Jwma, 29 Mamır 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 9932. Jazılğandar — 5057. Qaytıs bolğandar — 37
Jañalıqtar 1523 0 pikir 5 Jeltoqsan, 2011 sağat 05:16

Bügingi zamannıñ Zaysanı

Şığıs Qazaqstan oblısındağı şağın Zaysan qalası biılğı jazdıñ soñında biz barğan kezde tal boyında mini joq taranğan totıday bolıp erekşe qwlpırıp, jaynap, jasanıp twr eken. Köşeleri aq baltırlı qayıñdar men tal-terekke malınıp, baqtarı qızıl, sarı gül­der­men qwlpırğan. Üyleriniñ qaqpaları tegis sır­lanıp, äktelgen. Köşe jiegindegi arıqtarmen sıldırap su ağıp jattı. (Köşe boyımen sıldırap su ağatın qalanı qoyıp, auıldı körmegeli qay zaman).

Osı körinis bizdi ädemi äserge böledi. Qası­mızdağı Andrey attı semeylik jürgizuşi jigit «yapıray, netken tazalıq, netken tamaşa körinis» dep tañdanısın jasıra almay jan- jağına qarap, qayta-qayta tamsana berdi.

Şındığın aytqanda, qalağa bwrın talay kelip jürgenimizde däl osınday äserge bölenbegen edik. Zaysan bir künde salınğan joq, onıñ 150 jıldıq tarihı bar. Endeşe bar mäsele bardı qadirley bilude, tuğan qala men ölkeni ayalay bilude twr eken ğoy. Osı üşin de audan äkimi bilikti basşı, «Qwrmet» ordeniniñ iegeri Serik Zaynuldinge ülken rahmet aytuğa bolar. Serik Zinabekwlı Elbasınıñ sayasatın jergilikti jerde barınşa dwrıs tüsinip, sonı jüzege asırıp kele jatqan äkimderdiñ biri.

Şığıs Qazaqstan oblısındağı şağın Zaysan qalası biılğı jazdıñ soñında biz barğan kezde tal boyında mini joq taranğan totıday bolıp erekşe qwlpırıp, jaynap, jasanıp twr eken. Köşeleri aq baltırlı qayıñdar men tal-terekke malınıp, baqtarı qızıl, sarı gül­der­men qwlpırğan. Üyleriniñ qaqpaları tegis sır­lanıp, äktelgen. Köşe jiegindegi arıqtarmen sıldırap su ağıp jattı. (Köşe boyımen sıldırap su ağatın qalanı qoyıp, auıldı körmegeli qay zaman).

Osı körinis bizdi ädemi äserge böledi. Qası­mızdağı Andrey attı semeylik jürgizuşi jigit «yapıray, netken tazalıq, netken tamaşa körinis» dep tañdanısın jasıra almay jan- jağına qarap, qayta-qayta tamsana berdi.

Şındığın aytqanda, qalağa bwrın talay kelip jürgenimizde däl osınday äserge bölenbegen edik. Zaysan bir künde salınğan joq, onıñ 150 jıldıq tarihı bar. Endeşe bar mäsele bardı qadirley bilude, tuğan qala men ölkeni ayalay bilude twr eken ğoy. Osı üşin de audan äkimi bilikti basşı, «Qwrmet» ordeniniñ iegeri Serik Zaynuldinge ülken rahmet aytuğa bolar. Serik Zinabekwlı Elbasınıñ sayasatın jergilikti jerde barınşa dwrıs tüsinip, sonı jüzege asırıp kele jatqan äkimderdiñ biri.

- Bizge oblıs äkimi Berdibek Saparbaev qala qwrılısı, onı kögaldandıru, abattandıru mäse­lesimen belsene şwğıldanu jöninde tap­sır­ma berip, onı öz qadağalauına aldı. «Jol karta­sı» ayasında qarjı da bölindi. Igere bilgenge qazirgi küni aqşa bar. Sondıqtan eldi mekenderdi körkeytu, abattandırumen tek Zaysan audanı ğana emes, oblıstıñ barlıq audandarı men qalalar belsendi türde şwğıldanuda, - deydi Serik Zinabekwlı.

Elimizdiñ şığıstağı qaqpası atanğan şağın Zaysan qalasınıñ kelbetinde osıdan ğasır bwrınğı köne ömirdiñ körkem belgileri men el Täuelsizdiginiñ 20 jılında qol jetkizgen je­tis­tikterimizdiñ jarqın körinisteri ädemi üy­lesimin tapqan. Mına suretterdegi oyu-örnek­ti eski ğimarattar patşa zamanındağı köpes­ter men saudagerler Smağwl Manapov, Ahmadi Toq­sanbaev, Sağdolda Äbilhanov, Jüsip Äbilhanov, Halel Erzin, Kerämberdi Babaev, Tuhfatolla Bekçentaev, Mäulet Şamsutdinov, Pidahmet Bobkin­der­diñ salıp ketken üyleri jäne qazirgi zaysan­dıq käsipkerler Bolat Nwrasılov, Quat Äb­janov, Aelita Äbişeva, Qaharman Sätbaev, Marat Äbijanov, Jeken Käribaev, Erkin Toybazarov, Oral Mwhametjanov, Aydar Barısov, Erbol Kelgenbaev jäne basqalardıñ twrğızğan sauda, qızmet körsetu jäne öndiristik orındarı men twrğın üyleri.

Zaysan audanı üstimizdegi jıldı tabıstı qorıtındılamaq. Sonıñ işinde negizgi sala auıl şaruaşılığında ötken segiz aydıñ işinde ğana 5 mlrd. 800 mln. teñgeniñ önimderi öndirilip, önim kölemi ötken jılğıdan 10 payızğa arta tüsipti. Barlıq qarjı közderinen 397 mln. teñge investiciya tartılıptı.

Al önerkäsip öndirisiniñ kölemi 2,5 esedey östi. Mwnıñ özi Zaysanda industriyalandırudıñ belsendi sipat alğanın bildiredi.

2011 jıldıñ 1 şildesine şağın jäne orta käsipkerlik sub'ektileriniñ sanı 2208 birlikti qwrap, 2010 jıldıñ osı merzimimen salıs­tır­ğanda 10,3 payızğa össe, olardan tüsken salıq 20,9 payızğa artqan. Al audannıñ bölşek sauda tauar aynalımınıñ jalpı kölemi birinşi jar­tı­jıldıqta 851,8 mln. teñgege jetip, ötken jıldıñ osı merzimindegiden 16,3 payızğa ösken.

Osınday atqarılğan isterde audan ortalığı Zaysan qalasınıñ ülesi mol. Qalada tek biılğı jıldıñ özinde ğana «Ikep» şarua qojalığınıñ wn tartu zauıtı, jeke käsipker Ğ.Salbanovtıñ mi­ne­raldı su şığaru cehı, jeke käsipker A.Barısov­tıñ süt önimderin şığaratın zauıtı, «SMU-Şığıs» JŞS-niñ qwrılısqa qajetti temir-beton önim­derin şığaratın kombinatı iske qosıldı.

Mayqapşağay keden jolınıñ boyında ornalasqan Zaysan audanı men qalası qazirgi küni qarqındı damu üstinde. Qoynauınan kömir men slanectiñ, mwnay men gazdıñ jetkilikti qorı da tabılıp otır. Osığan baylanıstı audanğa temir jol tartu mäselesi de oylastırıluda.

«Abay-aqparat»

0 pikir