Düysenbi, 1 Mausım 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 10858. Jazılğandar — 5404. Qaytıs bolğandar — 41
Jañalıqtar 1907 0 pikir 2 Şilde, 2012 sağat 07:11

H.QOJA-AHMETTİÑ EKİNŞİ RET JAPQAN JALASINA M.ŞAHANOV PEN JAQTASTARINIÑ JAUABI

Wlı Mwhtar jolındağı Mwhtar Şahanov 70 jasta!

Qaytpas qaysar ruhtı  Mwhtar ağamız, qazaqtıñ Mwhtar Şahanovı  70 jasqa kelip jatır.   Jer betindegi qay wlt bolmasın öziniñ qayratker wlın qwrmet twtıp, onıñ  erligin, aqıl-oyın, erik-jigerin däriptese kerek. Qazaqta öz Mwhtarın jaqsı köredi. Oğan senedi. Tar zamannıñ tayğaq keşulerinde küderidey jalın köterip,  kürkirep şıqqan Şahanov el aldında şalqalap söylegendermen şarpıstı, taltañdap basqandarmen tartıstı. Äli de sol betinen tanğan joq. «Ülken bir kisimiz nauqas, köñilin swrap şığayıq», - degen jaqınına: «Qaysısına baramın, mında wlt öleyin dep jatır», - degen Şahanov  alañda özin kütip twrğan qauımğa qaray jürip ketken eken (bwl jayt «Wlt birligi» doktrinasınıñ qabıldanuına qazaq ziyalıları qarsılıq tanıtqan twsta bolsa kerek. Atı äp-ädemi bolğanımen, atalğan doktrinada qazaq  - memleketti qwrauşı wlt twğırınan tüsip qalğan edi).  Sonday Şahanov şarbolattay qalpınan aumay halqınıñ qaşanda qasınan tabıla bererine kümänsizbiz.

Wlı Mwhtar jolındağı Mwhtar Şahanov 70 jasta!

Qaytpas qaysar ruhtı  Mwhtar ağamız, qazaqtıñ Mwhtar Şahanovı  70 jasqa kelip jatır.   Jer betindegi qay wlt bolmasın öziniñ qayratker wlın qwrmet twtıp, onıñ  erligin, aqıl-oyın, erik-jigerin däriptese kerek. Qazaqta öz Mwhtarın jaqsı köredi. Oğan senedi. Tar zamannıñ tayğaq keşulerinde küderidey jalın köterip,  kürkirep şıqqan Şahanov el aldında şalqalap söylegendermen şarpıstı, taltañdap basqandarmen tartıstı. Äli de sol betinen tanğan joq. «Ülken bir kisimiz nauqas, köñilin swrap şığayıq», - degen jaqınına: «Qaysısına baramın, mında wlt öleyin dep jatır», - degen Şahanov  alañda özin kütip twrğan qauımğa qaray jürip ketken eken (bwl jayt «Wlt birligi» doktrinasınıñ qabıldanuına qazaq ziyalıları qarsılıq tanıtqan twsta bolsa kerek. Atı äp-ädemi bolğanımen, atalğan doktrinada qazaq  - memleketti qwrauşı wlt twğırınan tüsip qalğan edi).  Sonday Şahanov şarbolattay qalpınan aumay halqınıñ qaşanda qasınan tabıla bererine kümänsizbiz.

Qazaqtıñ Mwhtar esimdi wldarınıñ wlt isinde ayanıp qaları joq. Mwhtarlardıñ bäri sol ülken Mwhtardıñ, wlı Mwhtardıñ jolında kele jatır. Wlı Mwhtar jolındağı Mwhtar -  Mwhtar Şahanov qazaqtıñ küresker aqını ğana emes, - sazger. Mwhañnıñ änderi 60-70 jıldardıñ jastarın äygili Şämşi Qaldayaqovpen birge «val's qwşağında» terbetip, «jiırmasınşı ğasırdıñ töbesinen lirika bolıp tamşılağan» edi, endi jahandanu zamanındağı qazaqtıñ örimdey wldarı men qızdarın patriottıq ruhqa bölep asqaqtap twr. Aqın, kompozitor Mwhtar - qoğam jäne memleket qayratkeri. Qırğız elinde diplomatiyalıq qızmette de boldı. Parlament Mäjilisiniñ törinde otırıp biliktiñ betin wlt müddesine bwrıp buırqandı. Bir sözben aytqanda bwl adam  - tirliktegi pendege tän şaruanıñ bärin ısırıp tastap, özin wlt isine basıbaylı «twtqın» etip bergen adam.

