıp, «şejire taratıp» jürgen- Talğat Aytbaywlı men «Dat» gazetiniñ tilşisi Gulmira Toyboldinanıñ tabılğanı äbesteu boldı. Jazğan-sızğandarına qarap, sırttay süysinip riza bolıp jürgenimizben, adam balası pendeşilikke wrınsa, sözi bir basqa,oyı bir basqa, al is-äreketi müldem basqaşa eken ğoy degen oyğa qalasıñ.  Al, oy örisi joğarı azamattıñ, öz wstanımı men qağidası bolsa, qiyanat käne, ädildik qaysı, aramzalıq pen adaldıq qayda - soqırğa tayaq wstatqanday körinip twrğan joq pa! Kümändi kömeski  iske kirisip, bireudi orınsız kinäläp qaralauğa qwmar, qaraniettilerdi qoldağanşa, özderiniñ şıqqan azdı-köpti azamattıq biiktikterinen tömen tüspegeni täuir edi. Ökiniştisi, osınday arzan iske aralasıp, jinağan abıroydı bir sätte tögudiñ ornına, onsız da, siırdıñ büyregindey bölşektenip, alauızdanuğa bet alğan, keri ketuge kelisim bergenderge «täyt» dep jön siltese bolmas pa edi. «Körsete alsañ köpşilikke adal niet önege, köpşilikte köteredi däyim seni töbege» -  degen wlağattı wstanımdı esterinen şığarğanı qalay? Az qazaqtı jüzge bölşektep, «bölip al da, biley ber» degen sayqaldıq sayasatqa qarsı twrar, onsızda  jağdayı jar üstinde twrğan, almağayıp kezeñde, birimen-biri wstasıp, dwşpanğa taba bolğannan wtqanımız qaysı, qazaqtıñ bir-birimen jau bolğanınan ayızı qanıp, jan-jaqtan antalap, bizderdi wlt esebinde joyudı közdegen mısıq tileulilerdiñ esebin tügenderimiz ayqın. Bwl aqiqattı satqındıq pen jağımpazdıqqa janı qas jüregi taza azamattar tüsiner, al J.Jeksembaev pen Gülbahram Jünis sekildi «kimniñ tarısı pisse, sonıñ tauığı» boluğa arlanbaytındar üşin eki dünie - bir qadam! Jalğanda, bir närse aqiqat - Kündi alaqanıñmen jaba almaysıñ! Aqqa - Qwday jaq! Beysenğazı Nükendey azamattı sürindirip, wşpaqqa jetudi közdeuşilerge aytarımız: berisi –arsızdıq, arısı-aqımaqtıq! Al özi adasqanımen qoymay, soñınan ergen,soyılın soğuşılardıñ tirligine berer, ädil bağasınıñ narqın közqaraqtı oqırman özi parıqtar.  Abay hakim aytqanday:

«Talasıp bosqa,

 Jau bolıp dosqa,

Qor bolıp qwrıp barasıñ,

Ötirik, arız toldı ğoy,

Ökiner uaqıtıñ boldı ğoy»  degen qasietti sözine qwlaq qoyar ümitimiz bar.

İzgilik ataulığa jauığıp, iritki salıp,  alauızdıqtı qozdıruşı – Jeksembaev Jaqsılıq Twsaywlı 1986 jılğı wlt-azattıq köterilisiniñ qaharmandarına qara küye jağıp, qasiet tappaydı. Qazaq wltınıñ qadir-qasietin ketirer las piğıldan arılıp jön sözge toqtar degen ümitimiz bar.

 Biriñdi qazaq birin dos                                                                                                                                  

 Körmeseñ istiñbäri bos»   degen  Abay sözi dalağa ketpes!

Jeltoqsan köterilisine ädil bağa berilip, tolıq sayasi-äleumettik märtebesin aluına  şır-pır bop, jarğaq qwlağı jastıqqa timey jürgen adal nietti Beysenğazı Säduwlınday beldi azamattı jardan iterudi közdeuşi toptıñ kökeyin teskenderge Qwdiretti Allanıñ zaualı haq, Ädiletti Zañnıñ amalı naq boları aqiqat!

 

PQ «Jeltoqsan aqiqatı»  gazetiniñ tilşisi

Lepesov Saylau Birtaywlı

Abai.kz

0 pikir