Beysenbi, 24 Qırküyek 2020
COVID-19 QAZAQSTANDA. Jwqtırğandar — 107529. Jazılğandar — 102219. Qaytıs bolğandar — 1699
Ätteñ... 1739 9 pikir 11 Tamız, 2020 sağat 15:38

Qazaqstan qalay «döñgeleksiz» qaldı?

Qazaq önerkäsibin damıtuğa arnalğan türli memlekettik jobalar öz ömirşeñdigin tantıtpay keledi. Tanıtu bılay twrsın qıruar qarjı jelge wşıp, «tistegenniñ – auzında, wstağannıñ – qolında» ketip jatqanı da eşkimdi tolğandırmaytın boldı. Poyız doñğalaqtarın elimizde şığaruğa arnalğan jobanıñ jüzege aspağanın Reseylik basılımdar börikterin aspanğa atıp şattana jazıp jatır

Sol sebepti «Nege bizdiñ importqa täueldi bolmay öz öndiristik quatımızdı arttıruğa jasağan ärbir qadamımız keri ketedi?» - degen saualğa jauap bere almaytın küyge tüstik. Otandıq tauardı sırtqa tasımaldauda temir joldıñ atqaratın röli zor.  

Elimizdegi temir jol jelisiniñ wzındığı 16,6 mıñ şaqırım. Osı jolda jüretin jük jäne jolauşılar poyızdarı üşin bwrın Reseyden äkelinetin döñgelekterdi otandıq önimmen almastırudı jolğa qoyu keñinen oylastırılıp, 2009 jılı osı bağıttağı biznes is-şaralar qolğa alına bastadı. Onı jüzege asırısu kezinde ayaq astınan Ekibastwzda Sergey Pavlinger qwrğan «Prommaşkomplekt» JŞS osı jobağa tartılatın bolıp şeşildi. «Prommaşkomplekt» JŞS bağı janıp, otandıq öndiristi damıtuğa bel şeşe kirisuine kimderdiñ sebepşi bolğanın anıqtau eş qiın emes. Biraq bwrın eşkimge belgisiz bolğan eşbir önim şığarıp körmegen JŞS jäne bwğan deyin Resey Muromdıq temir jol önimderi zauıttıñ akcionerleriniñ biri retinde dau-damaydıñ bel ortasında jürgen TMD-da senimsiz biznes äriptes dep tanılğan Sergey Pavlingerdiñ memlekettik asa mañızı bar jobağa qatıstırıluınıñ özi kümän tudıradı. 

Öz kezeginde «Prommaşkomplekt» JŞS 2010 jäne 2013 jıldar aralığında Ekibastwzda zauıt alañın ğana twrğızıp, otandıq narıqqa jılına tek 75 mıñ dana doñalaq bere aldı. 2015 jılı «Qazaqstan Temir Jolı» $120 mln qarjı jwmsağan äm işki swranıstı ötey bilgen jergilikti investor Kardemir-diñ paydasına «Prommaşkomplekt» önimin satıp aludı müldem doğarğan. Nege ekeni belgisiz bizdiñ joğarı şendiler 2015 jılı qwnı 54 mlrd teñge twratın qızu prokat cehınıñ qwrılısı üşin 18 mlrd teñge jwmsağan Sergey Pavlingerge Qazaqstan damu bankinen 7% jeñildikpen 19 jılğa 36 mlrd teñgelik nesie beredi.

Bizdiñ şeneuinikter investor Kardemir işki narıq swranısın ötese de, jüzege asuı öte kümändi jobağa aqşa saluların doğarmay, onıñ öndiristik quattın 2019 jılğa deyin 200 mıñ danağa, al biıl 300 mıñ danağa deyin jetkizip, onıñ 70%-ın Reseydi qosa alğanda, Europa elderi, Ündistan, Qıtay jäne Oñtüstik Koreyağa satudı oylastıru armandarınan bas tartpadı. Jäne onı jüzege asıru üşin Euraziyalıq bank jäne Europalıq rekonstrukciya men damu bankisiniñ qarjısı tartılıp, bätuasız is qaşan sätsizdikke wşırap, Sergey Pavlinger «alayaqtığın» tanıtqanğa deyin jalğastı. 

Sonda osı jobanıñ bası-qasında jürgender jazağa tartıla ma, joq pa? Jelge wşqan qarjı keri qaytarıl ma degen saual kökeydi mazaylaydı. 

Äbil-Serik Äliakbar

Abai.kz

9 pikir