Qadırlı, Mwha! Siz el üşin etken eñbegiñizdi eş bwldamağan adamsız. «Men äytip edim, büytip edim» deytin dañğazadan da boyıñızdı aulaq wstaysız. Sizdiñ osı qarapayımdılığıñızdıñ özi ölmes , öşpes önege bolıp iziñizden ergen şäkirtteriñizge dari berse eken dep Täñirden tileymiz. Eliñiz aman, jwrtıñız tınış bolsın. Qazaq deytin halqıñızben birge dañqıñız arta bersin!

Qwrmetpen, Abai.kz aqparattıq portalınıñ wjımı.

 

H.QOJA-AHMETTİÑ EKİNŞİ RET JAPQAN JALASINA M.ŞAHANOV PEN JAQTASTARINIÑ JAUABI

Almatıda köterilis bolıp jatqanda, jeltoqsannıñ 19-ında Şahanov Mäskeude öziniñ jır keşin ötkizip jatqan. Sondıqtan ol Jeltoqsan oqiğasına eş qatısı joq adam.

Hasen Qoja-Ahmet,

(«Añız adam» jurnalı, №12, 2012 j.)

«Hasen Qoja-Ahmet öziniñ sotqa jazğan arızında Mwhtar Şahanovtıñ Jeltoqsan oqiğasına qatısuşılarğa tigizgen zalalın bastan-ayaq tizimdep şığıptı. Onıñ aytuınşa, M.Şahanov 1986 jılı Jeltoqsan köterilisi künderi Mäskeude aqındıq keşin ötkizip jüredi. Sol kezde Mäskeude jürgen student Erbol Bayjarqınov Almatıdağı qan-josa qırğın turalı M.Şahanovtıñ keşine kelgen qazaq diasporasına, şeteldikterge habarlamaq bolğanda ol «Ne aytatınıñdı bilemin, ket, keşimdi bwzasıñ!» dep, oğan mikrofon bermey, KGB-ğa wstattırıp jiberipti...

Berik Mıñjasar,

Hasen Qoja-Ahmet Mwhtar Şahanovtı sotqa berdi»

www.serke.org saytı, 25 mausım, 2012 j.)

Vozmuşen g-n Kojahmet i tem, çto Muhtar Şahanov nazval ego agentom specslujb (on yakobı skazal eto v efire radio "Azattık").

"Znaçit, vıhodit, ya, trijdı sudimıy po politiçeskim stat'yam, okazıvayus' kagebeşnikom, a on, çistıy kommunist, patriotom stal?! On i pro menya, i pro drugih govorit, çto mı - agentı KGB, kleveşet na jeltoksanovcev, - podçerknul sobesednik.

Muhtar Şahanov doljen otvetit' za slova, - H.Kojahmet»

sayt http://www.kursiv.kz,

25 iyunya 2012 g.)

H.Qoja-Ahmet nege meniñ soñıma şıraq alıp tüsip aldı degenge kelsek, onıñ mänisi mınaday. Bir-eki jıl bwrın meni «Azattıq» radiosı tikeley efirge şaqırdı. Sol twsta Hasen Qoja-Ahmet: «Şahanov Jeltoqsan köterilisin ayağına deyin alıp barğan joq», - dep eski äuenine qayta bastı. Men de Hasenniñ üstinen bir top jeltoqsanşılar arnayı hat joldağanın, onda H.Qoja-Ahmettiñ jıl sayın Qauipsizdik komitetiniñ demalıs üyinde tınığatını turalı aytılğanın tilge tiek ettim. Jeltoqsan oqiğasın tekseru kezinde osı hattı Qauipsizdik komitetiniñ törağasına körsetkenimdi jäne onıñ bwl turalı aytqan pikirin radio arqılı jwrtqa jariyalap jiberdim. Hasenniñ meni atarğa oq taba almay jürgeni, mine, osıdan... «Jas qazaq üni» gazetinde jurnalistiñ swrağına oray, men mınaday pikir bildirdim: «Jeltoqsan oqiğasın tekseretin komissiya qwrıp, onıñ jwmısın jürgizip jatqanımda osı Hasen Qoja-Ahmet mağan kele qaldı. Naq sol sätte hatşı qız mağan bir hat äkelip berdi. Onda Jeltoqsan köterilisi kezinde Qauipsizdik komitetindegiler bir mäşinege toltıra araq tiep, alañğa jinalğan jastarğa äkelip taratqan eken. Hattı sol mäşineniñ jürgizuşisi, «Eñbekşiqazaq» audanınıñ twrğını jazıptı. Hasen hattı oqi sala, osını özi teksergisi keletinin aytıp, meniñ rwhsatımmen hattı qaltasına salıp aldı. Aqırında sol hattı wştı-küyli joq etti...» Osını Hasen Qoja-Ahmet ötirik depti. Ayta bersin. Sol kezde meniñ qasımda otırğan, mwnı tügel däleldep beretin adamdar bar.

B.NWRASIL,

Şeyh pen Şahanovtı sotqa berdi»

«Halıq sözi» gazeti, 26 mausım, 2012 j.)

Halıqqa köp taraytın «Ömir-ay» gazetiniñ 2010 jılğı 9 mausımdağı sanında «Hasen Qoja-Ahmet - graftıñ twqımı» degen maqala jariyalanıptı. Maqalanıñ jarıqqa şığuına Hasenniñ özi sebepker bolğanı körinip twr. Äytpese onıñ anası Ekaterina Lisovskayanıñ, nağaşı atası Aleksandr Lisovskiydiñ, anasınıñ küyeuimen, Hasenmen tüsken, barlığı 5 suretin jurnalister qaydan ala qoysın? Maqalada Hasenniñ atası Aleksandr Lisovskiydiñ bedeldi aqsüyektiñ biri bolğanı jäne ol kisiniñ orıstarğa qarsı küreskeni maqtanışpen bayandalıptı. Jeltoqsandıqtar onıñ anasınıñ evrey wltınan ekenin jii aytatın. Bayqauımşa, sol ras siyaqtı. Onda twrğan ne bar deymiz ğoy. Biraq elimizdegi wlttıq müddeniñ basında jürgen sizge Hasen Qoja-Ahmettiñ kileñ ötirikterdi qwrastırıp, 70 jıldıq merekeñiz toylanğalı jatqan twsta şabuıl jasauı jäne birneşe telearnalardı, gazetterdi bwruınıñ arqasında bir reseylik top twrğanın şamalauğa boladı.

Al H.Qoja-Ahmettiñ Şahanov Mäskeudegi poeziya keşinde Erbol Bayjarqınovtı «KGB-ğa wstattırıp jiberipti» degeni şılği ötirik. Men Aqtöbe qalasında twratın onıñ äkesine habarlasıp edim, (Erbol jol apatına wşırağandıqtan, qazir qattı nauqas) ol Hasenniñ oydan şığarğan ötirigine qattı qapalanıp otır eken. Mine, mäsele qayda jatır?

Soñğı jıldarı Hasen sizdiñ bedeliñizdi tüsiruge köp küş jwmsap jür. Ötken jılı Abay eskertkişiniñ qasında bolğan demokrattar jiınında «Mwhtar Şakalovtıñ şaytandıqtarı turalı» attı oydan şığarılğan, ösekterge qwrılğan 24 paraqtıq jinaqtı jwrtşılıqqa taratıp jürgenin öz közimmen kördim. Añğarğanım, bwl jigit sizdi atarğa oq taba almay jürgen sekildi...

Nazarbek QANAFIYAWLI,

filologiya ğılımdarınıñ kandidatı

(Avtorğa joldanğan hattan üzindi)

«Jas qazaq üni» Ermwhambet Ertisbaevtan bastap "Şirigen jwmırtqa» sıylığına ümitkerlerdi tizip jatır. Olardıñ işinde Hasen Qoja-Ahmet te bar. «Orıstildi «Vzglyad» gazetiniñ 2011 jılğı 28-qırküyek küngi sanında memlekettik til müddesin köteruşilerge qarsı 1986 jılğı Jeltoqsan köterilisine qatısuşı Hasen Qoja-Ahmet: «Şahanov seyças «napugaet» vse russkoyazıçnıe naseleniya svoimi psevdopatriotiçeskimi vıstupleniyami (smısl takov: ne day bog, pridut k vlasti nacional-patriotı i naçnut politiku vıtesneniya vseh russkih), i ono potyanetsya k deystvuyuşemu prezidentu, kotorıy takih vıskazıvaniy nikogda ne dopuskaet. Vkupe s etim Şahanov diskreditiruet i samu ideyu razvitiya kazahskogo yazıka kak gosudarstvennogo. Da, opredelit'sya so statusom russkogo i kazahskogo yazıkov na zakonodatel'nom urovne neobhodimo, no ne takimi metodami, kak on predlagaet», - dep jala japqan bolatın. Al, 2-qazan küni «Sarıarqa» kinoteatrınıñ mañındağı alañda ötken «Memlekettik tildi qoldau» akciyasında soñğı kezderi tek qana Mwhtar Äbläzovtiñ ıqpalımen ğana qozğalatın Hasen Qoja-Ahmet erekşe bwzaqılıq minez körsetti».

E.Berdibek,

(«Hasen Qoja-Ahmet erekşe bwzaqılıq minez körsetti»

www.serke.org saytı, 8 qazan, 2011j.)

«...D.Äşimbaev maqalasında Jeltoqsan oqiğası töñiregindegi bilik tarapınan ketken ädiletsizdikti twñğış ret Respublika auqımında ğana emes, älemdik deñgeyde de kötergen Mwhtar Şahanovtıñ Qazaqstan LKSM Ortalıq Komitetiniñ plenumında, G.Kolbin sayasatınıñ däuirlep twrğan kezinde söylegen sözin bwrmalap jariyalağan gazetten üzindi keltirip, onıñ bedelin tüsirmekke küş saladı. Mwnı Şahanovqa bwrınnan tisin qayrap jüretin, aqınnıñ halıq arasındağı bedelin mülde qabılday almaytın  Jasaral Quanışalin  men  Hasen Qoja-Ahmet özinşe paydalanbaq oymen  aldımen baspasöz maslihatın ötkizip, 2011 jıldıñ 5-qañtarı küni internette (quorum.kz) mälimdeme jasaptı. Bwğan qosa olar öte ülken taralımmen «Ob istinnom oblike Muhtara Şahanova» (Mwhtar Şakalovtıñ şaytandıqtarı turalı) attı kölemi kişigirim povestey paraqşa-jinaq şığarıp, onısın arnayı jasaqtalğan top arqılı mekemelerge, joğarğı oqu orındarına, halıq köp jinalatın jerlerge, twrğın üylerge tarata bastaptı. Zañğa tikeley qayşı keletin bwl şarağa qarjını kim berip otır jäne Quanışalin men Qoja-Ahmettiñ artında kimder twr? Eger  paraqşa-jinaqtıñ sözine ilansaq, Şahanovtıñ el igiligi üşin jasağan ineniñ jasuınday da igilikti isi joq eken. Ekeuiniñ  oydan şığarğan ötirikteri azday, attarın bürkep, internettegi özderi jazğan jäne esimi belgisiz bireulerdiñ ösekterin negizge ala otırıp, onı «wlt», «til», müddelerin sattı dep ğaybattağan bılapıt sözderdi şaması jetkenşe sapırğanın oqu ülken qiındıq tudıradı.

«Kakoe on imel pravo tak govorit' ot imeni naroda?.. A spustya dva goda posle naşego osvobojdeniya Şahanov vıstupal v Moskve v teçenie treh minut i stal geroem Jeltoksana. No na samom dele vo vremya Dekabr'skih sobıtiy ego voobşe v Kazahstane ne bılo, on provodil v Moskve svoy poetiçeskiy veçer i daje blizko ne podhodil k vosstaniyu...» - deydi Hasen Qoja-Ahmet. Olardıñ örbitken ösegine sensek, Şahanovtıñ Jeltoqsan köterilisiniñ müddesinde de, Aral qasireti, wlt, til, mäselesi töñireginde de şaruası bolmay, bilikke tügeldey satılıp, bir baydıñ 17 jasar büldirşin qızına üylenip, Bişkekke Qazaqstannıñ Elşisi qızmetine tayıp twrıptı. Tüptep kelgende "Qazaqstandıq wlttı» da, Kedendik Odaq pen Qıtayğa jer beriluge qarsılıqtı da, alğaş ret wyımdastırğan Şahanov basqarğan «Täuelsizdikti qorğau» qozğalısı emes siyaqtı... Şahanov «Qazaqstandıq wltqa» qarsı aştıq jariyalamaqşı bolğanda bükil el köterilip kete jazdadı. Tört mıñnan astam adam işinde ataqtı ädebiet, öner, ğılım qayratkerleri de bar, onımen birge aştıq jariyalauğa tilek bildirdi. Sonıñ arqasında bilik olarmen sanasuğa mäjbür bolıp, «El birligi» doktrinasındağı «Qazaqstandıq wlt» ideyası tübirimen alınıp tastaldı jäne doktrinağa «Qazaqstannıñ är azamatı memlekettik tildi biluge tiis» - degen söylem endirildi. Bwl az jeñis pe edi?..

Jeltoqsan şındığın äygileu jolında Mırzaliev komissiyasınan basqa 4 komissiya qwrılğanın, onıñ bärinde Gorbaçev biligimen keskilesken küres jürgenin jwrttıñ köbi bile bermeydi. Komissiya şeşimi boyınşa bilik basındağı 41 adamdı jauapqa tartu şeşimi de, tipti köterilis kezinde qaza bolğan belgisiz adamdar turalı prokuraturağa wsınılğan qwjattar da tekserusiz, jılı jabılğan küyde qalsa, oğan da Şahanov kinäli me?

Jeltoqsanşı Hasen Qoja-Ahmet qanşama jıldardan beri jwrttan qol jinap, özin «Halıq qaharmanı» atağına wsındırudan jalıqpay, şarşamay kele jatsa, Şahanovtıñ bwl saladağı tüsinigi mülde basqa. Ol jiırmadan astam şet memleketterdiñ qwrmetin körip, sıy-siyapatın ielense de, Qazaqstan biligi wsınğan şen-şekpenderden, orden-medal'dardan, Halıq qaharmanı atağın bermek bolğan biliktiñ wsınısınan da öz wstanımı boyınşa jüyeli türde bas tarttı. Jeltoqsan şındığın qalıptastıru töñiregindegi isterin jäne wzaq jılğı qoğamdıq şaralarınıñ bärin el aldındağı azamattıq borışım dep biletin M.Şahanovtıñ bwl mäseledegi wstanımı mınaday: «Otan - bizdiñ eñ wlı anamız. Ärkim öz anasına siñirgen eñbegi üşin jılu dämetpeui kerek. Biraq Otan da öziniñ daralanğan perzentterin marapattap otıruı şart. Onı da joqqa şığaruğa bolmaydı. Biraq ol öte ädiletti boluı qajet. Qazir kez kelgen ülken wrınıñ eki orden üş medali bar. Solardıñ qatarında jürgim kelmeydi.» Mine, ne istese de öz ar-namısınıñ jeteginde qızmet atqaratın qazaqtıñ qaysar aqınına eşkimniñ qara küyesi jwğa qoyması anıq. Degenmen, adamdı qorlau men twqırtudıñ osınday abıroysız türine jügingen eki azamatımız jeltoqsan köterilisine jala jauıp otırğan D.Äşimbaevqa qarsı pikir bildirudiñ ornına, Äşimbaev keltirgen, Kolbin biligi twsında Şahanovtıñ bwrmalanğan bir sözin tu ğıp köterip, mwnday abıroysız qimılğa baruı şekten şıqqan wyat is boldı...»

«Jeltoqsan ruhı» qoğamdıq birlestiginiñ atınan: Baqtıbek Imanqoja (törağa), Qwrmanğazı Aytmırza, Üsiphan Seytimbet, Ermwhamed Quandıqov, Erlan Dekelbaev, Qwdayşükir Abdullaev; Nwrlıbek Quañbaev, «Jeltoqsan» Respublikalıq halıqtıq-patriottar qozğalısınıñ törağası; Jansaya Säbitova, Jeltoqsan köterilisine qatısuşı, Almatı qalalıq jappay quğın-sürgin qwrbandarı qauımdastığınıñ törayımı; Şora Qarabaev, Jeltoqsan köterilisine qatısuşı, T.Rısqwlov atındağı Qazaq ekonomikalıq universitetiniñ docenti; Tölegen Äljan, «Jeltoqsan jañğırığı» qoğamdıq birlestiginiñ törağası, 1986 jılğı Jeltoqsan oqiğasın tekseru jäne oğan tüpkilikti bağa beru komissiyası jwmısşı tobınıñ müşesi; Ğaziz Aldamjarov, Qazaqstan Kommunistik partiyası ortalıq komitetiniñ birinşi hatşısı; Dulat Isabekov, QR Memlekettik sıylığınıñ laureatı, «Mädeniet» jurnalınıñ bas redaktorı; Amangeldi Aytalı, filosofiya ğılımdarınıñ doktorı, professor; Temirhan Medetbek, aqın, QR Memlekettik sıylığınıñ laureatı; Ğabbas Qabışwlı, jazuşı, Halıqaralıq «Alaş» ädebi sıylığınıñ laureatı, Qazaqstannıñ qwrmetti jurnalisi; Smağwl Elubay, jazuşı, PEN-klubınıñ vice-prezidenti; Äzimbay Ğali, sayasattanuşı, tarih ğılımdarınıñ doktorı; Rısbek Särsenbay, «Jas Alaş» gazetiniñ bas redaktorı; Ermwrat Bapi «Tasjarğan» gazetiniñ bas oqırmanı; Serğazı Mwhtarbek, «Qazaqstan» gazetiniñ bas redaktorı; Qoğabay Särsekeev, «Qazaq» gazetiniñ bas redaktorı, QR enbek siñirgen qayratkeri, Halıqaralıq «Alaş» ädebi sıylığınıñ laureat; Qazıbek ISA, «Jas qazaq üni» gazetiniñ Bas direktorı,aqın, Halıqaralıq «Alaş» sıylığınıñ laureatı, QR mädeniet qayratkeri... Barlığı 51 adam qol qoyğan.

(«Jeltoqsan köterilisiniñ 25 jıldığı jetim

qızdıñ toyınday ötpeui tiis»

«Jas Alaş» gazeti, 25 qañtar 2011 j.)

 

«Är adamnıñ pendeligi öz tağdırın şeşedi...»

Mwnı wğu qayda sağan Qoja-Ahmettiñ Haseni.

Amal neşik, qızğanışıñ qaysar jäne batıl-aq,

Asanova Läzzatqa da şaştıñ qara topıraq.

Tağdır seni qaralaudıñ sarbazı etip qoyğanday,

Sottasıp eñ, abıroyıñ tögildi odan ayranday.

Bir pätuä taba almastan isiñnen, ne söziñnen,

Qanşama adal jeltoqsanşı azap şekti öziñnen.

 

Seniki ne? Pendelik pen qızğanıştıñ şatısı?

«Şahanovtıñ Jeltoqsanğa joq, - deysiñ - eş qatısı!»

Bükil Keñes biliginiñ parqına mwñ tüsirip,

Kreml'diñ, Gorbaçevtiñ zäre-qwtın wşırıp,

Del-sal şaqta qayta oyatıp, el namısın bögelgen,

Qayter edi wlt,

Jeltoqsandı kötermesem eger men?

 

Biraq meni madaqtaudıñ qajeti joq ol üşin,

Mwnda erlik joq. Ol jay ğana azamattıq borışım.

Sol üşin de eñsem biik, sol üşin de asqaqpın,

Bilik berer barlıq maqtau, marapattan bas tarttım.

 

Qoja-Ahmettiñ mağan qoyar ökpe-nazı köp eken,

Meniñ tildik müddege de «eş qatısım joq» eken.

Jä, solay ma? Onda bir sät üñilelik ötkenge,

Orıs tili memlekettik märtebe alıp ketkende,

Qwtılğanday iirimi mol wlttıq, tildik azaptan,

Talay ruhsız deputattar - wltsız şalaqazaqtar,

Bir-birimen qwşaqtasıp, qwttıqtasıp jatqanda,

Dabırlasa, qauımdasa wlt müddesin satqanda,

Men zor ayqay kötermesem,

qanıp ruhsız ayızı

Orıs bolıp keter edi wlttıñ seksen payızı.

Ärine, olar MĞQ* bop, bas qoyıp zor bilimge,

Söyler edi Hasekeñniñ anasınıñ tilinde...

 

Payımsızdıq batpağına batqan jansıñ belşeñnen.

Al öziñniñ bir eñbegiñ boldı ma eken el sengen?

Şeksiz dañqqa qwştarlığıñ jazdı añsağan daladay,

Prezident te bolğıñ kep jür öz şamaña qaramay.

Janıñ qwmar ärqaşan da dau-damay men şataqqa,

Öziñdi san wsındırdıñ «qaharmandıq» ataqqa.

Ras, ösek, ötirikti aynaldırğan ğajapqa,

Sendey «ruhsız qaharman» bar qazir bizdiñ qazaqta!

________________

MĞQ* - mordiyası ğana qazaq

 

Nağaşıbay Qabılbek. Qazaqtıñ sen  kätepti qara narısıñ

(M. Şahanovqa)

Aqındıqtı tu etkender-az emes,

Köbisiniñ quğandarı mäz-eles!

Wlttıñ joğın joqtamağan darınnıñ,

Jan älemi taza emes!!!

 

Qarınımen dem alğandar «dañqtı»,

Jıltır sözben keledi aldap halıqtı.

Türi qazaq, tili «ğajap» adamdar,

Qoğam üşin qauipti.

 

Azattıqtıñ jwtsaq tağı auasın,

Nege jannıñ taba almadıq dauasın?

Ajdahanıñ arbauınan seskenip,

Şırıldağan boztorğaysıñ, ağası!

 

Jeltoqsannan quat aldı azat kün,

biraq äli özgelerge mazaqpın!

Jiırma jasta meşel bala sekildi,

«Tili qaşan şığadı eken»  qazaqtıñ?..

 

Wlttıq ruh, Til men dilim bwğauda,

Bolmaydı, ağa, endi sizge qwlauğa!

Qalğıp ketken babalardıñ namısı,

Qır astınan tulap,sauğa swrauda.

 

Qara bastıñ qamın jeseñ-wsaqtap,

Dañq pen ataq alar edi qwşaqtap.

Alayda, ağa, jalğandıqtıñ jendeti,

Ömir boyı öter edi pışaqtap.

 

Janıñ taza, arıñ taza qoqıstan,

Ömir jolıñ jaqsılarmen toğısqan.

Qoğam qanşa tezine alıp, soqqanmen,

Ör kemeñiz teñselmegen ağıstan.

 

Jetpis jasqa jetkender az wyalmay,

Bireulerge jürgen jolıñ -  qiyalday!

Üni bölek, jırı bölek ör aqın,

Endi otırmız jetpis jasqa qiya almay.

 

Aqındıqtı tu etkender-az emes,

Köbisiniñ quğandarı mäz-eles!

Wlttıñ joğın joqtamağan darınnıñ,

Jan älemi taza emes!!!

 

Sen körmegen qwqay bar ma, arısım,

Janıñnan da biik eldik, namısıñ.

Qazaqtıñ sen kätepti qara narısıñ,

Qara öleñniñ sarqılmaytın närisiñ!!!

 

 

 

«Abay-aqparat»

0 pikir